گاردين ‎/ ترجمه: پوراندخت مجلسى

اگر دولتى مى خواهد حقوق بشر را نقض و در انتخابات تقلب كند ، بايد حمايت قدرت هاى غربى را داشته و يا خود يكى از اين قدرت ها باشد.
جاى ترديد نيست كه كشمكش بر سر زمين و قدرت در زيمبابوه، اين كشور را به ورطه خطرناكى كشانده است. تقريباً يك دهه پس از تسلط بر زمين هايى كه داراى مالكان سفيدپوست بوده اند، قطع رابطه با غرب، تحريم ها، اختلال اقتصادى، تورم بسيار بالا و بيمارى ايدز، تلفات سنگينى را در زيمبابوه به بار آورده است. اكنون با وجود اين كه انتظار مى رود دور دوم انتخابات هم گرفتار ادعاى تقلبى بودن شود، احتمال باقى ماندن پرزيدنت موگابه بر سر قدرت زياد است و در اين صورت چشم انداز آينده ، بحران و مجازات هاى اقتصادى بيشتر خواهد بود.
در شرايطى متفاوت، شكى وجود ندارد كه در تبت كه يكى ديگر از كانون هاى مورد توجه كشورهاى غربى بوده است، نارضايتى هاى مردم كه باعث اعتراض هاى ضد دولتى در چين شده است، برخورد شديد دولت چين را به دنبال داشته است و با توجه به شدت واكنش آمريكا و اروپا، از رئيسان دانشگاه گرفته تا وزراى خارجه و تا ستارگان هاليوود و پوشش وسيع رسانه اى، به نظر مى آيد كه اين دو برخورد جدى ترين رويارويى ماه گذشته، در اين دو قاره بوده است.
سفير آمريكا در سازمان ملل متحد، زلماى خليل زاد، هفته گذشته، زيمبابوه را مهم ترين و فورى ترين مسئله آفريقا خواند. گوردون براون نخست وزير بريتانيا و جورج دبليو بوش، هر دو تأخير در اعلام نتايج انتخابات را محكوم كردند. براون اعلام داشت كه حوصله جامعه جهانى از اين رژيم تنگ شده است! در بريتانيا مدت هاست كه رسانه ها گزارش هاى بى طرفانه در مورد زيمبابوه را ترك گفته اند و فرض عمومى بر آن است كه موگابه در رأس رژيمى غير قابل قبول و منحصر بفرد از متحدان چين است .
رشد قدرت اقتصادى چين باعث شده است كه رهبران غربى ترجيح دهند با دقت بيشترى به سوابق حقوق بشرى چين بپردازند، ولى آنگلا مركل صدر اعظم آلمان و ديويد ميليبند وزير خارجه بريتانيا بدون خجالت و با حرارت زياد همراه با نامزدهاى رياست جمهورى آمريكا و مجلس نمايندگان آن، خواهان گفت و گوى بدون قيد و شرط چين با دالايى لاماى در تبعيد شدند. ولى تنها خشونت، سركوب و تقلب در انتخابات - كه در بسيارى از كشور ها امرى عادى است- به سختى مى تواند توضيح اين امر باشد كه چرا اين برخورد ها تا اين حد مورد توجه قرار گرفته است.
گزارش شده است كه در خشونت هايى كه انتخابات زيمبابوه را احاطه كرده، تاكنون چند نفر كشته شده اند. در تبت هم تخمين زده مى شود كشته شدگان به وسيله معترضان و به وسيله نيروهاى چينى تا ۱۴۰ نفر باشند. مقايسه كنيم اين ارقام را با سومالى، يكى ديگر از كشورهاى آفريقايى. در اين كشور نيروهاى دولتى و اتيوپى هاى مورد حمايت آمريكا در حال جنگ با نيروهاى وفادار به دولت بركنار شده هستند و برخلاف دو مركز بحران ياد شده، از آغاز امسال، چندين هزار نفر كشته داشته است و نيمى از جمعيت موگاديشو، پايتخت سومالى، هم مجبور به فرار از اين شهر شده اند كه به قول مقامات سازمان ملل، گرفتار هولناك ترين بحران بشرى است.
اگر قرار است تقلب در انتخابات اينگونه توجه ها را به خود جلب كند، در مورد كشور هايى نظير اردن و مصر كه انتخابات آزاد در آنها وجود ندارد چه مى گوييم مصر حتى در روزهاى اخير صد ها نفر از فعالان مخالف را زندانى كرده است و در غرب هيچ كس در اين مورد، مژه هم بر هم نزده است. يا در عربستان سعودى به طور كلى انتخابات عمومى و ملى وجود ندارد. دست كم در زيمبابوه مجلسى هست، اپوزيسيونى وجود دارد و روزنامه هاى مخالف دولت هم منتشر مى شوند؛ در كشور آفريقايى توگو تقلب در انتخابات به شكلى شرم آور انجام مى شود و در ضمن در كامرون اخيراً رئيس جمهور كشور براى تمام عمر در سمت خود تثبيت شد. اگر موضوع جدايى طلبان و استقلال طلبان را هم در نظر بگيريم، در مورد جدايى طلبان خاورميانه تحت نفوذ غرب خشونت بيشترى اعمال مى شود تا در مورد جدايى طلبان تبت.
