چندى پس از ابلاغ بسته سياستى - نظارتى بانك مركزى در اولين ساعات فعاليت خبرى بيست و نهم فروردين اظهارنظرهاى كارشناسى نسبت به تأثيرات مختلف اين سياست تازه بر روى خروجى خبرگزارى ها آمد، اظهارنظرهايى كه در روز بعد با عنوان تحليل بر صفحه هاى روزنامه ها نقش بست.يك كارشناس اقتصادى صحبت از كنترل نرخ تورم كرد و صاحب نظر ديگر در خصوص كاهش تقاضا در بازار مسكن صحبت به عمل آورد. در اين ميان مديرعامل شركت بورس تنها به گفتن اين نكته كه آثار مثبت اجراى بسته نظارتى بر بازار انكار نشدنى است اكتفا كرد.اما در ميان تمام اين اظهارنظرها، رئيس سازمان بورس در كنار بيان نكات مثبت از جمله ساماندهى حوزه هاى اقتصاد برخى انتقادها را هم از جمله واگذارى سهام شركت هاى سرمايه گذارى زيرمجموعه بانك ها در شرايط فعلى مطرح كرد و شرط موفقيت معامله اوراق مشاركت را در بورس با نام بودن آن دانست. تأثيرگذارى بسته نظارتى بانك مركزى بر بازار سرمايه و لزوم تحليل تمام زوايا ما را بر آن داشت تا با جواد فرهانيان كارشناس مديريت پژوهش توسعه و مطالعات اسلامى به گفت وگو پردازيم كه متن آن در پى مى آيد.
به نظر شما مهم ترين هدف بانك مركزى از ابلاغ اين بسته سياستى - نظارتى چيست
ابلاغ سياست هاى پولى سال ۸۷ به نظر اصلى ترين هدف بانك مركزى از تدوين اين بسته است چرا كه مهم ترين تصميم هاى تأثيرگذار اقتصادى را مى توان در قالب اين بسته به وضوح مشاهده كرد.
با توجه به ارتباط زنجيروار بازار پول و سرمايه از نظر شما اجراى اين بسته چه تأثيرى بر بورس مى گذارد
با يك نگاه كوتاه بر مواد مندرج در اين بسته به وضوح مى توان به آثار مستقيم و غيرمستقيم آن بر بازار سرمايه پى برد. چرا كه بهبود عملكرد سيستم بانكى نگاه مثبت سرمايه گذاران را به سهام بانك ها به دنبال مى آورد.همچنين در ميان اهداف ذكر شده از اجراى بسته سياستى - نظارتى بانك مركزى موضوعاتى از جمله سياست گذارى براى نرخ هاى قابل اعمال در سيستم پولى، مقدم دانستن بخش صنعت و معدن در دريافت تسهيلات بانكى تأثير مثبتى را بر بازار سرمايه برجاى گذاشته است.
هريك از مواردى كه به عنوان عامل تأثيرگذار بر بازار سرمايه ذكر كرديد از چه طريقى بورس را تحت الشعاع قرار مى دهند
هركدام از اين موارد ازجنبه كلان و خرد بر بازار سرمايه تأثيرگذار خواهند بود. به عنوان نمونه تأثير كلان كنترل نقدينگى را مى توان در كاهش نرخ تورم و نتيجه خرد اجراى اين سياست را در تخصيص بهينه منابع توليد يافت.برهمين اساس از تثبيت بازار مسكن مى توان به عنوان تأثير كلان كنترل تقاضا در بازار مسكن يادكرد و نتيجه خرد آن را در افزايش جذابيت بازار سرمايه براى سرمايه گذاران جست وجو كرد. به همين ترتيب مى توان از كارايى منابع و افزايش تأمين مالى توسط بانك ها به عنوان نتايج كلان و خرد سياست تعيين نرخ سود بانكى يادكرد.
