داوود پنهانى

اگر هزينه هاى مربوط به يك جشن ساده را مبناى اوليه براى برنامه ريزى ازدواج تان قرار داده ايد، و همه هزينه هاى ازدواج خود را به اين هزينه محدودكرده ايد سخت اشتباه مى كنيد. تلقى اوليه شما هنگامى رنگ مى بازد كه در مى يابيد كه همان جشن ساده هم با چنان مخارج عجيب و غريبى همراه مى شود كه هيچگاه فكرش هم به ذهنتان خطور نمى كرد.اينجاست كه با يك پرس و جوى ساده مى توان فهميد كه همان جشن ساده هم مى تواند به مراسمى پر هزينه تبديل شود. به گونه اى كه تن سپردن به همه هزينه هاى آن براى كسانى كه شرايط مالى شان اجازه چنين برنامه اى را نمى دهد بعد از ازدواج و برگزارى مراسم به يك كابوس تبديل مى شود.كابوس قرض هايى كه مى بايست پرداخت شوند مى تواند لذت جشن ازدواجتان را براى هميشه از بين ببرد.نيازى نيست به هزينه هاى سر سام آور تهيه سالن و دعوت از ميهمانان رنگارنگ و عكاس و فيلمبردار و هزار و يك برنامه ديگر يك به يك اشاره كنيم. همه مى دانيم كه مراسم ازدواج حتى اگر بخواهيم ساده برگزار شود باز هم پر هزينه است. اينجاست كه مشاهده زوج هايى كه اين روزها ترجيح مى دهند ازدواجشان را بدون مراسم هاى رنگارنگ عجيب و غريب برگزار كنند چندان عجيب نيست. استقبال از چنين رويكردى در بين عده اى از جوانان از آنجا ناشى مى شود كه زرق و برق جشن هاى عروسى همواره رو به افزايش است، اينجاست كه عده اى از زوج ها تصميم مى گيرند كه از جار و جنجال، زحمت و هزينه هنگفت پرهيز كنند و به ازدواجى بدون مراسم بسنده كنند.
اگر متوسط زمان برنامه ريزى براى يك عروسى را ۱۲ ماه و هزينه لازم براى برگزارى يك جشن ازدواج ساده را پنج ميليون تومان در نظر بگيريم. اين هزينه عامل تعيين كننده اى براى عده اى از زوج ها است تا تصميم بگيرند قيد مراسم ازدواج را بزنند. فرزاد ۳۰ ساله يكى از اين افراد است.او مى گويد: «ما افراد صرفه جويى هستيم.» پس از مشاهده هزينه كلان جشن عروسى هاى برادر و خواهر بزرگتر، او و نامزدش تصميم گرفتند كه ازدواج را بدون مراسم برگزار كنند و در عوض هزينه جشن را براى ماه عسل و اولويت هاى ديگر صرف كنند. آنها به مدت پنج هفته به مسافرت رفتند.فرزاد مى گويد: «خرج كردن ميليون ها تومان فقط براى يك روز به نظرمان اسرافى بزرگ مى آمد. هيچ يك از ما نسبت به اين موضوع احساس خوشايندى نداشتيم.»
عده اى ديگر از اين افراد كه قيد برگزارى مراسم عروسى را مى زنند با بزرگى چنين مراسمى مشكل دارند. در يك جشن عروسى معمولى بيش از ۱۰۰ مهمان حضور دارند. حضور اين تعداد براى بعضى از زوج ها دلپذير نيست. سياوش ۲۸ ساله كه با همسرش عروسى بدون مراسمى را برگزار كردند مى گويد: «ما يك عروسى كوچك و صميمى مى خواستيم. وقتى به مادر و پدرهايمان گفتيم كه فقط مايليم فاميل نزديك حضور داشته باشند. آنان گفتند كه پس تكليف اين عمو و آن خاله زاده و ۱۷ دوست خانوادگى چه مى شود. ناگهان عروسى ۱۵ نفره اى كه مورد نظر ما بود به يك جشن ۸۰ تا ۱۰۰ نفره تبديل شد. آنان دوست داشتند جمعيت زياد باشد و درست متوجه نمى شدند كه ما به معناى واقعى چنين چيزى را نمى خواستيم.»
وى ادامه مى دهد: «ما ديده بوديم كه بسيارى از دوستانمان جشن عروسى هاى بزرگ برگزار كرده بودند. به نظر مى رسيد كه بيشتر وقت آنها به جاى جشن گرفتن تعهدشان به يكديگر، صرف صحبت كردن با افرادى مى شد كه تقريباً نمى شناختند. ما مى خواستيم كه عروسيمان روز ما باشد. عروسى بدون مراسم، اين امر را امكان پذير كرد.»
