گروه سياسى ـ جلال برزگر: وزير امور خارجه ايران روز گذشته اعلام كرد با درخواست خاوير سولانا مسئول سياست خارجى اتحاديه اروپا براى سفر به ايران موافقت شده و زمان اين سفر بزودى اعلام خواهد شد. سولانا قرار است براى تحويل بسته پيشنهادى گروه ۱+۵ درخصوص موضوع هسته اى به ايران سفر كند.
|
|
|
اين نخستين بار نيست كه غرب در موضوع هسته اى به ايران بسته پيشنهادى ارائه مى كند، در دو بسته قبلى ۱+۵ كه مرداد ۸۴ و خرداد ۸۵ (۵ اوت ۲۰۰۵ و ۶ ژوئن ۲۰۰۶) به ايران داده شد، وجود شرط و درخواست تعليق غنى سازى موجب آن شد كه ديگر مشوق ها مثل قول همكارى تجارى و فروش قطعات هواپيما و ديگر موارد به نظر ايران ناچيز آمده و اين بسته ها مورد پذيرش قرار نگيرد، اگرچه بنابراعلام مسئولين ايران براى اثبات حسن نيت و بازنگه داشتن كانال هاى گفت وگو اين بسته ها را دريافت و به بررسى آن اقدام كرد، اما طرف غربى با عجله اى غيرقابل توجيه كه به كاربرد، پيش از دريافت پاسخ ايران به بسته دوم اقدام به صدور قطعنامه در شوراى امنيت كرد و به مسير و روند گفت وگوها و اخذ نتيجه اى مرضى الطرفين با رعايت حقوق ايران و رفع نگرانى هاى غربى ها لطمه وارد كرد. با اين وجود ايران ضمن عدم پذيرش قطعنامه هاى شوراى امنيت ـ كه روند صدور هركدام از آنها هم داستان مفصل خود را داشت و به اذعان عمومى با اعمال فشار شديد قدرت هاى غربى به ديگر كشورها همراه بود ـ و اعمال و تعيين حق قانونى غنى سازى به عنوان خط قرمز مذاكره با طرف هاى غربى باب مذاكره با غربى ها را كماكان باز نگه داشته و به همكارى مؤثر خود با آژانس اتمى هم ادامه داد، اين سياست پس از تدوين مداليته همكارى بين ايران و آژانس و به نتيجه رسيدن آن موجب صدور حكم برائت كامل فعاليت هاى هسته اى ايران از اتهام هاى غيرصلح آميز بودن برنامه هاى هسته اى از سوى آژانس اتمى به عنوان مرجع ذى صلاح بين المللى شد و ايران علاوه بر ادامه فعاليت مسالمت آميز هسته اى و غنى سازى تحت نظر آژانس از موضع برتر حقوقى و سياسى نزد افكار عمومى جهانى، به تعامل و روشنگرى با جامعه جهانى در مورد سياست هسته اى خود ادامه داد كه نتيجه آن اذعان بسيارى از كشورها و دولت ها از غيرمتعهدها گرفته تا كشورهاى اسلامى و حتى غربى به حقوق هسته اى ايران بوده است. در اين ميان مسالمت آميز بودن فعاليت هاى ايران حتى به تأييد نهادهاى اطلاعاتى آمريكا نيز رسيد، اگرچه دولت اين كشور به دلايل سياسى نخواست به اين گزارش توجه كافى نشان دهد.
* باب گفت وگو از سوى ايران هميشه باز استاعلام غنى سازى به عنوان خط قرمز ايران هرگز باعث بسته شدن باب گفت وگو از سوى ايران نبوده است، بلكه اين خود غربى ها بودند كه هر از چند گاهى بساط مذاكره را بر هم زده و پس از مدتى و با مشاهده پيشرفت هاى ايران در دستيابى به ابعاد مختلف توانمندى استراتژيك فناورى مسالمت آميز هسته اى درخواست مذاكره كردند و ايران هيچ گاه به مذاكره پشت نكرده و فهرست بلند مذاكرات صورت گرفته مؤيد اين مطلب است. البته حقوق كشور در سه سال گذشته از طرف ايران موضوع مذاكره قرار نگرفته ، بلكه راه هاى تعامل مثبت براى رسيدن به معادله برد - برد و اثبات مسئوليت پذيرى ايران به عنوان كشورى هسته اى دستور كار مذاكرات ايرانى ها بوده است.
