تاريخ يادآور آرزوها و آرمان هاى يك مملكت است. مى گويد بزرگان و رهبران جامعه به چيزى اعتقاد داشتند، باورشان چه بود و حالا جامعه به كجا كشيده شده است.
تاريخ آموزگار انسانها و درس عبرتى براى آيندگان است. بى ترديد مطالعه آن قفل هاى بسيارى را باز مى كند، گره هاى بيشمارى را مى گشايد و مسيرى روشن براى آيندگان ترسيم مى كند.
تاريخ اقتصادى ايران جزئى از تاريخ كهن كشورمان است كه با فراز و فرودهاى بسيارى روبه رو بوده است. اغراق نيست اين ادعا كه بسيارى از گره هاى امروز ريشه هاى تاريخى دارد و براى ريشه يابى مشكلات بايد به گذشته نگاه كرد. با اين حال مى توان براى مرور تاريخ اقتصادى ايران از گذشته بسيار دور شروع كرد اما شايد به جاى سركشى به اعماق تاريخ، گذر به چند دهه گذشته به دليل قرابت بيشتر آن آموزنده تر باشد.در اين ستون مقرر است هفته اى دو روز رويدادهاى اقتصادى بعد از انقلاب روايت شود.

مجلس خبرگان قانون اساسى از روز ۲۸ مرداد ۱۳۵۸ كار خود را آغاز كرد. مباحث اقتصادى مطرح شده در مذاكرات نمايندگان اين مجلس، رويكردهاى متنوعى داشت كه مطالعه آن حال و هواى تفكرات اقتصادى در ابتداى انقلاب را بيان مى كند.
از جلسه سوم مجلس خبرگان قانون اساسى برخى نمايندگان پيشنهادات كلى خود درباره نظام اقتصادى آينده را مطرح كردند. رحمت الله مقدم مراغه اى، نماينده آذربايجان شرقى در نطقى طولانى به مسائل اقتصادى اشاره كرد و گفت: «مشكلات جديد كه نتيجه زندگانى و روش زندگى جديد است، راه حل هاى جديدى مى خواهد. به طور كلى براى آن كه فعاليت هاى مردم در جهت پيشرفت و ترقى سوق داده شود، احتياج به برنامه اقتصادى داريم. اين برنامه اقتصادى نمى تواند و نبايد براساس ضوابط گذشته باشد. در برنامه اقتصادى بايد منافع و زندگانى اكثريت مردم مورد نظر باشد. بايد چرخ هاى مملكت در راه تأمين زندگى آبرومند براى عموم مردم به گردش درآيد. اقتصاد جديد، ظريف و حساس است. با تصميمات خلق الساعه و عجولانه نمى توان مشكلات را حل كرد. تنها نيت هاى خيرخواهانه كافى نيست. براى آن كه ثروت ها، عادلانه توزيع شود، شرط اول آن است كه ثروتى ايجاد شود تا بتوان عادلانه تقسيم كرد. اگر با دادن وعده، توقعات و اشتهاى كاذب در جامعه ايجاد كنيم، خيلى زود همه مأيوس خواهند شد. درست است كه درآمدهاى نفت مى تواند احتياجات فورى ما را تأمين كند، ولى جامعه اسلامى بايد نيروى كار مردم را بسيج كند.»
او سپس اضافه كرد: «برنامه صحيح اقتصادى، بدون وجود يك سازمان صحيح عادلانه و نهادهاى لازم، امكان پذير نيست. بايد نهادهاى سياسى از كوچك ترين واحدهاى كشور طورى بنياد پيدا كند كه همه افراد در تعيين سرنوشت خودشان مشاركت داشته باشند و منافع خود را با جامعه يكى بپندارند. تبعيض و اختلاف طبقاتى در جامعه سم مهلك است.»

