ترجمه : محسن خزائى / منبع: آژانس بين المللى انرژى
تقاضاى جهان براى توليد نفت در سال ۲۰۰۸ به ۸۷/۵ ميليون بشكه در روز خواهد رسيد. يعنى ۲ درصد افزايش نسبت به سال گذشته ، در سال ۲۰۰۷ تقاضاى جهانى نفت روزى ۸۵/۸ ميليون بشكه بود كه نسبت به سال ۲۰۰۶ ۱/۱،درصد افزايش نشان مى داد. دراين نوشته كه برگرفته از گزارش بازار نفت آژانس بين المللى انرژى در سال ۲۰۰۸ است، تقاضاى نفت جهان را در اين سال شرح خواهيم داد.
* آمريكاى شمالى
داده هاى اوليه حاكى از افزايش تقاضاى نفت در آمريكاى شمالى به ميزان يك درصد در ماه ژانويه سال ۲۰۰۸ است. اين افزايش تقاضا عمدتاً در اثر افزايش ۱۱درصدى تقاضا براى گازوئيل و تأخير در توليد كافى بنزين است. تقاضا براى گازوئيل در هر سه كشور آمريكاى شمالى رو به افزايش است. تقاضاى نفت اين منطقه در سال ۲۰۰۷ روزانه ۲۵ ميليون و ۵۴۰ هزار بشكه بوده است و امكان دارد در سال ۲۰۰۸ با كاهشى اندك به ۲۵ ميليون و ۴۵۰هزار بشكه تنزل يابد.
رشد تقاضاى نفت درآمريكاى شمالى عمدتاً دليل توليد بيش از حد انتظار فراورده هاى نفتى به ميزان ۱۲ درصد است.
از سوى ديگر على رغم وجود فصل زمستان سردتر ميزان نفت مصرفى براى گرم كردن منازل و اماكن ۳۴/۸ درصد در آمريكا كاهش يافته است. دليل اين امر مشكلات اقتصادى اين كشور مى باشد و پيش بينى مى شود تقاضاى بنزين نيز در سال ۲۰۰۸ به تبع ديگر فراورده هاى نفتى كاهش يابد. همچنين تقاضاى نفت در مكزيك نيز درماه ژانويه سال ۲۰۰۸ در مقايسه با ژانويه سال ۲۰۰۷ ، ۲دهم درصد كاهش داشته است. گفتنى است ميزان تقاضاى نفت در مكزيك بسته به افزايش درآمدها و ثبات بازار داخلى است. با اين اوصاف پيش بينى مى شود كل تقاضاى نفت اين كشور كه در سال ۲۰۰۷ ، ۲/۵ درصد افزايش داشته است و به كمى بيش از ۲ ميليون بشكه در روز رسيده در سال ،۲۰۰۸ ۱/۲ درصد افزايش پيدا كند.
* اروپا
تقاضاى نفت اروپا نسبت به سال گذشته در ماه ژانويه ۱/۱ درصد افزايش داشته و به روزى ۱۵ ميليون و ۲۰۰هزار بشكه رسيد. اين ميزان تقاضا اندكى كمتر از حد پيش بينى آژانس بين المللى انرژى بوده است. كاهش تقاضا براى نفت در كشورهاى بلژيك، فرانسه، آلمان ، يونان و انگليس قابل توجه بوده است و كاهش تقاضا براى مصارف گرمايشى عامل اصلى اين كاهش مى باشد.
بنابراين با توجه به داده هاى موجود تقاضاى نفت اروپا در سال ۲۰۰۸ ، ۱۵ميليون و ۴۰۰هزار بشكه در روز برآورد مى شود. بيشترين افزايش تقاضاى نفت در اروپا در آلمان صورت گرفته است به طورى كه تقاضاى نفت دراين كشور ۱۱/۴ درصد نسبت به سال گذشته افزايش پيدا نموده است. بيشترين ميزان اين افزايش تقاضا در مورد گازوئيل و بنزين صورت گرفته است. در ماه اول سال ۲۰۰۸ تقاضاى فرانسه نيز مانند آلمان به دليل سرماى بيش از حد، از ميزان پيش بينى شده بيشتر بود ولى تنها ۱/۲ درصد افزايش نشان داد. بيشترين ميزان اين افزايش درمورد گازوئيل و سوخت گرمايشى صورت گرفت. تقاضاى نفت ايتاليا در ماه ژانويه ۲/۸ درصد افزايش داشت و تقاضا براى بنزين با كاهش ۲ رقمى روبه رو گرديد. ولى در انگليس آمار تقاضاى نفت حاكى از كاهش ۸درصدى تقاضاى نفت دراين كشور است. پيش بينى مى شود كل تقاضا براى توليد نفت در انگليس به دنبال كاهش ۳/۶ درصدى در سال ،۲۰۰۷ در سال ۲۰۰۸ ، ۰/۴درصد كاهش پيدا كند.
