شوك هاى نفتى دهه ۷۰ كافى بود تا سياستمداران انرژى جهان در چرخشى باورنكردنى نفت را در استراتژى مصرف حذف كنند؛ وابستگى بى حد و حصر اقتصاد كشورها به نفت: اجراى اين استراتژى را سخت دشوار كرد، ولى رئيس جمهور وقت ايالات متحده پس از توقفى كوتاه در عرضه نفت اعلام كرد: آمريكا در كمتر از دو دهه آينده بخش عمده اى از وابستگى خود را به نفت قطع خواهد كرد. اين در شرايطى بود كه قيمت نفت در آن زمان بيش از ۱۴ برابر از قيمت هاى امروز كمتر بود.
قطعاً هيچ كالايى به اندازه نفت در كمتر از پنج سال گذشته تا بدين حد افزايش قيمت نداشته است. بالاترين ركورد نفت هم ديروز به ثبت رسيد. هر بشكه نفت خام سبك آمريكا براى تحويل در دو ماه آينده ميلادى به ۱۳۹ دلار و ۵۰ سنت رسيد كه تنها ۵۰ سنت به تسخير عدد ۱۴۰ دلار فاصله باقى است.برآوردهاى جهانى از نتايج مطالعات مؤسسات بين المللى انرژى حكايت از آن دارد كه آمريكا كماكان بزرگترين مصرف كننده نفت خام جهان محسوب مى شود. به عبارتى مى توان گفت از زمان موضع گيرى ايالات متحده نسبت به توقف توليد در شوك هاى نفتى تاكنون كاهشى در مصرف نفت خام اين كشور پديد نيامده است، اما اين بدان معنى نيست كه اين كشور قادر به كاهش وابستگى به نفت نيست.كشورهاى بزرگ مصرف كننده جهان از دو دهه گذشته براى استفاده از انرژى هاى جايگزين نفت سخت در رقابتند. نفت به قيمت هاى خيره كننده رسيده است. اگرچه همه مى دانند كه GDP (رقم توليد ناخالص داخلى) هشت كشور صنعتى جهان معادل بيش از ۷۰ درصد كل GDP جهانى است و اين خود كافى است تا بزرگترين توليدكنندگان دنيا به راحتى بتوانند از پس قيمت هاى امروز نفت برآيند؛ اما تصميمى نيست كه اين كشورها كماكان به اتلاف درآمدهاى خود در خريد نفت ادامه دهند.
بحران هاى انرژى دهه ۷۰ كه با تحولات توليد در دومين توليدكننده عضو اوپك، ايران، تكميل شد، ريسك ديگرى را در بازار نفت تعريف كرد: «تحريم عرضه» مؤلفه اى نيست كه اقتصادهاى بزرگ جهان هرگز به راحتى از كنار آن عبور كنند.
آمريكا، آلمان، دانمارك، ژاپن و امروز چين و هند در صف عمده ترينمصرف كنندگان انرژى هاى فسيلى جهان قرار دارند اما نگاهى به راهبردهاى انرژى اين دسته از كشورها به خوبى نشان مى دهد اهتمام به كاهش وابستگى به نفت بويژه نگرانى هاى ناشى از تغييرات قيمت، رقابت به سمت توسعه انرژى هاى تجديدناپذير را دوچندان كرده است.
طى اين سال ها گرچه شاهد تحولى بنيادين در «تركيب مصرف انرژى» كشورهاى عضو OECD نبوده ايم اما بايد گفت آنچه در عدم اجراى زودهنگام اين استراتژى نقش داشته است چيزى جز «افزايش هزينه ها» در استفاده از انرژى هايى چون باد و برق نيست. كارشناسان بين المللى بر اين باورند كه به كار انداختن اين نوع از انرژى ها در صنايع نياز به سياستگذارى مشخص و برنامه ريزى هاى بلندمدتى دارد كه برخى كشورها در انجام آن موفق بوده اند. ايجاد قوانين زيست محيطى و الزام به اجراى آن در جهان، منجر به جدى تر شدن استفاده از انرژى هاى جايگزين نفت (تجديدپذير) شده است.پروتكل كيوتو، توافقنامه بين المللى كاهش آلودگى ناشى از انتشار گازهاى گلخانه اى كه در فوريه ۲۰۰۵ به امضاى سران كشورها رسيد به قدرت بلامنازع نفت در حال پايان دادن است.
