همدان ـ خبرنگار«ايران»: مديرعامل شركت شهرك هاى صنعتى همدان از تخصيص و ابلاغ اعتبار ۸۵ ميليارد ريالى براى توسعه زيرساخت هاى شهرك هاى صنعتى اين استان خبر داد.
ظاهر پورمجاهد، گفت: اين اعتبار از محل اعتبارات ابلاغى سال ۸۷ استان همدان تأمين شده است كه با نياز سنجى هايى كه انجام شده است صرف توسعه زيرساخت هاى شهرك هاى صنعتى تمامى مناطق استان خواهد شد.
وى ادامه داد: هم اكنون كار تدوين طرح ها و نيازهاى شهرك هاى صنعتى در كميته هاى برنامه ريزى شهرستان ها در دست بررسى است و با اتمام كار بررسى كميته ها و تدوين طرح ها، اين طرح ها به تصويب رسيده و موافقت نامه ها براى اجرايى شدن تهيه و مبادله مى شود.اين مقام مسئول توسعه شبكه هاى فاضلاب، انشعاب هاى آب و برق و تأمين و نصب شبكه گازرسانى را از مهم ترين اولويت هاى كارى و نياز شهرك هاى صنعتى عنوان كرد و اظهارداشت: براى استقرار واحدهاى صنعتى در شهرك ها تأمين و توسعه زيرساخت ها از اهميت بالايى برخوردار است به خصوص كه با تأمين اين زيرساخت ها ميل و رغبت واحدهاى صنعتى در شهرك هاى صنعتى افزايش خواهد يافت.
پورمجاهد ادامه داد: با توجه به اين كه تسهيلات ويژه اى از طرف دولت براى واحدهاى صنعتى مستقر در نظر گرفته مى شود، تأمين اين زيرساخت ها امرى لازم و دور از اجتناب است. هم اكنون ۱۷ شهرك و ناحيه صنعتى در شهرهاى مختلف استان همدان فعال هستند و تعداد واحدهاى صنعتى فعال استان همدان بيش از يك هزار و ۲۰۰ واحد اعلام شده كه بر اساس آخرين گزارش بيش از ۶۰۰ واحد از اينها در محل شهرك ها و نواحى صنعتى فعاليت دارند.

اصفهان ـ خبرنكار«ايران »: معاون فرهنگى اجتماعى شهردارى اصفهان اعلام كرد: بر اساس برنامه ريزى شوراى اسلامى شهر و شهردارى اصفهان، حدود ۱۵ درصد از كل بودجه شهردارى اصفهان در سال ۸۷ به امور فرهنگى و اجتماعى اختصاص يافت.
حبيب الله تحويل پور، معاون فرهنگى اجتماعى شهردارى اصفهان گفت: در سال ۸۷ و همزمان با سال نوآورى و شكوفايى، حدود ۳ هزار و ۶۹۰ برنامه فرهنگى، اجتماعى، هنرى و ورزشى از سوى شهردارى اصفهان اجرا مى شود.
وى افزود: مجموع بودجه در نظر گرفته شده براى معاونت فرهنگى و اجتماعى شهردارى اصفهان، ۴۵۰ ميليارد ريال در امسال است كه با احتساب بودجه سازمان فرهنگى - تفريحى شهردارى، به ۵۰۰ ميليارد ريال افزايش مى يابد كه در اين رابطه نيز برنامه هاى متعدد فرهنگى و اجتماعى به منظور استفاده و رفاه حال شهروندان اصفهانى پيش بينى شد.
معاون فرهنگى - تفريحى شهردارى اصفهان از انجام نيازسنجى فرهنگى و اجتماعى در مناطق ۱۳ گانه شهردارى اصفهان خبر داد و تصريح كرد: تمامى برنامه هاى فرهنگى و اجتماعى شهردارى اصفهان در مناطق ۱۳ گانه شهردارى امسال، براساس نيازسنجى هاى انجام گرفته به اجرا در خواهد آمد.

زاهدان - خبرنگار «ايران»: عمليات تعمير، مرمت و بازسازى آرامگاه خواجه غلطان در منطقه سيستان آغاز شد.
