|
|
|
اولين قرار داد نفتى ايران در سال ۸۷ رقم خورد
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
وزير مسكن در سالروز تاسيس بنياد مسكن :
|
|
|
|
اقتصاد بين الملل
|
|
|
|
|
واحدهاى صنعتى دوگانه سوز مى شوند
وزير صنايع و معادن در ابلاغيه اى مديران عامل و رؤساى سازمان ها، شركت ها و مؤسسات وابسته به اين وزارتخانه را موظف به برنامه ريزى، پيگيرى و اقدام براى دوگانه سوزكردن تأسيسات مصرف سوخت كرد. على اكبر محرابيان با بيان اينكه، دستگاه هاى دولتى مكلفند علاوه بر تلاش براى كاهش مصرف فرآورده هاى نفتى ، نيازهاى انرژى خود را با فرآورده هاى جايگزين توليد داخل تأمين كنند صنايع خودروسازى و ساير كارخانه ها را موظف به برنامه ريزى براى كاهش مصرف حامل هاى انرژى كرد. وزير صنايع و معادن تأكيد كرده است : به منظور پيشگيرى از بروز احتمالى بحران در مواقع خاص، امكان صرفه جويى لازم در مصرف سوخت هاى فسيلى و منابع انرژى كشور فراهم شود. محرابيان همچنين خواستار گزارش مستمر و ماهانه اقدامات صورت گرفته به دفتر وزير شده است. دوگانه سوز كردن تأسيسات صنعتى علاوه بر تشكيل سبد مصرف انرژى در كشور از ريسك هاى احتمالى وابستگى به قيمت هاى حامل هاى انرژى و ارزبرى مازاد خواهد كاست.
|
|
|
|
|
اولين قرار داد نفتى ايران در سال ۸۷ رقم خورد
شرقى هاى اروپا در نفت ايران
|
|
|
بازماندگان يوگسلاوى از جنگ بالكان امروز به بازيگرانى نفتى تبديل مى شوند. يك دهه تمركز قدرت كافى بود، بلوك شرق نيز در فهرست صادركنندگان تكنولوژى قرار گيرد. نگاه به شرق اين بار به نام «كرواسى» قرعه خورد؛ در جايى كه چين، ويتنام و مالزى به سرعتى همپاى صعود نفت به ايران وارد شدند ساحل نشينان درياى آدرياتيك در دورى گسترده از مصر تا آنگولا هم به نقشه نفت آسيا اضافه شدند. اولين حضور كرواسى در ايران ، با اولين قرارداد نفتى سال ۸۷ همزمان شد. كشف يك ميدان نفتى در شمال غرب ايران به كرواسى ها رسيد. «توميسلاو دراژه ويچ» مديرعامل شركت دولتى «اينا» (INA) ديروز پروژه ۱۴۱ ميليون دلارى اكتشاف بلوك نفتى مغان (۲) در استان اردبيل را به خود اختصاص داد. فرستاده ويژه زاگرب شامگاه سه شنبه دست هاى مديرعامل شركت ملى نفت را فشرد تا بگويد اين تنها قرارداد مشترك دو كشور نيست. استقبال كرواسى ها تا آنجاست كه اكتشاف در اين ميدان را با هزينه هاى خود پذيرفته است. طبق اين قرارداد دوجانبه شركت INA با پذيرش ريسك سرمايه گذارى به اكتشاف نفت و گاز خواهد پرداخت. محدث مدير امور اكتشاف شركت ملى نفت ايران گفت: در صورتى كه اين شركت پيمانكار به كشف تجارى موفق شود، توسعه اين ميدان نفتى را نيز با ترك تشريفات مناقصه به آن واگذار خواهيم كرد. اين رويه قراردادى در كمتر كشورى از جهان اجرا مى شود. پيمانكاران در اين گونه مشاركت ها تنها به كشورهايى وارد مى شوند كه مى دانند نه تنها ريسك هاى اكتشاف تجارى محدود است بلكه هزينه هاى توليد هيدروكربورها هم از نرخ متوسط جهانى پائين تر خواهد بود. بلوك مغان۲ بيش از ۳۲۳۰ كيلومتر وسعت دارد. پيمانكار متعهد