محمدرضا فتحى مقدم، عباس شيخ حسن

اينشتين زمانى گفت: هر بچه اى يك نابغه متولد مى شود اما علت اين كه بيشتر مردم مانند نابغه ها عمل نمى كنند اين است كه نمى دانند چه اندازه خلاق و باهوش اند. مى توانيم اين موضوع را «اثر شوراتزنگر» هم بناميم؛ هيچ كس تصورش اين نيست كه شوارتزنگر از سر خوش اقبالى، تنومند به دنيا آمده است! همه مى دانند كه او و افرادى مثل او هزاران ساعت كار كرده اند تا بدنشان را بسازند و بتوانند در رقابت ها شركت كنند و برنده شوند. توانمندى هاى خلاقانه شما هم به همين صورت است. اين توانمندى ها در جريان استفاده و كاربرد، رشد مى يابد، ولى لازم نيست كه هزاران ساعت براى افزايش توانايى تفكر خلاق خود اختصاص دهيد. با چند كار و تمرين ساده مى توانيد كارى كنيد كه چشمه هاى خلاقيت در وجودتان جارى شود، به گونه اى كه حتى خودتان هم از كميت و كيفيت عقايد خوبى كه با آنها روبه رو مى شويد، تعجب كنيد. به گمان من بهترين تعريف از خلاقيت، خيلى ساده، توسعه و بهبودى است.
براى خلاق بودن، لازم نيست كه دانشمند يا هنرمند باشيد، كافى است هر جا كه هستيد و هر آنچه كه انجام مى دهيد براى بهبود توانايى هايتان باشد تا به موقعيت بهترى دست يابيد. همه بخت و اقبال هاى خوب زمانى به ما رومى آورد كه تفكر و انديشه اى براى بهبود شرايط داشته باشيم. در حقيقت يك پيشرفت و ترقى ۱۰درصدى جديد يا متفاوت مى تواند سكوى پرتاب ما در مسير شهرت و ثروت باشد. تخمين زده شده است كه هر كسى كه در فكر پيشرفت كارى است، در مسير خانه و محل كارش، به طور متوسط چهار عقيده و نظر در اين زمينه درذهنش مى پروراند كه هر يك از اين نظرها مى تواند موجب موفقيت او شود.
منظور اين كه موضوع اين نيست كه ايده و نظر براى اجرا نداريم بلكه آن عقايد را به اجرا درنمى آوريم. بيشتر مردم عقايد و نظرات خودشان را رد مى كنند و آنها را ارزشمند نمى دانند فقط براى اين كه حاصل انديشه خودشان است! توماس اديسون نابغه بسيار خلاق و موفق، زمانى گفت ۹۹ درصد خلاقيت، تلاش و سختكوشى و فقط يك درصد آن الهام است.
تحقيقات گسترده در زمينه خلاقت مؤيد گفته اوست. در فرآيند خلاقيت چهار بخش كلى مورد قبول وجود دارد: آماده سازى، تفكر يا انديشه، درك، كاربرد.
به نظر مى رسد آماده سازى مهم ترين مرحله باشد. اين مرحله شامل جمع آورى اطلاعات صحيح و پرسيدن سؤالات درست است. موفقيت شما در زندگى ـ در حد قابل توجهى ـ به كميت عقايد و نظراتى كه مطرح مى كنيد بستگى دارد. به نظر مى رسد كيفيت عقايد در درجه دوم اهميت قرار دارد. به عبارتى اگر شما نظرات كافى داشته باشيد، يكى از آنها يا حتى بيشترشان براى شما «جايزه آور» خواهد بود.
اين سؤالات مى تواند به تمركز و خلاقيت شما كمك كند.
۱ـ سعى داريم چه كارى انجام دهيم
۲ـ چگونه مى خواهيم آن را انجام دهيم!