عليرضا خسروى، رئيس سازمان ميراث فرهنگى، صنايع دستى و گردشگرى زابل گفت: در اين مرحله از بازسازى با لايروبى بخش هاى فرسوده بنا، عمليات كاه گل كارى نماى بيرونى، كرسى چينى اطراف و گچ كارى داخل آرامگاه انجام مى شود. وى افزود: مرحله دوم بازسازى آرامگاه خواجه كه بر روى كوه خواجه سيستان واقع شده است با اعتبار ۲۰ ميليون ريال در مدت ۲۰ روز اجرا مى شود. او ادامه داد: همچنين با هدف جذب گردشگر و فراهم كردن امكانات رفاهى همزمان با كار مرمت اين اثر، انتقال خطوط آب و برق به بالاى كوه خواجه و نورپردازى آثار باستانى اين منطقه انجام خواهد شد.
مرحله نخست طرح مرمت آرامگاه خواجه غلطان ۲ سال پيش با محوطه سازى و ساماندهى اين بنا اجرا شده بود.
آرامگاه خواجه غلطان، مهم ترين زيارتگاه شهرستان زابل است كه همواره پذيراى تعداد زيادى از زائران، گردشگران و علاقه مندان به آثار تاريخى است. اين بنا در بالاترين ارتفاع قله كوه خواجه و در جبهه شمال شرقى به شكل مستطيل ساخته شده و شامل سردر ورودى با طاق تيزه دار و يك اتاق گنبد دار است. درون اين اتاق قبرى بزرگ به طول ۳ متر ديده مى شود كه در كتاب احياالملوك شاه حسين سيستانى، آرامگاه مذكور را به برادر دانيال نبى نسبت مى دهد.
كوه خواجه داراى بسيارى از مجموعه هاى تاريخى از جمله كاخ و معبد كوه خواجه، قلعه هاى رستم، كافران، سام، كوك كهزاد، چهل دختر، سرسنگ و زيارتگاه خواجه غلطان، ساختمان هاى پيرگندم بريان و خانه شيطان و آرامگاه هاى قديمى و قبور دوران اسلامى است.
كوه خواجه در دوره ميترايى و در دوره هاى زردتشتى به سبب وجود آتشكده، مركزى عبادى بوده و در دوره هاى بعدى نيز همچنان احترام خود را حفظ كرده است. اين كوه نزد ۳ دين زرتشت، مسيحيت و اسلام مقدس است و به همين علت در ميان ايرانيان باستان از جايگاه و ارزش والايى برخوردار بوده است.

كاشان - خبرنگار «ايران»: مطالعات تخصصى، تاريخى گروه مشترك باستان شناسى ايران، استراليا، انگليس و فرانسه در تپه هاى تاريخى سيلك آغاز شد.
مهندس زهار ساروخانى، مدير پايگاه ميراث فرهنگى، صنايع دستى، گردشگرى محور فين - سيلك، هدف از مطالعات باستان شناسى دشت كاشان را گاه نگارى مطلق تپه هاى شمالى بر مبناى آزمايش هاى كربن ،۱۴ مطالعه تحولات اقتصادى، اجتماعى، زيست محيطى دشت كاشان از دوره پارينه سنگى تا دوران نوسنگى ، مس و سنگ، شناسايى لايه هاى فرهنگى دشت كاشان و شناخت و بررسى بافت استقرار دوره پارينه سنگى فوقانى به ميان سنگى در سطح دشت برشمرد. وى افزود: مطالعات باستان شناسى دشت كاشان در ۵ فصل انجام مى شود كه فصل نخست كاوش و حفارى در ۲ نقطه تپه شمالى سيلك كاشان و تپه قبرستان نوش آباد هم اكنون آغاز و تا ۲ ماه ديگر ادامه دارد. وى يادآور شد: در اين طرح ۲۰ نفر از متخصصان دانشگا ه هاى ايران، استراليا، انگليس و فرانسه به سرپرستى دكتر حسن فاضلى نشلى، رئيس پژوهشكده باستان شناسى سازمان ميراث فرهنگى، صنايع دستى و گردشگرى مشغول مطالعه و حفارى هستند.
محوطه باستانى سيلك از زمانى كه از سوى رومن گيريشمن در سال ۱۹۳۳ مورد كاوش قرار گرفته و همواره به عنوان كانون مطالعات پيش از تاريخ ايران مورد توجه مجامع علمى جهانى بوده است.
