فرناز قلعه دار

فرار رانندگان از صحنه تصادف معلول عوامل مختلفى است كه نتايج تحقيق ها و بررسى ها نشان داده اغلب اين گروه از رانندگان متخلف به دليل ناآگاهى از قوانين مربوطه، فرار از صحنه تصادف را به نجات جان مصدومان ترجيح مى دهند.
چرا كه وقتى راننده اى نمى داند در صورت فرار يا ماندن در محل تصادف چه سرنوشتى خواهد داشت بنابراين ترجيح مى دهد با فرار، خود را ازعاقبنى ناخوشايند كه به تصور خودش در انتظار اوست در امان نگه دارد. حال آن كه چه بسا حضور در محل حادثه يا انتقال سريع مصدوم به بيمارستان، براى راننده متخلف بسيار مفيدتر خواهد بود زيرا در اين صورت قانون نيز تخفيف هاى قابل توجهى در مجازات اين قبيل افراد در نظر گرفته كه يقيناً اعمال خواهد شد.
به عقيده كارشناسان قضايى و انتظامى موضوع فرار از صحنه تصادف بويژه مواردى كه مجروح برجا مى گذارد كاملاً غيراخلاقى و ضدانسانى است.
به اعتقاد كارشناسان، جنبه عاطفى اين نوع حوادث بسيار مهم است. چرا كه كمتر انسان باوجدان و خداشناسى حاضر مى شود يك انسان نيمه جان و بدحال را گوشه خيابان رها كند. فقط براى اين كه خود را از يك مهلكه نجات دهد. حال آن كه اين فرار به طور حتم موقتى خواهد بود و خيلى زودتر از آنچه كه راننده متخلف تصور مى كند به چنگ پليس و قانون گرفتار خواهد شد. اما آن روز مجازات هاى سنگينى در انتظار اين گروه از متخلفان خواهد بود.
* مهمترين علل فرار رانندگان از صحنه تصادف
سردار سيدكمال هاديانفر جانشين رئيس پليس راهنمايى و رانندگى كشور مهمترين عامل فرار رانندگان از صحنه تصادف را پيشداورى آنها دانسته و مى گويد: رانندگان وسيله نقليه پس از تصادف بلافاصله در ذهن خود پيشداورى و قضاوت مى كنند. يعنى با خود فكر مى كنند اگر مصدوم را از صحنه تصادف به مراكز درمانى انتقال ندهند برايشان بهتر است چرا كه در غير اين صورت مقصر شناخته خواهند شد. حال آن كه در بسيارى از تصادف هاى خودرو با عابر پياده، راننده مقصر نبوده و كارشناسان نيز به راحتى اين موضوع را مشخص مى كنند.
به گفته جانشين رئيس پليس راهنمايى و رانندگى، مهارت كم و توان ضعيف رانندگان برخى وسايل نقليه، نداشتن بيمه نامه شخص ثالث - كه طبق قانون براى هر خودرو الزامى است - از ديگر عوامل فرار رانندگان از صحنه تصادف است.
سردار هاديانفر همچنين مى گويد: بيمه كامل خودرو يا بيمه شخص ثالث مهمترين ابزار كمك به راننده وسيله نقليه در صورت بروز چنين حوادثى است چرا كه راننده خودروى بدون بيمه كه باعث مصدوميت فرد يا افرادى مى شود تنها راه نجات خود را در فرار از صحنه تصادف مى بيند. حال اگر راننده در همان دقايق اوليه پس از تصادف، مصدوم را به بيمارستان برساند به احتمال فراوان وى از مرگ نجات پيدا مى كند. اما اگر راننده فرار كند و مصدوم نيز به علت دير رسيدن به بيمارستان جان دهد، مجرم پس از دستگيرى علاوه بر اين كه دچار عذاب وجدان شديد خواهد شد مشكلات قتل غيرعمد و تشديد مجازات را نيز بايد تحمل كند. در صورتى كه ايستادن در محل تصادف به منظور كمك به مصدوم و انتقال به موقع وى به مراكز درمانى در واقع كمك به خود راننده خواهد بود. در اين ميان بيمه شخص ثالث خودرو، بار سنگينى از دوش رانندگان وسيله نقليه برخواهد داشت.
جانشين رئيس پليس راهنمايى و رانندگى كشور به رانندگان توصيه مى كند كه قبل از استفاده از وسيله نقليه خود از ايمنى كامل و سلامت خودرو، بويژه ترمزها و لاستيك چرخ ها اطمينان پيدا كنند. همچنين از كسب مهارت كافى در رانندگى و رعايت مقررات راهنمايى و رانندگى و همراه داشتن بيمه نيز غفلت نكنند.
وى از هموطنان خواست درصورت مشاهده تصادف هاى رانندگى كه راننده از صحنه مى گريزد بلافاصله شماره پلاك و نوع خودرو، رنگ و حتى مشخصات راننده را به نزديك ترين كلانترى محل وقوع حادثه يا پليس ۱۱۰ اطلاع دهند تا اقدام هاى پليسى لازم در كوتاه ترين زمان ممكن صورت گيرد.