آمارها گوياى اين نكته است كه سياست هاى طراحى شده به منظور تشويق استفاده از انرژى هاى پاك غيرهيدروالكتريك براى توليد برق در چهار كشور ايالات متحده آمريكا، آلمان، دانمارك و ژاپن بسيار موفق بوده است.البته بايد گفت كه استفاده از انرژى هاى تجديدپذير نظير آب، باد و خورشيد هرگز در هر يك از كشورهاى جهان با هزينه يكسانى توليد نمى شود، چرا كه كاربرد گسترده آنها كاملاً بستگى به مزيت نسبى كشورها در برخوردارى از منابع انرژى هاى پاك خواهد داشت.ايالات متحده درست پس از وقوع بحران هاى نفتى و آشكار شدن مسئله امنيت انرژى در راستاى كاهش وابستگى به واردات نفت و نيز افزايش كارايى و بهره ورى در مصرف انرژى قانون ملى انرژى خود را در سال ۱۹۷۸ به تصويب رسانده است به گونه اى كه سياست هاى قانونگذارى واحدهاى عمومى «PURPA» با ايجاد شركت هايى وظيفه داشتند تا برق توليدى انرژى هاى تجديدپذير را با ظرفيت هاى كمتر از ۸۰ مگاوات از توليدكنندگان خريدارى كند، اين امر جداى از آن كه رقابت قابل توجهى را در توليد از انرژى هاى تجديدپذير ايجاد كرده بلكه موجب شده است بدون توجه به هزينه بالاى توليد اين نوع از انرژى ها، استفاده از اين گونه سوخت ها توسعه بيشترى يابد؛ موضوعى كه اكنون پس از گذشت بيش از سه دهه در دستور كار راهبردهاى انرژى ايران قرار گرفته است. اعتبارات مالياتى كه اين كشور براى ايجاد انگيزه هاى مالى در سرمايه گذارى از اين نوع سوخت ها فراهم كرده است جالب توجه است. كما اين كه اغلب كشورهاى توسعه يافته نيز راه ايالات متحده را در كاهش وابستگى به نفت با شدتى تمام طى مى كنند. چشم انداز مصرف انرژى هاى تجديدپذير غيرهيدروالكتريكى در توليد برق در نقاط عمده جهان اعداد قابل توجهى را نشان مى دهد.
براساس پيش بينى هاى IEA توليد برق غيرهيدروالكتريك در جهان از ۳۶۹ ميليارد كيلووات ساعت در سال ۲۰۰۴ به ۹۸۶ ميلياردكيلووات ساعت در سال ۲۰۱۵ افزايش خواهد يافت. به گونه اى كه سهم آنها از دو درصد كل توليد در سال ۲۰۰۴ به چهاردرصد در سال ۲۰۱۵ خواهد رسيد.
با توجه به اين پيش بينى ها مى توان نتيجه گرفت كه ميزان وابستگى به انرژى هاى فسيلى بويژه نفت به طور كلى در حال كاهش است هرچند نشانه هاى مؤثر ى از كاربرد فراگير انرژى هاى پاك هنوز به اندازه مصرف نفت ديده نشده است.
تنوع منابع، سيستم هاى اقتصادى و سياسى كشورها، سنت هاى فرهنگى و همچنين قيمت گذارى خاص انرژى در هر منطقه از جمله مسائلى است كه در حركت به سمت انرژى هاى تجديدپذير مؤثر بوده است.
اما در هر حال بايد گفت كه گام هايى اساسى براى حذف نفت در چرخه اقتصاد و صنعت جهان با شدتى تمام در حال رقم خوردن است، پايانى براى عصر نفت.

حجم كل ريزشهاى جوى در كشور در سال آبى جارى (از مهر ۸۶ تا كنون) معادل ۲۴۶‎/۲ ميليمتر بوده كه اين ميزان بارندگى در مقايسه با ميانگين دوره مشابه سال گذشته ۵۰ درصد كاهش داشته است.
به گزارش فارس، متوسط بارندگى ۴۰ ساله كشور معادل ۲۴۹‎/۲ميليمتر محاسبه شده است بنابراين در اين دوره بارندگى كشور سالانه ۰‎/۱۹ ميليمتر كاهش نشان مى دهد.
بر اساس اين گزارش، حجم كل ريزش هاى جوى در سطح كشور از مهر سال گذشته تا ۱۸ ارديبهشت ماه جارى در سال آبى ۸۷-86 بالغ بر ۲۰۴‎/۱۷۸ ميليارد متر مكعب برآورد شده كه معادل ۱۲۳‎/۹ ميليمتر بارندگى است.