رومن گيريشمن با كاوش در ۲ محوطه سيلك شمالى و جنوبى و قبرستان عصر آهن و چاپ ۲ جلد گزارش هاى باستان شناسى مشخص كرد كه اين محوطه از ۶ هزار سال قبل از ميلاد تا هزاره نخست قبل از ميلاد مورد سكونت بشر قرار گرفته بود. در اين ميان نهشت هاى فرهنگى تپه شمالى با ضخامتى حدود ۱۴ متر و داشتن بقاياى فرهنگى همانند معمارى خشتى، تدفين انسان ها در داخل خانه هاى مسكونى، صدف هاى دريايى، ابزارهاى مسى، سفال، ابزارهاى سنگى و ديگر بقاياى مادى از دوره نوسنگى تا سنگ، مس (كالكوليتيك) داراى گنجينه اى بى همتا از بقاياى فرهنگى است. از لحاظ گاه نگارى تپه سيلك شمالى هنوز جزو قديمى ترين روستاى پيش از تاريخ فلات مركزى محسوب مى شود.

گرگان - خبرنگار «ايران»: هيچ مورد تأييد شده اى از ابتلاى انسان به آنفلوآنزاى مرغى در سطح كشور از زمان ظهور اين بيمارى نداشته ايم.
دكتر شهريار سمنانى، معاون وزير بهداشت و درمان و رئيس دانشگاه علوم پزشكى وخدمات بهداشتى درمانى گلستان با بيان اين خبر در جمع خبرنگاران افزود: موارد مشكوكى از آنفلوآنزا در طيور، سال گذشته در برخى استان ها گزارش شد كه مداخلات مؤثرى نيز در اين باره انجام گرفت.
وى ادامه داد: سازمان بهداشت جهانى، گلستان را به عنوان يكى از استان هاى پرخطر در زمينه آنفلوآنزاى مرغى اعلام كرده اما حتى يك مورد مشكوك آنفلوآنزاى طيور در اين استان در سال گذشته گزارش نشد و تاكنون هيچ مورد تأييد شده از آنفلوآنزا در طيور و انسان در اين استان نداشته ايم.
دكتر سمنانى افزود: آموزش پرسنل بهداشتى و درمانى و برنامه ريزى براى آموزش كاركنان مرغدارى ها در طرح مشترك با بانك جهانى و واكسيناسيون افراد پر خطر از تمهيدات انجام شده براى پيشگيرى از آنفلوآنزاى پرندگان در سطح استان است.
مسئول بهداشت و درمان گلستان در ادامه از پوشش صددرصدى واكسيناسيون در استان خبر داد و افزود: هم اكنون بيمارى هايى همچون فلج اطفال، سرخك و سرخجه در گلستان حذف شده است.
دكتر سمنانى ادامه داد: با اجراى برنامه واكسيناسيون خانه به خانه فلج اطفال در مناطق با جمعيت سيار، مهاجران افغان و مناطق پرخطر استان، ۴۲۶۹ كودك زير ۵ سال، سال گذشته واكسينه شدند.
وى همچنين درباره سرطان دستگاه فوقانى بيمارى شايع در استان گفت: از ۴ سال گذشته طرح تحقيقات مشتركى بين دانشگاه علوم پزشكى گلستان، مركز تحقيقات گوارش و كبد دانشگاه تهران و مركز سرطان سازمان بهداشت جهانى در منطقه گنبد و كلاله آغازشده است.
وى تصريح كرد: هيچ تحقيق جامعى در ۳ دهه گذشته نداشتيم و تحقيقات فعلى نخستين تحقيقات در زمينه اين سرطان در استان است كه ۱۰ سال به طول خواهد انجاميد و در پايان عوامل سرطان زا و گروه هاى پرخطر در منطقه شناسايى مى شوند.
وى با اشاره به كاهش سرطان هاى دستگاه فوقانى در استان گفت: مطالعات مذكور نشان داده سرطان مرى به ميزان زيادى كم شده و شيوع آن كاهش يافته است اما همانند كشور، سرطان روده بزرگ در حال افزايش است.
به گفته وى، براساس تحقيقات انجام شده مصرف چاى داغ، استعمال دخانيات، مصرف نكردن سبزى و ميوه جات، خوردن غذاهاى سرخ كردنى و كبابى در اين استان بيشتر بوده كه در كنار زمينه ژنتيكى در منطقه تركمن نشين، شانس ابتلا به سرطان را افزايش مى دهد.
