] حميده گودرزى [

آمارهاى مراجع قضايى و پليسى از دستگيرى ده ها تن از قاچاقچى هاى آفريقايى تبار در ايران حكايت دارد.
اين گروه از قاچاقچيان مواد مخدر كه به طور شبكه اى يا انفرادى فعاليت مى كنند معمولاً خود را تاجر، پزشك، گردشگر و ورزشكار معرفى مى كنند.
آنها سپس با ترفند هاى خاص و جاسازى ماهرانه مواد مخدر در چمدان ها و بلعيدن مواد، سعى در خروج يا ورود اين مواد از طريق مرز هاى زمينى و هوايى را دارند كه ميزان كشفيات و دستگيرى متهمان از سوى مأموران پليس حكايت از فعاليت هاى دائمى اين گروه از قاچاقچيان دارد.
بنابراين اتخاذ تدابير ويژه پليس و امنيتى و تشديد مجازات هاى اين گروه از تبهكاران، در كاهش ميزان اين قبيل جرائم ضرورى به نظر مى رسد.
* يك پرونده قضايى
چندى قبل مأموران پليس فرودگاه امام خمينى(ره)، هنگام بازرسى بدنى و وسائل يك زن ۳۸ ساله تبعه زيمبابوه موفق به كشف ۸۷۵ گرم كراك خالص شدند كه از سوى زن مسافرنمابلعيده شده بود. او قصد داشت از طريق يك پرواز خارجى، مواد مخدر بلعيده را به دبى انتقال دهد. مأموران كه به رفتارهاى اين زن مشكوك شده بودند، پس از تهيه عكس راديولوژى از معده او متوجه شدند كه خطر مرگ به شدت او را تهديد مى كند.
بدين ترتيب با اقدام هاى ويژه پزشكى، مواد مخدر بلعيده شده از معده او تخليه شد. اين زن پس از بهبود نسبى در حضور «عباسى»، بازپرس شعبه چهارم دادسراى شهررى- تحت بازجويى قرار گرفت.
متهم كه با حضور مترجم سخن مى گفت اظهار داشت: چندى قبل براى كار به ايران آمدم. مدتى بعد در يك فروشگاه با يك تانزانيايى آشنا شدم.
او هم به من پيشنهاد كار پر درآمدى داد و گفت: اگر محصولاتى را از يزد به تهران بياورم پول خوبى نصيبم مى شود.
بدين ترتيب پس از رفتن به ترمينال جنوب بليت اتوبوسى به مقصد يزد تهيه كردم. در بين راه يكى از مسافران به من نوشيدنى تعارف كرد كه به محض خوردن آن بيهوش شدم.
چند ساعت بعد، وقتى به خود آمدم متوجه شدم كه ۵ هزار دلار از پولهايم سرقت شده است.
هرچه دنبال دزد پول ها گشتم بى نتيجه بود. ناچار با فردى كه به من پيشنهاد كار داده بود، تماس گرفتم. او هم با يك خودرو به سراغم آمد. پس از بازگشت به تهران اتاقى در يك هتل برايم تهيه كرد. سپس مجبور شدم در قبال دريافت مبلغى، اين مواد را پس از بلعيدن در دبى به فردى تحويل دهم كه دستگير شدم.
هنوز چند روزى از دستگيرى زن قاچاقچى نگذشته بود كه مأموران بازرسى فرودگاه امام(ره) به دو مرد و يك زن آفريقايى كه قصد داشتند از طريق دبى به اروپا سفر كنند مظنون شدند.
مأموران پس از بازرسى دقيق زن آفريقايى، مقدار زيادى «كراك» كه به طرز ماهرانه اى در لباس هاى وى جاسازى شده بود را كشف كردند. در بررسى هاى بعدى هم متوجه شدند، دو مرد همراهش نيز حدود چهار كيلوگرم كراك بلعيده اند.
آنها در ادامه تحقيقات اعتراف كردند: مواد را از يك قاچاقچى در بندر عباس تحويل گرفته و قصد انتقال محموله گران قيمت به اروپا و تانزانيا را داشتند كه به دام افتادند.