اين مقدار بارندگى در مقايسه با ميانگين دوره مشابه ۳۹ ساله ۲۲۵‎/۹ ميليمتر و داراى ۴۵ درصد كاهش و در مقايسه با دوره مشابه سال گذشته معادل ۲۴۶‎/۲ ميليمتر يعنى 50 درصد كاهش داشته است.
در طول دوره آمارى ۱۹۶۹ تا ۱۹۹۵ يك روند افزايشى به ميران ۰‎/۳۶ ميليمتر وجود داشته و از اين سال به بعد يك روند كاهشى با افت ساليانه اى به ميزان ۱‎/۷ ميليمتر مشاهده مى شود كه مى تواند ناشى از اثرات تغييرات اقليمى باشد.

شركت ملى گاز ايران اعلام كرد: پيشنهاد افزايش قيمت گاز دهك هاى پرمصرف ،۸ ۹ و ۱۰ به هيأت دولت ارائه شده است.
به گزارش روابط عمومى شركت ملى گاز ايران، اكبر تركان معاون امور برنامه ريزى و نظارت بر منابع هيدروكربورى وزارت نفت با بيان اين مطلب افزود: اين پيشنهاد هنوز تصويب نشده و تا زمانى كه تصويب نشود، قابل استناد نخواهد بود.
وى با تأكيد بر اين كه افزايش قيمت گاز سى. ان. جى در دستور كار شركت ملى گاز است اظهار داشت: در قانون نسبت به افزايش قيمت سى ان جى به صراحت تأكيد شده و اجازه تغيير براى قيمت سى ان جى وجود دارد.
معاون امور برنامه ريزى وزارت نفت در پايان تأكيد داشت: بنابراين با توجه به اين كه قانونگذار بر اجراى اين موضوع تأكيد كرده است، بزودى عمل مى شود.
وى ادامه داد: در اين زمينه براساس قانون، قيمت هر مترمكعب سى ان جى بايد 40 درصد قيمت بنزين باشد.

وزير نفت گفت: در حال حاضر هيچ پروژه اى در كل كشور حساس تر و حياتى تر از راه اندازى فازهاى ۹ و ۱۰ پارس جنوبى نيست.
غلامحسين نوذرى پس از بازديد از روند پيشرفت فازهاى ۹ و ۱۰ پارس جنوبى در نشستى با مديران و پيمانكاران اين پروژه ها در جريان آخرين روند پيشرفت اين فازها قرار گرفت. به گزارش فارس وى در اين نشست گفت: پيشرفت فازهاى ۹ و ۱۰ نسبت به ماه گذشته خوب و راضى كننده است. به گزارش فارس، وى تصريح كرد: در حال حاضر ۱۱ هزار نيرو در اين فاز ها مشغول به كار هستند كه جاى افزايش نيرو به ۱۲ هزار نفر نيز به منظور تسريع در اجراى عمليات وجود دارد. وزير نفت با اشاره به اين كه فازهاى ۹ و ۱۰ يك افتخار بزرگ براى كشور است گفت: اجراى اين پروژه ها تماماً به دست پيمانكاران داخلى صورت گرفته كه بيانگر توانمندى هاى متخصصان داخلى در اين زمينه است. با اجراى اين پروژه ۵۰ ميليون متر مكعب گاز مورد نياز كشور تأمين مى شود. وزير نفت با اشاره به خشكسالى و نياز نيروگاه ها به گاز بيشتر گفت: گران شدن قيمت نفت و گاز در دنيا نيز از عواملى است كه بيانگر تسريع در راه اندازى اين پروژه ها است.
وزير نفت كشورمان همچنين در گفت وگويى تصريح كرد : فعلاً برنامه اى براى افزايش قيمت بنزين نداريم.
وى در پاسخ به اين سؤال كه آيا باتوجه به افزايش قيمت جهانى بنزين و به منظور تأمين منابع مالى مورد نياز براى واردات بنزين، قيمت اين فرآورده نفتى در كشور افزايش خواهد يافت، افزود: فعلاً برنامه اى براى اين كار نداريم و ممكن است در سهميه ها تجديدنظر كنيم.
وى درباره نتايج سهميه بندى بنزين در كشور افزود: پيش از سهميه بندى بنزين، ميزان واردات بنزين به كشور روزانه ۳۵ ميليون ليتر بود كه اين ميزان پس از سهميه بندى بنزين، به ۱۵ ميليون ليتر در روز كاهش يافت.