وى در ادامه با برشمردن رشته هاى جديد ايجاد شده در دانشگاه افزود: با دريافت مجوز رشته PHD سلولى و مولكولى، يكى از ۵ دانشگاه كشور هستيم كه اين رشته را راه اندازى كرده است و امسال نيز مجوز رشته دكتراى بيوتكنولوژى و سم شناسى (به صورت مشترك با دانشگاه علوم پزشكى تهران) اخذ خواهد شد.
وى در ادامه پرسنل بخش بهداشت و درمان را افرادى گمنام ناميد و تصريح كرد: تلاش هاى انجام شده از سوى اين افراد ثبت نمى شود اما آنها در حوادث از بروز بحران ها جلوگيرى مى كنند.
به گفته وى، در سرماى پارسال پرسنل بهداشت و درمان بدون تعطيلى به نجات جان افرادى كه دچار خفگى و شكستگى شده بودند پرداختند و به سختى با رساندن غذاى گرم به بيماران و گرم نگاه داشتن نوزادان با توجه به قطع گاز بيمارستان هاى استان، جلوى بروز بحران را گرفتند.

شيراز - خبرنگار «ايران»:براى نخستين بار دراستان فارس وجنوب كشور، دستگاه IVUS)) يا همان سونوگرافى از داخل رگ هاى كرونر در بيمارستان قلب كوثر شيراز راه اندازى شد.
دكتر محمود تابنده مديرعامل بنياد قلب فارس با اعلام اين خبر در جمع خبرنگاران اظهار داشت: گاهى تنگى رگ در آنژيوگرافى ديده مى شود اما چون يك ديد صفحه اى دارد و قطر ديده نمى شود، احتمال دقيق نبودن دراندازه وجود دارد كه آى ووس اين نقص را برطرف مى كند.
وى تصريح كرد: در آنژيوگرافى بررسى رگ هاى كرونر انجام و در صورت لزوم اين تنگى ها براساس بالن و گذاشتن استنت، برطرف مى شود اما از آنجا كه بررسى تنگى توسط آنژيو يك كار سطحى طولى است در نتيجه ممكن است در اندازه گيرى سطح مقطع رگ در محل تنگى كاملاً دقيق نباشد.
وى تصريح كرد: براى اين كار دستگاه
آى ووس ساخته شده كه از طريق همان روش آنژيو گرافى وارد عروق كرونر مى شود و با سيستم التروسوند، سطح داخل رگ بررسى و مقدار تنگى، درصد تنگى و سطح مقطع محل تنگى و طول آن دقيقاً اندازه گيرى مى شود.
مدير عامل بنياد قلب فارس ادامه داد: قيمت الكترود عكاسى درون رگ ۴۰۰ هزارتومان و يكبار مصرف است و بعد از هر عكسبردارى بايد دور انداخته شود و اين دليل هزينه بر بودن اينگونه جراحى ها است.
تابنده تأكيد كرد: هزينه دستگاه آى ووس حدود ۲۰۰ ميليون تومان است.
وى همچنين اضافه كرد: مهم ترين مشكل بيمارستان قلب كوثر در شيراز ورود وسايل پزشكى است كه به عنوان نمونه ۴ سال پيش درخواست دستگاهى به نام سيتوآنژيو را كرديم كه تنها ۵ ماه فرصت ورود آن را داشتيم اما به دليل مسائل مالى و ادارى، ايران نتوانست آن دستگاه را وارد كند و اكنون ۴ مدل جديدتر از آن مدل ساخته شده است.
وى افزود: از ۲ سال گذشته تاكنون بيش از ۲ هزار و ۵۰۰ عمل قلب با هزينه هريك ۴ ميليون تومان در بيمارستان قلب كوثر شيراز انجام شده و اين عمل ها بيشتر به صورت بالن زدن بوده به طورى كه انجام عمل هاى باز قلب اكنون بسيار كاهش يافته است.
وى گفت: در بيمارستان قلب كوثر شيراز همه گونه بيمه درمانى از بيمار پذيرفته مى شود و هزينه عمل در اين بيمارستان نسبت به تهران و بيمارستان هاى خصوصى در شيراز، بسيار ناچيز است.
تابنده در پايان خاطرنشان كرد: ميزان مرگ و مير ناشى از عمل قلب در اين بيمارستان نيز بسيار كم و در حد كشورهاى پيشرفته يعنى ۲‎/۲ درصد است.