مديرعامل ايران خودرو گفت: سطح تكنولوژى بالايى نداريم و بايد فاصله مان را با دنيا كم كنيم. البته كشورهاى ديگر اين كار را با ادغام يا كار مشترك انجام مى دهند كه البته فعلاً ادغام براى ما مقدور نيست، بنابراين بايد كار مشترك انجام دهيم، زيرا اگر اين كار انجام نشود، بايد دانش فنى را خودمان كسب كنيم و هزينه هاى ما در اين ميان به شدت بالا مى رود. وى ادامه داد: بنابراين اگر مى خواهيم در صنعت خودرو موفق باشيم، بايد بدانيم كه توسعه برند يك ضرورت است و بدون كار مشترك با خارجى ها نمى توانيم همه كار ها را خودمان پيش ببريم؛ البته لازم است شرايط رقابتى نيز فراهم شود. وى گفت: عجله اى براى عرضه خودرو با موتور ملى پايه گازسوز توربوشارژدار نداريم.
وى گفت: توربوشارژ داراى دو قسمت است كه قسمت اول و مدل اوليه آن ساخته شده، ولى قسمت دوم آن كه داراى تكنولوژى پيچيده اى است در حال بررسى است.
وى گفت: اگر بخواهيم اين موتور را روى خودرو نصب كنيم، آن خودرو به يك خودرو مسابقه اى و خاص تبديل مى شود.

اوپك نگران بازار نفت
عبدالله البدرى وزير نفت سال هاى نه چندان دور ليبى به ايران آمد. سفرى كارى و سياحتى كه او شيراز را براى بازديد انتخاب كرد. روزهاى خوشى براى اعضاى آفريقايى اوپك در حال رقم خوردن است در شرايطى كه انتخاب دبيركل اوپك از دو گزينه ايران يا كشورهاى عربى خليج فارس به اجماع نرسيده است.
رقابت براى تصدى اين پست همچنان ادامه دارد اما رقبا كماكان نظاره گر حضور اعضاى ميانه رو بر اداره اوپك هستند. دبيركل خوش اخلاق اوپك مهمان وزير نفت ايران است. البدرى در سفر دوره اى خود به كشورهاى عضو، پس از قطر به تهران آمد تا دومين توليد كننده اوپك را به چاره انديشى هاى بيشتر دعوت كند.
گفته مى شود هدف از سفر او ايجاد نوعى همگرايى مضاعف بين اعضاست اما به نظر مى رسد در سال نفت سه رقمى اوپك به تحركى ديگر واداشته شده است. البدرى ديروز با احمدى نژاد، عالى ترين مقام اجرايى كشور هم ديدار كرد؛ ملاقاتى كه تأكيد مى كند در اين فصل ابعاد تصميم گيرى در حوزه نفت به سران اوپك هم مربوط مى شود گرچه بازديد او از شيراز مى گويد او حامل پيام ويژه اى نه از اوپك كه از دولت قذافى هم نيست: گويا البدرى در ملاقات با نوذرى، وزير نفت ايران، تدبير جديدى را به شركت هاى ملى نفت كشورهاى عضو درخواست كرده است. فشار همچنان بر اوپك در حال افزايش است. وزيران نفت اين سازمان براى پاسخ به مصرف كنندگان بزرگ نفت خام به ايتاليا خواهند رفت در نشستى كه ۲۲ آوريل پيرامون انرژى جهان كنكاش خواهد شد.

عبدالله البدرى دبيركل منتخب اوپك اين بار منحصراً با خبرنگاران ايرانى گفت وگو كرد.
او اما در پاسخ به سؤال خبرنگار ايران گفت كه اوپك بشدت از تقاضاى جهانى نفت نگران است، روندى كه معلوم نيست در صورتى كه سرمايه گذارى بيشترى صورت گيرد خريدارى براى نفت هاى تازه اوپك وجود داشته باشد.
اين سازمان با احتساب توليد عراق كه اكنون به دليل مواجهه با اوضاع ناآرام سياسى از نظام سهميه بندى اوپك خارج است بيش از ۳۲ ميليون بشكه نفت خام توليد مى كند؛ اما اغلب كارشناسان بر اين باورند كه اوپك در سقف ظرفيت هاى خود در حال توليد است. خبرنگار «ايران» از «البدرى» پرسيد با كم شدن بيش از اندازه ظرفيت هاى مازاد توليد، به نظر مى رسد، اوپك به جاى ايفاى نقش يك توليد كننده فيزيكى مؤثر تنها به يك كنترل كننده روانى بازار تبديل شده است. آيا قبول داريد اوپك ديگر اثر فيزيكى چندانى در بازار نفت ندارد آقاى دبيركل با دقت به اين سؤال پاسخ گفت: عملكرد آينده اوپك فقط و فقط بستگى به وضعيت تقاضا خواهد داشت.
