گيتى آذرى
براى تصميم گيرى در هر امرى و درباره هر چيزى، عقلاً در مرحله نخست به داشته ها، سرمايه ها، استعدادها، توانمندى ها و زمينه هاى توسعه و ظرفيت هاى آن موضوع فكر مى كنند و براساس آن بهترين راه كه بيشترين بهره ورى به منظور رسيدن به هدف داشته باشد را انتخاب مى كنند.
اين موضوع مى تواند در تمامى زمينه ها، چه درباره مثلاً انتخاب رشته تحصيلى يك دانش آموز كه به حتم بستگى به استعداد و توانمندى و علايق و بسترهاى پيشرفت و ظهور و بروز او دارد و چه در زمينه يك زمين كشاورزى كه براى كشت چه محصولى غنا و استعداد دارد و هزاران مسأله ديگر صدق كند.
در چنين ارزيابى هايى، ۲ مسأله از همه مهمتر به نظر مى رسد؛ يكى داشته هاى آن چيز است كه مى تواند سرمايه هاى در مسير رسيدن به هدف باشد و ديگرى بسترهايى كه مى توان در آن سرمايه گذارى هاى جديدى براى آينده انجام داد. در حقيقت مورد اول نيز ناشى از وجود بسترهايى بوده كه سرمايه گذارى هايى در گذشته در آن صورت گرفته و اكنون به سرمايه هاى بالفعل تبديل شده است.
داشتن دغدغه درباره پيشرفت شهرستان كازرون نيز زمانى مؤثر و مفيد است و مى توان اميد به كارگشا بودن آن داشت كه بتوان سرمايه هاى بالفعل كازرون و نيز بسترهاى سرمايه گذارى (چه مادى و چه معنوى) يا همان سرمايه هاى بالقوه آن را شناسايى كرده و از آنها حداكثر استفاده و بهره ورى را برد.
با نگاهى اجمالى (كه شايد تخصص چندانى هم نياز نداشته باشد) به شهرستان كازرون، اين نتيجه حاصل مى شود كه كازرون علاوه بر استعدادهاى بسيار زيادى كه در ابعاد مختلف براى سرمايه گذارى و بهره ورى دارد، سرمايه هاى ارزشمند بالفعلى را هم از گذشته در اختيار داشته كه مى تواند اهميت بسيار زيادى به عنوان توانمندى ها براى آن قائل شد و در معادلات توسعه اقتصادى، اجتماعى و فرهنگى از آنها سود جست.
به نظر مى رسد تأكيد دوباره بر وجود استعدادهاى كازرون ( در ابعاد مختلف ) تكرار كلماتى لغو و بيهوده نباشد چرا كه اهميت آن زمانى آشكار مى شود كه شهرستانى همچون اراك، تنها به لحاظ داشتن زمينه و عرصه در يك بعد مثلاً صنعتى، به پيشرفت هاى قابل توجهى دست يافته است درحالى كه در مبدأ شروع حركت هاى توسعه طلبانه ( كه مى توان آن را از ۳۰ يا ۴۰ سال قبل محاسبه كرد) شهرى همانند اراك به لحاظ وجود بستر اگر از كازرون چيزى كمتر نداشته، به حتم بيشتر هم نداشته است.
ساير شهرهاى همطراز بويژه شهرهاى استان كه فاصله هاى بسيار زيادى با كازرون داشته اند و شروع حركت آنها مربوط به بعد از انقلاب و حتى بعداز دوران جنگ تحميلى بوده و عموماً از تبديل شهر به شهرستان و يا از بخش به شهر آغاز شده است ولى امروز همان شهرها و يا شهرستان هاى نو پا همانند مرودشت يا سعادت شهر يا حتى آباده و امثال آنها با وجود فاصله بسيار زياد در ساختار، از پيشرفت هاى قابل قبولى برخوردار شده اند درحالى كه كازرون در مقايسه با آنها به نوعى دچار حركت درجا شده و يا در خوشبينانه ترين صورت، روند توسعه بسيار بسيار كندى نسبت به ساير شهرها داشته است.
هدف از بيان اين مسأله، شمارش تعدادى از سرمايه هاى بالفعل و سپس بالقوه كازرون است كه متأسفانه با وجود همه آنها، هيچ پيشرفت و تأثيرى حاصل از آنها در رونق و توسعه كازرون مشاهده نشده و حتى گاهى اوقات به نفع شهرستان هاى ديگر هزينه شده و سودآورى داشته است. همچنين بايد به دنبال آن بود تا به بررسى اجمالى درباره آنچه مى شد باشد و آنچه مى تواند باشد بپردازيم با اين ديدگاه كه شايد اين سطور بازگو كننده مبحثى براى اظهار نظر و ارائه راهكارهاى ساير استادان دانشمند، مسئولان مربوط و ديگر كارشناسان باشد.
اگرچه كازرون امروز به عنوان شهرى توسعه نيافته در قياس با بسيارى از شهرهاى همتراز خود لحاظ مى شود يا حداقل در تصور مردم بومى اين نگرش پرورش مى يابد، اما بررسى زيرساخت ها و روساخت هاى متعدد و در ابعاد مختلف كه از گذشته هاى تقريباً دور در شهرستان ما وجود داشته، ما را به اين انديشه وا مى دارد كه چرا كازرون با وجود اين كه بسيارى از پارامترها و گزينه هاى توسعه نظام شهرى و جامعه ساختارمند مورد نياز شهر بودن را از ساليان قبل در اختيار داشته، امروز از چندان جايگاهى حتى در سطح استان برخوردار نيست تأمل در اين مقوله ما را بدان جا هدايت مى كند كه ويژگى هاى بارز جامعه شهرى كازرون در گذشته به اندازه اى بوده كه تنها يك جهش در سازندگى و توسعه مى توانسته جايگاه واقعى كازرون را نمايان كند ولى نه تنها اين جهش ميسر نشده بلكه در كنار آن توقف روند توسعه كازرون توانسته ساير شهرها را به حد كازرون و حتى بالاتر از آن برساند. اما منظور از اين سرمايه ها چيست
*پيشينه آموزش و فرهنگ در كازرون
در زمينه آموزش و فرهنگ،كازرون به اتكا پيشينه تاريخى خود و متأثر از نظام شهرى بيشاپور، از روزگار گذشته داراى ساختار بسيار منسجم شهرى چه به لحاظ سياسى و ادارى و چه به لحاظ فرهنگى و معمارى و علمى و اجتماعى بوده است. بيشاپور از پررونق ترين شهرهاى ايران در قرن هاى اول و دوم و چهارم هجرى بوده و باوجود پشت سرنهادن دوران پر فراز و نشيب و پس از انتقال به كازرون فعلى، يكى از معدود شهرهاى ايران است كه در ساختار اجتماعى نوين نخستين شهردارى ها و ادارات فرهنگ و ادب و دستگاه هاى ادارى در آنها تأسيس شده و يكى از ارزشمندترين سرمايه هاى كازرون، ميراث به جا مانده از ساختارهاى آموزش و پرورش در كازرون است كه بسيار منسجم و پركار، دبيرستان ها و مدارس متعدد را با سطح علمى بالا اداره مى كرد. هديه اين سرمايه ارزشمند به كازرون، سرمايه ديگرى است كه همان دانش آموزان آن مدارس و دبيرستان ها هستند كه اكنون از چهره هاى برجسته علمى و فرهنگى و ادبى ايران به شمار مى آيند.