«گواتر»، تكه كوچكى از سرزمين بلوچستان است كه در منتهى اليه جنوب شرقى ايران واقع شده است. در كتيبه هاى تاريخى داريوش به خط ميخى از اين سرزمين به نام «ماكا» نام برده شده است.
در منتهى اليه جنوب شرقى ايران، درآخرين نقطه مرزى آنجا كه شهرستان چابهار به خط تماس با مرز پاكستان مى رسد، بندرى كوچك و قديمى قرار گرفته كه چند صباحى است براى سرمايه گذاران كشورمان نامى آشنا شده است. آنجا گواتر است؛ بندرى آن سوى ناكجاى جغرافياى تاريخ.
گواتر تكه كوچكى از سرزمين بلوچستان است. بلوچستان زادگاه تنها دونلى نواز جهان، بلوچستان زادگاه دادشاه و گواتر برگوشه اى از گستره اين خاك همچنان ايستاده است و خوابش نمى برد.
پيرمردى از اهالى منطقه رونق گذشته را اين چنين تصوير مى كند: «آفريقا تجارت اش دست ما بود. از بندر گواتر ماهى و حصير مى برديم به آفريقا با جهازهاى بادى كه ۲ هزارتن هندى گنجايش داشت. ۲۵ روز تا دارالسلام مى رفتيم. وقتى هوا خوب بود ۱۴ روزه مى رفتيم. موقع برگشت چوب كندل مى آورديم به گواتر، خالى مى رفتيم خرمشهر، پسته و بادام مى برديم به بمبئى يا از بصره خرما مى برديم آفريقا چوب بار مى كرديم به گواتر ...»
قديمى ترين سند ايرانى، كتيبه هاى ميخى داريوش، نام اين سرزمين را «ماكا» ضبط كرده است. بعد از اسلام اين سرزمين «مكران» نام گرفت كه درحال حاضر منطقه جنوبى بلوچستان نيز به نام «مكران» معروف است.
شهرستان چابهار هم اكنون به عنوان يكى از قطب هاى تجارى و از نواحى مستعد پرورش ميگو مطرح است. هواى چابهار دراوج گرماى تابستان به علت وزش بادهاى موسمى معتدل است.
* در راه گواتر
از چابهار به طرف شرق يعنى مرز پاكستان حركت مى كنيم. از بندر صيادى «رمين» مى گذريم و آنگاه به تراس هاى مرتفع كوهستانى برخورد مى كنيم كه هيبت خود را به رخ آبى بيكران درياى عمان كشيده است، اكنون دريا زير پاى ماست و ناوك نگاه مان افق دريا را نشانه رفته است.
مقصد بعدى ديگر بندر صيادى يعنى «بريس» است كه در پاى يك صخره عظيم كوهستانى ايجاد شده است و قايق ها به طرز زيبايى در كنار اسكله پهلو گرفته اند.
بى ترديد بريس از زيباترين اسكله هاى صيادى ايران است بويژه آن كه درصورت مساعد بودن شرايط بارندگى، در فواصل جاده بريس وكوه ها و تپه هاى مخروطى آن، تالاب ليپار يكى از مناظر بديع طبيعت را شكل مى دهد، در حاشيه تالاب، شتران تشنه از آب گواراى آن سيراب مى شوند و در قسمت هاى ميانى اش فلامينگوها و ديگر پرندگان مهاجر، مأمن مناسبى براى خود خواهند يافت.
از بريس گذشته و پيش روى ما پسابندر خودنمايى مى كند كه نماى موج شكن آن از بالاى تراس كوهستانى بسيار زيباست. جزيره معروف به شيطان از دور پيداست. آيا به راستى آنجا خانه شيطان است از فراز كوه سرازير مى شويم اكنون قريب به يكصد كيلومتر از چابهار دور شده ايم، ديگر بار وسيله نقليه مان ما را به كوه ها و صخره هاى مرتفع رهنمون مى سازد، ديگر به گواتر اين سرزمين اعجاب انگيز نزديك شده ايم سرزمينى كه روزگارى نه چندان دور جلوه پررونقى داشت كه قبرستان متروكه گواتر و شبكه فرودگاه قديمى انگليسى ها يادآور آن روزگاران است. بندر گواتر در همين مكان و در انتهاى جاده فرعى مشرف به خليج گواتر قرار گرفته است و صيادان در فصل صيد در داخل كپرها به استراحت پرداخته و درزمان مناسب از شبانه روز به دل دريا مى زنند تا تور خود را از ماهى هاى با ارزشى چون شير و شوريده پركنند.
