] هليا خرم[

خوردن چند وعده ماهى در هفته يكى از عوامل اساسى هر برنامه غذايى كاهش كلسترول است، اما بايد بدانيد خوردن فقط چند وعده ماهى براى كاهش كلسترول كافى نيست.تحقيقات نشان مى دهد، مصرف ميزان كافى اسيدهاى چرب امگا ،۳ موجب كاهش ترى گليسيريدها و كاهش چسبندگى خون مى شود. روغن ماهى همچنين موجب تقويت عملكردهاى سيستم دفاعى بدن، تثبيت ميزان كلسترول خوب و بد بدن، از بين رفتن افسردگى و كمك به آلرژيها مى شود. علاوه بر اين براى افراد مبتلا به رماتيسم مفاصل خوردن روغن ماهى توصيه مى شود، زيرا اين امر كاهش تورم و التهاب مفاصل را در بر دارد. همچنين روغن ماهى به كاهش فشار خون، كاهش سرعت لخته شدن خون و از بين بردن انواع سرطان ها و ديابت نوع دوم، تنظيم فعاليت هاى الكتريكى قلب، كاهش خطر ابتلا به حمله قلبى و تنظيم ضربان قلب كمك مى كند.بنابراين، چنانچه طعم، مزه و بوى روغن ماهى را دوست نداريد، اصلاً نگران نباشيد. مى توانيد از قرص هاى مكمل روغن ماهى استفاده كنيد. اين كپسول هاى ژله اى بسيار راحت و قابل هضم هستند.دو نوع اسيدهاى چرب امگا ،۳ مواد اصلى روغن ماهى را تشكيل مى دهند. بنابراين بهتر است روغن هاى ماهى را خريدارى كنيد كه داراى اين دو اسيد چرب باشند.
اگر گياه خوار هستيد به جاى روغن ماهى مى توانيد از روغن دانه كتان استفاده كنيد. اين روغن نيز يكى از منابع غنى اسيد هاى چرب امگا۳ است و مصرف يك قاشق چاى خورى در روز به صورت كپسول يا چاشنى در سالاد، مى تواند براى نياز بدن كافى باشد. لازم است بدانيد نبايد روغن ماهى و روغن بذر كتان را با هم بخوريد، زيرا اين كار موجب رقيق شدن خون مى شود.

] پرستو رفيعى[

بارها پيش آمده كه زنگ تلفن را قطع كرده يا با شنيدن صداى بوق ماشين ها پنجره را بسته ايد تا ساعتى در آرامش و سكوت استراحت كنيد. در واقع شما مى توانيد صداهاى ناخوشايند را از زندگيتان حذف كنيد و اين نعمت بزرگى است كه از آن برخوردار هستيد، زيرا عده اى نمى توانند صداهاى داخل گوششان را حذف كنند. آنها به بيمارى «زنگ زدن يا وزوز گوش» مبتلا هستند.وزوز گوش عبارت است از صداى پايدارى كه در محيط بى سر و صدا در يك يا هر دو گوش شنيده مى شود. هرچند اين بيمارى خطر جدى براى سلامتى شخص ندارد، اما بر اعصاب او تأثير مى گذارد حتى گرفتن گوش ها هم كمكى به حذف اين وزوزها نمى كند. انگار اين صداها از داخل مغز به گوش مى رسند. در واقع سلول هاى مويى با افزايش فعاليت در حلزونى «گوش ميانى» صداهاى خفيف محيط اطراف را دريافت مى كنند و به مغز انتقال مى دهند و بيمار صدايى شبيه زنگ زدن، سوت زدن و يا همهمه را در يك يا هر دو گوش براى مدت كوتاهى مى شنود و در بعضى موارد آسيب ديدگى سلول ها به حدى زياد است كه اين صداها در بيشتر اوقات شنيده مى شوند.