در حالى كه بيشتر زوج ها مى خواهند كه روز عروسى شأن «روز آنها» باشد، همه راضى نمى شوند كه به ازدواج بدون مراسم به شكل يك راه حل اساسى نگاه كنند و دليل آن تا اندازه اى اين است كه نمى خواهند باعث آزار يا بى احترامى به والدينشان شوند. اما بسيارى از زوج ها امروزه با برگزار كردن يك مهمانى پس از ازدواج براى جشن گرفتن آن به همراه دوستان و خانواده راه حل اين مسئله را پيدا كرده اند. سياوش مى گويد: «مادر و پدر من و همسرم پس از ازدواجمان در تابستان، يك مهمانى بزرگ به افتخارمان برگزار كردند. بسيار ايده خوبى بود. آنها توانستند تمام كسانى را كه مايل بودند دعوت كنند و عروسى ما هم ويژه و صميمانه برگزار شد. همه راضى بودند.» او اعتراف مى كند:«ازدواج بدون مراسم ما در ابتدا آنها را ناراحت كرد. اما در نهايت از ما تشكر كردند كه باعث شديم مقدار زيادى در هزينه هايشان صرفه جويى شود.»
ازدواج بدون مراسم در بسيارى از كشور هاى دنيا رواج پيدا كرده است. اما ازدواج همراه با مراسم به عنوان يك سنت جا افتاده همچنان شكل غالب جشن هاى عروسى را تشكيل مى دهد.اين كه عده اى دوست دارند به هر دليل ازدواج بدون مراسمى داشته باشند، علت آن فقط در مسائل مالى خلاصه نمى شود.گاهى اوقات نيز برنامه ريزى براى برگزارى چنين جشن هايى با موانع بى شمار همراه مى شود كه رفع همه آن موانع به زمان زيادى نياز دارد. اينجاست كه زوج جوان به خاطر طولانى شدن زمان در بعضى موارد قيد مراسم را مى زنند.
مى گويند سابقه اوليه ازدواج هاى بدون مراسم به جنگ جهانى دوم باز مى گردد. در آن زمان در طول جنگ جهانى دوم كه بسيارى از مردانى كه به سن ازدواج رسيده بودند براى خدمت نظام فراخوانده مى شدند، عروس ها و داماد ها ماه هاى زيادى را براى برنامه ريزى در اختيار نداشتند. در نتيجه بسيارى از زوج ها تعهدشان به يكديگر را در مراسم كوچكى در شهردارى اعلام مى كردند.
سياوش و مريم همسرش با ياد آورى خاطره ازدواج خود مى گويند:«شب قبل از ازدواجمان با چند نفر از دوستانمان تماس گرفتيم و گفتيم كه فردا مى خواهيم عروسى كنيم. مى خواهيد بياييد به همين سادگى. برايمان ساده و صميمى بود.نه بريز و بپاشى وجود داشت نه نگرانى از بروز اتفاقى ناگوار. يك مهمانى ساده بود.» اين زوج جوان توافق همديگر و رضايت هر دو خانواده را عامل اصلى برگزارى چنين مراسم ساده اى عنوان كرده و تأكيد مى كنند كه هر كسى علاقمند به برگزارى چنين مراسمى هست حتماً در كنار توافق دو نفر به رضايت خانواده نيز توجه كند.
رويا صفرى كه يك سال پيش زندگى خود با همسرش را بدون برگزارى مراسم بزرگ آغاز كرده است درباره تجربه اين مراسم ساده مى گويد: «يكى از دوستان من دو بار ازدواج كرده بود و در هر دو مرتبه جشن عروسى بزرگى برگزار كرد، اما هيچ يك از دو ازدواجش موفقيت آميز نبودند. اين ماجرا كمى مرا دل چركين كرد. اما من حتى زمان كودكى ام هم روياى روز بزرگ شبيه شاهزاده خانم ها شدن را در ذهنم نداشتم.» او مى گويد دوست داشتم زندگى آرامى را تجربه كنم. همين برايم مهم بود و به برگزارى مراسم هنگفت و پرزرق و برق هيچ وقت اعتقاد نداشتم.»
رضا ، همسر وى نيز درباره واكنش دوستان و ديگر اعضاى فاميل مى گويد: «يكى از دوستان من فكر مى كند كه ما ازدواج را مسخره كرده ايم. من به او گفتم كه ما ازدواجمان را خيلى جدى گرفتيم. فقط دوست نداشتيم هزينه هاى بى دليل صرف كنيم. در ضمن برنامه ريزى گسترده براى انجام چنان مراسم خيره كننده اى درتوانمان نبود . خانواده مان هم رضايت داشتند پس دليلى نداشت كه از انجام يك مراسم ساده ناراحت شويم.» ازدواج بدون برگزارى مراسم در زمانى كه بسيارى چه به علت علاقه چه بنا بر عادت يا تحت تأثير چشم و هم چشمى هاى متداول به برگزارى مراسم هاى بزرگ رغبت نشان مى دهند شيوه اى ساده براى تشكيل خانواده است.
