Iran Newspaper - خانواده

مونا كربلايى
امسال، نخستين سال تجربه فرزند داشتن براى شماست و به عنوان مادر، شما دائماً در حال آموختن مسائل جديدى درباره او هستيد. براى مثال چه چيزى باعث خنده او مى شود، چه چيزى باعث گريه او مى شود و اين كه در نهايت چه چيزى باعث به خواب رفتن او مى شود. در همين زمان، كودك شما نيز در حال گذراندن تجربه مشابهى است، شناختن شما و ويژگى هايتان به صورت روز به روز. اين مطلب به بررسى تك تك كشفيات كودك شما در طول نخستين ماه هاى تولدش است.
از تولد تا دو ماهگى كودكتان مى آموزد
لحن صداى شما چگونه است حتى زمانى كه او يك جنين بود (حدود ماه ۷ باردارى) او قدرت شنيدن صداى مادر را از ميان مايعاتى كه او را احاطه كرده بود، داشت. در نتيجه الان، زمانى كه او را در آغوش مى گيريد و برايش لالايى مى خوانيد، وى صداى شما را تشخيص مى دهد.
زمانى كه به دنيا آمد به علت برخى مشكلات تا يك ماه در بخش مراقبت هاى ويژه مخصوص نوزادان بيمارستان بسترى بود. يك روز صبح زمانى كه مادر وارد اتاقش شد، پرستارى به وى گفت: پسر شما اصلاً شب خوبى نداشت. تا صبح بى وقفه گريه كرد و قطعاً الآن از ديدن تان خوشحال مى شود. در واقع حق با پرستار بود. زمانى كه نوزاد در آغوش مادرش قرار گرفت و مادر شروع به زمزمه در گوش وى كرد، گريه نوزاد قطع شد. مادر حقيقتاً از اين كه با وجود دورى از فرزندش، نوزاد به خوبى او را شناخته بود و از حضورش احساس آرامش مى كرد، شاد بود.
چه شكلى هستيد (البته ديد وى در اين زمان تا حدودى تار است)
ديد نوزاد تار و كدر است، اما در روشنايى معمولى، او قادر به تشخيص اشياى ۲۰ تا ۲۵ سانتى متر دورتر است. اين دقيقاً همان اندازه صورت مادر در زمانى است كه مشغول شير دادن به او ست.
چه بويى مى دهيد
كودك از نخستين لحظات تولد، قادر به تشخيص بوى مادرش است. محققان معتقدند يك نوزاد سه روزه به راحتى مى تواند مادر خود را با اين مشخصه، از سايرين تمايز دهد و جالب اين جاست كه بدانيد نه تنها كودك، اين بو را تشخيص مى دهد، بلكه عاشق آن نيز هست.
پروفسور هاينگ- فوق تخصص نوزادان- در اين رابطه مى گويد: كودكان عاشق اين هستند كه بينى شان را بين چانه و شانه مادر قرار دهند. اين دقيقاً جايى است كه وى بيشترين احساس امنيت را از بودن در كنارتان خواهد داشت و از حس بوى مادر خود، لذت خواهد برد.
زمانى كه گرسنه است، به او غذا مى دهيد
زمانى كه كودك حدود ۶ هفته از عمر خود را پشت سر گذاشته است، تقريباً ۲۰۰ بار شير خورده و در تك تك اين دفعات، اين شانس را داشته كه با خبرهاى زيادى مثل گرسنگى، نياز نزديك شدن به مادر و محبت را احساس كند. او كلمات شما را كه مى گوييد عزيزم مامان همين الآن شيرت مى ده! متوجه نمى شود اما به خوبى مى داند كه در امنيت كامل و در كنار كسى است كه دوستش دارد.
او را آرام مى كنيد
آيا تا به حال متوجه شده ايد زمانى كه نوزاد خود را بلند مى كنيد او خود را در آغوش تان ر ها مى كند از نظر او بدن شما يك جايگاه راحت، بزرگ و امن است كه مى تواند بدون هيچ ترسى در آن خود را ر ها كند.
از دو الى شش ماهگى كودك مى آموزد
برخى از افراد بيشتر از سايرين شبيه شما هستند. زمانى كه كودك در سن ۱۰ الى ۱۲ هفتگى است نه تنها صورت تان را شناخته و از نگاه كردن به آن لذت مى برد، قادر به تشخيص اين نكته است كه ساير افراد شبيه شما هستند يا نه!
در يك سرى از تحقيقات، دكتر گاوين استاد روانشناسى دانشگاه، به اين نتيجه رسيد كه كودكان دو الى چهار ماهه، ترجيح مى دهند بيشتر به صورت زنان نگاه كنند. خصوصاً كودكانى كه پرستار نداشته اند و از ابتدا با صورت مادر خود مواجه شده بودند. وى همچنين اين طور برداشت كرد، كودكانى كه به هر علت از نخستين ساعات تولد با چهره پدر خود مواجه شده بودند، از نگريستن به چهره افراد مذكر بيشتر لذت مى بردند. دكتر گاوين مى گويد: به نظر من كودكان چهره كسى را كه بيش از بقيه مشاهده مى كنند، به عنوان استانداردى جهت مقايسه با سايرين به كار مى برند. به عبارت ديگر ممكن است كودك به يك شخص جديد نگاه كرده و با تعجب با خود بگويد: چقدر اين آدم شبيه كسى است كه از من مراقبت مى كند! پس او يك دوست است!