وزوز گوش بين سنين ۷۰-۴۰ سالگى شايع تر است و شيوع آن در زن و مرد مساوى است. مهم ترين علت ايجاد وزوز در گوش، قرار گرفتن در معرض سر و صداى بيش از حد در محيط زندگى و محل اشتغال است، همچنين گوش دادن به هر نوع صدايى از طريق هدفون، واكمن يا هر وسيله ديگر كه مستقيماً وارد گوش مى شود، موجب ابتلا به اين بيمارى يا افزايش وزوز گوش در مبتلايان مى شود، ضعف يا كاهش شنوايى (پيرگوشى)، فشردگى جرم گوش، عفونت گوش خارجى، وجود جسم خارجى در گوش، مصرف برخى داروها (آسپرين ، آنتى بيوتيك ها و غيره)، ترى گليسريد بالا، فشار خون بالا يا پائين، كم كارى يا پركارى تيروئيد ، ديابت مهار نشده و آلرژى ها نيز از عوامل ايجاد كننده اين بيمارى هستند.براى تشخيص بيمارى معاينه بالينى كامل ضرورى است و سپس براى تكميل ارزيابى، لازم است آزمون هاى عملكرد شنوايى، عملكرد مخچه و همچنين آزمايش هاى آناليز خون براى بررسى تيروئيد و وضعيت چربى بنا به تشخيص پزشك انجام شود.با توجه به علل مختلف مرتبط با وزوز گوش، متخصصان در حال حاضر درمان قطعى براى اين بيمارى نيافته اند و فعاليت هاى آنها بر مهار وزوز گوش متمركز شده است.چون وزوز گوش موجب ايجاد احساس رنجش، استرس يا اضطراب، خستگى و بى خوابى مى شود و اين عوامل نيز به نوبه خود موجب توجه بيشتر به وزوز گوش مى شود، مشاوره و روان درمانى كمك مؤثرى به آرامش فرد مى كند. همچنين به مبتلايان توصيه مى شود كه تنش هاى عصبى و نگرانى ها را از خود دور كرده و سعى كنند توجه زياد به وزوز گوش را در خود كاهش دهند. براى فراموش كردن وزوز گوش همچنين از قرار گرفتن در محيط هاى ساكت و آرام دورى و به صداهاى جانبى گوش كنيد. راديو، ضبط صوت و يا تلويزيون خود را هميشه با صداى ملايم و ثابت روشن بگذاريد.كمتر نمك مصرف كنيد. بخصوص اگر فشار خون بالا داريد از مصرف نمك دورى كنيد زيرا نمك موجب افزايش فشار خون و فشار خون بالا نيز موجب زنگ زدن گوش مى شود.به علاوه از آسپرين استفاده نكنيد (مگر با تجويز پزشك) آسپرين و تركيبات حاوى آن از شايع ترين داروهاى مولد وزوز گوش هستند كه معمولاً با قطع استفاده آن، وزوز گوش بيمار ظرف چند روز ازبين مى رود. مهم تر اين كه سيگار نكشيد.

] اشرف پورمند[

عطسه هاى مكرر، آبريزش بينى، خارش، تنگى نفس ، بثورات جلدى، سوزش چشم، سستى و بى حالى و بسيارى علائم ديگر از جمله واكنش هاى طبيعى بدن افراد مستعدى است كه در مواجهه با عوامل مختلف حساسيت زا از خود نشان مى دهند. البته هريك از اين عوامل با توجه به نوع حساسيت و سيستم ايمنى بدن مى تواند به تنهايى بروز كند يا به طور همزمان با چندين علامت ظاهر شود.
* آلرژن ها
گرده گل و گياهان، گرد و غبار و ذرات معلق در هوا، مواد شيميايى ، مو و پر حيوانات، برخى داروهاى شيميايى ، نور خورشيد ، بعضى مواد خوراكى و هزاران عامل ديگر كه به آنها «آلرژن» گفته مى شود مهم ترين عوامل حساسيت زا هستند. آمارها نشان مى دهد، طيف وسيعى از افراد جامعه حداقل به يكى از اين عوامل حساسيت دارند و تفاوت آنها فقط در ميزان و نحوه واكنش بدن هنگام مواجهه با آلرژن ها است.