در مورد اين خشونت ها كه در رسانه هاى دولوكس منعكس نمى شوند ولى تهديد هاى سياسى در مورد مخالفان در زيمبابوه و جدايى طلبان تبتى، در آنها به شدت بزرگ نمايى مى شود.
همه مشكلات غرب با اين كشور ها از آنجا ناشى مى شود كه رژيم هاى سياسى حاكم بر اين كشور ها با دولت هاى غربى همسو نيست و در ضمن در مورد زيمبابوه موضوع نژادى هم در اين امر دخالت دارد. مشكل زيمبابوه تنها تبعيض دولت هاى غربى بر اساس معيارهاى دوگانه نيست - كه به طور غير قابل بخششى وجود دارد - بلكه به اين دليل هم هست كه دخالت هاى بريتانيا و آمريكا در زيمبابوه و تبت بسيار حياتى و سرنوشت ساز است.
اين واقعيت بسيار بديهى است كه زيمبابوه يك مستعمره بريتانيايى نيست. ولى همراهى و عدم مخالفت بريتانيا در اين كشور با كودتاى نژادپرستان سفيد و راه اندازى يك جنگ ۱۵ ساله و سپس تحميل يك سهميه بندى نژادى در پارلمان و تعليقى ۱۰ ساله در اصلاحات ارضى مستقل، همراه با تأثيرهاى مخرب برنامه هاى صندوق بين المللى پول، همان طور كه انتظار مى رفت زمينه را براى بحران فعلى به وجود آورد.
نقش دولت بريتانيا در مورد تبت - كه پيش از براندازى به وسيله كمونيست ها داراى سيستم فئوداليستى بود - همان طور كه انتظار مى رفت با پشتيبانى مالى از عمليات دالايى لاما ادامه يافت؛ ولى چنين برنامه ها و تداركاتى در سال هاى اخير به
NGO ها (سازمان هاى غير دولتى) و ساير آژانس هاى آمريكايى واگذار شده است. در مورد اپوزيسيون زيمبابوه هم وضع به همين ترتيب بوده است. اگرچه چشم اندازى از استقلال تبت وجود ندارد اما ايالات متحده، چين را به عنوان تهديد مهمى براى سلطه جهانى آمريكا تشخيص داده است، ولى وجود اين اقليت، براى چين به تكه چوبى شبيه است كه اژدهاى چين را تنها مى تواند قلقلك بدهد.
آنچه حقوق بشر مطلوب آمريكا و بريتانيا را از آغاز «جنگ با ترور»، بسيار نامعقول نشان مى دهد، اين است كه نه تنها آنها از دولت هايى با سابقه طولانى در نقض حقوق بشر حمايت مى كنند بلكه آنها بويژه در دوره بوش به طور مستقيم خود مسئول چنين رفتارهاى شرم آور نيز هستند از تهاجم هاى غير قانونى و اشغال گرفته تا كشتار و شكنجه به مقياس بزرگ ، همراه با تقلب هاى انتخاباتى در عراق و افغانستان. سازمان ملل تخمين مى زند كه در روزهاى اخير در حمله به شهرك صدر با كمك آمريكا و بريتانيا، بيش از ۷۰۰ نفر كشته شده اند كه انگيزه اصلى آن، جلوگيرى از شركت صدريون در انتخابات آينده بوده است.
اكنون البته تمركز توجه به چين با هدف استفاده از فرصت المپيك براى بدنام سازى پكن در منظر افكار عمومى جهانى انجام مى پذيرد. البته با اين روال بريتانيا هم قاعدتاً خود بايد با اعتراض هاى عظيمى در سال ۲۰۱۲ رو به رو شود.
به باور كارشناسان بهترين را براى پايان دادن به اين بازى خطرناك و آرام كردن بحران زيمبابوه و رسيدن به آرمان هاى تبتى ها، دخالت نكردن قدرت هاى غربى است، بازبينى غرب در زمينه استفاده از فشار سياسى براى همراه كردن دولت هاى رقيب موضوعى است كه در بحران اخير تبت و زيمبابوه بسيارى از شخصيت هاى بين المللى آن را با زبانى مشفقانه خطاب به آمريكا و اروپا گوشزد كردند.
زمان تحميل مقاصد يك دولت بر جامعه جهانى به سر آمده است و در مواردى كه سعى شده اين سنت عصر استعمار گردد، با مقاومت رو به رو شده اند. چين اكنون يكى از قدرت هاى جهانى به شمار مى رود و در مورد بريتانيا هم همان طور كه سفير زيمبابوه در سازمان ملل گفت: «زيمبابوه ديگر يك مستعمره بريتانيايى نيست».

