همدان ـ خبرنگار «ايران»: ۲۰۰ طرح عمرانى در دومين سفر استانى رئيس جمهور به همدان، به هيأت دولت پيشنهاد داده مى شود.
معاون امور عمرانى استاندار همدان با بيان اين مطلب، گفت: برقرارى عدالت اجتماعى، اقتصادى و عمرانى يكى از اهداف سفر رياست جمهورى است و استان هايى كه عقب ماندگى بيشترى دارند در اين سفرها از مصوبات مناسبى براى رسيدن به شاخصه هاى مطلوب توسعه برخوردار خواهند شد. سيدحسن موسوى اعلام كرد: در همدان شاخصه اشتغال در درجه هاى پايين ترى نسبت به ميانگين كشورى قرار دارد و از اين رو بيشترين مصوبات مربوط به اين مورد خواهد بود.
وى تحول را مهم ترين دستاورد سفر پيشين هيأت دولت در بخش عمران عنوان كرد و افزود: ۲۹۹ طرح عمرانى در سفر پيشين مصوب شد كه برخى از آنها طرح هايى بود كه سال ها نيمه تمام مانده بود.معاون امور عمرانى استاندار همدان، عنوان كرد: بيش از ۷۵ درصد مصوبات عمرانى اقدام شده و بخشى از آن مربوط به طرح هاى عمرانى است كه ۶۸ درصد آنها به بهره بردارى رسيده است. موسوى اعلام كرد: مهم ترين اين طرح ها، انتقال آب از سد تالوار به همدان و ساخت آزادراه همدان - ساوه است و ساخت و توسعه سدهاى شنجور رزن، نعمت آباد اسدآباد، سرابى تويسركان و سد اكباتان نيز در دست اقدام است.وى اظهار داشت: امسال نيز ساخت سدهاى گرين نهاوند، سنگ سفيد كبودراهنگ و كلان آغاز خواهد شد.سيدحسن موسوى گفت: تاكنون بيش از ۴۲ هزار ميليارد ريال از محل اعتبارهاى عمرانى استانى و ملى براى اجراى طرح هاى عمرانى هزينه شده و براى پايان يافتن طرح ها به ۱۵ هزار ميليارد ريال ديگر نياز است.
وى خاطرنشان كرد: اين در حاليست كه اعتبار كل استان در سال ۸۳ ، ۴۸۰ ميليارد ريال بوده است. معاون امور عمرانى استاندار همدان، تصريح كرد: در سفر دوم رئيس جمهور به همدان، بر ساخت راه آهن تهران - همدان كه يكى از طرح هاى مهم و سرنوشت ساز است و توانمندسازى حاشيه شهرها تأكيد خواهد شد و تصميمات مهمى نيز براى سرعت بخشيدن به برخى طرح ها مانند ساخت سدهاى جديد و توجه به بخش اقتصادى در نظر گرفته مى شود.

شيراز ـ خبرنگار «ايران»: همايش ملى آسيب شناسى مسائل جوانان با حضور جمعى از كارشناسان و صاحبنظران اين رشته صبح ديروز در دانشگاه شيراز آغاز به كار كرد.
عضو هيأت علمى دانشگاه اهواز در جريان برپايى همايش آسيب شناسى مسائل جوانان گفت: براساس بررسى هاى انجام شده، در شرايط كنونى جامعه ما، نيازهاى اقتصادى از جمله عمده ترين نيازهاى جوانان است.دكتر فرهنگ ارشاد با اعلام اين مطلب افزود: براساس پژوهش هاى مختلف ميدانى، نيازهاى اقتصادى جوانان تنها در كمبود درآمد خلاصه نمى شود عواملى همچون داشتن شغل و بويژه شغل با ثبات و مناسب با حيثيت فرد كه بتواند نيازهاى روزمره از قبيل مسكن و شرايط يك زندگى معمولى را تأمين كند، از جمله مهم ترين دغدغه هاى جوانان است.
دكتر ارشاد، تقويت خوى مصرف گرايى و غلبه عواطف هيجانى به جاى عقلانيت را از جمله عوامل مهم آسيب زا برشمرد كه متأسفانه در اشكال مختلف بين جوانان مشاهده مى شود.اين جامعه شناس با تأكيد بر نهادهاى آموزشى و رسانه هاى جمعى، براى آگاهى دادن و تقويت خوى واقع گرايى در بين جوانان اظهار داشت: ناآشنايى جوانان در زمينه شناسايى و چرايى نياز ها سبب بروز مشكلاتى در بين افراد اين بخش از اجتماع شده و آنها را آسيب پذيرتر كرده است.
وى مهم ترين راهكار برخورد با اين معضل را با تأكيد بر اجراى برنامه هايى به منظور تخفيف نابرابرى ها، گسترش آگاهى جوانان برشمرد كه احتمالاً موجب مصونيت جوانان از نيازهاى فزآينده و كنترل نشده مى شود.دكتر ارشاد، برخورد صادقانه با جوانان را يكى از بسترهاى مناسب براى تبعيت جوانان از هنجارها دانست.دانشيار گروه جامعه شناسى دانشگاه تهران نيز گفت: براساس يك پژوهش انجام گرفته كه يافته هاى آن در همايش ملى آسيب شناسى مسائل جوانان ارائه شد، ۶۰ درصد دانشجويان مورد پرسش اظهار داشتند كه به روش هاى مختلف تقلب مى كنند.