كدام يك از موارد مندرج در بسته سياستى به طور مستقيم بازار سرمايه را نشانه رفته است و از چه زوايايى
حمايت از خصوصى سازى بانكها، تفكيك فعاليت مؤسسات پولى ومالى، مجوز افزايش حيطه فعاليت خدماتى بانكها و خريد و فروش اوراق مشاركت دولتى در بورس قبل از سررسيد بندهايى از بسته سياستى بانك مركزى هستند كه در ارتباط مستقيم با بازار سرمايه قرار دارند و هركدام نتايج قابل توجهى را به جاى مى گذارند.
در مورد نخست مى توان گفت حمايت از خصوصى سازى بانك ها به دنبال خود تسهيل حضور آنها را در بورس همراه مى آورد، در عين حال مى توان از بهبود امكان نظارت سازمان بورس بر شركت هاى سرمايه گذارى بانكى به دليل مشخص شدن متولى نهايى نظارت با عنوان تأييد تفكيك فعاليت مؤسسات پولى و مالى صحبت به عمل آورد.مجاز شدن بانك ها نسبت به انجام برخى از فعاليت هاى شركت هاى تأمين سرمايه و افزايش معاملات در بازار آثارى است كه از اجراى دو سياست مجوز افزايش حيطه فعاليت خدماتى بانك ها و خريد و فروش اوراق مشاركت دولتى قبل از سررسيد در بورس مشاهده مى شود.
با توجه به اهميت اطلاع رسانى به ويژه در انتشار گزارش و وضعيت مالى و پولى آيا اهميت اين موضوع در بسته قابل مشاهده است
براساس يكى از مواد مطرح در اين بسته هر يك از بانك هاى دولتى و خصوصى موظفند گزارش وضعيت پولى و مالى خود شامل حجم كل سپرده ها، حجم كل اعتبارات، نسبت كفايت سرمايه، سود حاصل، آخرين رقم سود تقسيم شده براى سپرده گذارى و نرخ سود سپرده ها و تسهيلات را به صورت ماهانه و حداكثر تا روز پنجم ماه به صورت عمومى منتشر كنند.اين اتفاق شفافيت اطلاع رسانى را به همراه آورده موضوعى كه مستقيماً بازار سرمايه را نشانه مى رود.
اجراى بسته سياستى- نظارتى بانك مركزى تا چه اندازه كارايى بانك ها را در بازار پول به همراه مى آورد
با توجه به اين كه در اين بسته توجيه اقتصادى تنها معيار قبول طرح هاى ارائه شده است ديگر سفارش ها و دستورها عامل پيشبرنده دريافت يا اعطاى تسهيلات نخواهند بود. به اين ترتيب مجوز اعطاى تسهيلات هر طرح ارائه شده مستقل از فرد و يا افراد حقيقى يا حقوقى معرفى كننده بوده و احراز موجه بودن آن بر عهده بانك مربوطه است.در عين حال مى توانيم از اقدامات ۶گانه براى حصول اطمينان نسبت به قابل برگشت بودن اصل و فرع اعتبارات پرداختى به عنوان عاملى ديگر در شفافيت عملكرد بانك ها به ويژه در امور مالى آنها صحبت به عمل آورد.اين اقدامات شامل بررسى گزارش توجيهى طرح ارائه شده، بررسى تخصص، تعيين نسبت آورده مشترى، تنظيم قرارداد دقيق، انجام نظارت دقيق توسط بانك بر روند پيشرفت طرح و وصول مطالبات هستند.
تنظيم عرضه و تقاضا در بخش مسكن از ديگر نكات مثبت مدنظر كارشناسان اقتصادى درخصوص اجراى بسته بانك مركزى است. اين نتيجه كارآمد چطور حاصل مى شود
منع بانك ها به استثناى بانك مسكن نسبت به پرداخت تسهيلات خريد واحدهاى مسكونى شناخته شده و پرداخت تسهيلات براى احداث واحدهاى مسكونى عملاً عرضه و تقاضا را به تعادل رسانده و حتى مى تواند نقدينگى خارج شده از بخش مسكن را به سمت بازار سرمايه سوق دهد.
