نگاه آمريكا در قبال روند تحولات خاورميانه با تغيير رئيس جمهور تغيير نخواهد كرد.
رئيس جمهور آينده از هر حزبى كه باشد متعهد به راه تشكيل كشور فلسطين در كنار اسرائيل خواهد بود زيرا هر دو حزب آمريكا به اين موضوع تعهد دارند. بسيار ساده انديشى است اگر فكر كنيم باراك اوباما در صورت پيروزى در انتخابات از اين سياست پذيرفته شده فاصله خواهد گرفت. چنانكه مطبوعات آمريكا بارها نوشته اند يك يهودى آمريكايى بايد به رئيس جمهورى رأى دهد كه حمايتش از اسرائيل قوى تر باشد. در حمايت بوش از اسرائيل شكى نيست، او اسرائيل را حامى ارزش هاى غرب مى داند .
تنها مسئله اى كه پيش آمده اين است كه در دوران رياست جمهورى بوش، آمريكا ديگر نه احترام گذشته را در ميان كشور هاى جهان دارد و نه ديگر كسى از آن مى ترسد. تفاوت حرف كانديداهاى جانشين بوش با زمامداران كنونى آمريكا فقط اين است كه سياست هاى بوش در زمينه انرژى طى هفت سال گذشته تنها باعث تقويت دشمنان اسرائيل و آمريكا شده است يا مى گويند اين سياست ها و شكست بوش در عراق باعث شده است تا ايران به قدرتى مبدل شود. اما آيا اين موارد دليلى بر آن است كه اوباما بهتر از بوش عمل خواهد كرد درست است كه اوباما ابتدا از مذاكره با ايران دفاع كرده بود يا گفته مى شد كه مشاوران او با حماس در ارتباط هستند اكنون او نيز به حمايت آشكار از اسرائيل برخاسته است. به همين دليل اين هفته سناتور باراك اوباما و سناتور جان مك كين نامزدهاى حزب دموكرات و حزب جمهوريخواه براى انتخابات رياست جمهورى هردو سياست خارجى آمريكا و نحوه برخورد با ايران به چالش برخاستند. اشكالات اوباما بر سياست بوش از نوع تاكتيكى است، به طور مثال او گفت: سياست كنونى آمريكا درقبال ايران نادرست است و وى به اين مسئله اشاره كرد كه مايل به ديدار با ايرانى ها است به همان شكل كه آمريكا اين آمادگى را داشت كه با رهبران اتحاد جماهير شوروى سابق كه در آن موقع تهديد جدى ترى به شمار مى رفتند ملاقات كند.
موفقيت و يا شكست رؤساى جمهور آمريكا در سياست آنها در قبال خاورميانه بستگى به دو عامل دارد، يكى از اين عوامل واقعيت هايى است كه در خاورميانه وجود دارد، اين كه چه ميزان حاضر به پذيرش واقعيت جنبش هاى اسلامى شوند. عامل دوم كه بى ارتباط با عامل اول هم نيست آن است كه هر زمان كه تاريخ به رؤساى جمهور آمريكا اين امكان را داد تا روند صلح را نه به نفع اسرائيل بلكه به نفع قربانيان اين منطقه به پيش ببرند.
روشن است كه هيچ كدام از اين آرزوها با ساختارى كه سياست خارجى آمريكا دارد محقق نخواهد شد و توصيه اعراب براى اين كه رئيس جمهور جديد در آمريكا جانبدارى بى منطقى از اسرائيل نكند و سياست هايش در قبال تل آويو توأم با منطق و عقل سليم باشد، راه به جايى نمى برد. بنابراين راه منطقى براى اعراب اين است كه رئيس جمهور جديد آمريكا بايد براى وى هم خطوط قرمزى ترسيم كنند و هر زمان كه واشنگتن اعمالى نسنجيده صورت مى دهد با آن برخورد مقتضى كند. بنابراين بايد از تصميم هاى شتابزده پرهيز كرد و نخست بر نوعى از سياستى كه مى تواند اميد نسبى براى فلسطينيان مظلوم فراهم كند، فكر كرد .