* ۳ كيلو «كراك» در چمدان مسافر خارجى
«نولو»-۳۰ ساله- تبعه آفريقا متهم ديگرى است كه ۲۳ آبان ۸۶ بيش از ۳ كيلوگرم «كراك» را به شكل ماهرانه اى داخل دستگاه استريل تجهيزات پزشكى جاسازى كرده بود. مرد نيجريه اى قصد داشت مواد را از طريق پرواز دبى به آفريقا منتقل كند كه در فرودگاه امام خمينى(ره) از سوى مأموران بازرسى فرودگاه دستگير شد.
اينها تنها گوشه اى از پرونده هاى موجود در دادسراهاى ويژه رسيدگى به اين جرائم است.
* سراب خوشبختى
امروزه قاچاق مواد مخدر در دنيا با درآمدى بالغ بر ۴۰۰ ميليارد دلار، دومين فعاليت پرسود اقتصادى بعد از صنعت اسلحه سازى است. اين پديده شوم كه نه مرز و نه مليت خاصى مى شناسد، در تمام دنيا به چشم مى خورد.
در اين ميان از آنجا كه قاچاقچيان و مافياى مواد مخدر، براى رسيدن به هدف اصلى خود معمولاً از افراد فقير و كم درآمد استفاده مى كنند، اين بار مردم قاره سياه را براى تحقق اهداف و درآمدهاى ميليونى شان نشانه گرفته اند. آنها به بهانه پرداخت مبالغ قابل توجه، افراد زيادى را از طريق عوامل خود فريب داده و به باندهاى قاچاق مى كشانند.
بدين ترتيب قاچاقچيان در دسته هاى اصلى شبكه هاى مواد مخدر، امروز در كشورهاى فقير و كم درآمد آفريقايى براى خود فرمانروايى هاى بزرگى ايجاد كرده اند. آنها با شناسايى افراد فقير، قربانيان خود را با وعده هاى مختلف جذب شبكه هاى خود مى كنند.
* قاچاق چمدانى
در اين ميان آنچه حائز اهميت به نظر مى رسد، اين است كه كشور ما نيز از مهمترين مبادى ورود و ترانزيت قاچاق مواد مخدر است. قاضى شهيديان - معاون دادستان شهر رى - معتقد است: قاچاق چمدانى كه معمولاً از سوى سياه پوستان آفريقايى صورت مى گيرد، از سال ۸۳ در فرودگاه امام خمينى(ره) رشد يافته است. قاچاقچيان كه پيشتر از مرزهاى زمينى و هوايى مختلف ايران، اهداف خود را دنبال مى كردند، اين بار تصميم گرفتند تا از طريق فرودگاه بين المللى تازه تأسيس قاچاق مواد مخدر و ترانزيت به خارج را دنبال كنند.
تا اين كه چندى بعد به دنبال دستگيرى نخستين قاچاقچى آفريقايى كه مقدار زيادى مواد مخدر بلعيده بود، جزئيات تازه اى از فعاليت هاى مخوف تبهكاران به دست آمد.
در پى تحقيق از اين قاچاقچى و چند قاچاقچى ديگر مشخص شد سردسته هاى شبكه هاى مافيايى مواد مخدر، با سوء استفاده از مشكلات اقتصادى و اجتماعى سياه پوستان آفريقايى، تحت عناوين مختلف مواد مخدر - معمولاً هروئين و كراك - را به طرز ماهرانه اى در لباس ها يا وسايل شخصى آنها جاسازى مى كنند يا در روش معمول ديگر، عوامل قاچاق را مجبور به بلعيدن بسته هاى كوچك مواد مخدر خطرناك مى كنند. در حال حاضر نيز با مجهز شدن اغلب فرودگاه هاى كشور به وسايل پيشرفته كشف مواد مخدر استفاده از راديولوژى و تصويربردارى از بدن متهمان براى مشاهده دقيق اشياى خارجى بدن امكان قاچاق محموله هاى افيونى به حداقل هاى ممكن رسيده است.