وجود مدارس سنتى كه با تلاش بزرگان فرهنگ كازرون چون مرحوم محمدحسين قدسى(پدر فرهنگ كازرون)، غلامرضا رهايى، مرتضى نادرى، حسين آگاه، عبدالله بحرانى(مرآت الشعرا)، مرحوم اجتهادى، حسين سلامى، كريم فاطمى، عبدالنبى معمارى، بدرالدين امام، امان الله اميرعضدى، محمدجعفر شريف، غلامحسين پيرويان، منوچهر مظفريان، محمدحسين اديبى و ده ها نفر ديگر به سمت آموزش و پرورش نوين سوق داده شد، همه سرمايه هايى است كه كمتر شهرستانى در سطح ايران در آن زمان از آن برخوردار بوده ولى ما امروز از اين سرمايه آن بهره هايى را كه به عنوان پيشگامان علمى حداقل در سطح استان مى بايست برده باشيم نبرده ايم .
جالب است كه بدانيم در سال ۱۳۳۳ در كازرون كودكستان تأسيس شد و ساختمانى انحصاراً و با نام كودكستان ساخته شد. اين كه در حدود ۵۰ سال پيش شهرى داراى كودكستانى مستقل با زمينى به مساحت ۳ هزار متر مربع باشد، آنگاه اهميت و ارزش مى يابد كه بدانيم امروز با تمامى پيشرفت هاى آموزشى و فرهنگى، بسيارى از شهرهاى همطراز كازرون هنوز ساختمان آموزشى مستقل با عنوان كودكستان ندارند.اين كودكستان هنوز هم با نام كودكستان هجرت فعال است.
دبيرستان هاى شاپور، بهبهانى، جلوه و… و دبستان هاى نوبنياد پسران عليا و احمد مصلايى و اميرعضد و… به همراه دانش آموختگانشان كه امروز جزو شخصيت هاى علمى و ادبى و فرهنگى و حتى سياسى كشور است، سرمايه هايى هستند كه برخى از آنها در خارج از كشور و برخى ديگر در كلانشهرهاى ايران مشغول به كار بوده و سهم كازرون از اين سرمايه ها تقريباً در حد صفر است.
روستاى كوچكى چون دوان در منطقه هاى كوهستانى و در دل كوه بيش از ۷۵ سال پيش داراى دبستانى با عنوان علامه دوانى بوده كه اين به همراه ساير مدارس تأسيس شده در روستاهايى مانند كاسكان و شاهپور و خشت و كنارتخته و منطقه ممسنى و نورآباد و… نشان از توسعه و گسترش و انسجام نظام آموزش و پرورش در كازرون است كه خود سرمايه هاى ارزشمند به شمار مى رود.
هنرستان فنى كازرون كه قدمتى بيش از ۳۰ سال دارد، يكى از مجهزترين و بزرگترين هنرستان هاى فنى استان است و زمانى پس از هنرستان نمازى شيراز، دومين هنرستان در سطح فارس بود كه به لحاظ تجهيزات و فضاى آموزشى و سطح علمى استادان و معلمان، جزو مراكز تراز اول كشور محسوب مى شود. اما امروزه سهم كازرون از اين سرمايه ارزشمند چيست دستاوردهاى ناشى از وجود اين سرمايه ارزشمند امروز چه تأثيرى در پيشرفت جامعه كازرون داشته است
كازرون از ۳۰ سال پيش داراى ۲ مركز تربيت معلم يكى دخترانه به نام
زينب كبرى(س) و ديگرى پسرانه به نام امام حسين عليه السلام بوده كه ساختمان مركزى دخترانه آن در خيابان نهضت پس از يك دوره وقفه دوباره فعاليت خود را آغاز كرد و ساختمان مركز پسرانه آن در خيابان دارالسلام به آموزشكده فنى دختران تبديل شده است اما سهم كازرون از اين سرمايه امروز چه اندازه است
كازرون امروز تا چه اندازه به لحاظ داشتن اين سرمايه رونق و حركت و پيشرفت و ترقى يافته است از تأسيس دانشگاه آزاد كازرون حدود ۲۱ سال مى گذرد و اين مركز از ۲۰ سال پيش تاكنون به عنوان تنها واحد در سطح استان هاى جنوبى كشور داراى رشته پزشكى بوده و يكى از پيشرفته ترين آزمايشگاه ها و كارگاه ها در رشته هاى پزشكى، برق، دامپزشكى و زيست شناسى رادارد تا جايى كه ازآن به عنوان سرمايه هاى ارزشمند براى كازرون ياد كرده اند كه هنوز هم بهره بردارى كامل به نفع رونق علمى و فرهنگى شهرستان از آن صورت نگرفته است.
