كاشان ـ خبرنگار «ايران»: مدير جهادكشاورزى كاشان، صنايع فرآورى گل و گلاب و عرقيات اين شهرستان را داراى رتبه نخست در كشور عنوان كرد و گفت: اين شهرستان بيش از ۲۰ كارخانه صنعتى و يك هزار كارگاه گلابگيرى سنتى دارد.
وى افزود: قيمت هر كيلوگرم گل محمدى در شهرستان كاشان امسال ۱۵ هزار و ۵۰۰ ريال است.
مهندس احمدناصر حدادكاشانى، مدير جهادكشاورزى شهرستان كاشان افزود: اين قيمت پس از تبادل نظر كارشناسان كشاورزى، گلكاران، گلابگيران صنعتى و سنتى و اداره بازرگانى تعيين شده است. وى، قيمت هر كيلوگرم گل محمدى در پارسال را ۱۰هزار و ۵۰۰ ريال عنوان كرد و گفت: امسال، قيمت گل محمدى بيش از ۴۷ درصد افزايش دارد.
وى سطح زيركشت گل محمدى در اين شهرستان را بيش از يك هزار و ۱۰۰ هكتار عنوان كرد و اظهار داشت: سالانه به طور متوسط حدود ۴ تن گل در هكتار از گلستان هاى اين منطقه برداشت مى شود كه حدود همين مقدار به گلاب ناب تبديل مى شود.
وى، متوسط برداشت سالانه گل محمدى در شهرستان كاشان را ۴ هزار و ۴۰۰ تن عنوان كرد و گفت: سرماى بى سابقه اسفند پارسال۴۰ درصد به گلستان هاى محمدى كاشان زيان زد و ميزان برداشت آن را به ۲ هزار و ۵۰۰ تن كاهش داد.

چابهار ـ خبرنگار «ايران»: توليد انبوه و موفقيت آميز هندوانه «كريمسون سوييت» موسوم به «آناناسى» در شهرستان چابهار به انجام رسيد.
دادرحمان بامرى، مدير جهادكشاورزى چابهار گفت: توليد اين محصول تنها در كشورهاى اروپايى انجام مى شود.
وى افزود: اكنون با تلاش كارشناسان و كشاورزان براى نخستين بار در كشور، عمل آورى اين نوع هندوانه در چابهار با موفقيت انجام شد.
وى اظهار داشت: با تحقيق هاى به عمل آمده و كشت آزمايشگاهى كه پارسال در زمين هاى باهوكلات چابهار انجام شد، اين منطقه مستعد پرورش هندوانه آناناسى است.
وى ادامه داد: اين محصول پارسال در سطح ۵ هكتار با موفقيت كشت شد.
او بيان كرد: هندوانه كريمسون سوييت در حالت رسيده به رنگ آناناس بوده و در مقايسه با انواع ديگر اين محصول، داراى پوست بسيار نازك تر و دانه هاى كوچك ترى است.
وى بيان كرد: اكنون برداشت هندوانه آناناسى از ۱۰۰ هكتار گستره زمين هاى باهوكلات آغاز شده و به بازارهاى بزرگ داخل و خارج از كشور صادر مى شود.
شهرستان بندرى چابهار با ۲۲۰ هزار نفر جمعيت در جنوب زاهدان و همجوار با سواحل درياى عمان واقع است.

همدان ـ خبرنگار «ايران»: بخش خصوصى در شهر همدان زمين گلف راه اندازى مى كند.
مرتضى قدرتى، سرپرست هيأت گلف استان همدان گفت: با توافق به عمل آمده با شركت سازنده شهربازى بزرگ همدان قرار است زمينى به وسعت ۶۰ متر مربع براى راه اندازى «مينى گلف» در اين مكان اختصاص يابد.
وى اضافه كرد: همچنين شركت پيمانكار شبكه بزرگ فاضلاب در همدان نيز زمينى به وسعت ۲ هزار و ۵۰۰ مترمربع را براى ساخت زمين گلف اختصاص داده است.
وى افزود: اكنون عمليات زيرسازى و كاشت چمن طبيعى در اين زمين گلف در حال انجام است.
وى خاطرنشان كرد: كار نصب و راه اندازى ۶ زمين مينى گلف در مجتمع هاى خدماتى، رفاهى بين شهرى نيز در حال اجراست.
وى، مشاركت بخش خصوصى در راه اندازى زمين هاى گلف و مينى گلف را بسيار مطلوب دانست و گفت: چند سرمايه گذار نيز خواستار فعاليت در اين رشته ورزشى هستند.
قدرتى با تأكيد بر لزوم استفاده بهينه از فضاى سبز پارك هاى استان براى اجراى ورزش مينى گلف خاطرنشان كرد: توسعه اين ورزش در محيط هاى طبيعى نشاط و شادابى را به جوانان هديه مى كند.