او در موضع گيرى خود افزود: ظرفيت هاى مازاد توليد همچنان در ميان اعضاى اوپك وجود دارد و در عين حال ذخاير كشورهاى مصرف كننده از نفت پر شده است.
به گفته وى اوپك بيش از ۴۰ درصد عرضه نفت خام دنيا را بر عهده دارد و با برنامه اى كه از اكنون تا سال ۲۰۵۰ در دست اجرا دارد ۱۵۰ ميليارد دلار براى ايجاد ظرفيت هاى جديد سرمايه گذارى خواهد كرد.
دبيركل ليبيايى اوپك گفت: با اين حجم سرمايه گذارى ۵ ميليون بشكه نفت ديگر به توليد اضافه خواهد شد.
«اوپك از آينده تقاضا مطمئن نيست»
«البدرى» در پاسخ به اين كه چرا اوپك در اين سال ها به دنبال سرمايه گذارى نبوده است، پاسخ داد: اوپك به دنبال اين نيست تا ظرفيتى ايجاد كند كه بدون استفاده باقى بماند.
او افزود: انجام سرمايه گذارى هايى كه آينده اقتصادى ندارد براى اوپك هزينه هايى خواهد داشت.
ما ترجيح مى دهيم منابع اضافى مالى را در بخش هاى ديگرى به كار گيريم.
تصميمات در اوپك پس از بحث و بررسى هاى كارشناسى به اجماع مى رسند و من به اين كارى ندارم كه كشورى در اوپك ممكن است تحت تأثير سياست هاى آمريكا، انگليس يا كشورهاى ديگرى باشد، وظيفه من اين است كه به حيات سازمان ادامه دهم؛ هرچند قبول دارم سالهايى با اختلافات برخى اعضا روبه رو بوديم. اما اكنون اين گونه نيست. هرچند ممكن است در تصميم گيرى همه اعضا موافق همديگر نباشند.
او همچنين در پاسخ به توليد نامنظم كشور عراق به عنوان عضوى از اوپك گفت: ما به هيچوجه موافق تحريم اعضاى اوپك نيستيم و اميدواريم با رفع مشكلات سياسى عراق، اختلالى در سيستم عرضه نفت اوپك ايجاد نشود.
با سه رقمى شدن قيمت نفت ركود اقتصادى در برخى اقتصادهاى بزرگ دنيا آغاز شده است.
دبيركل اوپك در جواب سؤالى كه پرسيده شد آيا ادامه فروش نفت با قيمت بيش از ۱۰۰ دلار به اقتصاد آمريكا و جهان خللى وارد نخواهد كرد، گفت: ما پيش بينى كرده بوديم كه رشد اقتصاد آمريكا كاهش خواهد يافت؛ از طرفى با توجه به اين كه اقتصاد آمريكا ۲۵ درصد اقتصاد دنيا را شامل مى شود قطعاً ركود در ايالات متحده به كاهش تقاضاى نفت هم دامن خواهد زد.
البدرى افزود: البته بايد ببينيم كه آيا اين ركود نسبى تأثير در اقتصاد كشورهاى آسيايى خواهد داشت يا خير.
به اعتقاد البدرى قطعاً در صورتى كه آسيايى ها به توسعه خود ادامه دهد تقاضا همچنان كاهش نخواهد يافت.
او تأكيد كرد كه ركود اقتصادى موجود در آمريكا بيش از ۲ تا ۳ فصل ادامه پيدا نخواهد كرد ولى چون آمريكا، داراى اقتصاد بزرگى است طبعاً اثرى از خود در بازار نفت هم به جاى خواهد گذاشت.
او در عين حال خبرداد كه وزيران نفت اوپك در اجلاس جهانى انرژى رم هيچ نشستى را براى تصميمات جديد اوپك در حاشيه اين اجلاس در برنامه نخواهند داشت.
