ندا بهارى
هوجين تائو، رئيس جمهورى چين، سفر نمادين خود براى گشودن فصل جديد دوستى با ژاپن را آغاز كرد. جين تائو هرچند محور اين ديدار تاريخى را مسائل تجارى و امنيتى خوانده است اما به باور ناظران، اين سفر كه نخستين ديدار سران دو قدرت آسيايى طى يك دهه اخير است در پى ذوب كردن يخ هاى اختلاف ميان دو كشور است كه طى چند سال گذشته روابط اين دو قدرت را دستخوش تنش كرده است. فوكودا و جين تائو در اين سفر علاوه بر امضاى پيمان ها و توافقنامه هاى زياد، مجموعه اى از اقدامات سمبليك را تدارك ديده اند كه از جمله اين موارد مسابقه پينگ پونگ ميان رهبران دو كشور است.
جين تائو همچنين هديه اى به مردم طبيعت دوست ژاپن ارائه كرد و وعده داد براى آنها خرس پاندايى بفرستد كه بتوانند جايگزين پيرترين خرس پانداى خود كنند كه هفته گذشته در باغ وحش توكيو جان سپرد.
هوجين تائو، پيش از سفرش به ژاپن در بيانيه اى به اين مناسبت ايده ها و اهداف خويش را از اين سفر آشكار كرد.
وى اظهار داشت: يكى از برنامه هاى اين سفر رسيدگى به اختلاف هاى دو كشور بويژه درخصوص منابع مشترك گاز در درياى شرقى است. احتمال دارد در اين سفر دو كشور توافقنامه اى را درباره اين مسئله مورد اختلاف به امضا رسانند.
به گفته كارشناسان اگر دو كشور بتوانند به توافقى درباره اين منابع گازى دست پيدا كنند، رويداد مهمى به ثبت خواهد رسيد.
اما بخش ديگر توافقات دوطرف حول رفع برخى شبهات و بدبينى تاريخى تنظيم شده است. چين و ژاپن از سال ۲۰۰۱ به اين سو بر سر پاره اى حوادث تاريخى دچار تنش شدند كه اوج آن در زمان نخست وزيرى كويزومى روى داد. وقتى كه هر دو كشور اقدام به تاريخ نگارى تدوين وقايع جنگ دو كشور كردند، هر يك روايتى متفاوت از جنگ ارائه دادند.
اما فوكودا پس از آن كه به مقام نخست وزيرى چين رسيد، سعى كرد با دادن وعده هايى در خصوص اين اختلافى كه بر سر يك مكان يادبود جنگ به وجود آمده بود، ابرهاى تيره بدبينى را كنار بزند.
به هر حال سخنگويان دو طرف، ضيافت سياسى توكيو را مهم خوانده اند. هوجين تائو حتى اشتياق پكن به بهبودى روابط با همسايه شرقى اش را در تنظيم جدول همكارى جديد ابراز كرد. اين طولانى ترين سفرى است كه او به يك كشور مى كند و همين گوياى اهميت خاص آن براى جين تائو است. او در آستانه اين ديدار گفته بود: «در اين ديدار، دوستان قديمى ژاپنى ام را ملاقات مى كنم و دوستانى جديد نيز براى خود خواهم يافت.»
علاقه شديد دو كشور براى گسترش روابط با يكديگر تا حدى به نيازهاى آنان نيز برمى گردد. چين خواهان تكنولوژى و اختراعات ژاپن است و ابراز داشته كه توكيو به توسعه اقتصاد خود كمك كند. در مقابل، ژاپن نيز به بازار ميلياردى چين چشم دوخته.
براين اساس چين در نظر دارد با افزايش ۱۲ درصدى، حجم مبادلات و مناسبات تجارى خود با ژاپن را به ۲۳۶ ميليارد دلار برساند.
ياسو فوكودا در آستانه ورود هوجين تائو به ژاپن اظهار داشته: اميدوارم گفت وگو هاى خوبى داشته باشيم. در مورد اين كه پيامد همكارى ژاپن و چين در مورد منابع گازى چه خواهد شد اين نه فقط متضمن روابط دو جانبه خوب ما خواهد شد كه صلح و امنيت را نيز براى دو كشور و منطقه رقم خواهد زد.