* نقش فرهنگ سازى
سردار محمدى فر معاون حقوقى و پارلمانى نيروى انتظامى نيز معتقد است: فرهنگ سازى در جامعه، رعايت قوانين و مقررات راهنمايى و رانندگى از سوى مردم و عدم مماشات از سوى مسئولان قضايى و انتظامى از راه هاى كاهش جرايم رانندگى به خصوص تصادف ها است. چرا كه تجربه ثابت كرده تشديد مجازات و چشم پوشى نكردن از تخلفات رانندگى، تأثير به سزايى در كاهش جرائم داشته است.
به گفته سردار محمدى فر درگذشته به دليل ضعف هاى قانونى، راننده اى كه تصادف مى كرد يا فردى كه مصدوم حادثه اى را به مراكز درمانى منتقل مى كرد مشكلاتى وجود داشت. به همين خاطر اين افراد تا مشخص شدن علت حادثه و شناسايى عامل اصلى تحت نظر يا بازداشت مى شدند. اما امروزه با تصويب قوانين مدون اين مشكلات به طور كامل برطرف شده است. بنابراين رانندگان يا افراد نوعدوست نبايد نگران برخوردهاى شديد يا نامناسب پليس يا مسئولان قضايى باشند. چراكه تمامى اين موارد به طور قانونى حل شده است. چنين رانندگانى فقط براى لحظه اى فكر كنند كه چنانچه چنين حادثه اى براى آنها يا خانواده شان رخ دهد چه انتظارى از راننده يا شاهدان حادثه دارند
به عقيده سردار محمدى فر ترس و هيجان بعد از تصادف و عدم مهارت برخى رانندگان از عوامل اصلى فرار آنهااز صحنه تصادف است. در حالى كه وظيفه مسئولان و رسانه هاى جمعى است كه با فرهنگ سازى و اطلاع رسانى صحيح به مردم بخصوص رانندگان متخلف بياموزند كه خسارت و مشكلات اين نوع حوادث در صورت فرار بسيار بيشتر خواهد بود تا اين كه موقع تصادف در صحنه بمانند و يا مصدوم را به بيمارستان منتقل كنند.
وى با اشاره به اين كه آماررانندگان فرارى از صحنه تصادف ها كاهش چشمگيرى يافته است، خاطرنشان كرد: معمولاً رانندگانى كه حالت طبيعى ندارند يا در هيجانات ناشى از مصرف مواد مخدر و روانگردان ها به سر مى برند يا مدارك و گواهينامه خودرو را همراه ندارند از جمله افرادى هستند كه پس از تصادف هاى منجر به مصدوميت از محل فرار مى كنند. چراكه تصور مى كنند جرمشان سنگين تر شود.
* زمان طلايى نجات مصدومان
دكتر محمدمهدى قيامت رئيس انجمن بيهوشى و مراقبت هاى ويژه كشور نيز يكى از مهمترين معضلات حل نشده كشور را آمار بالاى تصادفات رانندگى دانسته و مى گويد: هنگامى كه آمار تصادف هاى رانندگى بالا باشد در نتيجه مرگ و مير و مصدوميت هاى ناشى از اين قبيل حوادث هم بالا خواهد بود. موضوع فرار برخى رانندگان نيز يكى از تبعات همين معضل اساسى در كشور است.
دكتر قيامت مى گويد: متأسفانه در كشور ما درباره اين پديده ناپسند و غيرانسانى كار فرهنگى مناسب انجام نشده است. به همين خاطر هم اغلب رانندگان متخلف پس از برخورد با عابران پياده، موتورسوار يا خودروها به علت قرار گرفتن در حالت خاص روحى، روانى ناشى از تصادف امكان تصميم گيرى صحيح را ندارند. به همين خاطر فرار را بهترين و كم هزينه ترين گزينه قلمداد مى كنند. هرچند كه بيشتر آنها خيلى زود پشيمان شده و حتى در برخى مواقع به صحنه تصادف هم بر مى گردند. اما آنچه در اين ميان غيرقابل برگشت است زمان طلايى نجات مصدومان است چراكه در تصادف هاى منجر به مصدوميت، زمان بسيار محدود و طلايى براى نجات جان مصدومان وجود دارد. بنابراين اگر مصدومانى كه دچار ضربه هاى مغزى، شكمى و زخم هاى بسته مى شوند در زمان طلايى به بيمارستان برسند اميد زيادى براى نجات و يا كاهش عوارض و صدمات ناشى از تصادف دارند. اما متأسفانه در كشور ما به علت نبود فرهنگ صحيح آموزش، اغلب مصدومان سوانح رانندگى به دليل دير رسيدن يا نرسيدن به مراكز درمانى جان خود را از دست مى دهند.