شده است تا ۶۰۰ كيلومتر از اطلاعات لرزه نگارى دو بعدى قبلى را مطالعه، ۱۰۰ كيلومتر لرزه نگارى دوبعدى و ۲۰۰ كيلومتر مربع از داده هاى لرزه نگارى سه بعدى را برداشت كند. حتى حفر يك حلقه چاه اكتشافى و در صورت وجود شواهد هيدروكربورها بلوك مغان۲ لرزه نگارى دوبعدى تا ميزان ۵۰۰ كيلومتر و حفر۲ حلقه چاه اكتشافى ديگر به عهده اين شركت گذاشته شده است. كرواسيايى ها چهار سال در ايران حضور خواهند داشت و در صورتى كه اجراى اين طرح به زمان بيشترى نياز داشته باشد يك سال هم به آنها مهلت داده خواهد شد. اكتشافات ايرانى يك پله بالاتر جشن ساز مديرعامل جديد شركت نفت در حاشيه امضاى اين قرارداد ضمن آن كه از تغييرات جديد در شركتش خبر داد در حضور سفير كرواسى گفت: شركت ملى نفت قديمى ترين شركت خاورميانه است كه بيشترين تجربيات نفتى را داراست. به گفته عالى ترين معاون وزير نفت نسبت اكتشافات در ايران به شاخص تأييد شده رسيده است. او افزود: «يك نسبت استاندارد در شركت هاى نفتى وجود دارد كه رابطه بين اكتشافات و توليد را تعريف مى كند. به اين ترتيب كه ميزان توليد به منابع جديدى كه كشف شده تقسيم مى شود و حاصل آن هر چه از عدد يك بالاتر باشد نشان دهنده موفقيت شركت ها در اكتشافات نفتى محسوب مى شود.» گواينكه اين نسبت در سال گذشته به ۱/۳ دهم رسيده است يعنى به عبارتى به ميزان ۱/۳ دهم بيشتر ازآنچه توليد نفت شده اكتشافات نفتى صورت گرفته است. هرچند كه بنابراعلام وى اين رقم در حوزه گاز به ۵ هم رسيده است ولى سال گذشته بخش گاز هم عددى بيش از ۲ را تجربه نكرده است. نزديك ترين نشانه كاهش سرمايه گذارى اكتشافى در حوزه گاز. مديرعامل شركت ملى نفت در پاسخ به خبرنگار «ايران» كه از شاخص نبودن اين پيمانكار سؤال كرده بود، گفت: اين پيمانكار كه در ۱۰ كشور نفتى جهان حضورى فعال دارد اخيراً در مصر هم يك ميدان بزرگ گازى كشف كرده است. خبرنگار ايران از او پرسيد تمهيدات شما براى رسيدن به عدد توليد ۴/۵ ميليون بشكه نفت تا پايان برنامه چهارم چيست جشن ساز پاسخ داد: سال گذشته از جهت توليد، سال خوبى را پشت سر گذاشتيم و اواخر سال گذشته هم موفق شديم ركورد توليد ۴ ميليون و ۲۱۱ هزار بشكه را بشكنيم البته او تأكيد كرد كه تا پايان سال توليد نفت كشور را به رقم ۴ ميليون ۲۷۰ هزار بشكه خواهد رساند كه معلوم نيست جداى از افزايش ۶۰ هزار بشكه اى نفت، مابقى تعهدات شركت ملى نفت تا مرز ۴/۵ ميليون بشكه يعنى ۲۳۰ هزار بشكه چگونه مى تواند در كمتر از ۶ ماه باقى مانده محقق شود.او به اين پرسش خبرنگاران پاسخ مشخصى نداد. در عين حال اين معاون تازه كار وزير نفت از نهايى شدن واگذارى ميدان جفير به بلاروس خبر داد و گفت: تا يك ماه آينده مذاكرات ايران و چين براى توسعه ميدان يادآوران كه در كشاكش نرخ بازگشت سرمايه گذارى و محافظه كارى چينى ها قرار دارد نهايى خواهد شد. سفير كرواسى در تهران با ادبياتى دوستانه در اين جلسه گفت: ايران جزو اولين كشورهايى است كه در دهه ۹۰ كرواسى را به رسميت شناخته است و ما به اين كشور نگاه ويژه اى داريم.