دكتر سعيد معيد فر، در جريان برپايى همايش ملى آسيب شناسى مسائل جوانان با اعلام خبر افزود: براساس يافته هاى اين پژوهش كه روى يك هزار و۵۰۰ دانشجو انجام شده بيانگر آن است كه در حوزه هاى آموزشى و تحصيلى با آمارهاى نگران كننده اى روبه رو هستيم و يكى از مهم ترين آسيب ها به دانشجويان در اين دو حوز ه صورت مى گيرد.وى ادامه داد: در نظرسنجى از دانشجويان نام برده مواردى از قبيل تقلب در تكاليف درسى و امتحان و غيبت در كلاس از سوى نيمى از دانشجويان اعمالى بدون اشكال تلقى شده است.

اصفهان ـ خبرنگار «ايران»: مسئول امور فرش سازمان بازرگانى استان اصفهان، گفت: توليد كنندگان مأخذ، حداقل يك دوم دستمزد هر سال بيمه مى شوند كه ۷ درصد حق بيمه را متقاضى و ۷ درصد ديگر را دولت يارانه مى دهد.
سيدرسول زارعى اظهار داشت: اين بيمه در شهرهاى زير ۲۰ هزار نفر و روستا، داراى بيمه درمانى است اما در شهرها بيمه درمانى وجود ندارد و به همين خاطر استقبال كمى شده ولى در نوع خود پيشرفت خوبى داشته است. وى با اشاره به اين كه مركز ملى فرش ايران از سال ۷۹ فعاليت خود را در اين زمينه بيشتر كرده، ادامه داد: اين مركز كه وابسته به وزارت بازرگانى است لايحه ملحق شدن بيمه درمانى به اين بيمه را به كميسيون امور اجتماعى دولت تقديم كرده است.

گرگان - خبرنگار «ايران»: كشت مستقيم برنج يا «خشكه كارى» كه بدون كشت نشاء در خزانه انجام مى گيرد روش جديد كشت برنج است كه تا ۳۰ درصد مصرف آب را كاهش مى دهد كه با توجه به كم آبى فعلى در استان گلستان اين روش به تدريج در حال گسترش است.
در گلستان سالانه به طور متوسط حدود ۶۵ هزار هكتار برنج كاشت مى شود كه ۵۵ هزار هكتار آن از آب چاه هاى عميق و نيمه عميق تأمين مى شود. اين ميزان كشت برنج مورد حمايت مسئولان نيست چون بيش از ۳ برابر الگوى تعيين شده برنج در استان است و ذخاير آبى گلستان را تهديد مى كند.
به اين منظور كارگاه آموزشى كشت مستقيم برنج به روش خشكه كارى با حضور كشاورزان در گرگان برگزار شد تا كشاورزان علاوه بر روش هاى خزانه كارى و بذرپاشى با روش هايى مكانيزه اى كه آب كمى مى برد يعنى كاشت مستقيم در خاك و كاشت نشاء در سينى آشنا شوند. محمدرضا عباسى، مديريت زراعت سازمان جهادسازندگى گلستان در اين كارگاه، گفت: پارسال اين روش در سطح ۱۵ هكتار از اراضى گلستان انجام شد و اميدواريم امسال به ۵۰ هكتار برسد. وى افزود: خشكه كارى برنج تاكنون در خوزستان، كهگيلويه و زنجان انجام گرفته و محصول آن كه به طور مكانيزه قابل برداشت است كاهش بازدهى قابل توجهى ندارد به طورى كه پارسال ۴‎/۵ تن شلتوك در هكتار با اين روش در استان برداشت شد كه ميانگين قبلى آن بذر ۵ تن بود.
عباسى همچنين درباره طرح بانك نشاء يا همان سينى نشاء، گفت: اين طرح در اصفهان و مازندران با موفقيت انجام شده و مقدمات آن در گلستان امسال فراهم شده است. در اين طرح نشاء برنج درون جعبه كاشته مى شود و كشاورزان مى توانند آنها را در حياط خانه ها و انبارها بى احتياج به خزانه كارى نگهدارى كنند.
وى بيان داشت: در اين روش، مصرف بذر مورد نياز تا يك سوم يعنى ۴۰كيلوگرم در هكتار كاهش مى يابد و علاوه بر صرفه جويى در بذر و آب، كاهش هزينه هاى خزانه كارى و به حداقل رسيدن آفات نيز از مزاياى اين روش است.
به گفته وى، امسال ۱۵ هزار سينى نشاء ميان تعاونى هاى توليدى و شركت هاى مهندسى ناظر توزيع شده و هر سينى با يارانه ۵۰ درصدى دولتى ۳۵۰ تومان براى كشاورزان قيمت دارد و هر هكتار مزرعه نيز به ۲۵۰ سينى نياز دارد.
عباسى ادامه داد: با توجه به خشكسالى امسال كه تا پايان فروردين بيش از ۹۰درصد كاهش بارندگى داشتيم، با كشت ۱۰هزار هكتار برنج در مزارع استان موافقيم و كشاورزان امسال مساحت كشت برنج را تا ۳۰درصد كاهش مى دهند.