مردان و زنان گواتر، بلوچ بوده و ارتباط خويشى با همنوعان خود در گوادر پاكستان دارند. كدخداى گواتر سندى دست نويس، به سال ۱۳۰۹ هـ . ق در دست دارد كه «لشگرخان سردار زهى» حاكم گواتر در زمان ناصرالدين شاه، ۲۵ هزار هكتار از زمين هاى گواتر تا دشت بريس را به اجدادش فروخته است.
گواتر كه در جنوب شرقى ايران، آخرين آبادى است، هم اكنون به يكى از قطب هاى اميدبخش در افزايش صادرات غيرنفتى تبديل شده است. كلنگ طرح ۴ هزار هكتارى پرورش ميگو چندى پيش با حضور مسئولان زمين زده شد. اين طرح ملى داراى ۲ بخش شمالى و جنوبى بوده و در مجموع ۱۵۵ مزرعه ۲۰ هكتارى است. در سال ۷۹ ، ۱۹۰ هكتار از اراضى سايت مورد بهره بردارى قرار گرفت و درپايان دوره پرورش از كل سطح زيركشت ۳۵۰ تن ميگوى سفيد توليد شد كه رقمى چشمگير است. در افق نهايى اين طرح ايجاد ۲ هزار فرصت شغلى مستقيم و به همين تعداد فرصت شغلى غيرمستقيم و ۷ هزارتن توليد ميگو به ارزش ۵۰ ميليون دلار پيش بينى مى شود.
* بريس؛ دروازه اى رو به اقيانوس
در ۶۰ كيلومترى شرق چابهار، در پس كوه هاى مخروطى كه گويى تكه اى از زمين شهاب خورده كره ماه را بر آن نهاده اند، بندرى زيبا در امتداد درياى عمان رو به اقيانوس هند واقع شده است.
آبادى بريس كه اخيراً به بندر صيادى تبديل شده در حاشيه ساحلى شمالى درياى عمان در دهانه خليج كوچكى واقع است. ارتفاع بريس از سطح دريا ۱۰ متر و حداقل عمق آب در خور۴ متر است.
به لحاظ آخرين تقسيمات كشورى، بريس در دهستان نگور از بخش دشتيارى شهرستان چابهار واقع و فاصله آن ازمركز بخش نگور ۴۴ كيلومتر است. بندر بريس عمدتاً روى تشكيلات لايه هاى ماسه سنگى متراكم تا نيمه متراكم صدف دار دوران سوم زمين شناسى قرار گرفته كه بيرون زدگى هاى آن در محدوده سطوح صخره اى مشرف به ساحل جنوبى قابل رؤيت است.
حداكثر دما در تيرماه ۲‎/۳۶ و حداقل آن ۱۶ درجه سانتيگراد در بهمن ماه است. ميزان بارندگى در بريس بسيار كم است و در صورت بارندگى تالاب عظيمى درحد فاصل كوه هاى مشرف به بريس و نوار ساحلى شكل مى گيرد كه يكى از زيباترين جلوه هاى طبيعى را به وجود مى آورد.
در امتداد ساحل درياى عمان، قبل از رسيدن به بندر بريس فعلى به چند خانه متروكه برخورد مى كنيم. آنجا نيز روزگارى مأمن صيادان و بوميان بريس بوده است. حدود ۱۰۰ سال پيش بريس داراى ۳۵ باب خانه و قريب به ۳۰ شناور بوده است. در اينجا نيز مسجد مانند هر روستاى ديگرى جزو نخستين بناهاى قوم بلوچ است. قسمت عمده بلوچ هاى بريس را «ميدها» تشكيل مى دهند. ميدها ماهيگيران، لنج داران و ملوانانى هستند كه از وضع مالى نسبتاً خوبى برخوردارند. خانواده گسترده يكى از اشكال مهم استحكام بخشى به نظام اجتماعى بلوچ است.
جمعيت بومى و ساكن بريس، حدود ۲ هزار و ۷۵۰ نفر است كه اين رقم باتوجه به مهاجرت نيروى كار از اطراف بريس درنوسان است.