همچنين كازرون از شهرهاى بسيار قديمى ايران است كه تاريخ تأسيس شهردارى آن به سال ۱۲۹۷ هجرى شمسى باز مى گردد. البته عده اى معتقدند كه شهردارى كازرون كار خود را ۵ سال قبل از اين تاريخ يعنى از سال ۱۲۹۲ به صورت يك سيستم مديريت شهرى آغاز كرده كه اگر اين مسأله صحت داشته باشد، سابقه تأسيس شهردارى و وجود ساختار مديريت شهرى كازرون ۳ سال زودتر از شهردارى شيراز است كه اين نشان دهنده پيشرفت هاى نظام شهرى كازرون در آن زمان بوده است؛ حتى اگر چنين ادعايى صحت نداشته باشد، شهردارى كازرون تنها ۲ سال بعد از شهر مهم و تاريخى و پررونقى چون شيراز تأسيس شده است كه اهميت و رونق كازرون را از ديرباز به اثبات مى رساند اما بيشتر تلاش ما، يافتن اين مسأله است كه چرا اين شتاب در پيشرفت و توسعه نه تنها ثابت نمانده، بلكه توقف و حركت رو به عقب نيز داشته است و بسيارى از داشته هاى ما در طول اين سال ها به اندازه اى كمرنگ و كم اثر بوده اند كه امروزه اهميت آن براى كازرون كاملاً محو شده و چندان نقشى در معادلات فرهنگى و اجتماعى و اقتصادى و تجارى شهر ما ايفا نمى كنند.
چنانكه گفته شد، كازرون از ديرباز قالب و نظام اجتماعى تقريباً امروزى داشته است و صورت شهر بودن آن در ساليان بسيار دور، بسيار پيشرفته تر از بسيارى از شهرهاى امروز بوده است. اين شهر از معدود شهرهاى استان است كه نخستين دواير و ادارات دولتى مانند شهردارى، اداره فرهنگ (آموزش و پرورش)، اداره ثبت احوال، اداره دارايى، پستخانه، بانك و ساير ادارات در آن تأسيس شده است و وجود اين اداره ها و كاركردها و قالب گيرى آنها موجب ايجاد يك سطح فرهنگى يا به اصطلاح پرستيژ اجتماعى در كازرون شده است.
علاوه براينكه كازرون از معدود شهرهاى استان است كه از ساليان پيش تاكنون بافت هاى جديد شهرى در آن شكل گرفته و از معابر و كوچه هاى متعدد آسفالته حتى در برخى قسمت هاى بافت قديمى برخوردار بوده است. همچنين حدود ۲۰ سال است كه كازرون داراى شبكه گازرسانى شهرى است. اما پيشگام بودن كازرون در اين زمينه و اين ساختارهاى جامعه شهرى، امروزه چه سودى را نصيب كازرون كرده است
*ساير توانمندى ها
كازرون شايد بعد از شيراز دومين شهر فارس و از معدود شهرهاى ايران باشد كه از ۴۰ سال پيش تا كنون داراى استاديوم ورزشى تقريباً مجهز (درزمان خود) بوده است؛ اين ورزشگاه شامل يك زمين چمن فوتبال با سكوى تماشاگران به ظرفيت حداقل ۵ تا ۱۰ هزارنفر و جايگاه ويژه تماشاگران خاص، يك زمين روباز چند منظوره براى ورزش هايى چون هندبال، واليبال، بسكتبال و تنيس و غيره با سكوى ويژه تماشاگر با گنجايش حداقل يك هزار نفر، يك سالن سرپوشيده چند منظوره با سكوى ويژه تماشاگر به گنجايش يك تا ۲ هزار نفر بوده است و جالب است بدانيد اين سالن با نام سالن شهيد اعتمادى يكى از معدود سالن هاى ورزشى كشور است كه از بيش از ۳۰ سال پيش تاكنون داراى كفپوش استاندارد سطح بالاى خارجى است! همچنين اين ورزشگاه شامل سالنى ديگر در كنار سالن شهيد اعتمادى براى استفاده هايى چون رختكن، بدنسازى و تمرينات بوده و نيز يك استخر روباز با تأسيسات تصفيه آب و كنترل دماى برودت و حرارت آب كه در زمان خود بسيار پيشرفته محسوب مى شده و اين در حالى است كه امروزه ما شاهد آن هستيم كه شهرهايى چون نوشهر، سارى، يزد و حتى كرمان كه تيم هايى در سطح ليگ برتر فوتبال كشور دارند، از چنين ورزشگاه و زمين چمنى برخوردار نيستند.
بسيار حيرت انگيز است كه زمين چمن ورزشگاه كازرون داراى سيستم پيشرفته روشنايى شامل ۴ دكل است. امكاناتى كه نبود آن در سطح ورزشگاه هاى استان خوزستان كه سرمايه گذارى هاى بسيارى براى بازسازى آن در بعد از جنگ تحميلى شده، موجب شده است تا تيم هايى چون استقلال اهواز و فولاد خوزستان بازى هاى خانگى شان در ليگ برتر فوتبال را كه بعد از غروب آفتاب برگزار مى شود، به ورزشگاه كيش يا ديگر شهرهاى استان هاى مجاور انتقال دهند. اما واقعاً امروز سهم ورزش كازرون از اين سرمايه عظيم در كشور چه قدر است جايگاه ورزش كازرون و تيم هاى كازرونى در كجاى ليگ هاى ايران قرار دارد نمايندگان كازرون در تيم هاى ملى كشور كجا هستند امروزه با اضافه شدن ۳سالن عظيم ورزشى ديگر به اين مجموعه و يك سالن زورخانه، ورزش كازرون آيا به جايگاه حقيقى و آبرومند خود رسيده است
* امكانات فرهنگى كازرون
از موضوع ورزش و ورزشگاه كه بگذريم در حوضه فرهنگ، سينما و هنر بايد گفت كه بيش از ۳۰ سال پيش تاكنون، كازرون داراى سينمايى پيشرفته با ۲ تالار يكى سرپوشيده و ديگرى روباز (تابستانه) و نيز جايگاه (لژ) ويژه بوده كه از ۲ دستگاه آپارات نيز برخوردار است.