* آلرژى چگونه به وجود مى آيد
با ورود آلرژن ها سيستم دفاعى بدن اقدام به آزاد كردن ماده اى به نام هيستامين مى كند. هيستامين همان عاملى است كه علائم مختلف حساسيتى را در بدن ايجاد مى كند و به همين علت با بروز هريك از علائم حساسيتى ، براى كاهش عوارض، همواره مصرف داروهاى آنتى هيستامين و ضد احتقان براى مبتلايان تجويز مى شود. البته گاهى اين واكنش ها به قدرى زياد و آزاردهنده است كه پزشكان مجبور مى شوند علاوه بر آنتى هيستامين، كورتون درمانى را نيز براى بيمار تجويز كنند.
* راه هاى ورود آلرژن ها به بدن
به طور كلى آلرژن ها به چهار روش اصلى وارد بدن مى شوند.
الف) بلع: مانند مصرف مواد غذايى كه ممكن است براى بعضى افراد حساسيت هاى شديدى ايجاد كند.
ب) تزريق: اگرچه هر فرد مى تواند نسبت به تزريق دارويى خاص حساسيت داشته باشد، اما بعضى از داروها مانند پنى سيلين از جمله داروهايى است كه درصد افرادى كه به آن حساسيت نشان مى دهند ، بسيار زياد است.
ج) تماس پوستى : تماس با انواع مواد شيميايى و حتى طبيعى شامل مواد شوينده، انواع رنگ ها و حتى مواد خوراكى و خاك و غيره مى توانند براى بعضى افراد حساسيت پوستى ايجاد كنند.
د) استنشاق: تنفس كردن در هواى آلوده و گرد و غبار، گرده هاى گل ها و گياهان، بوهاى مختلف طبيعى و غيرطبيعى و غيره همه عامل مهمى در ايجاد حساسيت است.
* اقدامات پيشگيرانه
براى پيشگيرى از بروز آلرژى در بدن از هر نوعى كه باشد، مهم ترين اقدام شناخت نوع آلرژى و عوامل حساسيت زا در بدن است. اين كار به وسيله فرد مبتلا به راحتى امكان پذير است، اما اگر شما درگير حساسيتى شديد هستيد كه حتى پس از بررسى هاى مختلف عامل مشخصى براى آنها نيافته ايد، كلينيك هاى مخصوصى براى تشخيص اين مشكلات وجود دارند در اين روش ها با تزريق مقدار خفيف شده اى از مواد مختلف حساسيت زا در زير پوست و بررسى واكنش بدن در برابر آن عوامل آلرژى زا را پيدا مى كنند. پس از شناخت آلرژن ها و راه هاى ورود آنها به بدن، مهم ترين و بهترين اقدام پيشگيرى كننده، دورى از آلرژن ها است .
البته لازم به توضيح است كه نوعى آلرژى متداول فصلى كه در بهار و هنگام گرده افشانى نسبت به گرده گل ها و درختان رخ مى دهد به نام هاى ديگرى همچون «تب يونجه»، «زكام بهاره» و «آلرژى بينى» نيز شناخته مى شوند.
در اين نوع حساسيت معمولاً سيستم تنفسى بدن درگير شده و علائم خاصى چون تنگى نفس، عطسه و سرفه، آبريزش بينى به همراه سستى و بى حالى ، سوزش و خارش و آبر يزش چشم را به دنبال دارد. درچنين مواردى، اگر امكان محدود كردن حضور در اين فضاها به ويژه دشت ها و مزارع ، باغ ها، پارك ها و جنگل ها، وجود ندارد و شما مجبور هستيد ساعاتى را در معرض اين آلرژن ها قرار بگيريد، بايد حتماً از ماسك استفاده كنيد. البته اين كار فقط به بيرون از خانه منحصر نمى شود، بلكه در خانه نيز آلرژن هاى بسيارى مانند گرد و خاك و مواد شيميايى تميز كننده، وجود دارند ، بنابراين در هنگام نظافت خانه، استفاده از ماسك الزامى است.