* افراد سرشناس در دام قاچاقچى ها
شواهد و پرونده هاى موجود نشان مى دهد يكى ديگر از روش هاى جديد سودجويان و قاچاقچيان مواد مخدر براى انتقال و ترانزيت مواد، استفاده از اتباع آفريقايى مطرح و سرشناس است.
اين بار قاچاقچيان، به سراغ چهره هاى مشهور آفريقايى رفته و با اغفال آنها و بيان وعده هاى واهى، آنها را راهى ايران مى كنند.
«نانايا» ۳۵ ساله - تبعه غنا - «منسا» ۳۷ ساله - بازيكن معروف تيم ملى توگو - و «دانايا واسومانگ» - ۳۷ ساله - تبعه نيجريه نمونه هايى از قربانيان قاچاقچى ها هستند.
اين سه متهم كه سال ۸۶ وارد ايران شده بودند، هنگام ترانزيت مقدار زيادى مواد مخدر بلعيده از سوى مأموران پليس فرودگاه دستگير شدند. متهمان كه از چهره هاى معروف و سرشناس فوتبال كشورشان هستند در نخستين بازجويى ها اظهار كردند براى حضور و عقد قرارداد با تيم هاى فوتبال، به ايران آمده اند. آنها پس از دستگيرى مدعى شدند سردسته هاى شبكه هاى قاچاق به آنها قول داده بودند در صورت همكارى با آنها براى انتقال مواد مخدر از ايران همگى شان را به باشگاه هاى معروف و تيم هاى فوتبال اروپايى معرفى مى كنند.
* سياهپوستان آفريقايى هدف اصلى قاچاقچيان مواد مخدر
توليد و قاچاق مواد مخدر امروز يكى از منابع اصلى درآمد برخى از كشورهاست. برهمين اساس در حال حاضر قاره سياه از هر زمان ديگرى به عنوان هدف اصلى قاچاقچيان در معرض خطرات جدى و عوارض ناشى از رشد و گسترش اين پديده شوم قرار گرفته است.
سيد محمد زنده دل بازپرس سابق شعبه اول دادسراى شهر رى و قاضى فعلى شعبه ۳۱ دادگاه عمومى و انقلاب مستقر در شهر رى نيز معتقد است: قاچاقچيان خارجى كه طى چند سال اخير دستگير شده اند، از سوى سركردگان داخلى و خارجى، شبكه هاى قاچاق هدايت و به طور حساب شده فعاليت هاى خود را دنبال مى كنند.
وى درباره علت استفاده از سياه پوستان آفريقايى براى ترانزيت و قاچاق مواد مخدر مى گويد: هدف اصلى قاچاقچيان ابتدا رساندن مواد مخدر به آفريقا است. حال آن كه يك اروپايى هيچ گاه حاضر نمى شود با دريافت مبلغ ناچيزى محموله هاى بسيار خطرناك را همراه خود يا از طريق بلعيدن انتقال دهد. اما يك آفريقايى به دليل فقر معيشتى حاضر است چنين خطرهايى را بپذيرد و با دريافت مبلغ ناچيزى به قاچاق مواد مخدر بپردازد. چرا كه آنها هميشه در اين فكر هستند كه هيچ گاه دستگير نمى شوند.
* مجازات
قاضى زنده دل درباره مجازات هاى اين گروه از قاچاقچيان اظهار مى كند: طبق قانون مجازات اسلامى حكمى كه براى قاچاقچيان در نظر گرفته مى شود، مصادره اموال و حبس ابد است. اما به دليل اين كه به طور معمول اموالى هم از آنها شناسايى نمى شود تنها حكم حبس ابد براى آنها در نظر گرفته مى شود.

متخصصان كميسيون پزشكى دادسرا پس از بررسى هاى كارشناسى، سه پزشك را به ميزان ۸۰ درصد در مرگ يك پسر ۱۸ ساله مقصر شناختند.
پسر جوان ۴ سال قبل بر اثر يك سانحه رانندگى از ناحيه مچ پاى چپ آسيب ديده بود، اما در پى يك عمل جراحى غيرضرورى جان سپرد. شامگاه ۱۰ آبان ،۸۴ امدادگران اورژانس تهران از طريق تماس مردمى در جريان مجروح شدن راكب يك دستگاه موتوسيكلت قرار گرفتند.