سياست هاى موجود در اين بسته ميزان نقدينگى را چگونه كنترل مى كند
دستور به برنامه ريزى براى تنظيم منابع و مصارف بانك ها بدون اتكا به منابع بانك مركزى، تنظيم نرخ ارز و نرخ سود، براساس ميزان تورم سال ،۸۷ انتشار ايران چك توسط بانك مركزى و تحويل آن به بانك ها در صورت پرداخت صددرصد ارزش ريالى آن و.‎/‎/ از موارد مطرح در بسته سياستى هستند كه اجراى آنها كنترل نقدينگى را موجب مى شود.

در حالى كه حاضران تالار شيشه اى بورس تهران در ماه مارس با افت ۱‎/۶ درصدى به ۳۱۷ شركت رسيد بيش از ۳ هزار رقيب بورسى در تالار بورس نزدك آمريكا در اين ماه به رقابت پرداخت.اگرچه ۳۳۹ عضو از شركت هاى حاضر در بورس نزدك را خارجى ها تشكيل مى دهند اما اعضاى اين بورس در اين ماه نسبت به مدت مشابه ماه قبل ۲‎/۴ درصد كاهش يافته است.جديدترين بررسى فدراسيون جهانى بورس ها نشان مى دهد در ماه مارس حضور ۳ هزارو ۵۷۵ شركت در تالار بورس اسپانيا اين كشور را درصدر رده بندى قرار داد.همچنين در اين مدت بورس مالتا با حضور ۱۸ شركت كم تعدادترين تالار بورس شد.

تعداد شركت هاى حاضر در بورس ها
نام بورسخارجىداخلىمجموعتغيير نسبت به ماه قبل
نزدك۳۳۹۲۷۰۵۳۰۴۴۲‎/۶-
تايمكس۴۱۴۱۸۹۱۲۳۰۵۰‎/۷
بمبئى----
مالزى۳۹۸۵۹۸۸۳‎/۲-
هنگ كنگ۱۰۱۲۳۴۱۲۴۴۵‎/۴
اندونزى۰۳۸۷۳۸۷۱۳‎/۲
كره۳۱۷۶۷۱۷۷۰۰‎/۴
هند۰۱۳۵۷۱۳۵۷۲۰‎/۵
شانگهاى۰۸۶۱۸۶۱۱‎/۵
شن زن۰۶۸۹۶۸۹۱۴‎/۶
سنگاپور۲۹۷۴۷۳۷۷۰۷‎/۷
توكيو۲۵۲۳۹۱۲۴۱۶۰‎/۱
اسپانيا۳۹۳۵۳۶۳۵۷۵۵‎/۱
ايتاليا۶۳۰۰۳۰۶۶‎/۳
يورونكس۰۱۰۳۲۱۰۳۲۱۳‎/۹-
استانبول۰۳۱۹۳۱۹۰‎/۹
لندن۷۱۱۲۵۶۲۳۲۷۳۰‎/۹
لوكزامبورگ۲۳۰۳۴۲۶۴۰‎/۴-
OMX۲۶۸۱۹۸۴۵۵‎/۸
تهران۰۳۱۷۳۱۷۱‎/۶-

مقاومت فولاد در برابر عرضه ها
گزارش زير آمار لحظه اى از تالار است كه توسط ديده بان آرياسهم منتشر شده است
۹:20حدود يك ميليون سرمايه گذارى نيرو معامله شده است.
۹:30تاكنون ۴۸۶ هزار سهم تراكتور در صف خريد عرضه شده است.
۹:50 گالوانيزه فجر سپاهان در حالى صف ۵۰۰ هزار سهمى خريد دارد كه تاكنون ۶۰۰ هزار سهم نيز معامله شده است.