وى مكانيزه نبودن كشت برنج، مديريت مزرعه و كوچكى قطعات زمين را از مشكلات موجود در كشت برنج دانست و افزود: استفاده نشدن از بذر اصلاح شده نيز از ديگر مشكلات است كه بعد از ۳۰ سال از پارسال روى بذرهاى اصلاح شده برنج كار شده است.
همچنين مديريت زراعت جهاد گلستان، ميزان زيان هاى امسال ناشى از يخبندان و خشكسالى را بالاى ۴۰ درصد خواند و افزود: محصول جو ۶۰درصد، گندم تا ۴۰درصد، سيب زمينى تا ۱۵درصد و كلزا بيش از ۴۰درصد در استان زيان ديده است.
عليرضا مه پيما، مسئول مكانيزاسيون صنايع معاونت وزارت جهادكشاورزى نيز در اين كارگاه، گفت: مكانيزاسيون مى تواند هزينه ها را تا ۴۰درصد كاهش دهد و در ۳ سال اخير تعداد زيادى ماشين هاى مخصوص نشاءكارى، تراكتور و كمباين مخصوص وارد شده كه با تسهيلات دولتى فروخته مى شود.
مه پيما افزود: برنج يكى از غلاتى است كه به صورت گندم رديف كارى مى شود و خشكه كارى اين محصول ۳۰درصد صرفه جويى در آب و تا ۴۰ درصد كاهش مصرف بذر را به همراه دارد. آبيارى مزرعه در اين روش تناوبى و ۲ تا ۳ روز يك بار است.
جمشيد جعفرى، رئيس سازمان نظام مهندسى كشاورزى گلستان نيز در اين كارگاه، گفت: با توجه به شرايط كم آبى استان كشت برنج با آب هاى زيرزمينى مورد حمايت مسئولان نيست و بايد به دنبال آن باشيم كه از منابع آبى حداكثر توليد را ببريم.
وى به هزينه هاى سنگين كشت برنج اشاره كرد و گفت: قيمت اين محصول بايد براى كشاورزان صرفه اقتصادى داشته باشد و روش كشت مستقيم كه به صورت آزمايشى پارسال در استان با ارقام مرغوب محلى انجام شد حاكى از كاهش هزينه ها بوده است. به گفته جعفرى، در نشاى دستى ۱۷ تا ۳۰ و در كشت مستقيم خشكه ۸ تا ۱۲ هزار مترمكعب آب مصرف مى شود كه در مقايسه صرفه جويى در آب و كاهش هزينه هاى توليد را نشان مى دهد.

سارى- خبرنگار «ايران»: به دليل پرترافيك بودن مركز استان مازندران سامانه كنترل ترافيك بزودى در سارى ايجاد مى شود.
نادعلى رمضان پور، رئيس شوراى اسلامى شهر سارى در جلسه اعضاى شوراى شهر سارى، گفت: اين طرح از طريق سامانه طرح كنترل ترافيك سارى با ۱۶ تا ۲۰ دوربين مداربسته كنترل مى شود. وى افزود: اين طرح بالغ بر ۲۵۰ ميليون تومان هزينه دربرخواهد داشت. رئيس شوراى اسلامى شهر سارى در بخش ديگرى از سخنانش، بيان كرد: طبق بند ۴ مصوبه دوره قبل شورا همه ساله ۱۵ درصد بر نرخ عوارض نوسازى اضافه و در عوارض ساختمانى نيز تغييراتى ايجاد مى شود.
عضو كميسيون فنى شوراى شهر سارى نيز در اين جلسه با اشاره به اين كه آب آشاميدنى شهر سارى بسيار نامرغوب است، بيان كرد: مازندران نسبت به استان هاى ديگر از نعمت آب برخوردارتر است اما با اين وضع آب آشاميدنى سالمى در اختيار مردم قرار نمى گيرد. محمد دامادى در بخش ديگرى از سخنانش با اشاره به اجراى طرح تفصيلى در شهر سارى، تصريح كرد: به منظور اجراى اين طرح ضوابطى وجود دارد كه موجب طرد شدن سرمايه گذاران شده و اين امر با شاخص هاى توسعه و رشد سازگار نيست.
وى گفت: براى رفع تبعيض ميان سرمايه گذاران بخش مسكن در شهر سارى بايد كميته ها و نشست هاى تعاملى ميان مسكن و شهرسازى صورت گيرد. دامادى افزود: بانك ها و برخى از نهادها مى توانند در بافت شهرى تا ۳ طبقه ارتفاع سازى كنند.

كرمان - خبرنگار «ايران»: راه اندازى سيستم مديريت پرونده در بخش قضايى استان كرمان (cms) افزايش سرعت در پاسخگويى به مراجعان و كاهش اطاله دادرسى را در استان به دنبال داشته است.
رئيس كل دادگسترى استان كرمان با بيان اين مطلب افزود: پارسال استان در بخش IT فعاليت هاى ارزنده اى داشته كه در اين رابطه ثبت و نوبت دهى به پرونده به صورت رايانه اى انجام مى شود.