اين دستگاه ها در زمان خود دستگاه هاى پيشرفته اى براى پخش فيلم هاى ناطق بوده اند. اين سينما در كنار سالن هاى آمفى تئاتر شهيد عسكرى و باغ نظر و نيز سينماى جديدى كه با دو سالن سرپوشيده و سيستم پخش صدا و تصوير پيشرفته در سال ۷۵ به بهره بردارى رسيد ولى متأسفانه بسيار زود به ورشكستگى و تعطيلى كشانيده شد و سالن هاى آمفى تئاتر ديگرى چون تالار مردانى و كانون رضوان كه بعدها اضافه شدند چه نقشى در توسعه هنر نمايش در كازرون داشتند و كازرونى ها چه بهره بردارى و استفاده مؤثرى از اين سرمايه ها براى توسعه و پيشرفت فرهنگ جوانان و رونق شهر كردند به راستى سهم كازرون حاصل از اين سرمايه در كجاى هنر سينما و تئاتر ايران قرار دارد. اين سرمايه ارزشمند قديمى تا چه اندازه اوقات فراغت مردم كازرون را به صورت هدفمند پركرده است
همچنين كازرون يكى از شهرهاى استان است كه از بيش از ۳۰ سال پيش داراى مركز ماكروويو با يك دكل عظيم تقويت كننده راديويى تلويزيونى بوده كه بعدها دكلى ديگر به آن افزوده شد. حال آن كه در سال هاى اخير مركز ديگرى نيز با يك دكل پيشرفته در تپه هاى مشرف به امامزاده سيد محمد نوربخش تأسيس شده اما اينها چه نقشى در توسعه كازرون داشته اند.
* كازرون در مسير پيشرفت
كازرون امروزه تمام اين سرمايه ها را به همراه سرمايه ها و امكانات بسيارى ديگر كه به لحاظ اختصار در كلام بيان نشده همانند، نيروهاى انسانى بسيار زياد با رده هاى علمى بسيار بالا و بعضاً مسئوليت هاى حساس در پايتخت، دانشگاه پيام نور، مركز آموزش عالى، آموزشكده فنى دختران، سالن هاى متعدد ورزشى و چندين ورزشگاه محله هاى بزرگ (واقع در ميدان كوهنورد، مقابل ترمينال و جنب مسجد الزهرا)، مراكز متعدد بهداشتى، كارخانه هاى متعدد سنگبرى و سنگ شكن، كارخانه بسته بندى خرما، واحدهاى هرچند كوچك توليد مواد غذايى، ذخاير استراتژيك نفت سبز و… را در اختيار دارد و نيز استعدادهاى ايجاد سرمايه اى جديد و بسترهاى مناسب سرمايه گذارى ديگرى دارد كه مى تواند دوباره رونق سابق و پيشرفت قبلى آن را مهيا كند.

نظيفه رستمى

شمال كشور بويژه بهشت ايران، مازندران اين روزها شاهد بارش بارانى معطر و سفيد از نوع شكوفه هاى بهار نارنج است.
در اصطلاح عامه به شكوفه هاى همه درختان مركبات، بهار نارنج مى گويند، اما درحقيقت هيچ كدام از آنها خاصيت و عطر و بوى شكوفه هاى درخت بهارنارنج را ندارند.
استان مازندران با وجود ۱۲ هزار و ۷۰۰ هكتار باغ هاى مركبات و هزاران درخت نارنج كه در حاشيه خيابان ها از سوى شهردارى ها و مردم درجلوى در منازل كاشته شده است، آغاز بهار را با بارانى معطر و سفيد از شكوفه هاى اين مادر مركبات تا اواخر ارديبهشت سپرى مى كنند.توليد و برداشت سالانه ميوه نارنج دراستان مازندران به ۲۰ هزارتن مى رسد، انواع مركبات شامل: پرتقال، بادرنج، ليموترش، نارنگى، ليموشيرين، سلطان مركبات، يافا و... به تيره گياهى نارنج ها تعلق دارند.
صدها گل بهارنارنج كه داراى گلبرگ هاى زيبا و معطربه رنگ سفيد است برروى هر درخت نارنج مى شكفد. اگر در اين فصل سرى به شمال كشور بزنيد بوى خوش بهار نارنج همراه با طبيعتى سبز در بهشت ايران آرامش را به شما هديه خواهد كرد.
مازندرانى ها همه ساله با فرا رسيدن فصل بهار و شكوفا شدن بهارنارنج فرصت را از دست نمى دهند و با جمع آورى اين شكوفه ها كه داراى خواص دارويى وخوراكى فراوان است اقدام به توليدات خانگى وتجارى مى كنند. بانوان مازندرانى با پهن كردن پارچه در زيردرخت نارنج اقدام به جمع آورى اين شكوفه هاى معطر براى تهيه مربا، عرق بهارنارنج، دم كرده بهارنارنج و... مى كنند.
براى پختن «مرباى بهار» از گلبرگ هاى بهار نارنج استفاده مى شود، پس از جمع آورى شكوفه ها به ميزان لازم، گلبرگ ها از يكديگرجدا شده و همگى شسته مى شوند. سپس شكوفه ها را در ظرف (ديگ) مناسب به همراه آب يك بار مى جوشانند با افزودن مقداركمى از آب نارنج سال گذشته رنگ سفيد اين گل هاى معطر تثبيت خواهد شد و تلخى آن از بين خواهد رفت پس از اين كار، گلبرگ ها را با محلول آب و شكر مى جوشانند، براى جلوگيرى از شكرك زدن مربا مجدداً ازمقدارى آب نارنج استفاده مى كنيم مرباى به دست آمده هر ذائقه اى را شيفته خود خواهد كرد.
به جز اين مرباى خوشمزه، از گل نارنج اسانسى تهيه مى شود به نام اسانس نرولى كه در تجارت مشهور است و در تهيه عطر و مواد معطر به كار مى رود، از بهار نارنج ماده ديگرى به نام عرق بهار نارنج نيز به دست مى آيد. براى اين كار يك كيلو بهار نارنج جمع آورى شده را پس از تميز كردن و شست وشو در ديگ بزرگ مخصوصى با يك ليترآب مخلوط كرده و مى جوشانند. در روش خانگى قبل از اين كار درون ديگ، كاسه اى را قرار مى دهند كه چند آجر در زير آن گذاشته اند.
سرديگ را هم كه برآمده است وارونه مى گذارند و روى آن آب سرد مى ريزند و مرتب اين آب را تعويض مى كنند تا هميشه سرد باشد. بخار آب و بهار نارنج پس از برخورد به سر ديگ به مايع تبديل شده و به درون كاسه مى چكد در روش صنعتى توسط ظروف تقطير اين كار انجام مى گيرد.