۳ـ فرضيات ما چيست
۴ـ چه اتفاقى مى افتد اگر فرضيات ما غلط از آب درآيد
همه پيشرفت ها با سؤالات مربوط به موقعيت هاى موجود و جارى آغاز مى شود. اگر به هر علتى پيشرفتى حاصل نمى شود توقف كنيد و از خودتان دوباره سؤال سختى را بپرسيد كه ذهنتان را تحريك مى كند تا احتمالات ديگر را در نظر بگيريد. وقتى دانشمندان در حال انجام تحقيق براى دست يافتن انسان به كره ماه بودند، براى ماه ها حتى سال ها متوقف شدند. آنها درنمى يافتند كه چگونه موشكى را با سوخت كافى به ماه بفرستند تا بر روى كره ما بنشيند، پرتاب بشود، جاذبه ماه را بشكند و به زمين برگردد. مشكل آن بود كه اصلاً آيا موشك تا آن حد سوخت دارد كه به حركت دربيايد و با آن همه سنگينى اش از جايگاه اوليه اش در زمين بلند شود
سرانجام اين فرض را مطرح كردند كه سفينه قمرى بايد روى كره ماه فرود آيد. وقتى كه چنين فرضى مورد سؤال قرار گرفت، نتيجه گرفتند كه موشك اصلى مى تواند دور ماه بچرخد در حالى كه بخش كوچك ترى از آن بر روى سطح ماه مى افتد و دوباره براى بازگشت به زمين به موشك در حال چرخش ملحق مى شود، به اين ترتيب اين بن بست ذهنى شكسته شد.
دومين راه تقويت ذهن و تفكر خلاق استفاده از اهداف شديداً مورد علاقه است. هر چه بيشتر دنبال چيزى باشيد و هر چه موضوع براى خودتان روشن تر باشد، احتمال پيش آمدن عقايدى كه بتواند شما را در حركت پيش رو يارى كند بيشتر است، به همين خاطر است كه بر مكتوب كردن اهداف و طرح هاى روشن، به منظور اجرا، بارها و بارها تأكيد شده است. هر هيجان شديدى مانند ميل و خواسته، برانگيزاننده خلاقيت است و عقايد و نظراتى به دنبال دارد تا آن ميل و خواسته عملى شود و هر چه كه بيشتر عقايد و نظرات و طرح هايتان را بنويسيد و مرور كنيد، همه نوع احتمال در اجراى آن اهداف به ذهنتان خواهد رسيد.
اگر مشكلى داريد كه به هر علتى نگرانتان مى كند به آنچه كه بسرعت مى توانيد انجام دهيد فكر كنيد تا نگرانى تان كم شود. اين كاربرد اصلى نيروهاى خلاق شماست.
بنابراين كليد اول موفقيت در تفكر خلاق، وضوح و روشنى است. زمانى را براى فكر كردن درباره اين مطلب اختصاص دهيد، بحث كنيد و سؤالاتى بپرسيد. اين كمك مى كند تا آنچه را كه سعى در انجامش داريد به طور دقيق روشن شود و مشكلاتى كه در حال حاضر با آن روبه رو هستيد به طور كامل مشخص شود. همان طور كه تفكر مبهم به پاسخ هاى مبهم منتهى مى شود، تفكر روشن و آشكار به پاسخ هاى روشن منتهى مى شود.
كليد دوم «تمركز حواس» است. هر چيز ديگرى را كناربگذاريد و همه توجه و نيروهاى ذهنيتان را روى غلبه بر يك مانع خاص يا رسيدن به يك هدف مهم متمركز كنيد. توانايى در تمركز بر يك موضوع واحد بدون انحراف و دور شدن، نشان يك متفكر و دانشمند ممتاز است.
كليد سوم، «ذهن باز» است. يك شخص متوسط ديدگاهى خشك و ثابت و غيرقابل تغيير در گرفتن اطلاعات دارد. متفكر خلاق در مقايسه داراى ديدگاهى انعطاف پذير و ذهنى باز است. به گونه اى كه به راه هاى گوناگون براى به دست آوردن اطلاعات فكر مى كند. به عبارت ديگر متفكر برتر صبورتر است و تمايل به درنظر گرفتن انتخاب هاى گوناگون قبل از تصميم گيرى دارد. جنبه خلاق ديگرى وجود دارد كه مى تواند بسيار سودمند باشد و آن عبور از مرحله «محدود و منحصر كننده» است.
بين شما و هر هدفى كه مى خواهيد به آن دست بيابيد يا هر مشكلى كه قصد حل كردنش را داريد تقريباً به طور ثابت مرحله محدود و منحصر كننده يا نقطه مسدودكننده وجوددارد. اين مرحله مسدود كننده ممكن است يك شخص ديگر، يك مانع خاص، مشكلى خاص، يا حتى نبود اطلاعات يا مهارت باشد. وظيفه شما اين است كه درباره آن فكر كنيد، تصميم بگيريد و سپس دست به كار شويد و آن را از سر راه برداريد.