احمد تويسركانى گفت: استان كرمان نخستين استانى است كه دفاتر سنتى را از شعب جمع آورى كرده كه اين اقدام تأثيرات زيادى در حوزه پاسخگويى به ارباب رجوع و رسيدگى و نظارت بر عملكرد شعب داشته است .
وى در ادامه گفت: در نيمه اول سال ۸۷ در تمام حوزه هاى قضايى كرمان دفاتر سنتى جمع آورى شده و اين حوزه ها به شبكه سيستم مديريت پرونده (cms ) مجهز مى شوند. تويسركانى ميزان پرونده هايى كه در سال ۸۶ به شوراهاى حل اختلاف وارد شده را ۱۴۳ هزار و ۳۷۶ پرونده عنوان كرد و گفت: به ۱۴۶ هزار و ۶۵۲ پرونده كه مربوط به سال ۸۵ بود هم در سال ۸۶ رسيدگى شده است. وى افزود: تعيين تكليف پرونده هاى معوق و پرونده هاى رسيده به شوراهاى حل اختلاف در پارسال در مقايسه با سال قبل از آن به ميزان ۳۵ درصد افزايش داشته است. او افزايش آمار و پرونده هاى مختومه اين شورا را به ميزان ۳۱ درصد و افزايش پرونده هاى مورد مصالحه را ۲۷ درصد نسبت به سال ۸۵ اعلام كرد.
وى تصريح كرد: جمع پرونده هاى مصالحه شده دادگسترى استان در پارسال ۹۱ هزار و ۱۹۳ پرونده بود و تعداد شوراهاى فعال حل اختلاف در استان كرمان در حال حاضر ۶۶۳ شورا شامل ۲۲۲ شورارى شهرى و ۴۵۱ شوراى روستايى با ۲ هزار و ۷۵۸ نفر عضو است. رئيس كل دادگسترى استان كرمان رسيدگى قاطع و سريع به پرونده هاى مهم و جرايم مخل امنيت و باندهاى مخوف قاچاق مواد مخدر، رسيدگى تخصصى شعب و توجه جدى به پرونده هاى مربوط به حقوق عمومى از جمله زمين خوارى را كه موجب بازگشت اراضى زيادى به دولت و توقف روند اين جرم شده را از تلاش هاى ديگر اين مجموعه عنوان كرد.
تويسركانى در پايان راه اندازى شوراهاى حل اختلاف تخصصى براى مطبوعات، شهردارى ها، كارگران، صنايع و واحدهاى بيمه، تأسيس واحدهاى ارشاد و معاضدت قضايى، استقرار وكلا و كارشناسان معاضدتى در دادگسترى، برپايى مستمر جلسات شوراى قضايى استان و شوراى حفظ حقوق بيت المال، راه اندازى ستاد پيشگيرى و مقابله با جرايم خاص و استقرار، فعاليت ستادهاى حفاظت اجتماعى در نقاط مختلف استان و راه اندازى ۴ حوزه قضايى در نقاط محروم استان را بخش ديگرى از دستاوردهاى اين نهاد در پارسال برشمرد.

يندعباس- خبرنگار «ايران»: دومين جايگاه سوخت CNGبا يك هزار و ۶۰۰ متر زمين ايستگاه و ۱۰۰ متر ايستگاه تبديل فشار و اعتبار ۲ ميليارد تومان در بندرعباس راه اندازى شد.
عبدالعلى صاحب محمدى، استاندار هرمزگان با بيان اين كه به زودى در استان هرمزگان شاهد گسترش بيشترى در زمينه راه اندازى ايستگاه CNG خواهيم بود، گفت: با راه اندازى اين ايستگاه ها شرايطى فراهم مى شود كه تمام سطح استان هرمزگان به گاز CNG دسترسى داشته باشند. وى از راه اندازى ناحيه گاز استان هرمزگان در ارديبهشت ماه امسال خبر داد و تصريح كرد: اين مى تواند شرايط جديدى در استان براى بهره بردارى از نعمت گاز فراهم كند.
وى با اشاره به اين كه تلاش خوبى براى گسترش فرهنگ مصرف سوخت شده است اظهار داشت: تقريباً ۱۵ تا ۲۰ ميليون ليتر صرفه جويى سوخت داشتيم و اين نشان دهنده توجه مردم به سرمايه ملى و كنترل مصرف خود است.استاندار هرمزگان خاطرنشان كرد: آثار مثبت كنترل مصرف و صرفه جويى ساليانه ۱۵ تا ۱۶ هزار ميليارد تومان است كه مى تواند اين مبالغ صرف توسعه و عمران و آبادانى كشور شود.
منصور آرامى، شهردار بندرعباس نيز در سخنانى ظرفيت دومين جايگاه سوخت CNG را ۲ هزار خودرو عنوان كرد و اظهار داشت: دو ايستگاه ديگر نيز با مشاركت سازمان صنايع و دفاع در حال ساخت است كه تا پايان امسال به بهره بردارى خواهد رسيد.وى با بيان اين كه در مجموع ۹ ايستگاه در شهر بندرعباس خوهيم داشت، افزود: تلاش شده است به ازاى هر ۵۰ هزار نفر يك ايستگاه CNG در شهر بندرعباس ساخته شود.