۱۰:20در گروه سيمانى دو معامله بلوكى صورت پذيرفت. 29۱‎/ ميليون سهم سيمان تهران با نرخ ۴۱۱۶ ريال و ۵‎/۸۲ ميليون سهم سيمان شمال با نرخ ۴۵۴۲ ريال يكجا معامله شدند.
۱۰:30ديروز معاملات درين كاشان و سرمايه گذارى آذربايجان انجام نشدند و لذا امروز همچنان رقابت براى خريد اين دو سهم وجود دارد.
۱۰:30 هر چند كه ۳‎/۲ ميليون سهم ديگر از صف فروش و نيرو جمع آورى شد ، اما همچنان صف فروش يك ميليونى براى اين سهم وجود دارد.
۱۰:45فولاد مباركه همچنان در برابر عرضه ها مقاومت مى كند. تاكنون ۳ ميليون سهم معامله شده و قيمت در سطح ۳۳۴ تومان حفظ شده است.
۱۱:30تراكتورسازى ۶۸۷ هزار سهم معامله داشته است.
۱۱:50سايپا در حدود ۲ ميليون معامله تاكنون داشته است.
۱۲:20از ۷۳۰ هزار سهم معامله شده پتروشيمى خارك ، ۴۹۹ هزار سهم بلوك بوده است.
۱۲:25ليزينگ ايران با معامله ۲ ميليون سهمى مواجه بوده كه بلوكى انجام شده است.

توقف نماد بايد به يك هفته كاهش يابد
نقدينگى و نقد شوندگى سهام پذيرفته شده اصلاح اساسى است كه بايد در سال ۸۷ در بازار سهام انجام شود .به گزارش ايسنا عباس دهقان ـ عضو هيأت مديره كارگزارى كارآمد - با بيان اين مطلب خاطرنشان كرد: توقف نمادها در بازار نسبت به عرف رايج در دنيا بسيار غير متعارف بوده و نبايد نماد شركت هاى موجود براى برگزارى مجمع عادى سالانه يك ماه بسته باشند و اگربسترهاى لازم فراهم شده و اطلاعات مورد نياز به بازار ارائه شود توقف نماد بايد به يك هفته كارى كاهش يابد. وى افزود: توقف نماد درعرف رايج بازار براى برگزارى مجمع كمتر از يك هفته است.

عرضه عمده روغن ناب با موفقيت انجام شد
روز گذشته ۱‎/۰۷ درصد سهام شركت روغن نباتى ناب به صورت عمده معامله شد.به گزارش «ايران» ۲۱۴ هزار سهم اين شركت به قيمت ۷۵۰ تومان فروخته شد.براساس اين گزارش سهام شركت فوق توسط كارگزارى بانك تجارت عرضه شد اما نام خريدار مشخص نشد.

مس در مرز ۹ هزار دلار
خريد نقدى مس در دومين روز معاملات بورس لندن با نرخ هشت هزار و ۷۳۵ دلار بر تن معامله شد.به گزارش سنا، فروش نقدى اين فلز نيز با هشت هزار و ۷۳۰ دلار بر تن صورت گرفت.

حذف ماليات دادوستد اوراق بهادار در چين
دولت چين به منظور ايجاد تحرك و رونق بخشيدن به بازارهاى سهام، ماليات نقل و انتقال سهام را حذف كرد. به گزارش روابط عمومى بورس اوراق بهادار، تحليلگران مالى اين اقدام هوشمندانه دولت چين را عاملى مهم براى افزايش ارزش بورس هاى اين كشور و حفظ سرمايه گذاران ارزيابى مى كنند.

رونق بازار سرمايه با كاهش يك رقمى سود
در سيستم اقتصادى كشور هر چه ميزان بازده بازار پول كاهش پيدا كند در مقابل بازار سرمايه تقويت مى شود.
به گزارش جامع نيوز، تيمور ابوحمزه كارگزار بورس اوراق بهادار، ضمن بيان اين مطلب اظهار داشت: همان طور كه مى دانيم بازار پول و سرمايه دو رقيب ديرينه هم هستند و هر چقدر بازده بازار پول تنزل يابد به دنبال آن بازار سرمايه كشور تقويت مى شود.