وى از مينى گلف به عنوان ورزش خانواده نام برد و گفت: اين رشته ورزشى را حتى مى توان در پشت بام منازل كوچك راه اندازى كرد.
سرپرست هيأت گلف همدان يادآور شد: در صورت مشاركت بخش خصوصى اين هيأت آمادگى ارائه بهترين امكانات ورزش گلف را دارد.

تبريز - خبرنگار «ايران »: بى سابقه ترين ميزان سرمايه گذارى در تاريخ آذربايجان شرقى در دولت نهم بوده است.
محمد معمارزاده، استاندار آذربايجان شرقى در بازديد گروه رسانه اى رياست جمهورى از طرح هاى مصوب سفرهاى استانى دولت در آذربايجان شرقى با بيان اين مطلب افزود: با تصويب ۱۶۹ پروژه و طرح در نخستين سفر رئيس جمهور به آذربايجان شرقى، بزرگترين ميزان سرمايه گذارى تاريخ شمالغرب كشور در آذربايجان شرقى آغاز شده است.
وى با اشاره به اين كه در فاصله تابستان ۸۵ تاكنون ۹۳ درصد مصوبات رياست جمهورى در آذربايجان شرقى اجرايى شده است افزود: ۵۲ درصد از مصوبات ياد شده به اتمام رسيده، ۳۴ درصد در حال اجرا بوده و ۱۴ درصد نيز درحال پيگيرى است.
به گفته استاندار آذربايجان شرقى، با اجراى كامل مصوبات ياد شده، گام بلندى در توسعه و پيشرفت اين استان برداشته مى شود.
استاندار آذربايجان شرقى ميزان سرمايه گذارى هاى دولت در آذربايجان شرقى را غير قابل محاسبه خواند و گفت: به دليل حجم بالاى طرح هاى در حال اجرا، به هيچ عنوان ارزش طرح هاى در حال اجرا قابل ارزيابى نهايى نيست.
وى خاطرنشان كرد: از ميان ۱۶۹ مصوبه مذكور تنها براى ۵ طرح بيش از ۵ هزار ميليارد تومان اعتبار به اين استان تزريق خواهد شد.
معمارزاده در مقايسه اهميت اين رقم با اعتبارات استان يادآور شد: دولت درحالى براى اجراى ۵ طرح عمرانى بيش از ۵ هزار ميليارد تومان براى آذربايجان شرقى مصوب كرده است كه بودجه عمرانى اين استان در سال گذشته حدود ۲۶۰ ميليارد تومان بوده است.
* بزرگترين سرمايه گذارى شمالغرب كشور
طرح توسعه پالايشگاه تبريز بزرگترين سرمايه گذارى تاريخ شمالغرب كشور به شمار مى آيد. محمد معمارزاده عالى ترين مقام اجرايى آذربايجان شرقى در توضيح ميزان سرمايه گذارى اختصاص يافته براى توسعه و تجهيز پالايشگاه تبريز گفت: طرح توسعه پالايشگاه تبريز به ارزش ۱‎/۳ ميليارد يورو، به تنهايى بزرگترين طرح تاريخ اين خطه از ايران اسلامى است.
وى با بيان اين كه اجراى اين طرح در مدت زمان كمتر از ۳ سال به اجرا در مى آيد افزود: با ساخت پالايشگاه «شهريار» ظرفيت توليدات مجتمع پالايشگاه تبريز از ۱۱۰ هزار بشكه در روز به بيش از ۲۶۰ هزار بشكه خواهد رسيد.
معمارزاده ساخت اين مجتمع را موجب افزايش ۳ تا ۴ برابرى سودآورى پالايشگاه تبريز اعلام كرد و افزود: اشتغالزايى براى حدود يك هزار ۵۰۰ نفر، تأثير در رشد اقتصادى منطقه و انتقال تكنولوژى هاى جديد به استان آذربايجان شرقى از اثرات و تبعات مثبت ساخت پالايشگاه شهريار است.
* يك طرح، ۲۵ هزار نفر اشتغالزايى
با اجراى طرح مجتمع مس سونگون بيش از ۲۵ هزار نفر فرصت اشتغال براى مردم منطقه ارسباران و شهرستان ورزقان ايجاد مى شود.
استاندار آذربايجان شرقى، با بيان اين كه طرح مس سونگون يكى ديگر از طرح هاى مهم مصوب سفر رياست جمهورى در اين استان است، گفت: گرچه طرح معدن مس سونگون قبل از دولت نهم آغاز شده بود اما قرار بود كنسانتره مس به دست آمده از اين مجموعه براى فرآورى و توليد كاتد به مكان ديگرى منتقل شود.