پرنيان سلطانمرادى

استان مركزى از جمله استان هايى است كه از جاذبه هاى متعدد فرهنگى برخوردار است.
مجموعه بقايا و آثار به جا مانده در منطقه تاريخى خورهه محلات از جمله مهم ترين آثار تاريخى كشور است كه ابهامات زيادى را درباره قدمت، معمارى، كاربرد و نوع استفاده از بنا در بين مورخان و باستان شناسان داخلى و خارجى ايجاد كرده است.
مورخان از اين مجموعه كه تنها ۲ ستون از آن باقى مانده است، به نام آتشكده، معبد، كاخ و مركز جشن ها و مراسم مذهبى، عمارت و منزل ييلاقى و قبرستان ياد كرده اند.
در كاوش هاى به عمل آمده از اين منطقه تاريخى، آثار متعددى از دوره سلوكيان، اشكانيان، ساسانيان و دوره اسلامى به دست آمده كه نشانگر كاربرد آن در دوره هاى مختلف بوده است.
روستاى خورهه يكى از بخش هاى شمال محلات است كه در شمال شرقى اين شهرستان در بين روستاهاى دودهك، ورين و آب گرم دركنار رودخانه خورهه واقع شده است. ستون هاى خورهه در اين روستا و در منطقه پشت گدار واقع شده است.
خورهه در اوستا به معنى محل برآمدن خورشيد بوده و كلمه خور هم به معنى خورشيد و آفتاب و همچنين عمارت ييلاقى بكار رفته است.
ارتفاعات هفتاد قله خورزن، سنگتراش و طايقان دشت خورهه را احاطه كرده اند.
رودخانه خورهه كه از طايقان سرچشمه مى گيرد از كنار تپه باستانى خورهه عبور كرده و در روستاى دوهك به رودخانه قمرود مى پيوندد.
وجود چشمه هاى طبيعى در اين منطقه سابقه بس طولانى دارد مانند چشمه آبگرم واقع در ۶ كيلومترى جنوب دشت خورهه. همچنين به فاصله ۲۰۰ مترى شمال شرقى ستون هاى خورهه بقعه ايست متعلق به ۲ برادر و يك خواهر به نام شاهزاده ابوالقاسم و شاهزاده اسحاق و خواهر آنها به نام حكيمه خاتون.
ستون هاى خورهه از جنس سنگ تراورتن است كه در گروه سنگ هاى آهكى و رسوبى طبقه بندى مى شوند.
اين سنگ ها كه داراى فرورفتگى هاى متعدد هستند، از معدن سنگى كه در شمال غرب خورهه و در فاصله ۵۰۰ مترى قرار دارد به اين مكان آورده شده اند.
بقاياى ستون ها و سر ستون هاى موجود نشان مى دهد كه اين ستون ها، فاقد شيار و نقش و نگارهايى به سبك آثار موجود در تخت جمشيد بوده و از پايه ستون به طرف بالا به شكل پايه مخروط ناقص باريك مى شده است.
قطر پايين ستون ها به طول ۷۵ سانتيمتر و قطر انتهايى آن حدود ۴۵ سانتيمتر است.
هر ستون از ۶ قطعه كه بر روى يكديگر قرار گرفته اند، تشكيل شده و در مركز هر قطعه حفره اى مكعب شكل به ابعاد ۵‎/۵x4x3 سانتيمتر براى قرار دادن قطعه چوب در داخل آن براى نگهدارى قطعه روى آن و جلوگيرى از لغزش و جابه جايى ساخته مى شده است.
۶ قطعه سنگ استوانه اى، ساقه هريك از ستون هاى خورهه را تشكيل مى دهد كه به ۷‎/۲۸ متر خواهد رسيد.هر ستون از يك شال چهارگوش و سپس روى آن يك شال چهارگوش كوچكتر با يك طبله كه اين دو به طور يكپارچه و متصل به هم ساخته شده اند، تشكيل شده است.
ساقه ستون ساده و صاف بوده و بدون ملات و به طور خشكه روى يكديگر سوار شده اند.
بدنه هر ستون شامل ۲ قسمت است:
۱. صفحات هموار مربع شكل در رأس
۲. در زير صفحه هاى مذكور ۲ مخروط كمر باريك ديده مى شود كه به صورت حلقه هاى حلزونى و مدور تراشيده شده اند.
پايه اين ستون ها مدور ساده است و سر ستون ها به سبك و شيوه ايونيك (Ionic) كه نوعى ديگر از ستون سازى يونانى است و در هر طرف داراى ۲ مخروطه ناقص است، ساخته شده اما با افكار و اسلوب محلى تعديل يافته است.طول اين سرستون ها نسبت به قطرشان زياد است و مطابق اصول صنعتى يونان از تناسب خارج است.
در محل اتصال دو سر مخروط ها، علامت ضربدرى به صورت برجسته تزيين شده است. سطح بزرگتر مخروط ها كه نقش حلزونى دارد، دو به دو در پشت يكديگر قرار دارند.دو تاى اين مخروط ها در نماى بيرون بنا قرار داشته و ۲ تاى ديگر آن به طرف داخل ساختمان است.