عرفان سينايى
اتفاقاتى كه در سفر اخير بوش به منطقه رخ داد از هر نظر بى سابقه هستند. در اين ديدار براى نخستين بار شركاى سنتى و مثلث رهبران عرب كه ۸ سال فرش قرمز در استقبال او پهن مى كردند لحن خويش را تغيير دادند. اين مسئله در سرمقاله و تيتر همه روزنامه هاى آمريكايى فاش شد كه دوستان ديرين بوش يأس خويش را از سياست هاى كاخ سفيد با بلندترين صدا در سفر اخير او ابراز كرده اند. در رياض ملك عبدالله به درخواست نفتى بوش پاسخ سرد داد و در شرم الشيخ مبارك و ابومازن از اين كه كاخ سفيد هيچ اقدامى براى توقف تجاوزات رژيم صهيونيستى انجام نداده گلايه سردادند.
ناظران خبرى حكايت هاى تاريخى از پشت صحنه سفر بوش توصيف كرده اند.
مونا سالم گزارشگر خبرگزارى فرانسه در گزارشى به قلم از شرم الشيخ نوشته است: اقدام مبارك در ترك نشستى كه بوش سرگرم سخنرانى بود ، ساير شركت كنندگان از جمله ملك عبدالله دوم پادشاه اردن را شگفت زده كرد. پادشاه اردن با صبر و حوصله فراوان تا پايان جلسه ماند. هيچ توضيح رسمى درباره عمل غير منتظره مبارك داده نشد . اما روزنامه هاى دولتى مصر تلويحاً نوشتند كه اين اقدام عمدى بوده است.
خشم مبارك ۸۰ ساله بويژه از انتقادهاى بوش بود آن هم در شرايطى كه مسئله جانشينى وى بحث داغ سياسى مصر از چندين سال پيش است.
جمال پسر ۴۴ ساله و جانشين بالقوه مبارك كه از پنج سال پيش در مسند رياست حزب حاكم نقش دست اولى در صحنه سياسى اين كشور ايفا مى كند، واكنش تندى به سخنان بوش در مجمع اقتصادى خاورميانه نشان داد و آن را درباره مسئله فلسطين نااميد كننده توصيف كرد.
بوش و مبارك در سخنرانى هاى مختلف خود درباره دموكراسى در كشورهاى عرب به استدلال و ضد استدلال پرداختند.
آنچه خشم اعراب را از بوش دوچندان كرد اين بود كه رئيس جمهور آمريكا هيچ رهاوردى در زمينه تغيير سياست اسرائيل نداشت. بعد از نطق بسيار يأس آورش در كنست اسرائيل براى رهبران عرب نسخه دموكراسى تجويز كرد. بوش با اعلام اينكه كشورهاى عربى در مسير اصلاحات اقتصادى پيشرفت داشته اند، تأكيد كرد : «اصلاحات اقتصادى بايد با اصلاحات سياسى همراه باشد.» بوش در سخنرانى خود كه در شرم الشيخ ايراد كرد و كاخ سفيد متن آن را پيشاپيش منتشر كرد، گفت: «در بسيارى از اوقات در خاورميانه ، سياست در يك رهبر واحد متمركز شده است و مخالفانى نيز در زندانها هستند.» وى افزود: «آمريكا در قبال رنج و سختى بازداشت شدگان سياسى در اين منطقه و نيز در قبال فعالان دموكراسى كه در معرض محدوديت و سركوب قرار دارند و نيز در قبال مطبوعات كه بسته شده اند و سازمان هاى مدنى و همچنين ناراضيانى كه صدايشان خفه مى شود بشدت احساس نگرانى مى كند.»
بوش از رهبران منطقه خواسته است اقدام كنند. وى گفت: «زمان آن فرا رسيده است كه كشورهاى خاورميانه دست از اين اقدامات بردارند و با ملت هايشان محترمانه و آنچنان كه شايسته تكريم هستند رفتار كنند» و «من از همه كشورهاى منطقه مى خواهم زندانيان سياسى را آزاد و گفت وگوى سياسى را آغاز و ملت هايشان را در مشخص كردن سرنوشت شان سهيم كنند.»
