فرانسوا برنار هوگه
ايالات متحده آمريكا همواره براى اين كه جهان عربى - اسلامى را نسبت به سياستهاى خود خوشبين كند سعى كرده است از ديپلماسى موسوم به ديپلماسى عمومى استفاده كند. واشنگتن از اين راه به دنبال ارتقاى منافع ملى خود با استفاده از اطلاعات و نفوذ رسانه اى در اين كشورهاست. اين وظيفه مدت ها بر عهده آژانس اطلاعات آمريكا (CIA) بود كه در سال ۱۹۵۳ توسط آيزنهاور تأسيس شد و مسئوليت صداى آمريكا و راديو اروپاى آزاد را كه به طور مستقيم از بلوك شوروى پخش مى شد بر عهده داشت.
اين راديو ها با استفاده از برنامه هاى خود همواره به دنبال ارتباط گيرى با نخبگان كشورهاى حساس و توليد برنامه هاى صوتى و تصويرى بودند كه چهره اى مثبت از ايالات متحده آمريكا ارائه دهند به طورى كه تمامى اين دستاورد ها در كلكسيون آژانس اطلاعات آمريكا تا سقوط ديوار برلين ديده مى شود. اما اين برنامه ها تنها در دوران سرخوشى آمريكا در دوران رياست جمهورى بيل كلينتون به فراموشى سپرده شد و طى سالهاى دهه ۹۰ جهانى سازى و پيروزى ارزشهاى آمريكايى به عنوان تنها حادثه شوم تاريخى تلقى مى شدند.
برخى اعضاى سابق دولت ريگان كه اغلب به نومحافظه كاران پيوسته اند به اين حقيقت اذعان كرده اند كه شرق نه تنها به كمك انسجام اخلاقى خود بلكه بوسيله تلويزيون و سينماى خود در برابر جنگ ستارگان و برترى اقتصادى غرب توانست مقاومت كند.
در جنگ اول خليج فارس شبكه CNN انحصار مديريت سيل تصاويرى را كه بسيار مؤثر بودند برعهده داشت. سپس در جنگ كوزووتلويزيونهاى غرب جنبه مثبت جنگ يعنى دموكراسى را به نمايش درآوردند.
به هرحال همه اين موارد از چيزى به نام ديپلماسى عمومى حكايت مى كردند. نخستين تجلى اين نظريه ايجاد معاونتى در وزارت خارجه به همين عنوان بود. در اين راستا برنامه هايى بامضمون برخوردارى مسلمانان مقيم آمريكا از آزادى توليد شد كه در نوع خود موفقيت هايى براى نفوذ غرب در برخى مناطق مسلمان نشين بالكان نيز به دست آورد. در ادامه سايتهاى اينترنتى نيز راه اندازى شد تاآنچه ارزشهاى مشترك آمريكا خوانده مى شد را القا كنند. كاخ سفيد دفتر ارتباطات جهانى را ايجاد كرد تا ايده جنگ آينده عراق را در مطبوعات بين المللى تبليغ كند.
اما همه اين ها تنها آغاز عملياتى واقعى بود كه در امواج سراسر جهان مى خواست به جريان بيفتد و هدف از آن كاهش نفرت و دشمنى جهان اسلام با آمريكا بود. شب حمله آمريكا به افغانستان در ۷ اكتبر ،۲۰۰۱ ميليون ها آمريكايى هدف بمباران رسانه اى قرار گرفتند. CNN، فاكس نيوز و ساير شبكه هاى خبرى تصاويرى از حوادث سال ۲۰۰۱ را نشان دادند كه در آن هواپيماهاى در حال عمليات، بمب افكن هاى در حال اوج گيرى، شبيه سازى رايانه اى و آسمان پر از موشك توجه هر بيننده اى را به خود جلب مى كرد. در همان زمان نيز تصاوير ويديويى اسامه بن لادن در شبكه عرب زبا ن الجزيره كه تا آن هنگام شهرت چندانى نداشت به نمايش درآمد. تا آن موقع، الجزيره در خارج از مناطق تحت پوشش خود شناخته شده نبود و هيچ شبكه اى هم در جهان نمى توانست از چنين اسناد هيجان برانگيزى چشم پوشى كند.