سليمان دعويسرا

با رفتن بوش از كاخ سفيد فقط ايالات متحده نيست كه با چشم اندازى از ابهام در اقتصاد و ديپلماسى روبرو مى شود. سايه اين ابهام و آشفتگى اكنون بيش از همه بر متحد اصلى آمريكا در خاورميانه سنگينى مى كند.
اتفاقات مهمى دست به دست هم داده تا ساكنان سرزمين هاى اشغالى با تشويش و اضطرابى بيش از شهروندان آمريكا آخرين روزهاى زمامدارى بوش را به سر كنند. كافى است كه به نطق هايى كه اين روزها از تريبون كنيست اسرائيل در سرزنش بوش و اولمرت ايراد مى شود گوش فرادهيد.
به موازات جنگ و دعوايى كه درون حاكميت رژيم صهيونيستى بروز كرده مناسبات تل آويو با تشكيلات خودگردان فلسطين نيز به هم ريخته است. اگر اسرائيلى ها در پايان دوران ناكام بوش، اولمرت را به عنوان بازنده اصلى به سوى كرسى محاكمه سوق مى دهند فلسطينى ها و اعراب نيز محمود عباس را آماج خشم و اعتراض خويش قرار داده اند. بنابراين در خاورميانه، فرصت ها فقط از كف بوش ربوده نشده است بلكه اتهام فرصت سوزى گريبان متحدان درجه اول او در فلسطين اشغالى را هم فرا گرفته است.
آخرين بار، گدعون ساعر رئيس فراكسيون حزب ليكود در پارلمان رژيم صهيونيستى - حزبى كه اولمرت از آن برخاسته است - خواهان بركنارى اولمرت شد و گفت او چاره اى جز استعفا ندارد. بحران هاى عصر اولمرت زمانى يكى پس از ديگرى سر باز مى كند كه اين رژيم در تدارك جشن بزرگ شصتمين سال تأسيس خود است. جشنى كه به اعتقاد خود تحليلگران اسرائيل در بحرانى ترين روزهاى اين رژيم بر پا مى شود. از همين روست كه شالوم كيتال مالك يكى از روزنامه هاى اسرائيل مى گويد: واقعاً دليلى براى جشن گرفتن وجود ندارد. آينده اسرائيل مه آلود است و اوضاع چه براى ما و چه براى كشورهاى همسايه اميدوار كننده نيست.
برآوردهايى هم كه از نظرات يهوديان ساكن سرزمين هاى اشغالى صورت گرفته گوياى عمق بحران است. هاآرتص خبر داده كه طبق تازه ترين نظرخواهى ها ميزان نگرانى از آينده در فلسطين اشغالى به بالاترين سطح در ۶۰ سال اخير رسيده است. برپايه اين برآورد تنها چهار درصد اسرائيلى ها از چيزى نمى ترسند و چهار درصد نيز نمى دانند از چه بايد بترسند.
براساس اين نظرسنجى جمعى از ساكنان فلسطين اشغالى از آغاز جنگ در مرز اسرائيل و لبنان هراس دارند و عده اى ديگر از اسرائيلى ها نيز از به هم ريختن اوضاع به طور كلى و بى نظمى در امور داخلى مى ترسند.
اما عوامل اين ترس و اضطراب در پايان دوره اولمرت چيست، چه عناصر جديدى در خاورميانه به قدرت مخالفان رژيم صهيونيستى اضافه شده كه اين گونه اسباب ترس از آينده را براى ساكنان آن فراهم ساخته است به گفته افراييم كام كارشناس مسائل دفاعى، افزايش قدرت ايران، ادامه اشغال و شهرك سازى در كرانه باخترى رود اردن، افزايش چشمگير جمعيت فلسطينيان، افزايش قدرت جنبش اسلامى فلسطينى حماس در غزه و قدرت نوين موشكى نيروهاى مقاومت از جمله مهمترين عواملى هستند كه اسرائيل را با مشكل روبه رو كرده اند.