راهكار ديگر براى پيشگيرى از ورود هرچه كمتر آلرژن ها از طريق تنفس به بدن چرب كردن لبه دو سوراخ بينى با وازلين و يا كره خوراكى است. به علاوه مصرف متوالى ويتامين C در سال يكى ديگر از اقدامات پيشگيرى كننده و حتى درمانى براى ورود آلرژن ها به بدن است. اين ميزان به توصيه محققين ۱۰۰۰ ميلى گرم در روز است كه مى تواند روزانه سه نوبت مصرف شود. ويتامين C، يك آنتى هيستامين قوى است. البته براى مصرف ويتامين C شما مجبور به خوردن داروهاى شيميايى نيستيد. استفاده مكرر از انواع مواد غذايى سرشار از ويتامين C مى تواند مقدار زيادى از اين نياز بدن را تأمين كند.
* روش درمانى كاهش علائم آلرژى زا
علاوه بر مصرف داروهاى شيميايى مؤثر كه معمولاً انواع آنتى هيستامين ها و ضد احتقان ها هستند و به وسيله پزشكان تجويز مى شوند، راه هاى ديگرى نيز براى درمان وجود دارند.
- روزانه چند بار بينى خود را با سرم نمكى خوب شست وشو دهيد تا مواد آلرژى زا از فضاى بينى و سينوس ها خارج و غشاهاى مخاطى بينى شما تقويت شوند.
- علائم آلرژى در عده اى از مبتلايان به تب يونجه با مصرف IU ۵۰۰۰ ويتامين A در روز كاهش مى يابد.
- فشار درمانى نيز به عنوان يكى از روش هاى درمانى مكمل براى تسكين علائم بيمارى تب يونجه به صورت ويژه و عطسه و خارش فصلى مؤثر خواهد بود. بنابراين فقط كافى است پره بين انگشتان شصت و اشاره هريك از دست ها را در محلى نزديك به استخوان بادست ديگر فشار دهيد، مدت زمان لازم و مؤثر براى اين عمل يك دقيقه است البته لازم به ذكر است كه اين روش براى زنان باردار مبتلا به آلرژى توصيه نمى شود.
- در برنامه غذايى خود مقدار زيادى سير و پياز خام قرار دهيد. اين دو ماده به علت داشتن تركيبات سودمند بسيارى مانند كوئرستين، براى جلوگيرى از پيشرفت واكنش هاى التهابى مفيد هستند.

مصرف فلفل سياه مى تواند كمك موثرى به درمان بيمارى هاى پوستى از جمله بيمارى «ويتى ليگو» كه در آن قسمت هايى از پوست رنگدانه هاى خود را از دست داده و سفيد مى شود ، كند. دانشمندان انگليسى اعلام كرده اند، استفاده از فلفل سياه به علت وجود تركيبات تند و حاوى ادويه در آن، مى تواند رنگدانه هاى پوست را شبيه سازى كرده و از سفيد شدن آن جلوگيرى كند.تحقيقات نشان مى دهد از هر يك صد نفر، يك نفر به بيمارى پوستى «ويتى ليگو» مبتلا مى شود كه هم اكنون براى درمان آن از عكس درمانى استفاده مى شود و در آن اشعه ماوراى بنفش به رنگى شدن مجدد پوست كمك مى كند.اين مطالعه نشان مى دهد شش هفته پس از استفاده فلفل سياه، رنگ پوست بار ديگر به قهوه اى روشن متمايل مى شود.