محمد معمارزاده تصريح كرد: يكى از بزرگترين خدمات رئيس جمهور براى آذربايجان شرقى، تأكيد بر ساخت مجتمع فرآورى مس در كنار معدن سونگون به منظور رفاه و شكوفايى اقتصادى مردم منطقه بود.
وى اضافه كرد: مقرر شد مجتمع فرآورى مس سونگون با سرمايه گذارى بيش از ۶۰۰ ميليارد تومان در عرض ۴۸ ماه در كنار معدن يادشده ساخته شود.
استاندار آذربايجان شرقى با بيان اين كه راه اندازى اين كارخانه به طور مستقيم براى ۲ هزار نفر ايجاد اشتغال مى كند افزود: ساخت اين مجتمع موجب شكوفايى صنايع پايين دستى صنعت مس شده و بدين ترتيب براى ۲۵ هزار نفر فرصت اشتغال فراهم خواهد شد.
* مجموعه اى كه احيا شد
طرح نفيلين سينيت سراب كه اجراى آن با پاره اى مشكلات همراه شده بود در سفر دولت نهم به آذربايجان شرقى تثبيت شد.
استاندار آذربايجان شرقى، طرح نفيلين سينيت سراب را از ديگر طرح هاى عظيم مصوب در آذربايجان شرقى دانست و گفت: با اجراى اين طرح، براى نخستين بار در كشور طرح فرآورى پودر آلومينا از نفيلين سينيت در سراب به اجرا در مى آيد.محمد معمارزاده افزود: اين طرح در زمينى به مساحت ۵۰۰ هكتار و اعتبارى بالغ بر ۷۰۰ ميليارد تومان به اجرا درمى آيد.
وى ظرفيت توليد اين مجتمع را سالانه ۱۵۰ هزار تن شمش آلومينيوم اعلام كرد و افزود: در اهميت اين طرح همين بس كه تنها از باطله نفيلين سينيت سالانه ۳‎/۵ ميليون تن سيمان به دست خواهد آمد.
گفتنى است، ظرفيت تنها كارخانه سيمان موجود در آذربايجان شرقى حدود ۱‎/۵ تن در سال است.
به گفته وى، اين طرح در مدت زمان ۳۰ ماهه ساخته و به بهره بردارى مى رسد. يادآور مى شود، در حال حاضر ميزان توليد شمش آلومينيوم در كشور كمتر از يك ميليون تن در سال است كه با اجراى اين طرح، ميزان توليدات كشور به ۲ ميليون تن در سال افزايش مى يابد.
* آذربايجان شرقى، قطب فولاد كشور
با بهره بردارى از طرح هاى در حال اجراى مجتمع هاى توليد فولاد در آذربايجان شرقى، اين استان به يكى از قطب هاى توليد فولاد كشور تبديل مى شود.
استاندار آذربايجان شرقى با بيان اين مطلب افزود: هم اكنون ميزان توليد فولاد در اين استان يك ميليون تن در سال است كه اين رقم تا سال ۱۳۹۰ به بيش از ۶ ميليون تن در سال خواهد رسيد.
محمد معمارزاده تصريح كرد: طرح توسعه فولاد ميانه به ارزش ۳۵۰ ميليارد تومان، مصوب سفر استانى هيأت دولت، بزرگترين طرح فولاد اين منطقه به شمار مى آيد.
وى خاطرنشان كرد: با اجراى اين طرح ظرفيت مجتمع فولاد ميانه از ۵۵۰ هزار تن به بيش از ۸۰۰ هزار تن در سال افزايش مى يابد.
به گفته معمارزاده، اين طرح در حال حاضر با ۳۰ درصد پيشرفت فيزيكى در حال اجراست.
استاندار آذربايجان شرقى در ادامه از سرمايه گذارى گسترده بخش خصوصى در صنعت فولاد آذربايجان شرقى خبر داد و افزود: در حال حاضر ۵ مجتمع توليد فولاد از سوى بخش خصوصى در حال اجراست كه ۳ واحد از مجتمع هاى ياد شده بزودى به بهره بردارى مى رسد.
* كاهش نرخ بيكارى و توقف مهاجرت
كاهش نرخ بيكارى و توقف روند مهاجرت در آذربايجان شرقى از مهم ترين دستاوردهاى سرمايه گذارى هاى گسترده دولت در بخش هاى مختلف اين استان بوده است.
استاندار آذربايجان شرقى در ادامه سخنان خود با اشاره به نتايج طرح هاى اجرا شده در استان گفت: بر اساس آمار موجود، با اجراى طرح هاى توسعه در آذربايجان شرقى نرخ بيكارى در اين استان به ۵‎/۶ درصد رسيده است.
به گفته معمارزاده، درحال حاضر آذربايجان شرقى از كمترين ميزان بيكارى در كشور برخوردار است.