عرق بهار نارنج براى تسكين بسيارى از سردردها مفيد است و در رفع قولنج مؤثربوده، اشتها را تقويت مى كند و براى آرامش اعصاب بسيار مفيد است، از مخلوط عرق بهار نارنج و مخلوط آب كرفس براى دفع سنگ هاى كليه و مثانه و خرد كردن آنها نيز استفاده مى شود. (عرق بهار نارنج را بايد در شيشه هاى تيره و در جاى خنك نگهدارى كرد).
بوييدن بهارنارنج درمان زكام و حساسيت فصلى است، طبيعت آن گرم بوده و دم كرده آن موجب تقويت جسم و روح مى شود، تقويت كننده مغز و اعصاب است و بى خوابى هاى عصبى را درمان مى كند (زياده روى در بوييدن و يا خوردن آن محرك است و باعث بى خوابى مى شود). از بهار نارنج براى معطركردن چاى نيز استفاده مى شود.
عرق بهار نارنج دربيمارى هاى قلبى اثرآرام بخش دارد و براى كنترل بيمارى صرع نيز توصيه شده است، دم كرده بهار نارنج خشك شده نشاط آور و ضدتشنج بوده و در درمان بيمارى هاى عصبى مانند هيسترى و ضعف اعصاب و رفع سكسكه هاى عصبى مؤثراست، تپش قلب را رفع كرده و خواب آور و اشتهاآور است.
* خواص درمانى
برگ و گل درخت نارنج اختلالات عصبى، تپش قلب، هيسترى و حالت صرع و حمله تشنجات معدى انژين و انواع بى خوابى را تسكين مى دهد، هضم غذا را آسان مى كند و همچنين عرق آور و برطرف كننده انگل معده و روده است. پوست نارنج، معده را تقويت كرده و اشتها را باز مى كند، علاوه برآن تب را نيز پايين مى آورد.
بهار نارنج مانند شكوفه هر گلى زود پلاسيده مى شود، از اين رو شكوفه هايى كه سفيد و تازه به نظر مى آيند بهتر است.

كرمان - خبرنگار «ايران»: اعضاى شوراى مركزى خانه مطبوعات استان كرمان با مديركل فرهنگ و ارشاد اسلامى اين استان ديدار و گفت وگو كردند.
در ابتداى اين ديدار رئيس خانه مطبوعات استان كرمان، انتشار ۲ روزنامه و تشكيل شوراى حل اختلاف مطبوعات در استان كرمان را از اتفاقات مهم پارسال براى حوزه رسانه هاى جمعى اين استان عنوان كرد و گفت: خانه مطبوعات استان كرمان اين آمادگى را دارد تا با همكارى اداره كل فرهنگ و ارشاد اسلامى براى ساماندهى كارت هاى خبرنگارى اقدام هاى لازم را انجام دهد. محمد لطيف كار افزود: ساماندهى دكه هاى مطبوعاتى با كمك سازمان هاى مربوطه براى دسترسى آسان تر شهروندان به نشريات نيز از جمله برنامه هايى است كه در دستور كار خانه مطبوعات استان كرمان قرار دارد. وى در همين رابطه اظهار داشت: اخيراً با اداره كل بهزيستى استان كرمان تفاهمنامه اى منعقد شده است تا افراد زيرپوشش اين سازمان با پوشش مخصوص بتوانند در سطح شهر كرمان اقدام به فروش نشريات محلى استان كنند. او همچنين از مديركل فرهنگ و ارشاد اسلامى استان كرمان خواست تا در پيگيرى پرونده ضرب و جرح يك خبرنگار ورزشى نويس كرمانى در قوه قضائيه همكارى لازم انجام شود.
لطيف كار همچنين اعلام كرد كه يكى از مشكلات بزرگ خانه مطبوعات استان كرمان در اجراى برنامه هايش تأمين منابع مالى مورد نياز است. مديركل فرهنگ و ارشاد اسلامى استان كرمان نيز گفت: خانه مطبوعات استان كرمان از لحاظ پويايى، فعاليت و عملكرد از جايگاهى بسيار مناسب نسبت به ساير استان هاى كشور برخوردار است و اين خانه از جمله نخستين استان هايى بود كه اساسنامه اش براى وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامى ارسال شد. مهدى محبان تصريح كرد: وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامى رويكرد مثبتى نسبت به خانه هاى مطبوعات استان ها دارد و با تدوين اساسنامه جديد كه تفاوت چندانى هم با اساسنامه هاى فعلى ندارد كمك هاى بيشترى در اختيار اين نهاد صنفى قرار خواهد داد. وى درباره ساماندهى دكه هاى مطبوعاتى نيز گفت: بزودى جلسه اى با حضور نمايندگان اداره كل فرهنگ و ارشاد اسلامى، شهردارى و خانه مطبوعات استان كرمان برگزار خواهد شد تا در اين مورد تصميمات لازم اتخاذ شود. محبان همچنين گفت: در تعامل با وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامى تلاش مى كنيم دبيرخانه دائمى جشنواره مطبوعات استان هاى كويرى و يا جنوب شرق كشور را در استان كرمان ايجاد كنيم. وى همچنين درباره پيگيرى پرونده ضرب و جرح يك خبرنگار در استان كرمان قول مساعد داد و بر تعامل و همكارى ميان خانه مطبوعات استان كرمان و اداره كل فرهنگ و ارشاد اسلامى اين استان براى توسعه كمى مطبوعات محلى تأكيد كرد.

رشت ـ خبرنگار«ايران»:۶ پارك موزه شهدا در كشور راه اندازى شده است.
سردار سرتيپ پاسدار محمدتقى خادمى معاون هماهنگ كننده بنياد حفظ آثار و نشر ارزش هاى دفاع مقدس در جلسه معارفه مديركل بنياد حفظ آثار و نشر ارزش هاى دفاع مقدس مازندران در سارى با عنوان اين كه اين موزه ها در استان هاى كرمانشاه، كرمان، همدان، كردستان، ايلام و آذربايجان غربى ساخته شده است، افزود: ساخت پارك موزه شهدا در ۱۰ استان كشور نيز در دست اقدام است.