محمد كريم زاده كارشناس مسائل اجتماعى دراين باره مى گويد: «اين كه عده اى دوست دارند مراسم عروسى شأن را به جشنى بزرگ با حضور افراد بسيار زيادى تبديل كنند اشكالى ندارد. اشكال زمانى به وجود مى آيد كه زوج جوان تنها به دليل چشم و هم چشمى و يا به خاطر خوشحال كردن ديگران با صرف هزينه اى سنگين چنين مراسم هايى را برگزار مى كنند.در برخى موارد حتى زوج جوان براى برگزارى مراسم مجبور به قرض گرفتن از ديگران مى شوند كه در نتيجه بعد از ازدواج بايستى اين قرض ها پرداخت شود. با در نظر گرفتن سويه هاى متعدد به نظرم هر دو صورت تنها زمانى كه با رضايت و علاقه طرفين باشد امر پسنديده اى است. براى اين منظور به نظرم زوج جوان قبل از انجام هر مراسمى بهتر است عقيده خويش را در رابطه با چنين موضوعاتى با يك مشاور ازدواج در ميان بگذارند تا در صورت مشاهده هر گونه مشكلى مشاور در يافتن راه درست به آنها كمك كند.»
وى ادامه مى دهد: «من فكر مى كنم انجام اين كار يعنى مراجعه به مشاور در هر مرحله از ارتباط كار بسيار خوبى است. اين كار به شما كمك مى كند تا بفهميد كه بايد با طرف مقابلتان چگونه در همين ابتداى زندگى به توافقات لازم دست پيدا كنيد.البته موضوعاتى كه باعث مراجعه زوج ها به مشاور مى شود تنها به همين يك مورد محدود نمى شود و موارد بى شمار ديگرى را شامل مى شود. مثلاً بعضى اوقات، بحث زوج ها بر سر پول است و يكى از طرفين اعتقاد دارد كه طرف مقابل بيش از اندازه خرج مى كند. در مورد زوج هاى جوان تر، يكى از مسائل قابل توجه فرزند است. اغلب يكى از طرفين مى خواهد صاحب فرزند شود و طرف ديگر يا مايل است كه چند سال صبر كند يا اصلاً نمى خواهد بچه دار شود. موضوعاتى از اين دست در كنار همان مراسم ازدواج كه پيش از اين بدان اشاره شد نياز به مراجعه به مشاور را افزايش مى دهد.»
وى مى افزايد: «همه چيز به ارتباط بر مى گردد. مشكل آنها هر آنچه كه باشد، راه حل شامل فراگيرى گوش كردن و پاسخ دادن به يكديگر درباره آن موضوع خواهد بود. بيشتر زوج ها اين عمل را درست انجام نمى دهند و مشاوره به آنان كمك مى كند تا آن را ياد بگيرند.»

بررسى جايگاه ازدواج در اسلام و كلام و سنت بزرگان دين و نيز پرهيز از مراسم هاى پر زرق و برقى كه خوشبختى را تضمين نمى كند، راهگشاترين است با اين همه گاه در كلام برخى انديشمندان و ضرب المثل هاى ساير ملل نكته هاى ظريفى را مى توان ديد.چند نمونه را با هم مى خوانيم:
«ازدواج به مثابه هندوانه است.گاهى خوب و گاهى بد از آب در مى آيد.»
ضرب المثل اسپانيايى
«ازدواج، زودش اشتباه بزرگ و ديرش اشتباه بزرگترى است.»
ضرب المثل فرانسوى
«ازدواج وسيله اى است براى رهايى از ترس تغيير، ازدواج وسيله اى است تا پيوند را تثبيت كنى.»
اوشو
«ازدواج هاى غير متناسب مانند پارچه هاى ابريشمى و پشمى است كه سرانجام ابريشم، پشم را قطع خواهد كرد.»
بالزاك
«اول ازدواج كن، عشق خودش به وجود مى آيد!»
ضرب المثل انگليسى
«با مصلحت ديگران ازدواج كردن، در جهنم زيستن است.»
آرتور شوپنهاور
«پيش از ازدواج چشم ها را خوب باز كنيد، بعد از ازدواج كمى ببنديد!»
بنيامين فرانكلين
«تاك را از خاك خوب و دختر را از مادر خوب انتخاب كنيد!»
ضرب المثل چينى
سختى ها و ناراحتى ها بهترين وسيله آزمايش زندگى زناشويى است، زيرا رنج و محنت، اخلاق واقعى زن و مرد را آشكار مى سازد.»
ساموئل اسمايلز
«بعد از يكسال كه از مزاوجت زن و مرد گذشت هيچ كدام در پى زيبايى صورت يكديگر نيستند، بلكه هر دو توجه به خلق و رفتار يكديگر دارند.»
ساموئل اسمايلز
«حسب و نسب زن و شوهر از رفتارى كه موقع پرخاش و جدال با هم مى كنند، معلوم مى شود.»
جورج برنارد شاو
«در زندگى زناشويى، كارگردانى و فيلمنامه به عهده شوهر و صدابردارى و ديالوگ به عهده زن است.»
فدريكو فلينى
«هرچه عده متأهل ها زيادتر گردد، جنايت كم تر خواهد شد.»
ولتر