به مناسبت بيستمين سالروز بمباران شيميايى حلبچه توسط رژيم بعث سابق عراق مراسم يادبودى در شمال عراق و نقاط مختلف جهان برگزار شد.
صدها تن از كردهاى مقيم سوئد و مقامات اين كشور كه اغلب آنان لباس سياه بر تن كرده بودند پارچه نوشته هايى در محكوميت بمباران اهالى بى دفاع اين منطقه كردنشين در دست گرفته و هزاران بادكنك سياه را در هوا رها كردند.

صادق برومند

دادستان كل تركيه در حركتى قابل پيش بينى اقدام به اقامه دعوا عليه حزب عدالت و توسعه و رهبران آن كرد. عبدالرحمن پالچين كايا حزب را متهم به تشكيل كانون تفكرات و فعاليت هاى ضدلائيك كرده است. اين اقدام دادستان نشانه ادامه بحران ميان لائيك ها و اسلامگرايان در تركيه است. بحرانى كه شش ماه پيش نيز در زمان انتخاب رياست جمهورى اين كشور رخ داد و سبب شد تركيه به انتخابات زودرس كشيده شود. اما نتيجه بحران نه تنها به زيان حزب عدالت و توسعه نبود بلكه رأى ۴۷درصدى مردم تركيه سبب شد كه حزب عدالت و توسعه دوران دوم اقتدار خود را شروع كند و عبدالله گل نيز با رأى بالاى پارلمان اين كشور وارد كاخ رياست جمهورى شود.
حزب عدالت و توسعه ماه پيش با توجه به وعده هايى كه به هواداران خود داده بود با توافق حزب حركت ملى گرا اقدام به لغو قانون ممنوعيت حجاب در پارلمان تركيه كرد. اقدام مذكور در واقع شكستن سد ديگرى از موانع لائيك ها براى حضور مسلمانان در صحنه سياسى، اجتماعى و فرهنگى اين كشور بود. از سوى ديگر اين اقدام در بطن خود به معناى نزديك تر شدن تركيه به هدف هاى حزب عدالت و توسعه مبنى بر ايجاد توازن اجتماعى و تفاهم ملى بود. اما اين حركت با مقاومت دادستانى و نهاد قضايى تركيه روبه رو شد.
دستگاه قضايى تركيه از نهادهاى سكولار و قدرتمند اين كشور بوده و خود را پاسدار نظام و سيستم لائيك مى داند. ساختار سياسى تركيه خصوصاً پس از كودتاى ۱۹۶۱ اين كشور به گونه اى شكل گرفته كه در آن نهادهاى انتصابى چون سيستم قضايى - نظامى نهادهاى سياسى و احزاب را كنترل مى نمايد. در اين راستا در قانون اساسى كه تدوين آن توسط نظاميان اين كشور مديريت شده، نهادى به نام دادگاه قانون اساسى پيش بينى كرده كه هر زمان دولت هاى انتخابى ساختار و منافع نهادهاى انتصابى را (عموماً در تحت امر عناصر لائيك قرار دارند) با خطر مواجه نمايد وارد عمل شده و نهادهاى انتخابى را كنترل مى نمايند، انحلال بيش از ۲۰ حزب به اتهامات مختلفى چون فعاليت ارتجاعى، ماركسيستى، قوم گرايى از جمله اقدامات نهاد قانون اساسى بوده است. اقدام دادستان كل تركيه در واقع ادامه اين روند است با اين تفاوت كه شرايط حاكم بر تركيه و جهان تغيير نموده و تركيه هر روز فاصله اى بيشتر از گذشته گرفته و به ساختار دموكراتيك نزديك تر مى گردد.
به باور بسيارى از تحليلگران اين اقدامات و بحران هاى ناشى از آن تا حدودى طبيعى بوده و در واقع انجام تغيير اساسى در ساختار قدرت در كشورى كه لائيك ها خود را در آن صاحب همه چيز مى دانستند امرى آسان نبوده و نيست. تركيه اى كه تا چندى پيش تحمل پذيرش اسلام گرايان و يا هويت كردها را نداشت در حال حاضر شاهد حضور رئيس جمهور و نخست وزيرى در قدرت اين كشور است كه همسرى محجبه دارد. همچنان كه در حال حاضر آنكارا نه تنها هويت كردى را پذيرفته بلكه اردوغان به تغيير مفهوم شهروندى كه ارتباطى مستقيم با كردها دارد، به عنوان يك ضرورت براى رسيدن به آشتى ملى تأكيد نموده است.
اقدام دادستان كل تركيه در بدترين حالت خود حتى اگر به انحلال حزب عدالت و توسعه منجر گردد كه پيش بينى ها مؤيد آن نيست بازنخواهد توانست تركيه را از مسير تحولات اصلاحى دور نمايد.حزب عدالت و توسعه با كارنامه موفق اقتصادى توانسته است نه تنها شاخصه هاى سياسى، اجتماعى، فرهنگى اين كشور را تغيير دهد بلكه توانسته در بعد خارجى نيز تركيه را از بحران هويتى كه پس از جنگ سرد دچار آن شده بود نجات داده و به عنوان پل ارتباطى شرق و غرب به تعريف جديدى برساند.
با اين اوصاف، با مد نظر قرار دادن مجموعه ملاحظات داخلى و خارجى تأثيرگذار در تحولات تركيه بويژه تحمل پذيرى جناح هاى مختلف به نظر مى رسد ترك ها از اين بحران و بحران هاى آتى به سلامتى عبور نمايند. در اين ميان شايد يكى از مهم ترين عوامل تأثيرگذار در اين راستا اتخاذ سياست معقولانه «همه چيز براى تركيه» از سوى حزب عدالت و توسعه باشد؛ شعارى كه حزب حاكم آن را در همه عرصه هاى سياسى، اقتصادى، اجتماعى و فرهنگى اين كشور دنبال مى كند.