مطالعات جديد دانشمندان نشان مى دهد، يك ماه استفاده متناوب از غذاهاى آماده (فست فود) و انجام ندادن هيچ نرمشى ميزان تشكيل آنزيم هاى تأثير گذارتر بر از كار افتادن كبد را افزايش مى دهد.براساس اين مطالعه، افرادى كه از شرايط جسمانى سالمى برخوردارند، در صورتى كه روزانه از دو وعده غذاى فست فود استفاده كنند، در مدت يك ماه وزن آنها حدود شش كيلو و نيم بيشتر مى شود.همچنين مصرف زياد غذاهاى آماده، موجب مى شود حجم آنزيم معروف به ALT كه در از كار افتادن كبد بسيار تاثيرگذار است، در بدن افراد افزايش يابد به نحوى كه اين آنزيم در مدت فقط يك ماه در بدن افراد چهار برابر افزايش مى يابد. به گفته دانشمندان، نه فقط چربى موجود در ساندويچ، بلكه شيرينى موجود در نوشيدنى ها نيز در تشديد اين معضل تأثير گذار هستند.

دانشمندان انگليسى اميدوارند با استفاده از سلول هاى ساقه بدن بيماران، استخوان و غضروف هاى خرد شده بدن آنها را ترميم كنند.دانشمندان در حال ساخت مدل «داربست زيستى فعال» هستند كه از سلول هاى ساقه، حمايت و آن را تحريك مى كند تا زمانى كه در بدن افراد قرار گرفته و درون استخوان و غضروف شروع به رشد كنند.در اين تكنيك از سلول هاى ساقه خون و مغز استخوان استفاده مى شود و به گفته جراحان، اين روش به ترميم صدماتى كه بهبود آنها زمان زيادى طول مى كشد كمك زيادى مى كند. همچنين استفاده از اين تكنيك در استخوان درمانى بسيار مؤثر عنوان شده است.

دانشمندان با الهام از مارمولك موفق به ساخت بانداژ چسبى ضدآب شدند كه براى زخم هاى حاصل از جراحى بسيار مفيد خواهد بود. در اين بانداژ از زيرساختارى استفاده شده است كه مدل مشابه آن در بدن مارمولك وجود دارد و علاوه بر آن كه پاهاى او را بسيار چسبناك مى كند، امكان چسبيدن او به ديوار و سقف را به وجود مى آورد.
همچنين در بالاى اين بانداژ يك پوشش نازك از چسب وجود دارد كه موجب مى شود در محيط هاى مرطوب اين باند به بدن بچسبد.
به گفته دانشمندان، استفاده از اين باند در اتاق هاى عمل بسيار مفيد خواهد بود و علاوه بر آن انعطاف پذير بودن باند اين اجازه را مى دهد تا بتوان آن را تنظيم و براى قسمت هاى مختلف بدن از آن استفاده كرد.

گوش دادن به موسيقى در روزهاى اوليه پس از سكته مغزى مى تواند به بهبود شرايط جسمانى و حافظه بيماران كمك كند.
براساس مطالعه دانشمندان فنلاندى آن دسته از افرادى كه سكته مغزى مى كنند، چنانچه در روزهاى اوليه پس از اين بيمارى روزانه فقط چند ساعت به موسيقى گوش دهند، حافظه آنها در مقايسه با ديگر بيماران بهبود چشمگيرى پيدا مى كند و ساختار كلى ذهن آنها عملكرد بهترى خواهد داشت.به گفته آنها موسيقى درمانى مى تواند راه حل جديد مفيدى براى بيمارانى باشد كه به سكته مغزى مبتلا شده اند. براين اساس بيشتر بيمارانى كه به اين علت دچار مشكلات حركتى و شناختى مى شوند از اين طريق مى توانند در مدت سه ماه حافظه كلامى خود را ۶۰ درصد افزايش دهند.