مهدى تقوى

براى همه دولت هاى عربى منطقه كه در نوبت مذاكره با رژيم صهيونيستى ايستاده اند و سرنوشت خويش را به قراردادها و پيمان هاى سازش گره زده اند آنچه در پايان ميانجيگرى مصرى ها و رئيس جمهور پيشين آمريكا رخ داد تجربه اى آموزنده است. خاورميانه نزديك دو هفته در حالى كه از يك سو شاهد موجى از قتل عام و نسل كشى در غزه بود در سوى ديگر شاهد آغاز يك حركت گسترده ديپلماتيك بود كه به ابتكار جيمى كارتر ، رئيس جمهور پيشين آمريكا و با ميزبانى دولتمردان مصرى به راه افتاد. هدف نهايى اين تحرك ديپلماتيك آن بود كه در ازاى خاموش شدن آتشبارهاى حماس كه اين روزها آرامش صهيونيست ها را برهم زده است، سران تل آويو به محاصره اقتصادى و نظامى خويش عليه بيش از يك ميليون فلسطينى مقيم غزه پايان دهند. بنابراين پادر ميانى خوشبينانه كارتر ومصرى ها براى متوقف كردن حملات مرگبار ارتش صهيونيستى از هر جهت يك واقعه سمبليك بود.كارتر و مصر جزو نخستين بازيگران سازش بودند . رئيس جمهور پيشين آمريكا كه در سال ۱۹۷۸ نخستين سنگ بناى سازش را در كمپ ديويد گذاشت اين بار نيز در سفر خود بسيار تلاش كرد تا اين پيام را به تل آويو منتقل كند كه راه حل نظامى براى فيصله دادن به منازعه خونين خاورميانه سودى ندارد.
البته پيش بينى آينده ميانجيگرى براى حل غائله غزه در قاهره چندان دشوار نبود . با تجربه رفتارهايى كه صهيونيست ها در پروژه هاى سازش بر جاى گذاشته اند اغلب تحليلگران ترديد نداشتند كه اين بار نيز تلاش پايه گذار پيمان كمپ ديويد و دوستان مصرى او راه به جايى نخواهد برد.
اما از سخنان كارتر و ديپلمات هاى مصرى چنين برمى آمد كه پاره اى از مسائل آنها را به يافتن تفاهمى هرچند ناپايدار در غائله غزه خوشبين ساخته بود. در وهله نخست آنها بيش از همه به تأثير فشار افكارعمومى و بار روانى كه فاجعه غزه عليه رژيم صهيونيستى ايجاد كرده بود اميدوار بودند. تصور كارتر و مصرى ها اين بود كه دولت اولمرت اكنون كه مسئله غزه به حادترين بحران انسانى در جهان تبديل شده از فرصتى كه مذاكرات قاهره براى برون رفت از اين بحران فراهم آورده بهره گيرد. چنان كه كارتر در يكى از مصاحبه هايش تأكيد كرد تفاوت اين دور از ميانجيگرى با گذشته اين است كه مذاكره كنندگان اين بار مسئله گرسنگى و مرگ ومير بيش از يك ميليون فلسطينى در غزه را اساس پيشنهاد خويش قرار دادند. از طرف ديگر كارتر و ميزبانان عربى او در تصورى مشترك به اين گمان بودند كه ساكنان دو سوى مرزهاى خونين غزه از جنگ و خشونتى كه دولت اولمرت آغاز كرده خسته شده و برقرارى يك آتش بس، خواست فورى و مشترك همه طرف هاى درگير است.
اما ناظران منطقه ترديد نداشتند كه هيچ كدام از اين دو توجيه انسانى و عقلى براى بستن مشت آهنين دولت تل آويو كافى نيست. آنچه از ديد ميانجيگران عربى آمريكايى دور ماند تفكر جناحى است كه اكنون قدرت را در اسرائيل دردست دارد. جناحى كه همانند طايفه نومحافظه كاران حاكم بركاخ سفيد آينده خاورميانه را فقط از دريچه قدرت نظامى و لوله تفنگ مى نگرد. كافى بود در اين زمينه كارتر شمار جنگ و نبردهايى كه فقط در دوسال اخير توسط اولمرت و باراك عليه سوريه ، لبنان و فلسطين انجام شده را از نظر مى گذراند يا آنكه به جلسات ملال آورى كه دراين مدت سران تل آويو با محمود عباس رئيس تشكيلات خود گردان داشته اند بنگرد. حتى در اين باره كارنامه تقويم ديپلماسى خود رايس و سفرهاى ماهانه او و اجلاسى كه با نام آناپوليس برگزاركردند شواهدى متقن از سرشت سازش ناپذيرى رژيم صهيونيستى بود.
فاصله خاورميانه امروز با دورانى كه كارتر در ذهن تصور كرده اين است كه نسل گذشته زمامداران رژيم صهيونيستى مانند رابين و بگين دست كم به صورت تاكتيكى وارد پروژه مذاكره و سازش مى شدند اما جانشينان كنونى آنها حتى در اتاق هاى مذاكره نيز حاضر به پذيرش نقش اعراب نيستند. بنابراين بايد براى يك بار هم كه شده ميزهاى مذاكره و گفت وگو در قاهره چيده مى شد تا اين بار انقلابيون حماس اين هشدار تاريخ را به جناح هاى خوشبين عرب گوشزد كنند كه سران صهيونيسم را ميانه اى با مذاكره و همزيستى و صلح نيست.