وى همچنين كاهش ارتكاب به جرايم را از ديگر نتايج اين طرح ها دانست و گفت: بر اساس آمار موجود در ۲ سال گذشته، ميزان ارتكاب به انواع جرايم در اين استان ۹‎/۵ درصد كاهش يافته است.
استاندار آذربايجان شرقى همچنين توقف نرخ مهاجرت را از دستاوردهاى دولت در استان دانست و گفت: بر اساس آمار سال گذشته، ميزان مهاجرت از آذربايجان شرقى به ديگر نقاط كشور متوقف شده است.
به گفته استاندار آذربايجان شرقى با انتقال امكانات مناسب رفاهى و بهداشتى به روستاها، نرخ مهاجرت از روستاها به شهرهاى استان نيز كم شده و جمعيت روستايى استان تثبيت شده است.

همدان ـ خبرنگار «ايران»: عمليات اجرايى طرح ۴ بانده شدن محور سنندج به همدان (قطعه گنجى) با حضور استاندار كردستان در قروه آغاز شد.
ما شاالله حاجعلى، مدير كل دفتر راهسازى شمال غرب كشور گفت: اين طرح به طول ۳۰ كيلومتر از روستاى گنجى به سمت همدان در حوزه استحفاظى استان كردستان اجرا مى شود. وى افزود: مجموع مسافت اين طرح از منطقه گنجى تا روستاى داش بلاغ، آخرين نقطه استحفاظى كردستان ۶۰ كيلومتراست كه با عنايت به وضع اعتبارى ۳۰ كيلومتر آن اجرايى شد.
وى اعتبار پيش بينى شده براى اجراى اين طرح را ۱۵۰ ميليارد ريال اعلام كرد و بيان داشت: اعتبار اين طرح كه ۳۰ ماه آينده به بهره بردارى مى رسد از محل اعتبارات ملى تأمين شده است. وى طول محور سنندج به همدان را ۱۷۰ كيلومتر عنوان كرد و گفت: از اين ميزان راه ۱۲۷ كيلومتر آن در حوزه استان كردستان قرار دارد كه براساس مطالعات در ۳ سال آينده ۴ بانده خواهد شد. وى عنوان كرد: اكنون ۳۲ كيلومتراز محور سنندج به همدان در حوزه استان كردستان ۴ بانده است. وى همچنين درباره روند اجراى طرح ۲ بانده كردن محور همدان به بيجار تصريح كرد: اين طرح در قالب ۵ قطعه در مجموع به طول ۱۵۰ كيلومتر انجام مى شود و تاكنون ۹۵ درصد آن زير بار ترافيكى قرار گرفته است.
حاجعلى يادآور شد: از مجموع محور همدان به بيجار عمليات ۳۰ كيلومتر آن آغاز شده و ۲۵ كيلومتر در دست مناقصه است. وى بدون اشاره به وضع اعتبارى و عمليات ۲ بانده محور سنندج به همدان بيان كرد: امسال ۵۲ ميليارد ريال اعتبار به طرح ۲ بانده كردن محور همدان به بيجار اختصاص يافته است.
مدير كل راه و ترابرى استان كردستان از افزايش ۵۰۰ درصدى اعتبارهاى بخش حمل و نقل در دولت نهم در استان كردستان خبر داد.
صادق وجدى، مديركل راه و ترابرى استان در حاشيه مراسم آغاز عمليات اجرايى قطعه چهارم راه سنندج - همدان در جمع خبرنگاران با اشاره به اين كه استان كردستان در طول ۸ سال جنگ تحميلى از ديگر استان هاى كشور در زمينه كارهاى عمرانى عقب مانده است، گفت: دولت نهم با اختصاص اعتبارهاى خوب و جهشى، سعى در جبران كردن و پيشرفت به سوى توسعه و آبادانى بيشتر اين استان را دارد.
وى اظهار داشت: تا سال ۸۴ تنها ۲۰ ميليارد تومان اعتبار به بخش حمل و نقل در اين استان اختصاص داده بودند و اين در حالى است كه در سال هاى ۸۵ و ۸۶ اين رقم به بيش از ۱۰۰ ميليارد تومان رسيده است.
وجدى، تصريح كرد: مسئولان استان كردستان ثابت كرده اند كه براى انجام كارهاى عملياتى و مديريتى توان دارند و اگر از محل تبصره ۱۳ براى طرح راه همدان - سنندج حمايت شوند از نظر اجرايى مشكلى نخواهند داشت.
وى اظهار داشت: طرح باند دوم همدان - سنندج به طول ۱۸۵ كيلومتر در دست ساخت است كه تاكنون ۴۱ كيلومتر آن به بهره بردارى رسيده و از بقيه آن به تعداد ۷ قطعه، عمليات اجرايى ۵ قطعه آن شروع شده و ۲ قطعه ديگر در مراحل مطالعه و مناقصه است.