واقعيت اين است كه سه كشور اردن ، عربستان ومصر نزديك ترين كشورهاى عرب به آمريكا هستند و به طور آشكار از سياست هاى اين كشور درباره فلسطين حمايت مى كنند اما سياست هاى واشنگتن آنقدر متناقض شده است كه حتى اين كشورها نيز ديگر تحمل اين سياست ها را ندارند . تناقضات فزاينده آمريكا اين است كه زياد حرف مى زند اما به حرف هايش اصلاً عمل نمى كند و اين امر موجب شده كه كشورهاى عرب متحد اين كشور احساس كنند واشنگتن دست كم در دوره بوش شايستگى همراهى وهمكارى ندارد. براساس آنچه ناظران عربى گفته اند در سفر اخير بوش كشورهاى مصر، عربستان و اردن اخيراً تصميم گرفتند ملك عبدالله دوم پادشاه اردن را به نمايندگى از خود به مأموريت مهم و اضطرارى ديدار با جورج بوش رئيس جمهور آمريكا و ارسال پيام شان به وى ، بفرستند . پيام اين سه كشور به رئيس جمهور آمريكا اين بود كه اگر جورج بوش حرف تازه اى براى گفتن ندارد بهتر است به منطقه خاورميانه نيايد و در مراسم جشن شصتمين سال تشكيل رژيم اشغالگر شركت نكند. گفته مى شود كه فرستاده اعراب حتى اين پيام را رسانده بود كه از زمانى كه محمود عباس رئيس تشكيلات خودگردان شده ، اين تشكيلات همه خواسته هاى آمريكا را قبول وعمل كرده است اما آمريكا و اسرائيل به گفته ها وقول هاى خود عمل نكرده اند.
نويسنده اين مقاله افزود: محمود عباس ديدگاه بوش درباره سازش اسرائيل با فلسطين ، نقشه راه ، دستور انحلال گروه هاى مبارز فلسطينى ،طرح هاى ژنرال ديتون ،شركت در كنفرانس آناپوليس و برگزارى ده ها نشست با ايهود اولمرت را پذيرفت اما پذيرش وعمل به همه اين خواسته ها بى فايده و بى نتيجه بود زيرا رژيم صهيونيستى بويژه دراين چند ماه همه چيز را ويران كرد .
سياست هاى اسرائيل بويژه پس از آناپوليس باعث شد كه مذاكرات ميان اين رژيم و تشكيلات خودگردان به امرى بيهوده تبديل شود و اسرائيلى ها عملاً مذاكرات پس از آناپوليس را به تجربه تلخ توافقنامه اسلو تبديل كردند واعراب به اين باور رسيدند كه اين رژيم فقط با چراغ سبز كاخ سفيد جنايات اخير را پيش مى برد.
چنانكه رسانه هاى عرب نوشته اند محمود عباس پس از نشست هاى بيهوده با اسرائيلى ها و يك روز پس از ديدار پادشاه اردن از آمريكا به ديدار جورج بوش رفت اما براى هزارمين بار برايش ثابت شد كه واشنگتن موضع جانبدارانه نسبت به اسرائيل دارد و خواستار فشار بر فلسطينى هاست . جورج بوش هنگام استقبال از محمود عباس به خبرنگاران گفت خواستار دستيابى اسرائيل وفلسطينى ها به توافقنامه اى درباره تعيين افق وچشم انداز كشور فلسطين ونه تشكيل خود كشور فلسطين تا پايان سال ۲۰۰۸ است . جورج بوش با گفتن اين حرف نشان داد كه كاملاً موضع اسرائيل را دارد و با اسرائيلى ها عليه مواضع فلسطينى ها و اعراب هماهنگ است.
امروز نه تنها فلسطينى ها كه همه اعراب دريافته اند كه موضع آمريكا درباره مذاكره با رژيم صهيونيستى صرفاً تاكتيكى ازسوى اين رژيم براى اعمال فشار بر فلسطينى ها و امتياز گرفتن از آنهاست. ميزبانان عربى آمريكا با اين برخوردهاى سرد خواستند اين پيام را دست كم براى جانشينان بوش برسانند كه صبر و تحمل متحدان عربش اندازه اى دارد واين روند دوباره خاورميانه را با موجى از توفان ضديت با آمريكا روبه رو خواهد ساخت.
اما به باور اغلب ناظران رفتار سرد اخير اعراب با بوش بيش از آنكه تسويه حساب با كاخ سفيد باشد نوعى علامت براى زمامداران آينده كاخ سفيد بود. اعراب با اين حركت اميدوار هستند كه جانشين بوش با نگاهى تازه وارد ميدان مذاكره خاورميانه شود.