|
|
|
|
|
تسهيلات جديد براى كارآفرينان معدنى
معاون امور معادن و صنايع معدنى وزير صنايع و معادن از پرداخت تسهيلات جديد به كارآفرينان براى توسعه بيشتر اين بخش خبر داد. دكتر محمد مسعود سميعى نژاد در حاشيه بازديد از معدن طلا و كارخانه سيمان تربت حيدريه به ايرنا گفت: وامهاى جديد در سه بخش به جوان هاى تحصيلكرده براى اكتشافات معدنى، بازسازى ماشين آلات معدنى و فرآورى محصولات معدنى پرداخت مى شود كه دو مورد آن جديد است. وى افزود: اين وام ها بر اساس تفاهم امضا شده با بانك صنعت و معدن با كارمزد سه درصد به كارآفرينان پرداخت مى شود و بقيه سود آن را دولت پرداخت مى كند. معاون وزير صنايع گفت: اين تسهيلات سقف ندارد و به هر ميزان كه نياز باشد به متقاضيان پرداخت مى شود. معاون وزير صنايع و معادن توضيح داد: بيشتر معادن غنى كشور در مناطق محروم قرار دارد و توجه دولت باعث محروميت زدايى و توسعه مناطق كمتر توسعه يافته شده است. سميعى نژاد افزود:۳۰درصد رشد اقتصادى كشور وابسته به معدن و صنايع معدنى است لذا توجه به استان هاى محروم حتى بر مناطق توسعه يافته نيز تأثير مثبت داشته و دارد. وى با بيان اين كه «در بخش معدن زير بنايى كار نشده است»، اظهار داشت : در اجراى منويات مقام معظم رهبرى درمورد اصل ،۴۴ قانون معادن در حال بازنگرى است. وى بدون اشاره به تغييرات ادامه داد: آمار ها حاكيست رشد صنايع و معادن كشور در دولت نهم سريع و جهشى بوده است. سميعى نژاد افزود: همچنين ظرفيت توليد سيمان در كشور افزايش خوبى داشته است و با بهره بردارى از كارخانجات در حال ساخت طى يك تا دو سال آينده اين روند افزايش جهشى خواهد يافت. وى ادامه داد:سال گذشته توليد سيمان با ۱۵ميليون تن افزايش به ۵۰ ميليون تن رسيد و هم اكنون براى ۶۰ ميليون تن ظرفيت سازى شده است.
|
|
|
|
|
نفت به كمتر از 100 دلار نمى رسد
اداره اطلاعات انرژى آمريكا اعلام كرد، قيمت جهانى نفت طى سال ۲۰۰۸ ميلادى بيش از ۱۰۰ دلار در هر بشكه خواهد بود. به گزارش فارس، رويترز ضمن اعلام اين خبر افزود: قيمت متوسط هر بشكه نفت وست تگزاس اينترمديت آمريكا طى سال ۲۰۰۷ به بيش از ۷۲/۳۲ دلار رسيد و اين رقم طى سال ۲۰۰۸ به بيش از ۱۰۱ دلار خواهد رسيد. بر اساس اين گزارش، قيمت متوسط نفت آمريكا طى سال ۲۰۰۹ به كمتر از ۹۲/۵۰ دلار مى رسد.افزايش قيمت نفت خام موجب رشد قيمت بنزين، گازوئيل و گاز طبيعى در آمريكا خواهد شد. ساموئل بودمن وزير انرژى آمريكا نيز پيش بينى كرد، قيمت متوسط هر گالن بنزين در آمريكا طى تابستان آينده به بيش از ۳/۵۰ دلار خواهد رسيد.
|
|
|
|
|
۲۷۰ميليون يورو اعتبار براى نيروگاه عسلويه
هيأت وزيران، ۲۷۰ميليون يورو از محل منابع حساب ذخيره ارزى به منظور اجراى طرح نيروگاه هزار مگاواتى عسلويه اختصاص داد. به گزارش پايگاه اطلاع رسانى دولت، هيأت وزيران بنا به پيشنهاد وزارت نيرو، مبلغ ۲۷۰ميليون يورو تسهيلات از محل منابع حساب ذخيره ارزى را به منظور اجراى طرح نيروگاه هزار مگاواتى عسلويه توسط شركت توليد برق مپنا در راستاى اجراى طرحهاى نيروگاهى سيكل تركيبى در منطقه جنوب كشور توسط بخش غير دولتى تخصيص داد. تسهيلات فوق با معرفى وزارت نيرو و پس از تأييد توجيه فنى و اقتصادى هر يك از طرح ها توسط بانك عامل، اختصاص مى يابد. وزارت نيرو نيز مكلف است تدابير لازم را براى اتمام و بهره بردارى از طرح مذكور در نيمه اول سال ۱۳۸۷به عمل آورد و گزارش پيشرفت آن را به صورت ماهانه به هيأت وزيران ارائه كند. اين مصوبه يازدهم فروردين ماه جارى از سوى دكتر پرويز داودى معاون اول رئيس جمهور براى اجرا ابلاغ شد.