محمد مظلومى ارجق

چرا ماهى بهترين غذاى مصرفى است چرا ماهى غذاى سلامتى است كدام يك از انواع ماهى بهتر است آيا روش هاى مختلف صيد و عرضه بر كيفيت ماهى اثرگذار است آيا اگر ماهى را به هر روشى طبخ كنيد، ارزش غذايى آن حفظ مى شود روش هاى شناسايى ماهى تازه چيست و در نهايت اين كه آيا ماهى مضراتى هم دارد از جمله سؤالاتى است كه همواره براى بسيارى افراد هنگام مصرف ماهى پيش مى آيد. البته خيلى ها نيز توجه چندانى به اين قبيل سؤالات مهم ندارند. بنابراين بهتر است درباره اين ماده غذايى سالم كمى بيشتر بدانيم.
* چرا ماهى غذاى سلامتى است
مصرف ماهى با توجه به نقشى كه در تأمين سلامت انسان دارد، به خصوص در سال هاى اخير بسيار مورد توجه متخصصان علوم تغذيه قرار گرفته است. هم اكنون بيشتر پزشكان مصرف ماهى را در بيشتر رژيم هاى غذايى بيماران مختلف تجويز مى كنند. بنابراين افرادى كه به علت بيمارى هاى مختلف از مصرف گوشت قرمز منع شده اند، مى توانند ماهى مصرف كنند. اين توصيه ها به علت وجود ماده اى به نام امگا ۳ در چربى ماهى است.
* امگا ۳ و پيوندهاى مضاعف آن
امگا ۳ نام گروهى از اسيدهاى چرب غيراشباع ضرورى است كه به وسيله بدن انسان توليد نمى شود و بايد از طريق رژيم غذايى يا مكمل ها تأمين شوند.در فرمول شيميايى امگا ۳ يك گروه «كربوكسيل» و چند پيوند دوگانه وجود دارد و به علت قرار گرفتن نخستين پيوند دوگانه بين اتم هاى كربن هاى ۳ و ۴ در فرمول شيميايى آن، امگا ۳ نام گرفته است. امگا ۳ جزو اسيدهاى چرب مركب تقسيم بندى مى شود، چون پيوندهاى مضاعف آن بيش از يك عدد است.ماهى ها منابع غنى از اين اسيد چرب هستند. در واقع اين يك سيستم دفاعى بيولوژيك بدن ماهى در برابر دما و تغييرات آن، بخصوص دماى پائين است تا از اين طريق بتوانند دماى آب هاى سرد را تحمل كنند.اسيدهاى چرب امگا ۳ در ساختار چربى هاى غشاى سلولى نقش مهمى ايفا مى كنند. برخى مطالعات در زمينه امگا ۳ نتايج مهمى داشته اند.دانشمندان عمده ترين نقش امگا ۳ را در افزايش كلسترول خوب خون در برابر كلسترول بد و در نتيجه كاهش ريسك سكته هاى قلبى مى دانند. يك مطالعه روى مردان بين ۴۰ تا ۵۵ سال به مدت ۱۶ سال انجام شده است نشان مى دهد افرادى كه داراى رژيم غذايى امگا ۳ بوده اند و روزانه حداقل ۳۵ گرم ماهى مصرف كرده اند، به ميزان ۴۲ درصد كمتر به سكته قلبى مبتلا شده اند. مصرف امگا ۳ به عنوان روش ساده و مطمئن در پيشگيرى از وقوع آريتمى هاى قلبى كشنده در مطالعات زيادى به اثبات رسيده است.به علاوه اثرات مثبت امگا ۳ در برخى بيمارى هاى روانى از جمله كم توجهى،افسردگى اسكيزوفرنى نيز در مطالعات مختلف مورد تأييد قرار گرفته است و به علاوه اثرات ضدالتهابى امگا ۳ مورد توجه محققان بوده و در مطالعات مختلف تأييد شده است. لذا مصرف اين ماده در پيشگيرى و درمان بيمارى هاى روماتيسمى و مفاصل و استخوان توصيه شده است.