مقام هاى آمريكايى روز گذشته اعلام كردند در انفجار بمب در رستوران ايتاليايى در اسلام آباد پاكستان، ۱۲ نفر از جمله چهار مأمور اف بى آى (پليس فدرال آمريكا) زخمى شدند.
به گزارش روزنامه واشنگتن پست، يك مقام حقوقى آمريكا گفت: اين چهار مأمور مجروح شده عبارتند از يك وابسته حقوقى، مشاور وابسته حقوقى و يك ناظر اين سازمان كه عنوان شغلى مأمور چهارم مشخص نشده است.

گروه بين الملل ـ در اوج تنش هاى سياسى كرملين و كاخ سفيد رابرت گيتس وزير دفاع آمريكا و كاندوليزا رايس، وزير امور خارجه اين كشور ديروز وارد مسكو شدند تا با اميد گشودن فصلى جديد همكارى با رهبر جديد روسيه با ديميترى مدودوف جانشين پوتين به گفت وگو بنشينند.
به گزارش شبكه خبرى فرانس ۲۴ فرستادگان كاخ سفيد با رئيس جمهورى منتخب روسيه در مورد موضوعات مورد اختلاف مسكو و واشنگتن در زمينه گسترش سپر دفاع موشكى آمريكا در اروپاى مركزى، طرح تعليق نيروهاى متعارف اروپا از سوى روسيه و مسئله اخير استقلال كوزوو مذاكره كنند.
به گفته منابع روسى، رايس و گيتس حامل پيشنهادى در زمينه حضور مقامات نظامى روسيه در تأسيسات سپردفاعى موشكى در لهستان و چك هستند تا نگرانى مسكو مبنى بر اين كه اين سامانه، روسيه را هدف اقدامات خود قرار خواهد داد برطرف گردد. آمريكايى ها اخيراً از طريق مركل دعوتنامه اى را براى مشاركت روسيه در بحران وخيم افغانستان به پوتين ارائه كردند اما كرملين پذيرش آن را به رد درخواست عضويت اوكراين و گرجستان در ناتو مشروط كرد.
* رايزنى معاون رايس براى ادامه حضور نظامى آمريكا در قرقيزستان
پامل اسپانلى معاون وزير امور خارجه آمريكا به قرقيزستان رفت تا بار ديگر با ارائه كمك مالى ۱۶ ميليون دلارى براى آنچه انجام اصلاحات در اين جمهورى خوانده مى شود، حضور نظامى پنتاگون را در اين كشور آسياى ميانه تمديد كند.