رئيس مركز تحقيقات ساختمان و مسكن گفت : وزارت مسكن به منظور كاهش در مصرف انرژى و هزينه ها در ساخت و ساز ضوابط و قوانين جديدى را به اجرا خواهد گذاشت ‎/
سيد محمود فاطمى عقدا در گفت وگو با واحد مركزى خبر افزود : وزارت مسكن در پى ارائه آئين نامه اى مشخص براى توليد انواع مصالح و لوازم ساختمانى است كه همه توليد كنندگان از ضوابط معينى پيروى كنند. وى با بيان اينكه در آينده مصالح ساختمانى با كيفيت هاى گوناگون در بسته بندى هاى متنوع و اندازه هاى متعدد به بازار عرضه خواهد شد ، تصريح كرد : در پى آن هستيم كه مصالح ساختمانى مانند سيمان ، ماسه ، خاك رس و گچ در وزن هاى مختلف و در بسته بندى هايى با رنگ هاى گوناگون به بازار عرضه شود ، تا محصولات مطابق با نياز متقاضيان ارائه و از هدر رفتن و يا توليد مصالح ساختمانى تقلبى در جامعه جلوگيرى شود. فاطمى عقدا اضافه كرد: با رعايت اصول و ضوابط مشخص در توليد مصالح و لوازم ساختمانى ، افزون بر مصرف بهينه از مصالح ساختمانى در ساخت سازه ها، از هدر رفتن انرژى و آلودگى صوتى جلوگيرى مى شود و طول عمر ساختمان ها افزايش مى يابد ‎/

بخش نخست گفت و گوى «ايران» با آقاى دكتر صادق خليليان معاون وزير جهاد كشاورزى روز سه شنبه به چاپ رسيد.بخش پايانى اين گفت و گو از نظرتان مى گذرد.
آقاى دكتر به طرح هاى كوتاه مدت تان اشاره نكرديد
ببينيد ما در حال حاضر طرح هايى را براى تأمين و انتقال آب انجام داده ايم همچنين اولويت هاى كشت مناطق مختلف اعلام شده و دستورالعمل مربوط به كشت دوم نيز تهيه و توسط بخش اجرايى به استان ها ابلاغ شده است. اين موارد قدم هايى است كه در كوتاه مدت لازم بود برداشته شود.اما واقعيت اين است كه ما نبايد بحث را كوتاه مدت ببينيم سال آينده هم همين وضع ادامه دارد. به همين خاطر ما بايد از پتانسيل هايى كه خوشبختانه دركشورمان است استفاده بيشترى كنيم ما هميشه احداث سد را روى زمين دنبال مى كنيم در صورتى كه خود زمين و زيرزمين مخازن خوبى براى ذخيره سازى آب هستند.ما طرح هايى را براى سدهاى زيرزمينى تهيه كرده ايم كه از امسال شروع مى كنيم برخى از اين سدهاى زيرزمينى ظرف شش ماه به بهره بردارى خواهد رسيد و جالب است بدانيد اين سدها اعتبارات بسيار كمى لازم دارد، براى احداث ۲۰ سد زيرزمينى پنج ميلياردتومان مورد نياز است.
هر سد چه مقدار آب را ذخيره مى كند
بستگى به منطقه احداث سد دارد، البته قابل مقايسه با سدهاى روى زمين نيست ولى ما مى توانيم در جاهايى كه امكان ذخيره سازى آب با مقدار كم باران وجود دارد از اين سدها استفاده كنيم؛ ضمن اين كه اعتبار كمى لازم دارد و خيلى سريع قابل انجام است.
يك نمونه از اين سدها در ايلام ساخته شده و اين عمليات آبخيزدارى منجر به بالا آمدن نيم مترى آب هاى زيرزمينى منطقه شده و اين خيلى اهميت دارد چون ممكن است درطول يك دهه با اقدامات معمولى يا طبيعى سطح آب هاى زيرزمينى يك منطقه افزايش نيابد ولى ما توانستيم با ايجاد اين سد زيرزمينى سطح آب را تا نيم متر بالا ببريم و اين در حالى است كه در سال گذشته كمترين باران را در ۴۰ سال اخير داشته ايم.