همزمان با تهديدات بن لادن ، ميليون ها تماشاگر تلويزيون با آرم الجزيره و وجود يك شبكه خبرى ماهواره اى به زبان عربى آشنا شدند . اين شبكه در سال ۱۹۹۶ راه اندازى شد و تأمين مالى آن نيز بر عهده قطر بود. الجزيره طى چندين سال فعاليت خود توانسته بود با پوشش اخبار انتفاضه دوم و همچنين كثرت برنامه هايش در باره فلسطين جمعيت قابل توجهى از اعراب را به سوى خود جلب كند. در شبكه الجزيره نظامهاى عربى از سوى مخالفان مورد انتقاد قرار گرفتند. امرى كه در شبكه هاى داخلى اين كشور ها غير ممكن است. برخى برنامه هاى مناظره شبكه الجزيره و برخى مجريان اين شبكه از جمله Tayssir Allouni از زمان دستگير شدن در اسپانيا به اتهام ارتباط با القاعده داراى شهرت جنجالى شدند. اين شبكه كه داراى سى و پنج ميليون بيننده در خاورميانه در خارج از اين منطقه بود در رقابت با حريفان غربى رو به گسترش مناطق تحت پوشش خود نهاد و از اكتبر سال ۲۰۰۱ به عنوان منبع تصاوير براى ديگر شبكه هاى تلويزيونى در جهان شد. به طورى كه خبرنگاران آن با افتخار مى گويند : نگاه چهار گوشه جهان به CNN است و نگاه CNN به الجزيره.
در نخستين گام، مقامات امنيتى آمريكا واكنش هاى متفاوتى نسبت به الجزيره نشان دادند و چنين بهانه آوردند كه رهبر القاعده مى تواند با استفاده از اين شبكه دستوراتش را به طرفداران خود برساند. برخى از نزديكان بوش نيز چندين بار در اين شبكه حاضر شده اند كه از مشهورترين اين چهره ها مى توان از كاندوليزا رايس و كالين پاول نام برد به طورى كه سفير سابق آمريكا در سوريه يعنى كريستوفر روس كه تسلط كامل به زبان عربى دارد چنان حضورى در اين شبكه داشت كه به عنوان سفير آمريكا در الجزيره از وى ياد مى شود. طى سالهاى گذشته، الجزيره چندين نوار ويديويى و صوتى از القاعده پخش كرده است. اين درحالى است كه پيام هاى اين گروه تروريستى قبل از اين فقط از طريق اينترنت پخش مى شد. بدين ترتيب ديگر لازم نيست تروريست ها براى پخش تصاوير و پيام هاى خود با شبكه هاى تلويزيونى دست و پنجه نرم كنند. پس مى توان گفت با حضور شبكه الجزيره شاهد بروز دو رويداد عظيم هستيم: اول اين كه آمريكا انحصار تصاوير خبرى را از دست داده است و دوم اين كه از اين پس ثروت هاى كلان اعراب به سمت رسانه ها سوق پيدا كرده است.
ادامه دارد

ترجمه: حسين قنبرى گرمى‎/ بخش پايانى
طى دوره اول رياست جمهورى اوريبه در كلمبيا از سال ۲۰۰۲ تا ۲۰۰۶ ، ۱۴۰۰ تن از شبه نظاميان راست افراطى اين كشور كشته و ۱۲۰ هزار تن ديگر نيز دستگير شدند. چندى بعد در چارچوب برنامه عدالت و صلح عفو «نيروهاى متحد دفاع كننده از خود» پيشنهاد شد و ۳۰ هزار تن از اين شبه نظاميان سلاح هاى خود را بر زمين گذاشتند ولى هم اكنون ۳ هزار تن از اين شبه نظاميان در زندان هستند.