|
|
|
|
|
يارانه هاى بخش آب و خاك هدفمند مى شود
معاون صنايع و امور زيربنايى وزارت جهاد كشاورزى گفت: امسال يارانه هاى بخش آب و خاك هدفمند مى شوند. به گزارش روابط عمومى وزارت جهاد كشاورزى، فريد اجلالى در گردهمايى مديران معاونت صنايع و امور زيربنايى بر تبديل يارانه هاى بخش كشاورزى به يارانه هاى سرمايه اى تأكيد كرد. وى يارانه هاى سرمايه اى در زمينه آبيارى تحت فشار و يكپارچه سازى اراضى را در توسعه كشاورزى، هدفمند كردن يارانه ها و سالم سازى دستگاه هاى اجرايى با اهميت خواند. معاون صنايع و امور زيربنايى با بيان اين كه خشكسالى پديده غيرمترقبه اى نيست، ابراز داشت: در اغلب اقليم هاى دنيا، پديده خشكسالى اتفاق مى افتد و ما نيز بايد خود را با خشكسالى تطبيق دهيم. وى در همين حال پديده خشكسالى را فرصتى براى جهش در بخش كشاورزى عنوان كرد. معاون صنايع و امور زيربنايى وزارت جهاد، سرمايه گذارى در بخش چاه، قنات و چشمه را مهم ارزيابى و ابراز اميدوارى كرد كه در آينده هنگام تدوين برنامه ها توجه بيشتر به استفاده از آب هاى زيرزمينى باشد.
|
|
|
|
|
چين درساخت نيروگاه سرعت مى گيرد
چين قراردادى در زمينه استخراج از معدن اورانيوم با كشور آفريقايى نيجر امضا كرده است. به گزارش ايرنا، شركت هاى سينو هيدرو و سينو اورانيوم چين اين قرارداد را به ارزش ۱۴۰ ميليون دلار با نيجر امضا كرده اند. براساس اين قرارداد، چين همچنين يك واحد نيروگاه برق ذغالى درنيجر احداث مى كند و ظرفيت معدن اورانيوم در اين كشور نيز ۶۰۰ هزار تن گزارش شده است. شين هوا افزود: اورانيوم سوخت اساسى براى نيروگاه هاى برق هسته اى است و قرار است در زمينه طرح هاى استخراج و توليد اورانيوم، دوكشور همكارى هاى بيشترى داشته باشند. اجراى اين قرارداد حدود دو سال ونيم طول خواهد كشيد و اجراى اين طرح را شركت صنعتى آزليك كه چين و نيجر مشتركاً ايجاد كرده اند برعهده دارد.
|
|
|
|
|
وزير مسكن در سالروز تاسيس بنياد مسكن :
توليد، تنها راه حل معضل مسكن است
تنها راه حل اساسى و درازمدت براى حل معضل مسكن توليد مناسب آن است كه دولت به اين كار همت گماشته است. محمد سعيدى كيا وزير مسكن و شهرسازى كه در گردهمايى سالروز تأسيس بنياد مسكن انقلاب اسلامى سخن مى گفت، با بيان اين مطلب افزود: خوشبختانه براى افزايش توليد مسكن در كشور گام هاى بلندى برداشته شده و چنانچه آمار نيز نشان مى دهد در ۱۱ ماه سال ۸۶ بالغ بر ۷۲۰ هزار پروانه ساختمانى صادر شده كه با احتساب مسكن روستايى اين رقم از يك ميليون واحد فراتر مى رود. وى صدور اين تعداد پروانه ساختمانى را در چند سال اخير بى نظير خواند. وى ضمن ارزيابى سياست هاى بخش مسكن در سال ۸۶ گفت: دولت در قالب تبصره ۶ برنامه هاى مدونى را براى سال جارى دنبال مى كند. سعيدى كيا با اشاره به اين كه سالانه ۸۰۰ هزار ازدواج در كشور صورت مى گيرد و اوج آن در سال ۹۲ با ۹۰۰ هزار ازدواج خواهد بود تصريح كرد: اين مسئله در كنار وجود ۲/۵ ميليون درخواست انباشته در بخش، لزوم ساخت ۱/۳ ميليون واحد مسكونى در شهرهاى كشور را دوچندان ساخته است. به گفته وزير مسكن و شهرسازى دهك هاى يك تا ۴ درآمدى بيشترين گروه هاى بدون مسكن را شامل