قيمت نفت كمتر از ۲۶سال پيش
براساس جديدترين گزارش ها، در حال حاضر ارزش واقعى نفت هنوز از قيمت واقعى نفت ۲۶ سال پيش كمتر است.
غلامحسين نوذرى ـ وزير نفت ـ با بيان اين مطلب اظهار كرد: مقايسه ارزش و قيمت واقعى نفت در سال ۱۹۸۲ با وضعيت كنونى بيانگر كاهش قيمت واقعى نفت طى اين سال ها بوده است.
وى افزود: البته وضعيت بازار مالى آمريكا به گونه اى بوده كه كاهش ارزش واقعى ساير كالاهاى قابل عرضه در بورس مانند طلا، ديگر فلزات رنگين و حتى محصولات كشاورزى نيز در حالت مشابه است. در اين زمينه برخى محصولات كشاورزى تا ۱۶۰ درصد نسبت به ۵ سال گذشته افزايش قيمت داشته اند و از نظر افزايش قيمت، نفت جزو سومين يا چهارمين محصولات است.
رضايت مردم از طرح فروش بنزين آزاد
او رضايت عمومى از فروش بنزين آزاد را نتيجه اجراى اين طرح آزمايشى دانست و گفت: به نظر مى رسد مردم نسبت به قيمت بنزين و همچنين آسايش ايجاد شده از اجراى اين طرح رضايت داشته اند. در اين خصوص تداوم اجراى طرح در حال ارزيابى است.
وى با بيان اين كه ايران با توليد روزانه بيش از۴‎/۲ميليون بشكه نفت همچنان دومين توليدكننده اوپك است، در خصوص سفر دبيركل اوپك به ايران يادآورى كرد: يكى از وظايف دبيركل، سفر به كشورهاى عضو و تبادل اطلاعات و ديدگاه هاست. به گفته او در اين سفر آقاى البدرى گزارش هايى از وضعيت بازار نفت شرايط قيمت بازار ارائه داده است كه براين اساس وضعيت بازار نسبت به ميزان عرضه نفت مناسب است و با قيمت هاى حدود ۱۰۰ دلار برنامه اى براى افزايش يا كاهش سقف توليد نخواهيم داشت.
وزير نفت با تأكيد بر ورود فازهاى ۹ و ۱۰ پارس جنوبى در زمستان امسال به شبكه سراسرى، توضيح داد: در بخش حفارى چاه ها بخش عمده اى از تأمين تجهيزات انجام شده و فعاليت هاى ديگر براى حفارى چاه ها در حال انجام است. در اين زمينه در صورت آماده شدن ساير بخش هاى فازهاى ۹ و ۱۰ مى توانيم به طور موقت و تا تكميل چاه ها از ظرفيت هاى موجود در فازهاى ۶ تا ۸ پارس جنوبى استفاده كنيم.

وزارت نيرو براى تشويق اشخاص حقيقى و بخش خصوصى براى مشاركت در اجراى اصل ۴۴ در بخش نيروگاهى و برق، تا ۵۰ درصد هزينه مورد نياز ساخت يا خريد نيروگاه از محل حساب ذخيره ارزى وام مى دهد.
به گزارش فارس، وزيران عضو كميسيون امور زيربنايى، صنعت و محيط زيست با استناد « ب» تبصره ۴ قانون بودجه سال ۱۳۸۶ كل كشور آئين نـامه اجرايـى اين بند را تصويب كردند.
بر اساس آئين نامه اجرايى بند مذكور و براى فراهم كردن امكان قابليت واگذارى طرح ها و پروژه هاى صنعت برق و بسترسازى در راستاى تشويق، فعاليت و مشاركت بخش غيردولتى در ساخت يا خريد نيروگاه ها وزارت نيرو اجازه دارد براى تأمين منابع مالى براى ساخت يا خريد نيروگاه ها، پيمانكاران، شركت ها، سازندگان و اشخاص حقيقى را جهت استفاده از تسهيلات به هيأت امناى حساب ذخيره ارزى معرفى كنند تا پس از بررسى توجيه فنى، اقتصادى و زيست محيطى طرح، نسبت به پرداخت وام از طريق بانك هاى عامل اقدام شود. وام هاى دريافتى پس از بهره بردارى از طرح و از محل فروش برق توليدى به صورت ريالى كه توسط بانك مركزى جمهورى اسلامى ايران قابل تبديل به ارز خواهدبود، بازپرداخت خواهدشد.