وى اظهارداشت: براى ساخت پارك موزه شهدا در استان هاى عنوان شده كار تملك زمين نيز انجام و مشاوران درحال طراحى مناسب براى ساخت موزه شهدا هستند.
وى ميزان اعتبار عمرانى امسال بنياد حفظ آثار و نشر ارزش هاى دفاع مقدس را ۷۰ ميليارد ريال عنوان كرد و گفت: اين در حالى است كه براساس ارزيابى هاى صورت گرفته براى اجراى طرح هاى عمرانى ۴۲۰ ميليارد ريال اعتبار مورد نياز است. وى از راه اندارى و گشايش موزه ملى شهدا در كنار مصلاى تهران در آينده نزديك خبرداد و ميانگين پيشرفت فيزيكى اين طرح در حال حاضر را ۵۰ درصد اعلام كرد.
معاون هماهنگ كننده بنياد حفظ آثار و نشر ارزش هاى دفاع مقدس از انتشار دايرة المعارف دفاع مقدس در ۵۰۰ صفحه در آينده نزديك خبر داد و گفت: اين كتاب در حال چاپ و صحافى است.

سنندج ـ خبرنگار«ايران»: استان كردستان داراى ۱۱ هزار و ۱۰۹ واحد مسكونى خالى از سكنه است.
مهندس رسولى، رئيس سازمان مسكن و شهرسازى استان كردستان بابيان اين مطلب گفت: از اين تعداد ۵ هزار و ۱۸۱ واحد آن در روستاها و ۵ هزار و ۹۲۸ واحد ديگر نيز در شهرها قرار دارد.
وى افزود: با اين وجود استان كردستان براساس شاخص تراكم واحد مسكونى يك به يك ( براى هر خانوار يك واحد مسكونى ) با كمبود بيش از ۲۸ هزار واحد مسكونى روبه رو است. وى ادامه داد: بر اساس اين آمار شهرهاى استان با كمبود ۲۱ هزار و ۹۰۸ واحد و روستاها نيز با كمبود ۶ هزار و ۹۲ واحد مسكونى مواجه هستند. به گفته وى، براساس شاخص هاى تراكم جهانى (۱۰۰ واحد مسكونى براى ۱۱۰ خانوار) كردستان ۱۲ هزار واحد مسكونى كمبود دارد.
رسولى با بيان اين كه توزيع نامناسب مسكن در استان يكى از مهم ترين دلايل كمبود مسكن است. وى افزود: تعداد خانوار استان كردستان ۳۳۷ هزار و ۳۷۰ است.

گرگان - خبرنگار «ايران»: پارسال ۱۰ هزار و ۲۵۹ گلستانى با شركت در دوره هاى مقدماتى نهضت سوادآموزى از جمع بيسوادان مطلق به خيل باسوادان پيوستند، امسال نيز ثبت نام براى دوره هاى جديد آغاز شده است.
سال ،۸۶ نهضت سوادآموزى در استان گلستان به آموزش ۲۰ هزار و ۱۶۹ سوادآموز در چهاردوره مقدماتى، تكميلى، پايانى و پنجم بزرگسال پرداخت كه از اين تعداد ۱۵ هزار و ۶۷۷ نفر آنان زنان خانه دار بودند.
قاسم محمدى، مدير نهضت سوادآموزى گلستان، گفت: ۲۶۱ هزار و ۲۶ نفر از افراد ۱۰ سال به بالا در استان گلستان بيسواد هستند كه از اين تعداد ۲۵ هزار و ۷۷۲ نفر را سنين جوان ۱۰ تا ۲۹ سال تشكيل مى دهند كه تعهد عمده نهضت نسبت به آنان است.
مدير نهضت گلستان با اشاره به اين كه ۱۱۸ هزار و ۷۰۱ نفر بيسواد ۱۰ تا ۵۰ سال در استان وجود دارد، افزود: بيشترين تعداد اين افراد را زنان با ۸۴ هزار و ۸۹۳ نفر تشكيل مى دهند و تعداد مردان ۳۴ هزار نفر است.
محمدى گفت: مبارزه با بيسوادى با ۵۵۳ آموزشيار نهضت سوادآموزى استان به هيچ صورت امكانپذير نيست و براى تحقق اهداف برنامه توسعه در بخش سوادآموزى بايستى همه سازمان ها همكارى كنند زيرا باسوادى كامل با فعاليت يك سازمان امكانپذير نمى شود.
وى كمبود نيروى آموزشى استان را اصلى ترين مشكل نهضت خواند و افزود: پارسال با ۳۵۰ آموزشيار آزاد، ۶۵ آموزگار مأمور در نهضت، ۵۲ سرباز معلم آموزش ديده ديپلم و طرح اضافه كار معلمان آموزش و پرورش توانستيم ۵۵۳ نيرو در خدمت نهضت قرار دهيم اما براساس برنامه به يك هزار و ۸۴ آموزشيار نياز بود.
محمدى گفت: ۹۵‎/۵ درصد اهداف برنامه چهارم توسعه پارسال تحقق يافت اما به سبب كمبود شديد آموزشيار ۵ درصد از برنامه عقب بوديم بطورى كه پارسال براى سواد آموزى ۲ هزار و ۵۹۴ نفر از برنامه عقب افتاديم و همچنين با حساب عقب افتادگى هاى سال هاى ۸۳ تا ،۸۶ تاكنون ۹ هزار و ۸۳۰ نفر از برنامه عقب هستيم.
وى با بيان اين كه آموزش كودكان زير ۱۰ سال به عهده آموزش پرورش است، افزود: در ستاد راهبردى استان مصوب شده آموزش و پرورش گلستان براى جلوگيرى از بيسوادى و پوشش كامل كودكان واجلب التعليم برنامه ريزى لازم را به عمل آورد تا از بيسوادى زير ۱۰ سال جلوگيرى شود.
محمدى ادامه داد: براساس قانون، آموزش و پرورش براى كودكان لازم التعليم اجبارى است و اگر جلوى بيسوادى زير ۱۰ سال گرفته مى شد بعد از ۳۰سال، فعاليت نهضت كمرنگ و تمام شده بود.