مى شود و براساس آمار ۵۰ تا ۶۰ درصد اين افراد فاقد مسكن هستند. وى اجرايى كردن طرح زمين هاى ۹۹ ساله را راه حل جديد دولت براى خانه دار كردن اين اقشار خواند و گفت: تا پايان سال گذشته به استعداد ساخت يك ميليون واحد مسكونى زمين تدارك و در اختيار گروه هاى تعاونى قرار گرفته است. وى همچنين از تصميم جديد دولت براى واگذارى ساخت مسكن در شهرهاى زير ۲۰ هزار نفر به بنياد مسكن انقلاب اسلامى خبر داد و گفت: وزارت مسكن و شهرسازى در حال تدوين ضوابط و مقررات اين سياست است. گفتنى است در سال هاى گذشته ساخت مسكن در شهرهاى زير ۱۲ هزار نفر جمعيت برعهده بنياد مسكن قرار داشت كه با تأكيد رئيس جمهور مبنى بر سرعت توليد مسكن، وزارت مسكن و شهرسازى بنا دارد ساخت مسكن و حتى صدور سند براى واحدهاى مسكونى زير ۲۰ هزار نفر را به بنياد مسكن بسپارد. فعاليت بنياد مسكن در بخش شهرى افزايش مى يابد عليرضا تابش رئيس بنياد مسكن انقلاب اسلامى نيز در اين گردهمايى گفت: بنياد مسكن علاوه بر وظيفه اصلى خود كه ساخت مسكن روستايى است در ساخت مسكن محرومين شهرى نيز فعال تر خواهد شد كه سالانه ساخت ۸۵ هزار واحد مسكونى ويژه محرومين از جمله برنامه هاى بنياد است. تابش از افزايش اين ميزان به ۲۰۰ هزار واحد در سال خبر مى دهد، بنياد مسكن در سال هاى ۸۴ و ۸۵ هر سال نوسازى ۲۰۰ هزار واحد مسكونى را در دستور كار خود قرار داده بود كه اين ميزان در سال ۸۶ با دستور رئيس جمهورى به ۳۰۰ هزار واحد افزايش يافت. تابش پيش بينى كرد: چنانچه تا پايان سال جارى تسهيلات مربوطه جذب و برنامه امسال اجرايى شود در مجموع حدود ۹۰۰ هزار واحد مسكونى ظرف ۳ سال بهسازى و نوسازى خواهد شد. براساس آمار منتشر شده كل واحدهاى مسكونى روستايى كشور بالغ بر ۳ ميليون و ۷۰۰ هزار واحد مسكونى است كه براساس برنامه ريزى صورت گرفته طى برنامه هاى چهارم و پنجم توسعه بايد دو ميليون واحد مسكونى ظرف ۱۰ سال بهسازى و نوسازى شود. اين مقام مسئول ميزان تسهيلات اعطايى براى هر واحد مسكونى روستايى را در سال گذشته ۶۵ ميليون ريال اعلام كرد و افزود: اين ميزان تسهيلات مطابق برنامه ۱۵ درصد افزايش خواهد داشت، اما تا جذب نشدن تسهيلات سال گذشته،؛ تسهيلات جديد پرداخت نمى شود. تابش ميزان تسهيلات پيش بينى شده براى ساخت مسكن روستايى ظرف سال هاى ۱۳۸۴-1386 را بالغ بر ۴ تريليون و ۱۴۰ ميليارد ريال اعلام كرد و گفت: در اين دوره ۷ تريليون و ۵۰۰ ميليارد ريال نيز يارانه (كمك سود تسهيلات) به بانك ها پرداخت شده است. ميزان سود تسهيلات اعطايى براى ساخت خانه هاى روستايى ۵ درصد است و ۷ درصد بقيه از محل يارانه تخصيصى دولت به بانك ها پرداخت مى شود. وى از فعال شدن تشكيلات خيرين مسكن ساز در سطح كشور خبر داد و گفت: اين مجموعه كه توسط مردم و با هيأت امناى مشخص فعاليت مى كند حدود ۱۲ هزار واحد مسكونى را در دست احداث دارد و بنياد مسكن هم ۸۰ ميليارد ريال كمك براى اجراى برنامه هايشان تخصيص داده و امسال نيز ۱۰ هزار واحد جديد تحت پوشش قرار مى دهند. بنياد مسكن انقلاب اسلامى در زمينه تأمين مسكن كم درآمدها برنامه ساخت ۸۴ هزار واحد مسكونى را برنامه ريزى كرده كه در مراحل مختلف اجرايى قرار دارد.