يك تحقيق جنگى

گوردون براون نخست وزير بريتانيا و همفكر تونى بلر - كه به همراه جورج بوش جنگ عراق را آغاز كرد - از سوى محافظه كاران و طيف هاى ضد جنگ اين كشور به شدت تحت فشار است تا تحقيقاتى درباره جنگ انجام دهد و اين درحالى است كه حزب ليبرال دموكرات نيز از وى خواسته است تا نيروهاى انگليسى را به طور كامل از عراق خارج كند.
اينديپندنت نوشته كه براون قول داده است كه تحقيقات كاملى در اين باره انجام دهد اما وى افزوده كه اوضاع عراق فعلاً «شكننده» است و نيروهاى انگليسى درحال حاضر بايد به برقرارى ثبات در عراق كمك كنند. مقامات دولت سابق بريتانيا و مقامات فعلى بيش از گذشته به اشتباهات كشورشان در اين جنگ اعتراف مى كنند. به باور آنان جنگ عراق نه تنها امنيت دنيا را بيشتر نكرده بلكه تروريست ها را جسورتر نيز كرده است. از سال ۲۰۰۳ چهار تحقيق مهم درباره صدام و تهديدات عراق دوره بعثى عليه امنيت بين المللى انجام شده كه هيچ يك نتايج قانع كننده اى در بر نداشته است.