براساس درخواست بانك عامل، شركت مادر تخصصى مربوط به طرح در قالب قرارداد فى مابين سرمايه گذار و سرمايه پذير، بازپرداخت تسهيلات را از محل درآمد حاصل از فروش برق توليدى نيروگاه به بانك عامل با حق دسترسى به حساب هاى شركت سرمايه پذير و يا بهره بردار تضمين مى كند.
همچنين حداكثر تسهيلات اعطايى به هر شركت سرمايه گذار تا پنجاه درصد هزينه موردنياز ساخت يا خريد نيروگاه خواهد بود.
از سوى ديگر در بررسى هاى اقتصادى، دوره بازگشت سرمايه نبايد از مجموع دوره جذب و تنفس و بازپرداخت تسهيلات بيشتر باشد و چنانچه سرمايه گذار ظرف مدت دو ماه از معرفى به بانك، موفق به اخذ موافقت بانك عامل جهت اعطاى تسهيلات نشد، شركت توانير مجاز به تمديد يا ابطال مجوز صادر شده است.

مديركل دفتر سبزى و صيفى وزارت جهاد كشاورزى گفت: با توليد ۵ ميليون و ۲۵۰ هزار تن گوجه فرنگى در كشور، هيچ كمبودى در توليد گوجه فرنگى وجود ندارد و قيمت اين محصول با ورود گسترده آن در بازار روبه كاهش است. محمد مهدى بحرينى به فارس گفت: در حال حاضر ۲۰۰ هزار تن گوجه فرنگى بوشهر آماده فروش است كه اين استان در سال ۸۶ حدود ۶۰۰ هزار تن گوجه فرنگى توليد كرده است. بحرينى با اشاره به رشد ۱۶ درصدى توليد گوجه فرنگى در سال ۸۶ گفت: توليد گوجه فرنگى در سال زراعى جارى تا بهار به مرز ۲ ميليون تن رسيد. بحرينى افزود: گوجه فرنگى محصول جيرفت، استان فارس و خوزستان به زودى روانه بازار مى شود و چون ۱۷ روز كشور تعطيل بود و حمل و نقل صورت نگرفت، محصول كمتر به بازار آمد و باعث افزايش قيمت شد. به گفته وى با شروع كار ها در كشور، قيمت گوجه فرنگى كاهش يافت و از ۶۵۰ تومان در دو روز قبل به ۵۰۰ تومان كاهش يافت. قيمت خيار هم به كيلويى ۵۰۰ تومان رسيد. بحرينى تصريح كرد: گوجه فرنگى در بوشهر به قيمت كيلوگرمى ۲۰۰ تا ۲۵۰ تومان خريدارى مى شود.

اگرچه بررسى تداوم طرح فروش بنزين آزاد و تصميم گيرى نهايى درخصوص آن به نظر ستاد تبصره۱۳ و دولت بستگى دارد، ولى توصيه ما بر استمرار طرح است.
به گزارش ايسنا، محمدرضا نعمت زاده - مديرعامل شركت ملى پالايش و پخش فرآورده هاى نفتى - با بيان اين مطلب اظهار كرد: اجراى اين طرح موجب مى شود، هموطنانى كه به دلايل مختلف نياز به بنزينى بيشتر از مقدار سهميه بندى دارند، با مشكل مواجه نشوند.
وى افزود: با توجه به كامل نشدن دوره يك ماهه آزمايشى اجراى طرح، هنوز برنامه مشخصى در اين زمينه قطعى نشده و پس از انجام بررسى ها نتيجه به اطلاع عموم خواهد رسيد.
در اين رابطه غلامحسين نوذرى - وزير نفت - رضايت عمومى از فروش بنزين آزاد را نتيجه اجراى اين طرح آزمايشى دانسته و گفته كه به نظر مى رسد مردم نسبت به قيمت بنزين و همچنين آسايش ايجاد شده از اجراى اين طرح رضايت داشته اند. در اين خصوص تداوم اجراى طرح در حال ارزيابى است.