اروميه ـ خبرنگار «ايران»:آثار برتر هنرمندان صنايع دستى استان جهت نمايش در مورد صنايع دستى خريدارى مى شود.
صابر طبقى، مسئول حوزه هنرى سازمان تبليغات اسلامى آذربايجان غربى گفت: بر اساس توافق صورت گرفته ميان حوزه هنرى و سازمان ميراث فرهنگى، صنايع دستى و گردشگرى آذربايجان غربى، آثار فاخر هنرمندان صنايع دستى استان با هدف حمايت مادى و ايجاد انگيزه در هنرمندان جهت توليد آثار برجسته و جلوگيرى از خروج اين آثار به خارج از كشور، خريدارى مى شود.
وى اظهار داشت: در راستاى اين اقدام، از اثر معرق يك هنرمند برجسته استان با عنوان «باغ انگور» بازديد شده و مقدمات خريد آن فراهم شده است.«باغ انگور» از آثار هنرمند برجسته معرق كار كشور، استاد حسين افشارى است.
استاد افشارى، داراى ۳۵ سال سابقه هنرى است و آثار بى نظير خلق شده از سوى اين هنرمند اروميه اى زينت بخش موزه هاى داخل و خارج از كشور است.اين هنرمند ممتاز معرق كشور همچنين براى نخستين بار تابلوهاى معرق سه بعدى و چهار بعدى ابداع كرده است.
آذربايجان غربى از استان هاى پيشتاز در هنر چوب از جمله معرق و منبت است و آثار توليد شده هنرمندان منطقه همه ساله به بسيارى از كشورهاى جهان صادر مى شود.
حوزه هنرى سازمان تبليغات اسلامى آذربايجان غربى، براى نمايش آثار هنرى و صنايع دستى هنرمندان اين استان، اقدام به ايجاد نمايشگاه هنرهاى دستى كرده است.

شيرين مهاجرى
به درون كارگاه كه پا مى گذارى عطر خاك نمناك نفست را چه مى كند. كوزه هاى تر همچون نوزادانى تازه متولد در كنار هم خوابيده اند و به صداى لالايى چرخ سفالگرى گوش سپرده اند. اينجا همه چيز رنگ خاك دارد. رنگ پاكى و بى آلايشى ... اينجا دستانى هنرمند رنگ عشق به فضا مى پاشند.
دستانى كه سالهاست آب و خاك همدمش هستند و او نيز دوستى را در حق آنها تمام كرده است. دستانى كه هر چين و تركش حكايت از سال هاى سال نوازش خاك را دارد، آنچنان عاشقانه كه گويى امتدادى از وجود خويش را مى پروراند. باورش سخت است كه شايد روزى ديگر اين دست ها نباشند. سخت است كه هنرى چندين هزار ساله را اسير در دستان فراموشى ببينى.
آرى، سفالگرى در بوشهر در فهرست رشته هاى در حال منسوخ شدن قرار دارد.
اين را معاون هنرهاى سنتى و صنايع دستى استان بوشهر هم مى گويد. احمد دهاز درباره سفالگرى در استان بوشهر مى گويد: نوع پوشش گياهى، وجود دام هاى اهلى و شرايط خاص جغرافيايى تأثير مستقيم بر شكل گيرى محصولات صنايع دستى در اين منطقه داشته و به دليل گرماى استان و اهميت آب، ساخت كوزه آب، كوزه قليان و كاسه و بشقاب با استفاده از خاك رس از ديرباز رايج بوده است.
وى مى افزايد: در حفارى هاى اخير در استان بوشهر قدمت آثار سفالين بدست آمده به دوره هخامنشى باز مى گردد.
به گفته وى، وجود خاك مرغوب سفالگرى در شهرستان كنگان از جمله عوامل رونق اين هنر در اين شهر بوده و سفالگران اين شهر در محله اى به نام محله كوزه گران بصورت خانوادگى مشغول فعاليت هستند.
دهاز مى گويد: علاوه بر كنگان شهرستان دشتستان نيز از مناطق مهم توليد محصولات سفالى در استان است و سفالگران در چند كارگاه توليدى به صورت سنتى مشغول توليد ظروف سفالين هستند. وى ادامه داد: در شهرستان دشتستان به كارگاه توليد سراميك نيز در سال هاى اخير مشغول فعاليت بوده كه امروز به دليل مشكلات موجود در بخش توليد و فروش از چرخه توليد خارج شده است.