قطر حلزون ها حدود ۳۰ سانتيمتر و فاصله بين آنها حدود ۲۰ سانتيمتر است.
سرستون ها بخشى از ساقه ستون است كه از سنگ ابزار شده و سقفى مسطح شكل روى آنها قرار داشته است.طبق اسناد موجود تا سال ۳۷۸ هجرى ۴ ستون در خورهه پا برجا بوده كه احتمالاً در سال هاى بعد ۲ ستون آن تخريب شده است.
ستون ها داراى پايه ستونى، محكم مكعب شكل به ابعاد ۸۴x84x20 سانتيمتر بوده كه از سنگ يك تكه ابزار شده اند.
تاكنون ۲ عدد پايه ستون بر اثر كاوش هاى صورت گرفته در محل پيدا شده است.
اطلاعات ارائه شده از سوى مورخان اختلاف ها زيادى را درباره اصالت بنا ايجاد كرده كه آيا واقعا مجموعه خورهه از سوى سلوكيان و يونانيان براى معبد ساخته شده يا از سوى ايرانيان سفر كرده به غرب و الهام گيرى از معمارى يونانى به منظورى ديگر بنا نهاده شده است.
درباره پلان معمارى خورهه هيچگونه مطلبى در اسناد تاريخى وجود ندارد و تنها آقاى مهندس على حاكمى در سال ۱۳۵۵ توانست نقشه اوليه خورهه را با تحليل معمارى زير تهيه كند.
بناى مجموعه تاريخى خورهه با مساحتى حدود ۳ هزار و ۵۵۰ متر ساخته شد كه شامل ۳ بخش ايوان اصلى، مجموعه شمالى و مجموعه جنوبى بوده است.
ايوان اصلى داراى ۱۲ ستون در ۲ رديف بوده و در ۴ طرف داراى ديواره جرز مانندى است. ابعاد ايوان۱۹‎/۲۸ در ۶‎/۴۸ متر است و در ضلع غربى و شرقى داراى درهاى ورودى و خروجى بوده است. ضلع شرقى با ۱۰ پله به خارج از بنا ارتباط مى يافته و همچنين در ضلع غربى دروازه اى براى ورود و خروج تعبيه شده بود. ۲ ستون سنگى باقيمانده بنا بر روى صفه سنگى اين ايوان استوار است.
در راهروهاى ضلع شرقى و غربى تعدادى پله وجود داشته كه احتمالاً به منظور دسترسى به طبقه دوم بوده است.ارتفاع ستون ها ۷‎/۳۳ متر بوده كه با توجه به حجم سقف ايوان، حدود ۹‎/۵ متر مى شده است.
بخش شمالى بنا شامل تعدادى راهرو و اتاق هايى است كه در اطراف حياط مركزى قرار داشته و با ديوارهاى قطورى محصور مى شده است. مساحت حياط حدودا ۷‎/۹۵ در ۸‎/۴۵ متر است. از طريق درى كه در ضلع شمالى بنا قرار داشته، افراد خصوصى وارد اين بخش (اندرونى) مى شده اند. ساير اتاق ها با راهروى باريك و بلند به هم متصل بوده اند.
بخش غربى مجموعه شامل چند اتاق بوده كه با راهروها و پله هايى با يكديگر ارتباط داشته اند و پلكان ضلع غربى به پشت بام ايوان ستون دار وصل مى شده است.
چنانچه نقشه مذكور با طرح و پلان هاى ديگر مناطق اشكانى مقايسه شود به پاره اى از خصوصيات مشترك آنها پى خواهيم برد. در محل هايى نظير آشور، هترا ( الخضرا)، اوروك، سنا و چل شايان از ايوان به عنوان يك عضو مهم معمارى استفاده شده است.
در اين نكته ترديدى نيست كه اشكانى ها در زدن اتاق هاى بزرگ و بلند از سنگ و آجر و خشت مهارت كافى داشته اند و به احتمال بسيار اين تبحر را نيز در خورهه روى برخى از عناصر معمارى مانند راهروهاى ارتباطى به كار گرفته اند زيرا آثار باقيمانده يك طاق خشتى در روى يكى از گذرگاه ها، شاهد اين گفته است.بررسى هاى انجام شده و آثار مكشوفه در دشت خورهه نشانگر اين است كه سابقه سكونت در اين منطقه به هزاره دوم قبل از ميلاد مى رسد.
البته درباره نوع معمارى و ساختار بناى خورهه مدارك و اسناد مكتوبى در كتب تاريخى وجود ندارد ولى مورخان و باستان شناسان داخلى و خارجى مطالب متعددى را درباره اصالت بنا و نوع معمارى آن نقل كرده اند.
لويى واندنبرگ در كتاب باستان شناسى ايران باستان به نقل از هرتسفلد آورده است كه: قابل تذكر است كه شيندلر، كمى به سمت جنوب در خورهه كه سر راه اراك به كاشان يا قم واقع است معبدى يافت كه هنوز ۲ ستون يونانى كشيده در آن برپا بود.