گروه بين الملل ـ ديك چنى، معاون رئيس جمهورى آمريكا همزمان با پنجمين سالگرد اشغال عراق و در شرايطى كه بغداد شاهد انفجارى مهيب بود در كاخ الخضرا پايتخت عراق حضور يافت. اين سومين سفر ديك چنى در طول پنج سال اشغال عراق بوده است.
به گزارش آسوشيتدپرس، ديك چنى كه از طريق بالگرد راهى منطقه الخضرا شد هدف سفرش را مذاكره با مقام هاى عراقى در گفت وگو با فرماندهان نظامى آمريكا خوانده است.
اين در حالى است كه دقايقى پس از ورود معاون رئيس جمهور آمريكا به عراق، انفجار مهيبى مركز بغداد را به لرزه درآورد. موج جديد انتحارى در عراق مستقيماً نيروهاى آمريكايى را هدف قرار داده است به نحوى كه شمار تلفات نظامى آمريكا به ۴ هزار كشته نزديك شده است. پيش از چنى، جان مك كين اصلى ترين نامزد جمهوريخواه رياست جمهورى آمريكا نيز امروز در سفر غيرمنتظره وارد بغداد شد.
اين گزارش حاكى است، عمان نخستين توقفگاه سفر ۱۰ روزه چنى به خاورميانه است اما وى ديشب ناگهان از يكى از پايگاه هاى هوايى ارتش آمريكا در انگليس سوار بر هواپيماى «سى ۱۷» شد تا به پايتخت عراق سفر كند. آينده عراق يكى از مسائل اصلى است كه سران آمريكا در مذاكرات محرمانه خود با رؤساى بغداد و ديگر كشورهاى منطقه درباره آن بحث مى كنند.
* حماس: مأموريت چنى اعمال فشار بر اعراب و جبهه عربى و فلسطينى است
جنبش مقاومت اسلامى فلسطين (حماس) با اشاره به ديدار معاون رئيس جمهور آمريكا به منطقه اعلام كرد، سفر ديك چنى به منطقه، مشكلى را حل نخواهد كرد.
محمد نزال عضو دفتر سياسى حماس در مصاحبه اى مطبوعاتى تأكيد كرد، هدف اساسى ديدار ديك چنى از منطقه، ايجاد فشار بيشتر بر طرف فلسطينى و كشورهاى عربى است تا در آينده همسويى بيشترى با ديدگاه هاى آمريكا در مورد آينده خاورميانه داشته باشند.
* گزارش تكان دهنده عفو بين الملل درباره وضعيت در عراق
سازمان عفو بين الملل در گزارشى اعلام كرد كه وضعيت حقوق بشر در عراق پنج سال پس از اشغال اين كشور توسط نيروهاى تحت فرماندهى آمريكا فاجعه آميز است.
در اين گزارش ۲۴ صفحه اى درباره اوضاع عراق پس از حمله آمريكا آمده است: بيش از ۴۰ درصد از مردم عراق با كمتر از يك دلار در روز زندگى مى كنند و سامانه هاى بهداشتى و آموزشى در آستانه فروپاشى است و زنان و دختران عراقى با خطر خشونت نيروهاى افراطى و اشغالگر روبه رو هستند.
گروه حقوق بشرى عفو بين الملل كه مقر آن در لندن است، تأكيد كرد: به رغم ادعاى آمريكا مبنى بر بهبود وضعيت امنيتى در عراق در ماه هاى اخير، وضعيت حقوق بشرى اين كشور به دليل آدم ربايى، شكنجه و قتل غيرنظامى ها توسط گروه هاى مسلح، بسيار فاجعه آميز است.
كميته صليب سرخ بين المللى نيز با انتشار بيانيه اى اعلام كرد پس از گذشت پنج سال از اشغال عراق توسط نيروهاى تحت رهبرى آمريكا، وضعيت انسانى مردم اين كشور يكى از بحرانى ترين اوضاع در جهان است.

دور دوم انتخابات شوراهاى شهر و شهردارى هاى فرانسه با پيروزى چپ گرايان به پايان رسيد و حزب راستگراى «نيكولا ساركوزى» رئيس جمهورى اين كشور متحمل شكست سنگينى شد.
به گزارش خبرگزارى ها در اين انتخابات حزب سوسياليست توانست در چندين شهر مهم و از جمله پاريس پيروز شود.دور اول اين انتخابات كه يكشنبه ۱۹ اسفند برگزار شد نيز با پيروزى احزاب چپ گراى مخالف ساركوزى به پايان رسيده بود و اكنون سوسياليست ها در دور دوم نيز كنترل پاريس، ليون (سومين شهر بزرگ فرانسه) و همچنين استراسبورگ و تولوز را به دست گرفتند.
بسيارى از فرانسوى ها اين انتخابات را هشدارى جدى براى ساركوزى تعبير كرده اند و گفته اند اين انتخابات فوران نارضايتى عمومى از ساركوزى بود و شهروندان فرانسه با انتخاب چپ گرايان، انتقادها و اعتراض خويش به عملكرد ساركوزى را به نمايش گذاشتند.