ما چند درصد محصولاتمان را از طريق اراضى آبى تأمين مى كنيم
خوشبختانه عملكرد در هكتار محصولات آبى ما بالا است. ما شش ميليون اراضى ديم داريم كه خب عملكردش پائين است و هفت الى هشت ميليون هكتار اراضى آبى داريم اما تقريباً مى شود گفت ۸۵درصد توليدات كشاورزى ما از كشت آبى و ساير فعاليت هايى كه مانند دام و طيور است تأمين مى شود و اين يك مصونيت نسبى براى كشور ما تلقى مى شود. در نهايت به نظر مى رسد خشكسالى تأثير خود را داشته باشد ولى با توجه به ذخيره سازى مناسب دو سال اخير كه بخشى از طريق واردات بوده ما به مصونيت نسبى براى مواجهه با خشكسالى دست يافته ايم اما در هر صورت اراضى ديم ما كاهش توليد خواهند داشت.
تنوع كشتى در اراضى ديم ما به چه صورت است
بيشتر اراضى ديم ما اختصاص به كشت گندم وجو دارد.
چند درصد حدود چهار ميليون هكتار از شش ميليون هكتار اراضى ديم ما به كشت گندم اختصاص دارد كه عملكرد پائينى هم دارد بنابراين اراضى ديم ما كه تحت تأثير قرار مى گيرد در چند محصول خاص اثرگذار هستند كه براى آنها هم تمهيدات خاصى انديشيده شده و ما اميدواريم كمترين مشكل را داشته باشيم.
آقاى دكتر، روند صعودى قيمت موادغذايى در جهان شدت يافته و به نظر مى رسد برخى طرح هاى كشاورزى كشور ما كه تاكنون غيراقتصادى ارزيابى مى شده مى تواند اقتصادى باشد آيا ما مى توانيم از اين تهديد به عنوان يك فرصت استفاده كنيم
خوشبختانه كشور ما در بخش كشاورزى مزيت هاى اقتصادى خوبى داشته و در شرايط جديدى هم كه افزايش قيمت جهانى موادغذايى را داريم محصولات ديگر ما كه از نظر مزيت اقتصادى زير خط مزيت نسبى قرار داشتند الان به بالاى خط آمده اند و مزيت دار شده اند و ما مى توانيم به راحتى در اكثر محصولات توليدات را افزايش دهيم و قدرت رقابت خارجى هم داريم، در اين صورت هم مى توانيم به امنيت غذايى كامل دست يابيم و هم مى توانيم در بازارهاى جهانى براى فروش آنها اقدامات خوبى را انجام دهيم پس ضرورى است كه الگوى كشت را براساس شرايط ويژه اقليم كشورمان تنظيم مى كنيم از پتانسيل هاى كشورمان در جهت خودكفايى و توسعه صادرات استفاده كنيم. كه اين الان در دستور كار قرار گرفته و ما بايد در نظر داشته باشيم كه روند افزايش قيمت جهانى براى موادغذايى كوتاه مدت نخواهد بود، به دلايل مختلف كه درجاى خود قابل بحث است از يك طرف هزينه هاى توليد در سطح دنيا به دليل افزايش قيمت انرژى افزايش پيدا كرده برخى مناطق دنيا با خشكسالى هاى مقطعى مواجه شده اند و همچنين از برخى محصولات مانند ذرت و دانه هاى روغنى در توليد سوخت هاى طبيعى استفاده مى شود پس ما مى توانيم اين را به عنوان فرصت براى كشور تلقى كنيم چون پديده خشكسالى اين آگاهى را به مسئولان داد كه شرايط كشور را براين اساس تنظيم كنند و افزايش قيمت جهانى نيز نشان داد كه ما بايد براى توسعه بخش كشاورزى و توليد بيشتر غذا برنامه ريزى كنيم. از سوى ديگر اين شرايط نشان داد كه ديدگاه برخى افرادى كه مخالف بحث خودكفايى بودند ديدگاه درستى نبوده. شرايط ما در بازارهاى جهانى به گونه اى شده كه تهيه موادغذايى از بازارهاى خارجى خيلى براى ما و براى همه كشورها گران تمام مى شود و اين درحالى است كه ما با سرمايه گذارى اندك مى توانيم اين سود را نصيب كشاورزان خود كنيم و من شخصاً معتقدم از يك سو روند خودكفايى كه از سال هاى گذشته شروع شده بايد توسعه بيشترى پيدا كند و از سوى ديگر توسعه كشت محصولات صادراتى بخش كشاورزى را به طور جدى دنبال كنيم.
درواقع تلفيق اين دو سياست بهترين گزينه براى بخش كشاورزى است.