وى با بيان اين كه به دليل برخى تعصبات، در سال هاى قبل زنان حضور كمترى در كلاس هاى نهضت داشتند، اشاره كرد: وضع نسبت به گذشته بهتر شده و براى شركت در كلاس ها بيشتر استقبال مى شود.
محمدى با بيان اين كه استقبال براى سوادآموزى در استان زياد است، اشاره كرد: فقر مالى و كار كودكان عامل اصلى بيسوادى است كه فقر فرهنگى، مهاجرپذيرى استان و مشكلات خانوادگى را بايد به آن اضافه كرد.
وى تصريح كرد: ميزان پرداخت حق التدريس نهضت در سال هاى گذشته كمتر از آموزش و پرورش بود كه امسال با مصوبه جديد مجلس و با رعابت همه شرايط مانند پايه و سابقه خدمت، حق التدريس ها مشابه معلمان آموزش و پرورش شده است.
مدير نهضت گلستان بيان داشت: ريشه كنى بيسوادى عزم ملى مى طلبد و ما آماده هستيم با سازمان ها، تشكل هاى مردم نهاد، افراد باسواد و واحدهاى آموزشى براى آموزش بيسوادان با پرداخت حق الزحمه قرارداد ببنديم.
محمدى با اشاره به اين كه نهضت سوادآموزى استان ظرفيت آموزش ۷ هزار نفر بيسواد از سوى افراد داوطلب را دارد، ادامه داد: به سبب نبود استخدام رسمى در نهضت، متقاضى آموزشيارى در حال حاضر كم شده است.
وى گفت: در نيمه اول امسال نهضت استان موظف است ۳ هزار و ۸۹۵ نفر را در دوره مقدماتى زيرپوشش سوادآموزى قرار دهد كه علاوه بر امكانات نهضت، ۱۴ كلاس درس در شهرستان ها درنظر گرفته شده كه دوره هاى نهضت در آن آموزش داده شود. براى اين دوره ۳ ماهه ۷۰۰ هزار تومان حق الزحمه پيش بينى شده است.
وى با بيان اين كه امسال يكهزار و ۵۰۰ نفر سوادآموز در طرح آموزش فرد به فرد شركت خواهند كرد، افزود: در اين طرح براى آموزش دوره مقدماتى ۵۰ هزار تومان و براى دوره تكميلى در صورت قبولى سوادآموز ۶۰ هزار تومان پاداش براى تعليم دهنده در نظر گرفته شده است. محمدى اظهار داشت: به سبب اين كه دارندگان كارت بسيجى فعال در صورت سرباز معلم شدن از ۶ ماه معافيت خدمت محروم مى شوند، امسال درحالى كه براى بيش از ۱۲۰ نفر سهميه سرباز معلم تعيين شده بود تنها ۴۵ نفر براى سرباز معلمى جذب شدند.
وى با اشاره به تشكيل ستاد راهبردى سوادآموزى در استان به مصوبات آن اشاره كرد و گفت: در اين ستاد مقرر شد فرمانداران اسامى بيسوادان ۲۴۹ روستاى زير ۲۵۰ نفر را شناسايى كنند تا فعاليت نهضت در آنجا شروع شود و پيش بينى مى كنيم امسال جشن شكرگزارى باسوادى در ۲۵ عدد از اين روستاها برگزار شود. محمدى افزود: آموزش و پرورش موظف است براى كودكان لازم التعليم در پايه هاى ابتدايى اين روستاها كلاس بگذارد تا روستاها باسواد باقى بمانند و دهياران و بخشداران نيز بايد در اين روستاها هرساله كنترل كنند تا كسى بيسواد بزرگ نشود.
وى يكى از مشكلات نهضت را نداشتن اسامى بيسوادان در استان دانست و گفت: در ستاد راهبردى سوادآموزى استان مصوب شد در سال ۸۷ اسامى همه كارگران مشمول قانون كار، كشاورزان، شاهدان، ايثارگران، عشاير، افراد تحت نظر كميته امداد و... كه بيسواد هستند از سوى سازمان هاى مربوطه مشخص شود.
محمدى با اشاره به اين كه سازمان ها با استفاده از امكانات و فضاهاى نهضت و آموزش و پرورش به امر سوادآموزى كمك كنند، افزود: هيچ راهى براى رفع بيسوادى نداريم مگر اين كه خود مردم كمك كنند.
مديرنهضت سوادآموزى گلستان، اظهار داشت: براى رفع بيسوادى، سوادآموزى سربازان به يكديگر در پادگان ها و يا زندانيان به يكديگر با تشويقاتى مانند مرخصى براى افراد همراه شود.
هم اكنون ثبت نام براى نخستين دوره نهضت سوادآموزى در سال ۸۷ آغاز شده و براى دوره مقدماتى تا ۳۱ و براى دوره تكميلى تا ۱۵ ارديبهشت ادامه دارد.

اصفهان - خبرنگار «ايران»: سومين جشنواره مطبوعات اصفهان با تأكيد بر حمايت بيشتر از مطبوعات و طرح بحث ضرورت تأسيس دانشكده روزنامه نگارى در استان برگزار شد.
سيد مرتضى بختيارى ، استاندار اصفهان در بازديد از سومين جشنواره مطبوعات استان اصفهان، گفت: رسانه ها نقش مؤثرى در شفاف سازى مسائل و مشكلات و نيز آگاه سازى افكار عمومى برعهده دارند. وى از رسانه ها به عنوان واسط ميان مردم و مسئولان و نيز چشم تيزبين مسائل و مشكلات ياد كرد و افزود: رسانه هاى استان حق خود را در امر اطلاع رسانى شفاف براى نظام و انقلاب ادا كرده اند.
وى گفت: رسانه هاى استان بايد رو به جلو حركت كنند و مسائل حاشيه اى نبايد آنان را از مسأله اصلى جامعه كه بيان توانمندى ها و در كنار آن معضلات و مشكلات جامعه آن هم با در نظر گرفتن مصالح نظام است، بازدارد.
مجيد نادرالاصلى، معاون سياسى، امنيتى استاندار اصفهان نيز با اشاره به ضرورت تعامل با رسانه ها، در ديدار از سومين جشنواره مطبوعات استان اصفهان، افزود: جايگاه اصفهان براى درج اخبار در رسانه ها از نظر كمى اين جايگاه نيست.