به گفته وى، در سال هاى گذشته و پس از تربيت دانشجو در رشته صنايع دستى تعدادى از فارغ التحصيلان بومى اين رشته در بوشهر اقدام به راه اندازى كارگاه سفال گيرى با استفاده از تكنيك هاى جديد توليد در اين رشته از قبيل نقش برجسته، حجم و كار چرخ كرده اند.
وى معتقد است تعداد كارگاه هاى فعال سفالگرى در استان حدود ۵ كارگاه است و همين مسأله معاونت صنايع دستى استان بوشهر را بر آن داشت تا اين رشته را در فهرست رشته هاى در حال منسوخ شدن قرار دهد و با استفاده از بودجه هاى تخصيص يافته در سال ۱۳۸۷ براى احياى آموزش و ترويج آن تلاش كند. دهاز در مورد برنامه هاى آموزشى گفت: از جمله اين برنامه ها مى توان به اعزام هنرمندان سفالگر به شهرهاى مطرح و كارگاه هاى توليدى بزرگ براى فراگيرى شيوه هاى نوين كار، آموزش لعاب و آشنايى با شيوه هاى جديد با ارزيابى و بازارشناسى اشاره كرد.
معاون هنرهاى سنتى و صنايع دستى استان مى افزايد: اكثر ظروف توليد شده به صورت دست ساز است و در توليد آنها از چرخ هاى سفالگرى برقى استفاده مى شود كوزه هاى پخت به همان شكل سنتى با مشعل هاى گازوئيل و يا نفت سوز است. وى در مورد نقوش اين سفال ها مى گويد: نقوش مورد استفاده در سفال استان بوشهر به شكل نقش كنده با تركيبى تجديدى از گل هاى پنج و هفت پر است.
* سفال ايران در گذر ايام
در ۶ هزار سال پيش از ميلاد نخستين نشانه پيدايش كوزه پخت در صنعت سفال ديده مى شود و در ۳ هزار و ۵۰۰ سال پيش از ميلاد چرخ سفالگرى ساده اى كه با دست حركت مى كرد ساخته شد. پيدايش چرخ سفالگرى تحول بزرگى را در اين صنعت به وجود آورد.
از آغاز نيمه سده گذشته باستان شناسان تعداد زيادى ظروف سفالى و اشياى رنگى در منطقه اى از مشرق ايران تا عراق و از قفقاز تا دره سند را از زير خاك بيرون آوردند. سفال هاى پيش از تاريخ كه در اين منطقه وسيع يافت شده در شيوه و سبك ساختن تقريباً با مختصر تغيير يكنواخت و در سطح فنى به طرز اعجاب انگيزى پيشرفته است. نخستين نمونه هاى سفال از شوش در ايلام كه نخستين سكونتگاه ايرانيان در پاى فلات ايران بود، به دست آمد. سفال هاى شوش نه تنها مربوط به خورشوش است بلكه سفالينه هايى كه از تپه موسيان در ۱۶۰ كيلومترى شوش و از سوم و تل حلف در عراق و ارزش هاى غربى هندوستان و بلوچستان و ... جزو طبقه سفال هاى شوش ناميده مى شوند.
كهن ترين ظروفى كه در ايران يافت شده ظرف سياه دودآلودى است كه همانند قديمى ترين ظروف سفالى جهان به دوره پيش از تاريخ مى رسد.
نخستين ظرف هاى سفالى كه تاريخ آنها با روش «كربن ۱۴» به دست آمده متعلق به هزاره چهارم پيش از ميلاد مسيح است كه در بين النهرين يافت شده است.
كهن ترين سفالى كه در ايران يافت شده نيز متعلق به همان دوره است. اين ظرف دست ساز نسبتاً ابتدايى به دنبال خود ظرفى سرخ با لكه هاى سياه ناشى از پخت ناقص دارد. پيشرفت فنى در حوزه كوزه گر سبب به وجود آمدن سبك جديدى شد اين سبك با تغييرات و وقفه هايى كه داشت بيش از ۲ هزار سال در بعضى از مناطق فلات ايران دوام آورد.
* سفالگرى در ايران پس از اسلام
در ابتداى ورود اسلام به ايران، سفالسازى ايرانى، ظرف هاى بى لعاب مى ساخت و در قالب فشارى آنها را آراسته مى كرد تزئين مى داد و يا ظرف هايى از لعاب آبى يا فيروزه اى مى ساخت. اينگونه قالب هاى فشارى از خاك رس بى لعاب ساخته شد و پيش از پختن آن را براى آرايش ظرف كنده كارى مى كردند. در اين دوره ظرف هاى چينى كه از چين آورده شد سبب تشويق و تحريك ايرانيان در توسعه صنعت سفالسازى شد. ثعالبى و بيرونى ۲ نفر از مورخين مشهور درباره انواع سفال هايى كه از چين آورده شد شرحى نگاشته و مرغوبيت آن را ستوده اند. كوششى كه سفالسازان ايران در تقليد چينى هاى كشور چين داشتند سبب كشف لعاب جديدى شد كه سطح كاملاً سفيدى درست مى كرد و به سرعت به تمام كشورهاى اسلامى تا اسپانيا گسترش يافت.