پس از شكست رئيس جمهورى سابق كلمبيا در گفت وگو با نيروهاى مسلح انقلابى كلمبيا (فارك) اوريبه نيز موفق به اين كار نشد زيرا شرايط اوليه پيشنهاد شده از سوى دولت كلمبيا و فارك شروع مذاكرات را در اين زمان غير عملى كرده است.
اوريبه اما مدعى است موفق شده است تا حدى ناامنى را از كشورش دور كند و طى دو سال با عمليات هاى پليس كلمبيا نزديك به پانصد تن از افراد گروگان گرفته شده آزاد شدند و طى سال ۲۰۰۲ تا ۲۰۰۵ شمار قتل ها از۲۸هزار و ۷۰۰مورد به ۱۸هزار مورد برساند. آلوارو اوريبه همواره به عوام فريبى متهم بوده است. در اروپا سياست اوريبه اغلب مورد انتقاد قرار گرفته و همواره نوعى بدبينى نسبت به اين سياست ها وجود دارد. NGO هاى بين المللى اغلب سوء استفاده دولت كلمبيا از قدرت خود عليه اتحاديه ها را افشا مى كنند. اوريبه همچنين در خارج از كشور به علت سرسختى و سازش ناپذيرى در قبال چريك هاى فارك زير سؤال رفته است.
* همكارى و روابط با تجارت مواد مخدر
آژانس اطلاعات دفاعى آمريكا در يك سند رسمى كه به صورت «سند بدون بررسى نهايى» طبقه بندى شده و مربوط به سال ۱۹۹۱ است اوريبه به عنوان همكار كارتل مواد مخدر مدلين و دوست صميمى پابلو اسكوبار معرفى شده است. اوريبه همچنين اين كارتل را با قوانينى درباره استرداد كمك كرده است.
در همين ليست نام خود اسكوبار، كارلوس ويو خواننده كلمبيايى و ساير شخصيت هاى اين كشورديده مى شود. انتشار اين اسناد مناقشات فراوانى برپا كرد و وزارت امور خارجه آمريكا را وادار به واكنش و ارائه برخى توضيحات كرد. اين وزارتخانه اسناد مذكور را به اين بهانه كه در طبقه اسناد بدون بررسى نهايى قرار دارند رد كرد.
هم اكنون نيز آمريكا همچون سال ۱۹۹۱ اين اطلاعات را ناقص و همراه با اشتباه توصيف مى كند. در بيستم فوريه سال ۲۰۰۷ روزنامه آرژانتينى Clarin مقاله اى را از پابلو بيفى با عنوان روابط اوريبه منتشر كرد. بيفى در اين مقاله به امكانات ارتباطى غير قانونى آلوارو اوريبه و نمايندگان پارلمان اين كشور در گذشته با كارتل مدلين اشاره كرده بود. در اين مقاله اوريبه متهم شده بود زمانى كه رئيس هوانوردى كلمبيا بود به هواپيماهاى قاچاق مواد مخدر متعلق به پابلو اسكوبار مجوز پرواز داده است. سفير كلمبيا در آرژانتين در اين باره گفت كه اوريبه قبلاً به چنين اتهاماتى در نوزده فوريه سال ۲۰۰۲ در مصاحبه با روزنامه El Espectador كلمبيا پاسخ داده است.
اوريبه در آن مصاحبه گفت: زمانى كه من رئيس هوانوردى كلمبيا بودم هواپيماهاى مواد مخدر تنها در صورتى مى توانستند پرواز كنند كه گواهى وزارت دادگسترى كلمبيا تأييديه دادگاه را داشته باشد. آرشيو اين پرواز ها وجود دارد و مى توانيد با مراجعه به آنها پرواز هاى غير قانونى را ببينيد. اما اين سند به اتهاماتى اشاره مى كند كه وى و پدرش آلبرتو اوريبه سيه را از نزديكان خانواده اوچوآ Ochoa از قاچاقچيان مواد مخدر كارتل مدلين بوده اند و اينكه مقامات دولت آمريكا خواستار استرداد آنها شده اند؛ مواردى كه در كتابى با عنوان شواليه كوكائين نوشته فابيو كاستيلو آمده است.