|
|
|
|
|
اقتصاد بين الملل
ريشه هاى بحران مالى آمريكا
|
|
|
تلاش هاى بى ثمر بانك مركزى آمريكا براى جلوگيرى از سقوط اقتصاد اين كشور به دو دليل قابل تأمل است، نخست آن كه تا چند ماه پيش عقل سليم حكم مى كرد كه آمريكا بايد از ركود جلوگيرى كند اما اينك ركود حتمى است. دوم اين كه، به نظر نمى رسد كه اقدامات بانك مركزى مؤثر باشد. اگرچه نرخ بهره كاهش يافته و نقدينگى بانك هاى بى پول را افزايش داده اما بحران در حال عميق تر شدن است. بحران آمريكا عملاً تا حد زيادى نتيجه عملكرد بانك مركزى است و تفكرات غير عملى بلند پروازانه دولت بوش به تحقق و تداوم آن كمك كرد. يكى از مهم ترين خاطيان در اين بحران كسى نيست جز آلن گرين اسپن. وى بن برنانك رئيس كنونى بانك مركزى را در وضعيت بسيار بدى رها كرد. اما برنانك نيز كه در سال هاى رياست گرين اسپن از مديران بانك مركزى بود نتوانست مشكلات فزاينده سياستگذارى در اين نهاد را تشخيص دهد. بحران مالى امروز آمريكا ريشه در سال ۲۰۰۱ دارد، يعنى اواسط دوره رشد چشمگير اينترنت و شوك ۱۱ سپتامبر. در آن برهه بود كه بانك مركزى در تلاش براى جلوگيرى از افول اقتصادى مجارى و منافذ تزريق پولى را بازگذاشت. بانك مركزى پول زيادى را به اقتصاد آمريكا تزريق كرد و مهم ترين نرخ بهره- نرخ صندوق هاى فدرال- را از ۳/۵ درصد در اوت ۲۰۰۱ به يك درصد تا اواسط ۲۰۰۳ كاهش داد. بانك مركزى اين نرخ پائين را تا مدت هاى طولانى حفظ كرد. تزريق پول عموماً قرض گرفتن را آسان تر كرده و هزينه هاى آن را پائين تر مى آورد. اين امر واحد پول را تضعيف مى كند و تورم را افزايش مى دهد. همه اين موارد در آمريكا رخ داد. اما ويژگى اين دوره آن بود كه قرض هاى جديد بر مسكن متمركز شد. اين درست است كه نرخ هاى پائين بهره، خريد خانه را افزايش مى دهد اما اين بار بانك هاى تجارى و سرمايه گذارى مكانيزم هاى مالى جديدى را به وجود آوردند كه اعتبارات مسكن براى وام گيرندگان بدحساب را گسترش داد. بانك مركزى از سامان دادن اين رويكردهاى مشكوك سرباززد. درحالى كه روند رشد اجاره مسكن متوقف شد اين بخش به تقويت خود پرداخت. افزايش خريد خانه قيمت هاى مسكن را بالا برد و اين مسئله باعث شد كه بانك ها احساس كنند وام دادن به وام گيرندگانى كه شايستگى اعتبارى ندارند وارد روال امنى شده است. به باور آنها، اگر اين وام گيرندگان بدهى هاى خود را پرداخت نكنند بانك ها مى توانند صاحب خانه هاى اين وام گيرندگان شوند؛ خانه هايى كه ارزش بسيار بالاترى دارد. اين فرضيه به بقاى خود ادامه داد. البته اين تئورى زمانى عملى است كه قيمت هاى مسكن افزايش يابد. وقتى قيمت افزايش يافته و سپس كاهش پيدا كند شرايط اعطاى وام سخت تر مى شود و بانك ها صاحب خانه هايى مى شوند كه ارزش آنها، ارزش بدهى ها را نمى پوشاند و با آن برابرى نمى كند. نكته تعجب آور آن است كه بانك مركزى در دوره رياست گرين اسپن چگونه به رشد خيره كننده اعتبارات دست يافته اما به سرعت رو به افول نهاد. بانك ها به شدت سرگرم جمع آورى حق الزحمه پرداخت وامهاى جديد بودند و پاداش هاى زيادى براى مديران خود