وى اضافه كرد: اخبار استان اصفهان نسبت به ساير استان ها در رسانه ها كمتر مشاهده مى شود در حالى كه مسئولان استاندارى به طور دائم در خدمت خبرنگاران هستند. نادرالاصلى، خواستار تعامل بيشتر مسئولان با رسانه ها شد و آمادگى مسئولان را براى ارتباط بيشتر با رسانه ها اعلام كرد.
وى افزود: انتظار داريم، رسانه ها به صورت كارشناسى در امر اطلاع رسانى وارد صحنه شوند و به مسئولان براى رفع معضلات و مشكلات و تنگناهاى موجود پس از نقد كارشناسى، كمك كنند.
نادرالاصلى اضافه كرد: نقد رسانه ها معمولاً بايد همراه با پيشنهاد باشد و راهكارهايى كه از طريق نظرات كارشناسى مى تواند مشكلات را رفع كند، ارائه كنند.
نايب رئيس شوراى عالى استان ها نيز در اين نمايشگاه، گفت: نشريات بايد به سمت انتشار حقايق پيش بروند و بى شك با چاپ حقايق، هيچ نشريه اى بسته نمى شود.
عباس حاج رسوليها افزود: با توجه به نقش مؤثر مطبوعات در اطلاع رسانى، امسال حمايت از رسانه هاى استان اصفهان عملى مى شود و حضور مسئولان در نمايشگاه نشان دهنده علاقه مندى آنان به مباحث خبرى است.
وى اظهار داشت: مطبوعات استان هنوز به يك درآمد پايدار دست نيافته اند كه اين مسأله كيفيت كار آنان را تحت الشعاع قرار مى دهد.
نايب رئيس شوراى عالى استان ها با بيان اين كه نشريات بايد به دور از گرايش هاى سياسى فعاليت كنند، ادامه داد: جانبدارى و تعصبات بى مورد برخى از نشريات و انعكاس نامناسب صحبت هاى مسئولان از سوى تعدادى از رسانه ها، منجر به بى اعتمادى مردم نسبت به نشريات مى شود. استاد دانشگاه علامه طباطبايى در بازديد از اين نمايشگاه، گفت: براى تربيت روزنامه نگار متخصص در اصفهان، تأسيس دانشكده روزنامه نگارى در اصفهان ضرورى است.
محمود مختاريان افزود: با توجه به قابليت هاى فراوانى كه در مطبوعات اصفهان وجود دارد، آموزش نيروهاى خبرنگار و متخصص در اين رابطه لازم است. وى اضافه كرد: استان اصفهان به دليل دارا بودن زمينه هاى علمى فراوان و وجود چند دانشگاه معتبر از لحاظ تربيت نيروهاى مطبوعاتى در اصفهان داراى كمبودهاى فراوانى در اين زمينه است. مختاريان اضافه كرد: اين امر با تأسيس دانشكده خبر و روزنامه نگارى قابل جبران خواهد بود.
وى اظهار داشت: اصفهان به لحاظ داشتن نيروى مبتكر و هيأت علمى، افراد متخصص بسيارى را در سطح كشور تربيت كرده كه با تأسيس اين دانشكده مى توان از ظرفيت علمى اين نيروها بهره لازم را برد. رئيس سازمان آموزش و پرورش اصفهان نيز، گفت: آموزش و پرورش با گسترده ترين سطح نيروى انسانى در كشور، فعال ترين بستر رسانه اى در كشور را در اختيار دارد.

شيراز - خبرنگار «ايران»: مسجد وكيل از سوى سازمان ميراث فرهنگى و گردشگرى فارس ساماندهى شد.
سازمان ميراث فرهنگى فارس، به منظور حفظ و نگهدارى اين اثر تاريخى ارزشمند اقدام به ساماندهى محوطه، جمع آورى و دسته بندى سنگفرش هاى كف جهت مرمت، تعميرات موضعى كاشيكارى بدنه، نورپردازى فضاى داخلى، دوده زدايى و غبارروبى نماى عمومى و شبستان هاى بنا، نازك كارى (تعميرات گچ بدنه) در محل هاى مورد لزوم كرده است.
در غرب بازار وكيل و در انتهاى راسته شمشيرگرها مسجد وسيع بسيار زيبايى بنا شده است كه به نام مسجد سلطانى وكيل يا مسجد وكيل شهرت دارد.
تاريخ بناى اين مسجد سال ۱۱۸۷ هجرى هم زمان با بناى بازار و ميدان در زمان كريمخان زند بوده و وسعت مسجد نيز معادل ۸ هزار و ۶۶۰ متر مربع است. ورودى مسجد از سمت شمال طراحى شده و سنگ سر در آن يكپارچه است. در دو طرف بالاى سردر ورودى كاشيكارى و مقرنس هاى زيبايى به كار رفته و پس از گذشتن از درب ورودى مسجد ۲ راهرو به سمت چپ و راست مشاهده مى شود كه پس از چند متر با زاويه اى تقريبا ۹۰ درجه به صحن مسجد راه مى يابند. معماران مسجد براى اين كه قبله مسجد با قبله شرعى مطابقت كرده و از طرفى نماى مسجد با درهاى فرعى بازار و خود بازار همخوانى داشته باشد راهروها را به طريقى به صحن مسجد متصل كرده اند كه در عين كجى تغيير زاويه صحن مشخص نباشد.
وسعت اين شبستان نزديك به ۵ هزار متر مربع است در كنار محراب، منبر معروف و يكپارچه ۱۴ پله اى ساخته شده از سنگ مرمر سبز قرار دارد و در كتيبه هاى سردر ورودى و حاشيه ايوان از آيات قرآنى با خطوط ثلث و نسخ به رنگ سفيد در زمينه لاجوردى استفاده شده است. اين بناى تاريخى به شماره ثبتى ۱۸۲ در تاريخ ۱۸ تيرماه ۱۳۱۱ در فهرست آثار ملى ايران به ثبت رسيده و تحت مراقبت و حفاظت اين سازمان است و هرگونه دخل و تصرف در بنا طبق قانون تخلف محسوب مى شود و مرتكب مشمول مجازات هاى قانونى خواهد بود.