امدادگران پس از حضور در محل حادثه حسام -۱۸ ساله- را به بيمارستانى در مركز شهر منتقل كردند.
پزشك كشيك پس از معاينه مچ پاى پسر مجروح، يكى از متخصصين جراحى ارتوپدى را براى مداواى او به بيمارستان فراخواند. پزشك متخصص نيز اعلام كرد پاى آسيب ديده هرچه زودتر بايد تحت عمل جراحى قرار گيرد.
بدين ترتيب با اجازه پدر حسام، او به اتاق عمل منتقل شد. اما قبل از عمل جراحى، بدن پسر جوان به محض تزريق داروى بيهوشى واكنش نشان داد و پزشك جراح نيز بدون توجه به اين موضوع عمل جراحى را آغاز كرد. با اين حال پس از پايان عمل پزشكان هر چه تلاش كردند پسر جوان به هوش نيامد و دقايقى بعد هم جان باخت.
پدر حسام كه از شنيدن مرگ پسرش شوكه بود، بلافاصله با مراجعه به كلانترى از پزشكان معالج پسرش شكايت كرد و گفت: در خانه نشسته بودم كه دوستان پسرم تلفنى به من گفتند كه حسام تصادف كرده و در بيمارستان است. من هم سراسيمه خودم را به بيمارستان رساندم. در آن لحظه حال پسرم كاملاً خوب بود و لحظه به لحظه هم تلفنى با مادر نگرانش صحبت مى كرد و او را نيز دلدارى مى داد.
اما ساعت ۵ بامداد در حالى كه من و دوستان پسرم پشت اتاق عمل منتظر خروج او بوديم، خبر مرگش را به ما دادند. حال آن كه احساس مى كنم او بر اثر قصور و سهل انگارى پزشكان جان باخته است.
مأموران پس از ثبت اظهارات مرد، موضوع را به داديار كشيك دادسراى شهيد محلاتى اعلام كردند. اما پرونده به دليل عدم صلاحيت رسيدگى در اين دادسرا، در اختيار قاضى «عسگرى پور» داديار شعبه اول دادسراى جرايم پزشكى تهران قرار گرفت.
با دستور داديار پرونده جسد پسر جوان براى تعيين علت اصلى مرگ كالبدشكافى شد. كارشناسان نيز علت مرگ او را شكستگى ناشى از اصابت جسمى سخت به پاى وى و عوارض ناشى از آن اعلام كردند.
بدين ترتيب با اعلام طبيعى بودن مرگ، به دستور قاضى پرونده قرار منع تعقيب پزشكان و گروه درمانى صادر شد. اما پدر حسام به قرار منع تعقيب صادره اعتراض كرد و پرونده وارد مرحله تازه اى شد. اين بار كارشناسان كميسيون پزشكى پس از بررسى هاى كارشناسانه و با توجه به اظهارات شاكى و پزشكان معالج اعلام كردند كه عمل جراحى بر روى پسر جوان اورژانسى نبوده است. بدين ترتيب پزشك بيهوشى به ميزان ۵۰ درصد و متخصص جراحى ارتوپدى نيز به ميزان ۳۰ درصد در اين ماجرا مقصر شناخته شدند. با اعتراض پزشكان يك بار ديگر كارشناسان كميسيون پزشكى وارد شور شده و سرانجام پزشك ارتوپد و دكتر بيهوشى هر يك به ميزان ۳۰ درصد و مسئول فنى وقت بيمارستان نيز به ميزان ۲۰ درصد در مرگ پسر جوان مقصر شناخته شدند. با اعلام اين نظريه نهايى كارشناسى، پرونده سه پزشك متخلف با صدور كيفرخواست براى صدور حكم به دادگاه ويژه جرايم پزشكى ارسال شد.
قرار است قاضى محكمه پس از مطالعه دقيق اوراق پرونده و برگزارى جلسه دادگاه، با توجه به اعلام نظريه نهايى كارشناسان حكم خود را دراين باره صادر كند.