فراهم مى كردند. در شرايطى حساس در سال ،۲۰۰۵ برنانك زمانى كه هنوز رئيس بانك مركزى نشده بود رونق بازار مسكن را نشاندهنده يك نظام مالى محتاط و قانونمند توصيف كرد و آن را به عنوان رشد يك حباب خطرناك رد كرد. وى استدلال كرد كه مقادير زيادى سرمايه خارجى از طريق بانك هاى آمريكايى به بازار مسكن جريان يافته است زيرا سرمايه گذاران خارجى عمق و پيچيدگى بازارهاى مالى آمريكا را مى ستايند چرا كه به صاحبان خانه ها اجازه داده است تا دسترسى آسانى به سرمايه مسكن داشته باشند. در سال هاى ۲۰۰۶ و ،۲۰۰۷ حباب مالى كه اكنون در حال ساقط كردن نهادهاى مالى بزرگ آن سالهاست، به بزرگترين حد خود رسيد. تا آن هنگام فرم ترازنامه هاى بانك ها مملو از ارقام رهن هاى پرخطرى بود كه ارزيابى ريسك هاى احتمالى را بسيار دشوارتر مى كرد. بانك ها به تدريج اعطاى وام هاى جديد را كاهش دادند و عدم بازپرداخت وام هاى پيشين نيز افزايش يافت. با كاهش اعطاى وام، بهاى مسكن بالا رفت اما بار ديگر پائين آمد. حباب مسكن در پائيز گذشته تركيد و بانك هايى كه دارايى هاى رهنى زيادى داشتند به تدريج خبر از زيان هاى كلان دادند. گاهى اين زيان ها آنقدر زياد بود كه مى توانست بانك را از بين ببرد. به عنوان نمونه بانك Bear Stearns از آن جمله است. در حالى كه با سقوط بازار مسكن هزينه ها و خريدها پائين مى آمد، بانك مركزى در تلاش براى جلوگيرى از ركود و كمك به تراز نامه هاى بانك ها، از پائيز ۲۰۰۷ نرخ هاى بهره را كاهش داد. اما اين بار، گسترش اعتبار به سوى بازار مسكن جريان نيافته بلكه به طرف خريد و فروش اجناس و كالاها و ارزهاى خارجى روان شده است. آسان گيرى و بى مبالاتى بانك مركزى در سياستگذارى پولى به جاى آنكه باعث بهبود اقتصادى شود به تورم دامن مى زند. بهاى نفت، مواد غذايى و طلا به بالاترين حد خود در طول تاريخ رسيده و ارزش دلار نيز كاهش يافته است. اما بانك مركزى در تقلا براى جلوگيرى از ركود در آمريكا همچنان پول بيشترى به سيستم تزريق مى كند و از اين طريق باعث تشديد فشارهاى ناشى از تورم مى شود. بانك مركزى كه زمانى رونق اقتصادى را مديريت كرده بود اينك قادر نيست مانع از افول كوتاه مدت اقتصاد آمريكا شود و اين شايد وضعيت را بدتر كند. اگر اين نهاد بر تداوم گسترش پولى تأكيد فراوان ورزد نمى تواند مانع از ورشكستگى ها شود و حتى باعث تورم ركودى مى شود. بانك مركزى بايد مراقب باشد كه نقدينگى كاهش نيابد اما در عين حال بايد ركود را نيز تحت كنترل درآورد و از ضمانت هاى توجيه ناپذير براى وام هاى بانكى پرخطر جلوگيرى كند. برخى تأثيرات مشابه اين وضعيت در ساير نقاط دنيا تنها به آن دسته از بانك هاى خارجى محدود مى شود كه رهن هاى نامطلوب آمريكايى در ترازنامه هاى خود دارند. وضعيت زمانى بدتر مى شود كه يك بحران مالى فراگير رخ دهد. با اين حال، هنوز يك شانس خوب وجود دارد و آن اين كه افول اقتصادى ايالات متحده عمدتاً به آمريكا محدود خواهد بود يعنى جايى كه رونق و ركود مسكن در آن متمركز شده است. به اعتقاد من، زيان اين ركود براى اقتصاد جهانى محدود باقى مى ماند.
|
|
|
|