* سفالگرى در دوران ميانى اسلام
در اين دوره جهش چشمگيرى در تمام هنرها، صنايع و علوم پديد آمد. در اين زمان سلجوقيان حكومت مى كردند و با اين كه در اصل ترك بودند ولى خود را با روش ايرانيان تطبيق دادند. در مورد سفالسازى اين دوره بايد گفت: عرضه طلايى چينى سازى، در ايران دوره تمام روش هاى فنى شناخته شده به كار برده مى شد. حكاكى، برجسته كارى، شبكه سازى، قلمزنى رنگ زير يا روى لعاب، مطلا كارى و ميناكارى چنين به نظر مى رسد كه در آن دوره نقاشان و طراحان، استاد سفالساز رايارى مى كردند و اين امر عادى بوده است.
كوشش مستمر سفالساز ايرانى براى اين كه بتواند با چينى ها و لعاب هاى ساخت كشور باستانى چين برابرى كنند، موجب بوجود آمدن دو اختراع در ايران شد. نخستين اختراع تركيب خمير نرم با آميخته زيادى از دركوهى و ديگرى كشف مجدد لعاب قليايى كه براى آخرين بار در مصر باستان به كار مى رفت، بود.
متداول شدن لعاب هاى قليايى سبب شد كه فن رنگ آميزى جديد به وجود آمد.
* در دوران متأخر اسلامى
در اين دوران چون سفال هاى ايرانى بدل چينى بوده شاه عباس ۳۰ كوزه گر چينى را به ايران دعوت كرد تا سفالسازان ايرانى را در صنعت چينى سازى آموزش دهند. رهبر اين عده «من اوهر» بود كه در افسانه هاى ايرانى به نام درمن اوهرى شناخته شده است. جهانگردان اروپايى كه آن زمان به ايران مسافرت كرده اند، مرغوبيت و جنس اعلاى فرآورده هاى ايرانى را تحسين كرده اند. در سده هجدهم و نوزدهم كه شاهان و فرمانروايان ضعيف بودند، سقوط كلى در بيشتر صنايع در رشته ها پديد آمد ولى سفالسازان به ساخت ظرف هاى زيباى خود ادامه دادند.
به درون كارگاه كه پا مى گذارى عطر غريب خاك، نفست را پر مى كند. كوزه هاى تر همچون نوزادانى تازه متولد در كنار هم خوابيده اند و به صداى لالايى چرخ سفالگرى گوش سپرده اند. اينجا دستانى هنرمند رنگ عشق به فضا مى پاشند. اينجا خاك با تو سخن مى گويد و در گوش تو زمزمه مى كند من هم روزى همانند تو بوده ام.

شاه نعمت الله ولى از بزرگان عرفان و ادب ايران است كه شهرت جهانى دارد. آرامگاه اين چهره برجسته در كرمان واقع شده و اين روزها در حال مرمت است. آنچه در پى مى آيد نگاهى است به ويژگى هاى هنرى و تاريخى اين اثر ارزشمند كرمان.
شاه نعمت الله علاوه بر مقام والايش در عرفان، در شعر و ادب هم پايگاهى برجسته داشته و ديوانى از قصيده و غزل و مثنوى و رباعى دارد. مرگ اين عارف بزرگ در سال ۸۳۴ هجرى قمرى اتفاق افتاده و مزار وى در شهر ماهان يكى از باصفاترين بقعه هاى ايران به حساب مى آيد؛ و طى قرن ها همواره مورد توجه و ارادت صوفيه و عرفا و شاعران بوده و هست.
سخن من نمكين است و برت مى آرم.
مى برم زيره به كرمان؛ به نمكسار نمك
آرامگاه شاه نعمت الله ولى در جنوب شرقى شهر كرمان و در شهرستان ماهان واقع شده است. شاه نعمت الله ولى در سال ۸۳۲ و به قولى ۸۳۴ (هـ .ق) در كرمان فوت كرده و در ماهان در ميان باغى مصفا مدفون شده است. هستة اوليه گنبدى منفرد بوده كه در سال ۸۴۰ (هـ .ق) و به دستور احمدشاه دكنى ساخته شده و به تدريج توسعه يافته است و ۳۲ هزار مترمربع مساحت دارد و از چندين صحن تشكيل شده است. ورودى امروزى از شرق است و نخستين صحن آن اتابكى نام دارد كه به صحن وكيل الملكى راه دارد. از اين صحن به رواق هاى دوره قاجاريه و گنبدخانه و رواق شاه عباسى و صحن حسينيه دسترسى دارد كه آخرين صحن آن بيگلربيگى ناميده مى شود كه به خانه متولى باشى ختم مى شود.