گروه بين الملل ـ پارلمان جديد پاكستان روز گذشته در حالى تشكيل جلسه داد كه تحولات ۹ سال اخير كشور و محيط سياسى آن در ماه هاى پيشين معادلاتى را رقم زده كه اهميت تاريخى اين نشست را تا مدت هاى مديدى حفظ خواهد كرد.
در مرحله جديد، ميل پرويز مشرف رئيس جمهور براى ماندن در رأس قدرت و چالش هاى اپوزيسيون در برابر وى مهمترين شاخصه سياست پاكستان خواهد بود. اما روند سياسى منازعات پاكستان در يك سال اخير نشان از ناكامى مشرف در دستيابى به اين هدف دارد و پارلمان جديد كه در قبضه اپوزيسيون است قابليت هاى وى در حفظ قدرت را بيش از پيش تضعيف مى كند.مهمترين احزاب اپوزيسيون شامل حزب مردم (PPP)، مسلم ليگ شاخه نواز پس از يك دهه به يكى از كانون هاى قدرت بازگشته اند و انتظار مى رود كه برخلاف دوره مشرف، استقلال تازه اى به نهادهاى قانونگذارى كشور بدهند.
نتيجه قابل پيش بينى درباره پارلمان جديد آن است كه هر يك از اين احزاب هر اندازه كه رويكرد آشتى جويانه در قبال مشرف داشته اند سرانجام رويارويى پرتنش و طاقت فرسايى را با وى خواهند داشت و از هر گام و اقدامى براى محدود ساختن قدرت وى كه از دوران حكومت نظامى اش بازمانده است استفاده خواهند كرد.مشرف در يك سال اخير تقابل دشوارى با وكلا، روزنامه نگاران و برخى فعالان اپوزيسيون داشته است و به نظر نمى رسد كه وى در آينده نزديك اين رويكرد را رها سازد. به همين دليل است كه چشم انداز پيش رو نمايى مبهم و ناخوشايند دارد. تنها تدبيرى كه مى تواند مانع از رويارويى مرگبار ميان مشرف و اپوزيسيون شود فراهم آوردن زمينه براى برگزارى انتخابات رياست جمهورى است. سياستمداران حامى مشرف مشتاق به حفظ قدرت وى هستند و به همين منظور به انتخابات رياست جمهورى ماه اكتبر در پارلمان اشاره مى كنند اما اپوزيسيون آن را جنجالى ترين انتخابات رياست جمهورى در تاريخ ۶۰ ساله اين كشور مى داند و به پذيرش آن رضايت نمى دهد. نكته قابل تأمل آن كه حاميان مشرف كه در حزب مسلم ليگ (شاخه قائد اعظم) تمركز يافته اند اينك به نيروى حاشيه اى مبدل شده است و قادر به تقويت مشرف نيست. بدون ترديد مسلم ليگ قائد اعظم كه از ۲۰۰۲ تا ۲۰۰۷ بر پاكستان حكومت مى كرد اينك ياراى تقابل با اپوزيسيون را ندارد، چه رسد به حمايت از مشرف. اما وضعيت زمانى بدتر خواهد شد كه مشرف بار ديگر علناً به حمايت از قائد اعظم برخيزد زيرا اين امر سياست پاكستان را دچار شكاف بيشتر كرده و نبرد گروه هاى سياسى را خونين تر خواهد كرد. به نظر مى رسد كه چرخش مشرف و همكارى با اپوزيسيون عاقلانه ترين راه براى رئيس جمهور خواهد بود و وى از اين طريق مى تواند بسيارى از دستاوردهاى گذشته خود را در چارچوبى جديد حفظ كند.
اما رهبران سياسى جديد نيز كار آسانى براى استقرار حاكميت خود ندارند و فهرست بلندى از حوزه ها ومناطق ممنوعه در ميدان رويارويى با مشرف دارند. اين طيف قبل از هر چيزى بايد مشخصه ها و توانمندى هاى خود را در قالبى نوين و مبتنى بر اوضاع يك سال اخير پاكستان طرح ريزى كند و نيازمند همكارى با سياستمداران مناطق دور افتاده يا دولتمردانى است كه در ساليان اخير از چرخه سياسى كشور دور افتاده اند.
مقابله با افراط گرايى، نحوه تعامل با آمريكا، نزديكى به افغانستان و مسئله طالبان در دو كشور، نقش ارتش در سياست و ايجاد فضاى آشتى ميان گروه هاى سياسى از جمله سرفصل هاى مهم در تاريخ جديد سياست پاكستان است كه سنا و پارلمان هاى جديد با دستور كارى تعيين شده از سوى اپوزيسيون با آن رو به رو خواهند شد.