* صيد و صيادى در بريس
با شروع توفان هاى استوايى كه از حدود ۱۵ خرداد آغاز و تا آخر مرداد ادامه مى يابد، شناورهاى كوچك از رفتن به دريا پرهيز مى كنند يا خط سير خود را به سمت جاسك و تنگه هرمز تغيير مى دهند . سرعت اين توفان ها گاه تا ۵۵ نات نيز گزارش شده است. تعداد صيادان منطقه يكهزار و ۵۶۰ نفر است.
مقدار استحصال آبزيان در بندر بريس براساس آمار سال ۱۳۷۹ ، ۲ هزار و ۸۷۱ تن برآورد شده است. عمده ماهيان درياى عمان را ماهى حلواى سفيد و سياه، سنگسر، قباد، هوور، شير، شوريده و سرخو تشكيل مى دهند. همچنين در سال، ۱۳۷۹ در منطقه بريس، يك ميليون و ۱۱۲ هزار و ۴۶ كيلوگرم كوسه ماهى صيد شد. انتهاى باله دمى كوسه ماهى بعد از صيد قطع شده و به وسيله پمپاژ، خون كوسه خارج شده و آنگاه آن را نمك سود كرده به بازارهاى پاكستان ارسال مى كنند. قيمت هر كيلوگرم گوشت كوسه در بازارهاى پاكستان ۶۰ روپيه است كه با برنامه ريزى صحيح در بهره بردارى مناسب در صيد اين گروه از ماهيان و صدور آن به كشورهاى همسايه و آسياى دور سهم بسزايى در درآمد ارزى خواهد داشت. از ديگر آبزيان با ارزش كه در آب هاى شور در سواحل صخره اى درياى عمان و منطقه بريس وجود دارد، سخت پوست زيبايى به نام شاه ميگو يا «لابستر» است كه ارزش غذايى بالايى داشته و عمدتاً صادر مى شود.
بريس با وجود ۱۳ هزار هكتار زمين هاى مستعد پرورش ميگو، بزودى شاهد واگذارى و شروع عمليات اجرايى ساخت و ساز استخرهاى پرورش ميگو خواهد بود. استقبال از مرحله اول واگذارى زمين هاى مستعد بريس فراتر از حد انتظار بوده است.
توليد ميانگين ۱۲ هزار تن ميگو در هر دوره پرورشى مجتمع هاى پرورشى زمينه بسيار مساعدى را براى صدور كالاهاى غيرنفتى و تحصيل ارز فراهم مى كند.
از مهم ترين قابليت هاى خدادادى بريس، مناظر بديع و اسكله منحصر به فرد آن است كه مى تواند نقش بسزايى در جذب گردشگران فرهنگ و طبيعت و گسترش اكوتوريسم و اگروتوريسم (گردشگرى روستاهاى شگفت) داشته باشد. اين مهم منوط به تأمين امنيت، تزريق امكانات و بهادادن به تحقيقات و استفاده از كارشناسان خبره اين كار است.

]مرضيه شيفى [

فخرالدين اسعد گرگانى از داستان سرايان بزرگ زبان فارسى كه به سبب تبحرش در زبان و خط پهلوى افسانه كهن از عهد باستان را به نظم در آورده در دوران سلجوقى مى زيسته است. وى افسانه اى از زمان اشكانيان را كه تا قرن پنجم هجرى قمرى نزد مردم به جاى مانده بود در افسانه ويس و رامين به شعر نوشت.
فخرالدين اسعد اهل گرگان و فردى مسلمان و بر مشرب اهل اعتزال و فلاسفه بود كه در نيمه اول قرن پنجم هجرى برابر با قرن يازدهم ميلادى و همزمان با سلطنت طغرل سلجوقى مى زيست وى علاوه بر شعر در فلسفه و علوم نيز دستى داشت.
او در فتح اصفهان با طغرل همراه بود و با اين كه سلطان سلجوقى از اصفهان به قصد تسخير همدان خارج شد، فخرالدين از اين شهر نرفت و با عميد ابوالفتح مظفر نيشابورى حاكم اصفهان باقى ماند. وى تا زمستان سال ۴۴۳ هجرى در آن شهر به سربرد.
گفت وگوهاى فخرالدين با امير ابوالفتح مظفر به نظم داستان ويس و رامين نخستين منظومه عاشقانه تاريخ ادبيات ايران انجاميد كه از سال ۴۴۶ شروع و درسال ۴۵۵ هجرى قمرى به پايان رسيد.