* ژاپن و كره
تقاضاى توليد نفت در منطقه اقيانوس آرام با افزايشى ۲/۹ درصدى مواجه است اين امر تا حد زيادى تحت تأثير مصرف سوخت جت، نفت سفيد براى ايجاد گرما و نفت خام خالص براى توليد برق است. مصرف نفت اين منطقه على رغم افزايش سرما تقريباً در سال ۲۰۰۸تغييرى نمى كند چرا كه مصرف نفت منطقه اقيانوس آرام در سال ،۲۰۰۷ روزانه ۸ ميليون و۴۰۰بشكه بوده و انتظار مى رود سال ۲۰۰۸ به ۸ميليون و ۳۰۰ بشكه در روز كاهش يابد.
تقاضاى نفت ژاپن كه حدود دوسوم نفت منطقه اقيانوسيه را مصرف مى كند در ماه ژانويه با ۴/۹ درصد افزايش روبه رو بود. اين افزايش تقاضا در اثر نيازهاى گرمايشى و توليد برق و همچنين سرماى بى سابقه بود. پيش بينى مى شود در سال ۲۰۰۸ سوخت خودروها و مصارف نيروگاهى عمده ترين عوامل افزايش تقاضاى نفت ژاپن باشند. بنابراين تقاضاى نفت ژاپن از ۵ ميليون بشكه در روز در سال ۲۰۰۷ به ۵ ميليون و ۱۰۰ هزار بشكه در روز در سال ۲۰۰۸ خواهد رسيد.
در كره جنوبى كه در ماه ژانويه با ۱/۱ درصد افزايش تقاضا روبه رو بوده است عمده ترين عامل اين افزايش تقاضا براى سوخت جت و نفت سفيد بوده است و انتظار مى رود كل ميزان تقاضاى نفت در اين كشور از ۲ ميليون و ۲۰۰هزار بشكه در روز در سال ۲۰۰۷ به ۲ ميليون و ۳۰۰هزار بشكه در روز در سال ۲۰۰۸ برسد.
لازم به ذكر است كره جنوبى چندين نوع ماليات بر فراورده هاى نفتى اعمال مى كند از جمله ماليات ويژه فراورده هاى نفتى، ماليات ترافيك ، ماليات رانندگى، ماليات تحصيلات و ماليات بر ارزش افزوده قيمت بالاى نفت دراين كشور موجب توجه بخش توليد برق كره جنوبى به گاز مايع به عنوان جايگزينى ارزان براى نفت شده است.
* چين
تقاضاى نفت چين در ماه ژانويه ۶/۱ درصد افزايش نشان مى دهد. دراين بين تقاضا براى گازوئيل، نفت سفيدو سوخت جت و بنزين بسيار بالا است. در ماه ژانويه واردات نفت چين به ۳ ميليون و ۷۰۰هزاربشكه در روز بالغ گرديد كه اين ميزان در مقايسه با سال قبل ۳۰۰هزار بشكه افزايش داشته است.
نكته اى كه در مورد چين بايد ذكر كرد جهت گيرى هاى جديد در سياست انرژى اين كشور است. سياست انرژى چين حالتى بينابين كنترل بازار و دولت دارد و دولت اين كشور به حمايت خود از شركت هاى نفتى دولتى ادامه مى دهد.
با اين حال دولت چين سرگرم برقرارى ماليات بر سوخت براى كنترل مصرف فراورده هاى نفتى مى باشد. اين كشور همچنين تلاش كرده منابع تأمين نفت وارداتى خود را تنوع بيشترى دهد. دراين راستا گرچه كشورهاى عربستان، آنگولا، ايران ، روسيه ، عمان ، سودان و كنگو به ترتيب بزرگ ترين صادركنندگان نفت به چين هستند ولى چين قصد دارد كشورهاى متعددى در آفريقا، آمريكاى لاتين و خاورميانه و آسياى مركزى را به جمع كشورهاى تأمين كننده انرژى خود اضافه كند. لازم به ذكراست آفريقا و خاورميانه به ترتيب ۳۳ درصد و ۴۲ درصد نفت چين را تأمين مى كنند.