دكتر ج.كريستى ويلسن در كتاب تاريخ صنايع ايران مى نويسد: خرابه هاى معبد ديگرى از زمان سلوكيه در دره خورهه واقع در محلات پيدا شده است.گرچه بنا منهدم شده و از بين رفته است، ولى سنگ هاى تراشيده آن در اطراف پراكنده است و ۲ ستون از كل آن بنا هنوز برپاست.
مجموعه بافت معمارى خورهه از نظر جهت يابى جغرافيايى كاملاً به سوى شمال ساخته نشده بلكه به اندازه ۴۵ درجه به طرف شرق انحراف دارد. چنين وضعى را نيز مى توان در پاره اى از نقاط و بنا هاى باستانى مانند واحد معمارى ميشى جان و چغازنبيل و چنانچه از مرزهاى جغرافيايى امروز ايران بيرون مى رويم در مجموعه معابد در اور و نيز در معبد بزرگ درگارا و همچنين لايه هاى دوره سلوكى و اشكانى شهر سلوكيه واقع در نزديكى بغداد و در ساحل دجله مشاهده كرد.بر اساس مطالعات و يافته هاى حفارى مى توان ۳ دوره پيش از تاريخ، اشكانى و اسلامى را براى خورهه قائل شد.
از عناصر مكشوفه پيش از تاريخ مى توان به سفال هاى اخرائى نقش دار، تيغه هاى سنگى و نيز اجسام سنگى گوناگون مانند سنگ هاى كوچك به اندازه يك بند انگشت اشاره كرد.
از دوره اشكانى سفال هاى متعدد قرمز رنگ ضخيم، نخودى، قرمز رنگ ظريف و نازك و خاكسترى ظريف پيدا شده اند كه نمونه هاى آنها را در ديگر نقاط ايران مانند شوش، چغازنبيل و در محل هاى مختلف دره كنگاور سراغ داريم.
از دوره اسلامى عمدتاً قبورى يافت شدند كه ساختار قبرها و پاره اى از آنها مضطرب شده و اكثر قريب به اتفاق آنها فاقد پوشش سنگى و يا آجرى بوده اند كه احتمالاً اين قبور مربوط به سده هاى پنجم و ششم هجرى قمرى است.
همچنين بقاياى اشياى سفالى كه متعلق به دوره قبل از ميلاد، اشكانيان و سامانيان است، بر اثر حفارى ها در منطقه يافت شده است.عمده اين اشياى سفالى در سال ۱۳۵۵ به دست آمده است.
از ديگر اشياى مكشوفه مى توان به پيه سوز سفالى، كوزه دسته دار، كوزه كروى شكل لوله دار، قطعه سنگ هاى تزئينى، اشياى فلزى، قطعه هاى شيشه و تعداد ۷ اسكلت انسان اشاره كرد.
البته اسكلت ها با توجه به نوع دفن آنها كه بر روى شانه راست و به سوى قبله صورت گرفته احتمال زياد مى رود كه متعلق به دوره اسلامى بوده باشد.
درباره سازنده بنا و نوع و گونه كاربردى آن به عنوان يك عمارت اشرافى و يا پرستشگاه و نيز به طور گمان كوشك و يا تلفيقى از آن ۲ شكل و همچنين ارتباط بناى مذكور با محيط و محله با توجه به شرايط فعلى ميزان حفارى، فقط مى توان در اين زمينه ها به تئورى هاى ضعيف دست زد هرچند اين نظريه ها هيچگونه پرسش و مشكل عينى را حل نكرده بلكه بايد منتظر نتايج كاوش هاى آتى بود.
گفتنى است بناى باستانى خورهه نخستين بناى تاريخى استان مركزى است كه به ثبت آثار ملى رسيده است و تاريخ آن ۱۳۱۰‎/۱۰‎/۱۵ باز مى شود. اين مجموعه با شماره ۱۳۱ در فهرست آثار ملى به ثبت رسيده است.
لازم به ذكر است كتاب خورهه كه نتيجه سومين فصل كاوش هاى باستان شناسى، هيأت باستان شناسى به سرپرستى دكتر مهدى رهبر است، از سوى سازمان ميراث فرهنگى به چاپ رسيده است.
راه هاى دسترسى به خورهه
جاده محلات به آبگرم، خورهه با جاده آسفالته حدود ۲۰ كيلومتر.جاده قم به اصفهان، نرسيده به شهر دليجان (۷۰ كيلومترى قم). روستاى دودهك سپس به سوى خورهه با حدود ۱۲ كيلومتر.

سيما كارآموزيان

زمانى كه موزه ديرينه شناسى كرمان در سال ۱۳۸۲ در پارك انقلاب اين شهر تأسيس شد كم نبودند كسانى كه از مجموعه فسيل هاى جمع آورى شده از سوى محسن تجربه كار(مدير موزه) ديدن كردند و بسيارى با ناباورى اين موزه را ترك كردند.
اما ناشناخته ماندن موزه و مكانى كه چندان مناسب نبود موجب شد در ابتدا به دليل بدهى برق موزه قطع شود و چندى بعد نيز رسماً اين موزه ديدنى تعطيل شود تا مسئول موزه مجبور به نگهدارى مجموعه فسيل هاى خود كه در ۲۷ سال گذشته از كوه ها و بيابان ها ى استان كرمان آنها را جمع آورى كرده است در منزلى اجاره اى شود.