اين مجموعه طى ۶ قرن بنا شده و تداوم معمارى ايران را در ۶ قرن گذشته و به صورت زيبايى به تماشا گذارده است. بيشترين توسعة اين مجموعه در دوران قاجاريه انجام شده و معماران آن (رواق و صحن ميرداماد) استاد كمال الدين حسين و بانى آن بكتاش خان، صحن حسينيه استاد رضا و بانى آن عبدالحميد ميرزا است. صحن وكيل الملكى و رواق ها نيز به دستور وكيل الملك اول و دوم در سال هاى ۱۲۸۵ (هـ .ق) بنا شده است. عناصر تزئينى مجموعه شامل كاشيكارى، كاربندى، مقرنس، گچبرى و نقاشى است.
بناى اصلى آستانه ماهان متعلق به نيمه اول قرن نهم هجرى قمرى (۸۴۰ هجرى قمرى) است كه بعداً ساختمان هايى به بناى اوليه اضافه شده است. اين الحاقات بيشتر متعلق به دوران شاه عباس اول صفوى و محمد شاه و ناصرالدين شاه قاجار است؛ كه به عرفا و بزرگان شيعه ابراز ارادت مى كرده اند.
* فضاى درونى آرامگاه شاه نعمت الله ولى
قديمى ترين قسمت آستانه، گنبدى است كه بر مزار شاه قرار دارد، اين گنبد در سال ۸۴۰ هجرى قمرى به هزينه و دستور احمد شاه بهمنى دكنى كه از ارادتمندان شاه نعمت الله بود، ساخته شده است. آستانه، شاهكارى است از هنر معمارى ۶ قرن اخير با تلفيقى از فضاى معمارى مقبول و باغسازى بسيار فرح انگيز و صفايى عارفانه. بارگاه شاه نعمت الله از ورودى شمالى شامل صحن اتابكى، صحن وكيل الملكى، رواق شاه عباسى، چله خانه، صحن ميرداماد (حسينيه) و سردر محمد شاهى است.
گنبد زيرين مزار شاه نعمت، داراى كاربندى بسيار زيباست و گنبد روئين با كاشيكارى فيروزه اى مزين شده و بر گريو گنبد عبارت يا مقلب القلوب و الابصار و سبحان الله و الحمدالله و لااله الا الله و الله اكبر با خط بنايى از كاشى به چشم مى خورد. سه طرف مرقد را رواق وكيل الملكى احاطه كرده و در طرف جنوب گنبد رواق شاه عباسى قرار دارد. درهاى زيباى مقبره ساخته عليشاه نجار است. بر بدنه شمالى سردر ورودى به حرم، داخل رواق شاه عباسى، سنگ زيبايى مزين به نام دوازده امام عليهم السلام نصب است كه شخصى به نام قطب الدين، نذر شاه كرده است. در زاويه جنوب شرقى حرم، درى خاتم كارى است كه به چله خانه باز مى شده و اكنون چله خانه جزو رواق شده است.
چله خانه احتمالاً قبل از عصر صفويه ساخته شده كه در زمان ساخت رواق آن را حفظ كرده اند. تزيينات داخل آن بنا به تنوع رنگ ها مربوط به دوران بعد از تيموريان است. چله خان نيز مانند گنبد از قديمى ترين آثار ساختمانى مجموعه است. در شرقى رواق شرقى به صحن دلگشايى باز مى شود كه ۳۲ متر عرض و ۴۴ متر ارتفاع دارد. بانى اين صحن، محمد اسماعيل خان وكيل الملك است.
از ملحقات آستانه، كاروانسرايى است از دوره قاجاريه كه كنار ضلع غربى آستانه قرار گرفته است. اين كاروانسرا كه ورودى آن در جهت شمال واقع شده از شاه نشين و صحن و حجره هايى در اطراف تشكيل مى شده است. اين كاروانسرا به مرور به صورت نيمه مخروبه در آمده و عملاً استفاده اى از آن نمى شده تا اين كه برنامه تعميرات و احياى كامل كاروانسرا انجام شد. قبر امير نظام گروسى در جنوب ايوان وكيل الملكى قرار دارد.
در اين آستانه موزه اى نيز ايجاد شده است كه در آن اشياى نفيسى بخصوص اشيايى مربوط به عرفا و متصوفه مانند كشكول و تبرزين و شمعدان و... وجود دارد. در اين موزه ۲ صفحه از قرآنى باقى مانده كه به خط كوفى است و سبك نگارش آن، تاريخ كتاب را مطمئنا از ۸۰۰ سال پيشتر مى برد.