دريافت بسته پيشنهادى تازه گروه ۱+۵ از سوى ايران هم در همين چارچوب و اثبات دوباره حسن نيت كشورمان قرار دارد، چنانچه مسئولين ايرانى دست اندركار موضوع هسته اى از دبير شوراى عالى امنيت ملى و وزير امور خارجه اعلام كرده اند ايران مانند بار قبل پس از دريافت بسته غربى ها (كه بعد از نشست آنها در لندن نهايى شده است) به بررسى آن پرداخته محورهاى قابل مذاكره و غيرقابل مذاكره آن را اعلام خواهد كرد.
طبعاً غيرقابل مذاكره ترين اين محورها همان تعليق غنى سازى است كه از اخبار و شواهد برمى آيد يكى از محورهاى بسته جديد غرب است.
* بسته چند جانبه ايران فرصتى تازه براى استفاده غرباعلام آمادگى ايران براى سفر سولانا و دريافت بسته طرف غربى در حالى صورت گرفته است كه ايران خود در ابتكارى تازه بسته اى پيشنهادى و جامع در چهار محور اساسى دموكراسى، امنيت، انرژى و همكارى هاى اقتصادى را به عنوان يك فرصت تازه براى پايه ريزى مناسبات طولانى و عميق و پرثمر با قدرت هاى مؤثر بين المللى ارائه كرده است. موضوع هسته اى با لحاظ مواضع قانونى ايران يكى از محورهاى اين بسته است، اما اين همه پيشنهاد مدون، جديد و كاربردى ايران به غربى ها نيست. بسته ايران بنابر خبرهاى اعلامى قطعاً فربه تر از بسته گروه ۱+۵ بوده و بررسى بسته پيشنهادى غرب در تهران طبعاً ذيل آن صورت خواهد گرفت، درواقع طرف ايرانى ضمن بررسى پيشنهاد غربى ها خود پيشنهادى بزرگتر و جامع تر را روى ميز قرار داده و طبيعى است كه با بررسى بسته غربى ها انتظار بررسى و توجه آنها نسبت به بسته پيشنهادى خود را دارد؛ پيشنهادى كه به گفته منابع آگاه و كارشناسان به علت جامعيت و كار كارشناسى صورت گرفته روى آن، از ظرفيت حل و فصل بسيارى از چالش هاى منطقه و عرصه بين الملل برخوردار بوده و تأمين كننده منافع طرف هاى مختلف خواهد بود.
|
|
|
بدين ترتيب ايران به عنوان قدرتى منطقه اى، توانايى و نقطه نظرات خود را براى اولين بار به صورت مدون و كاربردى روى ميز مذاكره قرار داده است، در صورتى كه ادعاهاى طرف هاى غربى در مورد نگرانى آنها درباره بسيارى از چالش هاى جهانى صحت داشته باشد، بسته ايران يك فرصت براى بهره بردارى و حركت به سمت حل موضوعات مختلف است، البته طبيعى است كه آمريكا به عنوان سرسخت ترين مخالف سياسى ايران از هم اكنون به بسته پيشنهادى تهران روى خوش نشان نداده باشد، اما ديگر اعضاى گروه ۱+۵ اين بار و پس از دريافت بسته شان از سوى تهران و ارائه پيشنهادات جامع ايران، بيش از پيش به صورت عملى و زير نور پروژكتورهاى افكار عمومى جهانى در معرض موضع باز و در عين حال اصولى ايران قرار گرفته اند كه گفت وگوى داراى مبنا و همكارى براى تأمين حقوق و منافع طرف هاى مختلف در معادله اى عادلانه موضع و نقطه عزيمت و سياست و عمل ايران است. چنانچه دبير شوراى عالى امنيت ملى ايران بارها تأكيد كرده آنچه به ظاهر مبناى چالش ايران و غرب به نظر مى رسد در نگاهى واقع بينانه و رويكردى تازه و مؤثر مى تواند مبناى همكارى هاى طرفين باشد؛ از تأمين صلح و امنيت منطقه و امنيت انرژى گرفته تا همكارى هاى تجارى و اقتصادى و حتى سياسى و همچنين همكارى در زمينه فناورى صلح آميز هسته اى.