او تأكيد مى كند كه به نظر نمى رسد اين موقعيت دشوار با دستيابى به راه حلى پايدار به اين زودى ها از بين برود. در پايان شش دهه از حيات ناميمون اين رژيم اكنون مقوله امنيت به معناى واقعى از حيات يهوديان ساكن اين منطقه رخت بربسته است. ذهن ساكنان سرزمين هاى اشغالى اكنون درگير اين مقايسه تاريخى است كه آنها در زمان زمامدارى دولت هاى پيشين آمريكا لااقل به يك پيمان نيم بند سازش با اعراب دست يافتند اما در برهه كنونى حتى توافقنامه جزئى آنها با تشكيلات خود گردان نيز نقش برآب شده است. آنها مى گويند اسرائيلى كه در دوره كارتر موافقتنامه هاى سازش با مصر در سال ۱۹۷۸و پيمان دوستى با اردن در دوره كلينتون در سال ۱۹۹۴ امضا كرد اكنون از سمت جهان عرب فقط صداى ناسازگارى و نشان نفرت دريافت مى كند.
ران بوسو از كارشناسان خاورميانه در گزارش تحليلى خود كه بسيارى از خبرگزارى هاى غرب آن را انعكاس دادند نوشت: اسرائيل يك بودجه دفاعى حدود ۱۴ ميليارد دلارى براى سال ۲۰۰۸ تصويب كرده است. ارتش اسرائيل از پيشرفته ترين و مرگبار ترين تسليحات و تجهيزات نظامى برخوردار است. در جنگ هاى سال هاى دور اين توان نظامى باعث پيروزى ارتش اسرائيل در برابر ارتش هاى عربى بود اما اكنون اسرائيل مى داند كه اين توان نظامى ضامن پيروزى اين رژيم نيست كه شكست اشغالگرى اين رژيم در جنوب لبنان كه در نهايت مجبور به عقب نشينى از اين منطقه شد و همچنين دو انتفاضه فلسطينيان برضد جنايات اسرائيل مؤيد اين واقعيت است. اسرائيل اكنون در شهرهاى خود با حملات راكتى و شهادت طلبانه گسترده روبرو است. در جنوب، جنبش مقاومت اسلامى فلسطين (حماس) كنترل نوار غزه را بدست گرفته و ارتش اسرائيل را دچار سردرگمى و سرخوردگى كرده است. يكى از شكست هاى فاحش و سنگين ارتش اسرائيل در سال هاى اخير جنگ تابستان ۲۰۰۶ برضد حزب الله لبنان بود. حزب الله لبنان در طول اين جنگ هزاران راكت به سوى اسرائيل شليك كرد و زندگى ساكنان فلسطين اشغالى را فلج ساخت و ناتوانى ارتش اسرائيل را در مقابله با چنين حملاتى به نمايش گذاشت. اوزى دايان ژنرال ذخيره ارتش اسرائيل مى گويد: تاكتيك هاى جنبش هاى حزب الله و حماس باعث شده است كه اسرائيل احساس امنيت نكند. حتى زرادخانه هسته اى اسرائيل كه شيمون پرز رئيس رژيم صهيونيستى در سخنانش به طور تلويحى آن را تأييد كرده است ضامن امنيت اين رژيم نيست و ثابت شده است كه اين زرادخانه استفاده اى براى اين رژيم ندارد.
ايتان گيلبوا تحليلگر امور سياسى از دانشگاه بار ايلان تل آويو مى گويد: اسرائيل نتوانسته تاكنون از پس مشكلات پى در پى و منحصربفرد برآيد. او تأكيد مى كند كه مسئله امروز يهوديان فقط شكست اسرائيل در برقرارى صلح با همه همسايه ها و كشورهاى منطقه نيست بلكه اكنون اوضاع اقتصادى و انسجام اجتماعى فلسطين اشغالى به هم ريخته است.
به اين ترتيب فهرست بلند تهديدات رژيم صهيونيستى اكنون به صورت يك كيفرخواست براى محاكمه اولمرت و مؤاخذه از بوش در كنيست و رسانه هاى اين رژيم درآمده است. زيرا تمام راهبردهاى تل آويو در اين مدت بر اين پايه تنظيم شده بود كه اين عناصر چندگانه تهديد را خنثى كند. اولمرت وعده انزواى ايران را داده بود و متعهد شده بود كه با يارى ديپلماسى آمريكا جهان را به متوقف ساختن فعاليت صلح آميز هسته اى ايران وادار كند. از سوى ديگر وزير جنگ او ـ باراك ـ با قول مهار حزب الله لبنان و براندازى دولت انقلابى حماس روى كار آمد، اما اكنون هيچ كدام از اين وعده ها به بار ننشسته است.