فراموش نكنيد شما يك نابغه هستيد و با پتانسيل خلاقيت متولد شده ايد، اما توانايى هاى خلاق، پنهان و غيرفعال اند. آنها مانند ماهيچه هاى شما در صورت به كارگيرى و تمرين رشد مى كنند. شما مى توانيد نيروهاى خلاق خود را در هر موقعيتى همواره با تأمل و به طور خاص با به كارگيرى شان افزايش دهيد تا خلاقيت و پاسخ خلاق در زندگى براى شما مانند نفس كشيدن طبيعى شود.
كارهايى وجود دارد كه انجام آنها مى تواند تأثير مثبت بيشترى در زندگى شما داشته باشد؛ اگر فكر كنيد كه مى توانيد، مى توانيد.

اشرف پورمند
لابد برايتان پيش آمده كه چيزى را گم كنيد يا فراموش كنيد كه آن را كجا گذاشته ايد؛ معمولاً وقتى عجله داريم به خاطر نمى آوريم كه كيف پول راكجا گذاشته ايم ، كليد را پيدا نمى كنيم تا در منزل را قفل كنيم يا به دنبال گوشى همراهمان مى گرديم، اما گاه به علت سردرگمى و شلوغى محيط منزل يا كار با اين مشكل مواجه مى شويم. نگران نشويد راهكارهايى براى پيشگيرى از اين موارد وجود دارد كه به شما كمك مى كند وسايل مهمى مانند كليد، كيف پول و گوشى همراهتان را گم نكنيد.
* كيف پول
ظرفى را براى گذاشتن كيف پول اختصاص دهيد. ساعت و دسته كليد را هم مى توانيد داخل اين ظرف بگذاريد. ظرف را روى جاكفشى يا جايى بگذاريد كه در مسير خروج از خانه باشد و موقع بيرون رفتن حتماً آن را ببينيد. قراردادن كيف پول در جيب شلوار يا كت نيز راهكار مناسبى است ، به شرط آن كه فراموش نكنيد موقع تعويض لباس كيف را هم برداريد.
* دسته كليد
دسته كليد وسيله اى است مهم كه نبود آن موجب تشويش و نگرانى مى شود زيرا امنيت ماشين و خانه تان را به خطر مى اندازد.
بهترين راهكار، قراردادن آن روى جاكليدى كنار در منزل است، اما در محلى امن براى مثال جايى در راهرو ياجايى كه فقط خودتان بدانيد، كليد يدكى قرار دهيد تا سرگردان نشويد.
* تلفن همراه
فراموش كردن تلفن همراه برابر است با فراموش كردن شماره تلفن هاى ضرورى و قرارهاى مهم.
گوشى را هميشه در محل مشخصى در خانه بگذاريد، محل شارژ گوشى هم مى تواند جاى مناسبى باشد.
گوشى را كمتر در حالت بى صدا بگذاريد تا هر وقت آن را گم كرديد با زنگ زدن به شماره خودتان آن را پيدا كنيد.
* پرونده ها
گم شدن پرونده هاى كارى، قبض ها و رسيدها، رسيدهاى ارزشمند و كاتالوگ هاى راهنماى وسايل برقى موجب سردرگمى مى شود. از پرونده هاى كارى هميشه كپى تهيه كنيد و قبض هاى موجود را طبقه بندى كنيد مثل آب، برق، گاز، تلفن و براساس تاريخ آنها را به هم منگنه كنيد و داخل يك پوشه قرار دهيد.
كاتالوگ ها (راهنماى وسايل) را داخل پوشه و يا جعبه اى كوچك بگذاريد تا هنگام نياز ، به آسانى به آنها دسترسى داشته باشيد.
* حواس جمع
بهترين راه جلوگيرى از گم كردن يا فراموش كردن ضروريات روزمره داشتن حواس جمع است كه به شما كمك مى كند تا به راحتى جاى وسايل را به خاطر آوريد.
اگر هر چيزى را كه بر مى داريد دوباره سر جايش قرار دهيد ديگر اتاق يا محل كار به هم ريخته نخواهيد داشت. نظم و ترتيب بهترين روش پيشگيرى از دردسرهاى گم كردن اشياست.