بازار سرمايه در روزى كه گذشت با اختصاص ۶۴ درصد حجم معاملات به سيمانى ها رشد ۲۸ صدم واحدى شاخص بورس را تجربه كرد.به گزارش «ايران» شاخص هاى قيمت و صنعت هم در اين روز ۴ و ۷۳ صدم واحد رشد كردند.
در بازار معاملات ديروز فولاد خوزستان با تأثير ۳ واحدى بر شاخص در جمع پراثرترين شركت ها بر شاخص جاى گرفت.
در اين روز چادرملو، پتروشيمى اصفهان و پتروشيمى اراك به ترتيب در پله هاى اول تا سوم صف فروش نشستند.
روز گذشته تايدواتر همچنان نام پرتقاضاترين شركت را در صف خريد به خود اختصاص داد و بعد از آن سيمان فارس و خوزستان و دارويى سبحان ايستادند.
براساس اين گزارش خاك چينى ايران، سرمايه گذارى البرز و گلوكوزان بيشترين افزايش قيمت و حق تقدم بانك اقتصاد نوين، ايران ياسا تاير و رابر و پتروشيمى اراك بيشترين كاهش قيمت را تجربه كردند.
همچنين روز گذشته نماد معاملاتى شركت صنايع خاك چينى ايران پس از اعلام تعديل پيش بينى درآمد هر سهم براى سال مالى منتهى به ۸۶ بازگشايى شد.

چندان دور از واقعيت نيست اگر امسال را سال فلزات اساسى در بازار سرمايه بناميم چراكه فولاد مباركه و ملى مس دو عضو اصلى اين گروه از اولين ساعات معاملات تاكنون بيش از ۲۰ درصد بازار را به خود اختصاص داده اند. در اين ميان نفوذ ۱۱‎/۱۶ درصدى فولاد مباركه بركل بازار گوياى برترى اش ميان ساير بورسى ها به لحاظ ارزش معاملات است چراكه ارزش معاملات اين شركت تاكنون به رقمى بالغ بر ۵ هزار و ۲۴۷ ميليارد تومان رسيده است.
هرچند اين شركت در مدت زمان مشابه سال گذشته نيز با اختصاص ۷‎/۴۱ درصد از حجم معاملات به خود پرچم دار پله نخست ۱۰ شركت برتر بود اما ارزش معاملات اين شركت در مدت مشابه سال قبل به رقمى بالغ بر دو هزار و ۹۷۶ ميليارد تومان رسيد. اين امر نشان از رشد ارزش معاملات فولاد در دو ماهه ابتداى ۸۷ نسبت به مدت مشابه سال قبل دارد.شرح حال ملى مس شركتى كه در نيمه نخست ۸۶ به يمن اصل ۴۴ قانون اساسى ميهمان بازار شد دست كمى از فولاد ندارد چراكه اين شركت نيز با اختصاص ۹‎/۳۵ درصد از حجم معاملات به خود در رديف دوم رده بندى ۱۰ شركت برتر از نظر ارزش معاملات ايستاده است.ارزش معاملات اين شركت در اين مدت حدود ۴ هزار و ۳۹۵ ميليارد تومان است رقمى كه در مدت زمان مشابه سال گذشته در حدود دو هزار و ۶۴۹ ميليارد تومان بود. بررسى ما از ۱۰ شركت برتر بازار نشان از حضور چادرملو بر پله سوم با اختصاص ۴‎/۵۷ درصد حجم معاملات به خود و ارزش ۲ هزار و ۱۴۹ ميليارد تومانى اين شركت دارد. گل گهر هم كه طى روزهاى معاملاتى هفته گذشته چندين بار شاخص كل را تحت تأثير قرار داد در ۲ ماهه ابتداى سال با اختصاص ۴‎/۳۰ درصد حجم معاملات به خود بر سكوى چهارم با رسيدن ارزش معاملاتش به ۲ هزار و ۲۲ ميليارد تومان ايستاد.