حالا منزل محسن تجربه كار،دريايى از ماهى ها و صدف ها و مرجان ها ى سنگى است كه هر كدام ميليون ها سال قدمت دارند. البته خانه اى اجاره اى كه حكم تخليه آن هم صادر شده است. او ۱۱۰ هزارفسيل را در خانه نگهدارى مى كند و انواع سنگ مرجان ها، گياهان دريايى، بازوپايان و... در قفسه هاى چوبى طبقه بندى شده اند و تجربه كار با عشق درباره هر فسيلى كه به دست مى گيرد و توضيح مى دهد. او مى گويد: همه مرجان هاى اين مجموعه در استان كرمان پيدا شده اند كه مربوط به ميليون ها سال قبل هستند. بسيارى از اين فسيل ها براى نخستين بار است كه در ايران به نمايش درمى آيند.
او درباره چگونگى تعيين سن فسيل هاى پيدا شده در كرمان اظهار مى دارد: در برخى مناطق كه سنگواره ها سن يابى شده اند ما احتياج به سن يابى مجدد نداريم اما در مقاطعى كه شاخص مناسبى پيدا نشده يك مقطع ميكروسكوپى از سنگ جدا مى شود و سپس با روش هاى علمى، سن فسيل تعيين مى شود. تجربه كار در بين فسيل هايش قطعاتى دارد كه با يك نگاه به آن پيكره ماهى، مرجان يا صدف را به راحتى مى توان تشخيص داد. اما اين كه چه طور يك ماهى با تمام اجزاى بدنش تبديل به فسيل مى شود سؤالى است كه اين فسيل شناس تجربى در پاسخ به آن مى گويد: در همه كتاب هاى زمين شناسى مى خوانيم كه گوشت بعد از حيات متلاشى مى شود و فسيل نمى شود اما من در سال ۸۴ با توجه به فسيل ماهى هايى كه در كرمان پيدا كرده بودم اين نظريه را مطرح كردم كه در برخى شرايط پيكره كامل موجودات در كرمان به فسيل تبديل شده است به اين صورت در كرمان رسوبات دانه ريز گل هاى نرم موجب شده موجوداتى كه زيررسوبات مدفون شده اند به دليل اين كه محيط آنها اكسيد كننده نبوده رسوبات نرم داخل جسم آنها رسوب كرده و آنها را تبديل به سنگ كند.
اما برخى از اساتيد زمين شناسى و كارشناسان دركرمان حرف هاى مرا بيهوده و ساخته ذهن خواندند. اما اخيراً در سايت هاى معتبر زمين شناسى به تأييد اين نظريه در دانشگاه هاى انگليس وكانادا اشاره شده است. در اين خبر كه در سايت هاى مختلف علمى داخلى و خارجى منتشر شده، آمده است كه زمين شناسان دانشگاه «لچستر» معماى نهفته در صخره هايى به قدمت نيم ميليارد سال كه تبديل گوشت موجودات زنده به فسيل بوده است را حل كرده اند. كشفى كه منطبق با گفته هاى تجربه كار از سال ۱۳۸۴ است.
او در اين مورد مى گويد: اما شانسى كه من در اين ميان آوردم اين بود كه اين نظريه همان سال در كتابى كه در دانشگاه «ماسى» نيوزلند منتشر شد با نام من به چاپ رسيد اما به عنوان يك كرمانى دلم مى خواست اين نظريه براى بار اول در كتابى درايران و دركرمان منتشر شود.
او تأكيد مى كند: متأسفانه ما هيچ وقت قدر داشته هايمان را ندانسته ايم. شما در نظربگيريد اسم مثلث بر مودا را امروزه در هر كوره دهى كه بياوريد آن را مى شناسند چرا كه با تبليغات درست به آن بها داده شده و از آن بهره لازم برده مى شود اما ما در كرمان آنچه را كه با چشم مى بينيم نفى مى كنيم در حالى كه با يك سرى امكانات جزئى ما مى توانستيم در صنعت توريسم و گردشگرى استان با همين فسيل ها تحول ايجاد كنيم، همان طور كه دكتررحيم پور از اساتيد برجسته زمين شناسى دانشگاه بعد از بازديد از موزه درمورد اين موضوع نوشت كه اين مجموعه مى تواند كرمان را به يك منطقه توريسم علمى و تحقيقاتى تبديل كند و موجب جذب گردشگران غيرايرانى به اين خطه از كشور شود.
تجربه كار اينك بعد از تعطيلى موزه، مجبور شده است مجموعه فسيل ها را به منزل خود منتقل كند، خانه اى كه صاحب ملك تصميم به تخريب و بازسازى آن گرفته است و تجربه كار ديگر محلى براى نگهدارى فسيل ها ندارد. در اين حال به نظر مى رسد مسئولان دانشگاه كرمان، سازمان ميراث فرهنگى و گردشگرى و شهردارى كرمان مى توانند با تأمين اعتبارات لازم براى نمايش اين فسيل ها در مكانى مناسب و نگاهى علمى به اين قضيه، زمينه بازديد مردم كرمان و جذب گردشگران علمى به اين شهر را فراهم آورند.