* ملاحظات ضرورى درباره روغن ماهى
با وجود همه خواص و اهميتى كه امگا ۳ موجود در روغن ماهى در سلامت انسان دارد، اين ماده بسيار ارزشمند، داراى اين نقطه ضعف است كه به علت غيراشباع بودن زنجيره در فرمول شيميايى خود، وقتى در معرض هوا و حرارت قرار مى گيرد به راحتى اكسيد شده و نه فقط خاصيت خود را از دست مى دهد، بلكه به موادى سمى و سرطان زا تبديل مى شود. اينجاست كه اهميت و حساسيت صيد، عمل آورى و نگهدارى صحيح ماهى و همچنين طبخ آن مشخص مى شود. واقعيت آن است كه هم اكنون در برخى موارد آنطور كه بايد به نحو مناسبى از ماهى، اين ماده بسيار ارزشمند غذايى استفاده نمى شود.
* تأثير روش هاى مختلف صيد بر كيفيت ماهى
همه ماهى هاى پرورشى به شكل تازه به مصرف كنندگان عرضه مى شوند، لذا از اين نظر مشكلى ندارند.
ماهى هاى دريايى شمال كشور كه قانونى صيد مى شوند، با روشى موسوم به «پره» انجام مى شود، كه موجب صيد تازه و زنده ماهى به صورت كامل مى شود و هيچ گونه نگرانى از اين نظر براى مصرف كننده ندارد. زمان صيد ماهى نيز در شمال در فصول پائيز و زمستان است. در تابستان نبايد در شمال به دنبال ماهى دريايى تازه بود.ماهى هاى دريايى جنوب كشور كه به صورت صنعتى صيد مى شوند، نيز بلافاصله به سردخانه كشتى منتقل مى شوند و لذا مشكلى از نظر تازگى ماهى ندارند.ماهى هايى كه با قلاب صيد مى شوند، از تازگى و كيفيت خوبى برخوردار هستند، اما روشى كه صدمه زيادى به كيفيت ماهى مى زند «روش گوشگير» است. اين روش در جنوب و آب بندان هاى داخل كشور و به صورت غيرقانونى در شمال كشور رايج است. در اين روش تور براى مدت طولانى و گاهى تا ۱۲ ساعت در آب انداخته مى شود و پس از آن از آب بيرون آورده شده و ماهيان جمع آورى مى شوند. در اين روش صيد، ماهى هايى كه در ساعات اوليه تورريزى به دام افتاده اند، تلف و حتى فاسد مى شوند.
* حفظ ارزش غذايى ماهى
روغن ماهى در اثر حرارت بالا اكسيد مى شود. بنابراين توصيه مى كنيم ماهى با حرارت ملايم طبخ شود و تا حد امكان از روش هاى بخارپز استفاده شود. در صورت سرخ كردن در روغن، ضمن آن كه به كيفيت روغنى كه ماهى را در آن سرخ مى كنيد، توجه داريد، بايد از سرخ كردن بيش از اندازه و سوخارى شدن آن اجتناب كنيد شايد در برخى موارد متوجه بوى بسيار تند و زننده ماهى هنگام سرخ كردن شويد. اين همان بوى اسيد چرب است كه اكسيد شده است و اين ماهى نخوردنش بسيار بهتر است. به ياد داشته باشيد كه ماهى تازه هيچ وقت بوى تند و زننده اى ندارد.در نهايت بايد تأكيد كرد كه ماهى غذاى سلامتى است، اگر تازه باشد و به روش مناسب طبخ شود. ماهى غذاى مفيدى نيست چنانچه كهنه باشد و ماهى مضر است چنانچه با صيد و حمل و نقل نادرست، كهنگى بيش از اندازه و طبخ نامناسب اسيد چرب آن اكسيده شود.
* كارشناس شيلات