برخى مواقع ناراحت يا نگران هستيد
همان گونه كه زمانى كه كودكتان احساس ناراحتى مى كند، او را آرام مى كنيد، او نيز بيشترين تلاش را براى شاد كردن شما زمانى كه غمگين هستيد، مى كند. بين دو الى شش ماهگى، او قادر به تشخيص حالات مختلف چهره شما و در ضمن تشخيص اين كه با زل زدن به چشمان تان، باعث لبخند والدين مى شود، هست. مطالعات نشان مى دهند زمانى كه مادر به هر دليل واكنش خنثى در مقابل كودك خود نشان مى دهد، وى تمام تلاش خود را با ايجاد صدا ها و لبخند زدن براى شاد كردن و مشاهده لبخند مادر خود، انجام مى دهد.
از آنجايى كه كودك به احساس تان واقف است، تعجب نكنيد اگر زمانى كه استرس داريد، وى نيز ناراحت و ناآرام است، پس مراقب واكنش هايتان در مقابل او باشيد.
بامزه هستيد!!
وقتى براى او شكلك درمى آوريد، بادكنك باد مى كنيد، عروسك ها را روى هوا حركت مى دهيد و تماشاچى كوچك تان با قهقهه هاى بلند از اين رفتار استقبال مى كند. در حدود شش ماهگى كودك شروع به تجربه حس شادى مى كند و چيزهايى كه موجب تحريك اين حس وى مى شوند، بيش از همه شنيدن و ديدن چيزهاى غيرمنتظره است.
اما همه نمى توانند يك كمدين باشند. يكى از دلايلى كه كودك مى خندد اين است كه او مى داند شما واقعاً شبيه همان چيزى هستيد كه او هميشه دوستش داشته است.
در سن شش ماهگى تا يك سالگى كودك مى آموزد
شما وجود داريد، زمانى كه او نمى تواند والدين را ببيند.
هر مادر و پدرى، هر از چند گاهى مجبور به ترك كردن كوتاه مدت كودك خود، جهت مقاصدى مانند دوش گرفتن، خريد و . . . است. تا پيش از اين، چنين جدايى هايى براى كودك دقيقاً معنايى معادل: دور از چشم، دور از ذهن داشت و اطرافيان تان زمان غيبت تان، مجبور به آرام كردن گريه هاى شديد كودك بودند. اما زمانى كه او هشت ماهگى را پشت سر مى گذارد، كودك به آرامى تصوير كاملى از والدين و اين كه حتماً برمى گرديد، هر كجا كه باشيد را در ذهن خود جاى مى دهد.
هر چند تا رسيدن به اين تصوير، مجبور به تحمل گريه هاى فراوانى هستيد اما حداقل، كم كم اجازه رفتن به حمام، پاركينگ و حتى خشكشويى را پيدا مى كنيد.
چيزهايى كه او و شما را شاد مى كند
همچنان كه كودك كنجكاوتر و بازيگوش تر مى شود، شروع به كشف برخى حقايق در مورد خود و همه چيزهاى اطرافش از اسباب بازى گرفته تا گرد و خاك روى تلويزيون مى كند. او مى خواهد يافته هاى خود را با والدين اش تقسيم كند، چون با ذهن كودكانه خود دريافته اطرافيان از دانستن اين كه كاميون او روى فرش خوب راه نمى رود، هم اندازه او شاد مى شويد. از نظر دكتر جين گاوين، اين راهى است كه كودك به انسان هاى اطراف خود مى فهماند كه چقدر براى او خاص هستند. پس به او بفهمانيد كه چقدر دوستش داريد و چقدر از فعاليت هاى اكتشافى او لذت مى بريد: با لبخند ها و حالات محبت آميز چهره خود. فراموش نكنيد: او احساسات شما را به خوبى مى فهمد.
از او حمايت مى كنيد
يك كودك دائماً با مسائل جديدى مواجه مى شود، مثلاً متوجه مى شود مادر او در هر زمان كه او به مشكل برخورده، حمايتش مى كند. براى مثال زمانى كه او هنگام بازى در آشپزخانه تكه اى از دستمال كاغذى كثيف پيدا مى كند، سريع به سمت مادر برمى گردد و اين يعنى مى خواهد بداند چه كارى درست است و بايد با اين موضوع چگونه برخورد كند.
متخصصان به اين پديده؛ «مراجعه اجتماعى» مى گويند.
كودك منتظر علامت و نشانه اى از سوى مادر و پدر خود است تا بفهمد بايد در اين لحظه چطور عمل كند. او ياد گرفته تا در هر زمان نياز داشت مى تواند به آنها تكيه كند.
به ياد داشته باشيد كودك روز به روز و لحظه به لحظه باهوش تر مى شود و با گذشت زمان، شما متوجه مى شويد او والدين و بخصوص مادر را از هر شخص ديگرى بهتر مى شناسد! به درك بيشتر او كمك كنيد.