مديرعامل گروه خودروسازى سايپا گفت: مهمترين اقدام در بخش توليد خودرو اين شركت در سال جارى، راه اندازى خط توليد خودرو ملى گروه خودروسازى سايپا است. مهرداد بذرپاش با اشاره به نامگذارى سال جارى با عنوان سال نوآورى و شكوفايى افزود: اين خودرو با همه توان و ظرفيت هاى موجود اعم از مراكز تحقيق و توسعه، كارخانه ها و قطعه سازان اين شركت طراحى و ساخته مى شود. وى از بيان نام اين خودرو ملى خوددارى كرد و ارزان قيمت، باكيفيت و كاملاً ساخت داخل بودن را از ويژگى هاى اين خودرو برشمرد و گفت: توليد خودرو ملى گروه خودروسازى سايپا نشانه توانمندى و نوآورى دست اندركاران و متخصصان اين شركت خواهد بود. مديرعامل گروه خودروسازى سايپا تصريح كرد: مهمترين اقدام شركت سايپا در سال جارى راه اندازى و افتتاح ۳۰ طرح بزرگ به مناسبت سى امين سالگرد پيروزى انقلاب شكوهمند اسلامى است كه يكى از اين طرح ها راه اندازى خط توليد خودرو ملى است و بقيه نيز در فواصل زمانى معين اطلاع رسانى خواهد شد. وى همچنين از معرفى مديرعامل جديد شركت پارس خودرو در چند روز آينده خبر داد.

مدير عامل شركت ملى پخش فرآورده هاى نفتى ايران در پايان تعطيلات نوروزى ميزان مصرف بنزين در ۱۵روز نخست فروردين ماه را به طور ميانگين ۷۲ ميليون ليتر اعلام كرد و گفت: در روز ۲۹ اسفند مصرف بنزين به رقم بى سابقه ۹۸ ميليون و ۳۰۰ هزار ليتر رسيد. سيد نورالدين شهنازى زاده به واحد مركزى خبر، گفت: در تعطيلات نوروز امسال(اول تا ۱۵ فروردين) به طور ميانگين روزانه ۷۲ ميليون و ۴۳۰ هزار ليتر بنزين يارانه اى و از طريق كارت هوشمند سوخت استفاده شد و ميزان مصرف روزانه بنزين آزاد مازاد بر سهميه هم در اين مدت ۷۰۰ هزار ليتر در روز بود. به گفته وى در تعطيلات نوروز درمجموع ميزان مصرف روزانه بنزين در كشور اعم از يارانه اى سهميه بندى و آزاد مازاد بر سهميه، به طور ميانگين ۷۳ ميليون و ۱۳۰ هزار ليتر بود كه از ميانگين مصرف ۱۴ روز نخست سال گذشته، ۶ ميليون و ۱۴۰ هزار ليتر كمتر است. وى ميزان مصرف «بنزين آزاد» را يكصدم كل مصرف بنزين درايام نوروز ذكر كرد. شهنازى زاده بيان كرد ۴۵ ميليون ليتر از مصرف نوروزى در پالايشگاههاى داخلى تأمين شد.

معاون وزير مسكن و شهرسازى گفت: براى تعادل قيمت زمين در كلانشهرها عرضه زمين در شهرهاى جديد از ۹۰۰ هزار واحد مسكونى به ۲ ميليون واحد مسكونى افزايش خواهد يافت. مهدى ذاكرالحسينى به فارس گفت: وزارت مسكن و شهرسازى با توجه به واگذارى زمين هاى ۹۹ ساله و سهم ۳۷۵ هزار واحدى شهرهاى جديد در اين طرح سعى دارد تا براى تعادل قيمت زمين در كلانشهرها از اين امكان در كشور استفاده كند كه عرضه زمين را در شهرهاى جديد از ۹۰۰ هزار واحد مسكونى كنونى در طول ۳ سال به ۲ ميليون واحد مسكونى برساند. وى ادامه داد: با گسترش شهرها قيمت زمين و مسكن نيز افزايش مى يابد به همين دليل ساخت شهرهاى جديد با تمام ويژگى هاى يك شهر در اطراف كلانشهرها مى تواند در تعادل قيمت مؤثر و مفيد باشد.