هرچند منظومه ويس و رامين، شاهكارى است كه از سوى فخرالدين در حدود يكهزار سال پيش به نظم در آمده است اما موضوع اين منظومه به سبب اسامى شخصيت ها، اماكن، شيوه ازدواج و تأثير ستارگان بر سرنوشت انسان ها كه از تعلقات فكرى ايرانيان قبل از اسلام است داستانى از عهد باستان ايران به حساب مى آيد.
درباره مثنوى ويس و رامين گفته شده همانند شاهنامه فردوسى زنده كننده بخشى از ميراث ادبى و فرهنگ ايران پيش از اسلام بوده است. سبك سرودن اشعار اين مثنوى بدور از هرگونه تكلف و گاهى با برخى از پيرايه هاى لفظى ساده توأم گرديده، به همين سبب به داستانى لطيف و مؤثر در زبان و ادبيات فارسى درى تبديل شده است.
از آنجا كه در به نظم در آوردن ويس و رامين اين داستان جاودانه، شاعر نهايت فصاحت و روانى را رعايت داشته منظومه او سر مشق شاعرانى قرار گرفت كه در سرودن داستان هاى عاشقانه در زبان پارسى به شهرت رسيدند. از آن جمله مى توان به نظامى بزرگ شاعر ايرانى اشاره نمود كه در خلق منظومه فنا ناپذير خسرو و شيرين خود از سبك و سياق و انديشه شاعر گرگانى تأثير پذيرفته است .
مثنوى ويس و رامين در ۸۹۰۰ بيت و در بحر مسدس مقصور (يا محذوف) سروده شده است. سبك آن نظم بى تصنع فارسى درى و هم مأخذ فارسى ميانه محسوب مى شود. داستان ويس و رامين بيشتر وقايعش در شمال ايران از مرو تا همدان و نخجيرگاه گرگان اتفاق مى افتد. همچنين از فتوحات طغرل در خوارزم، خراسان، طبرستان، رى، اصفهان و كرمان هم ياد شده است.
موضوع و خلاصه داستان ويس و رامين بدين شرح است: شاه شاهان « شاه موبد» با « شهرو» ملكه زيباى « ماه آباد» عهد كرد كه اگر شهرو، دخترى بزاد نامزد شاه باشد. شهرو «ويس» را زاييد و مادر عهد شكست و او را به «ويرو» داد. ليكن شاه موبد با ويرو به جنگ و نزاع برخاست و چون به زور بر او غالب نشد به حيله ويس را از دژ بيرون آورد و به خراسان برد. در راه «رامين» برادر جوان شاه موبد به ويس دل باخت ويس نيز چندى بعد عاشق رامين شد و هردو از دست شاه موبد گريختند.
از اينجا به بعد پس از يك سلسله حوادث پياپى ميان موبد، ويس و رامين از يكسو و بين شاه موبد و رامين ازسوى ديگر درنهايت شاه موبد مى ميرد و رامين جانشين وى مى شود و ساليان دراز با ويس زندگى مى كند. چون ويس مدتى بعد مرد رامين پادشاهى را به پسرش داده و در آتشكده معتكف مى شود.
اما درباره اين كه چرا ويس و رامين گرگانى به شهرت منظومه خسرو و شيرين گنجوى نرسيد دكتر اسدالله معطوفى پژوهشگر تاريخ گرگان مى گويد: داستان ويس و رامين برگرفته از افسانه اى مربوط به ايران باستان است كه به سبب منسوخ بودن برخى سنن زمان باستان نزد ايرانيان بعد از اسلام مورد اقبال قرار نگرفت و جايگاهى همچون سروده هاى شاعران ديگر نيافت.
وى مى افزايد: البته داستان ازدواجى كه در ويس و رامين به آن استناد شده در زمان ايران باستان رايج نبوده و احتمالا تنها در زندگى قوم و گروهى خاص از اشراف كه در پى عقايدى همچون پاكى خونشان بودند رواج داشته است.
معطوفى مى گويد: از نسخه اصلى كتاب ويس و رامين و آرامگاه فخرالدين اسعد طلاعى در دست نيست.
هم اكنون به پاس نكوداشت اين شاعر بزرگ پارسى زبان، تالار بزرگ شهر گرگان به نام فخرالدين اسعد گرگانى مشهور است و مجسمه اى نيز از او در ميدان روبه روى تالار نصب شده كه كتابش يعنى ويس و رامين را در دست دارد.