اما در اين ميان سايپا حضور خود را با اختصاص ۴‎/۱۹ درصد حجم معاملات به خود در پله پنجم ثبت كرد جايگاهى كه حكايت از ارزش يك هزار و ۹۶۹ ميليارد تومانى معاملات سايپا دارد. اين آمار در حالى بر حجم معاملات سايپا به ثبت رسيد كه اين شركت طى مدت زمان مشابه سال قبل سكان ۵‎/۱۹ درصد حجم بازار را به دست گرفته بود و ارزش معاملاتش به رقمى بالغ بر ۲ هزار و ۸۵ ميليارد تومان مى رسيد.پرچم رديف پنجم با حضور ۳‎/۴۷ درصدى سرمايه گذارى اميد بر كل بازار به اين شركت اختصاص يافت شركتى كه ارزش معاملاتش از ابتداى سال تاكنون يك هزار و ۶۳۰ ميليارد تومان برآورد مى شود.
اما با نگاهى دقيق تر به رده بندى ۱۰ شركت برتر شاهد تكيه پتروشيمى خارك بر سكوى هفتم با اختصاص ۳‎/۰۶ درصد حجم معاملات به آن شركت هستيم.
ارزش معاملات اين شركت در مدت زمان يادشده حدود يك هزار و ۴۳۶ ميليارد تومان بود. اين در حالى است كه در سال گذشته پتروشيمى خارك پله چهارم را با اختصاص ۴‎/۲۶ درصد حجم معاملات از آن خود كرده بود. براساس رتبه هشتم در حالى به فولاد خوزستان تعلق گرفت كه ارزش معاملات شركت فوق رقمى بالغ بر يك هزار و ۲۹۲ ميليارد تومان را نشان مى داد در عين حال آمار نشان مى دهد حضور فولاد خوزستان بر ۲‎/۵۷ درصد بازار به ثبت رسيده است. بررسى دقيق تر از ۱۰ شركت برتر بورس نشان از حضور سرمايه گذارى غدير در سكوى نهم دارد. اين شركت در حالى ۲‎/۱۷ درصد حجم معاملات را طى دو ماه اخير به نام خود كرد كه در مدت مشابه سال قبل ۳‎/۵۸ درصد معاملات را به خود اختصاص داده و حضورش را در رديف پنجم به ثبت رسانده بود.
رتبه ششم ۱۰ شركت برتر بورس طى دو ماه اخير به ايران خودرو رسيد چراكه اين شركت تنها ۲‎/۱۱ درصد حجم معاملات را از آن خود كرد. اين در حالى است كه ايران خودرو در مدت مشابه سال قبل ۳‎/۳۴ درصد حجم معاملات را به خود اختصاص داده بود.
همانطور كه اين بررسى نشان مى دهد ۱۰ شركت برتر دو ماه ابتداى سال از نظر ارزش معاملات به ترتيب فولاد مباركه، ملى مس، چادرملو، گل گهر، سايپا، سرمايه گذارى اميد، پتروشيمى خارك، فولاد خوزستان، سرمايه گذارى غدير و ايران خودرو هستند. سكوهايى كه در مدت مشابه سال قبل به ترتيب از آن فولاد مباركه، ملى مس، سايپا، پترو شيمى خارك، سرمايه گذارى غدير، ايران خودرو، چادر ملو ، گل گهر ،سيمان فارس و خوزستان و پتروشيمى اراك شده بود.هرچند شش شركت از حاضران ۱۰ شركت برتر سال قبل در رده بندى سال جديد هم حضور دارند اما جايگاه آنها و نحوه حضورشان در بازار و ارزش معاملاتشان به دليل تغيير و تحولات بازار متفاوت شده، آمارى كه مى توان گفت تا پايان سال و حضور سهام شركت هاى اصل ۴۴ متفاوت مى شود.