ابراهيم رحمانى
انتخاب چهل و چهارمين رئيس جمهور آمريكا اين روزها به بحث داغ محافل سياسى بدل شده است و رقابت نيز در اين كشور هر روز شكل جدى تر به خود مى گيرد. نظام انتخاباتى آمريكا تلفيقى از دموكراسى مستقيم واليگارشى بلند پايگان سياسى است ، رئيس جمهور ايالات متحده با سيستم منحصربه فرد و با سياق خاص برگزيده مى شود. بدين معنى كه ملاك انتخاب رئيس دولت دموكراسى مبتنى بر ائتلاف اقليت هاست. گروه ها و انجمن ها در مقطعى خاص گردهم جمع شده و متحد مى شوند و در راستاى پيش بردن يا جلوگيرى از شكل گيرى سياستى تلاش مى كنند. (مانند ائتلاف سياه پوستان خواهان برابرى حقوقى به همراه هواداران جدايى نژادى در ايالت هاى جنوبى)
كارشناسان و متخصصان مسائل آمريكا معتقدند حمايت رسانه هاى ارتباط جمعى، پشتيبانى لابى قدرتمند از يك حزب و ميزان مبلغ تخصيص يافته از سوى هر كانديدا در اردوگاه انتخاباتى خود نتايج انتخاباتى را تعيين مى نمايد. عنصر مؤثر در انتخابات تبليغات ، ابزارها و شيوه هاى اجراى آن است اين مسئله در كشور ايالات متحده نقش برجسته و حياتى ايفا مى كند. بدليل حاكميت ديدگاه ماترياليستى در روابط اجتماعى براى دستيابى به هدف مى توان به هر وسيله اى دست زد ، به عنوان نمونه حزب جمهوريخواه در تبليغات خود از شيوه تهاجمى بهره مى گيرد و موفق به ضربه زدن به اعتبار نامزد حريف مى شود كه رسانه ها آن را در اصطلاح جنگ تبليغاتى لجن پراكنى ( mud slinging) نامگذارى كرده اند. استراتژيست هاى اين حزب طى حدود چهار دهه تاكنون از زمان روى كار آمدن نيكسون اين واقعيت را دريافتند كه جاده سنگلاخ مبازرات انتخاباتى تنها به شرطى به پيروزى منتهى مى شود كه تبليغات مستقيماً احساسات مردم را برانگيزد نه عقل و منطق آنان را و با اين روش توانسته است رقباى خود را (نيكسون- مك گاورن، ريگان - كارتر، بوش - دوكاكيس، بوش - ال گور، بوش - جان كرى ) درمبارزات كنار گذارد. جيمى كارتر با شعار بازگرداندن ايمان از دست رفته مردم به حكومت كه در جريان ماجراى واترگيت خدشه دار شده بود و بيل كلينتون نيز با شعار زنده كردن «اميد» و «رؤياى آمريكايى» توانستندآراى مردم را به خود جلب كنند. اين دو تن برخلاف ساير نامزدهاى دموكرات كه به آمار و اعداد و ارقام تكيه مى كردند قلبهاى مردم را به جاى مغزشان هدف قرار دادند و توانستند به عنوان تنها رؤساى جمهور دموكرات بعد از پايان جنگ دوم جهانى برگزيده شوند.
ساكنان ايالات متحده به دليل موقعيت جغرافيايى، تنوع نژادى و سابقه فرهنگى و تاريخى خود بطور نسبى به سوى يكى از دو حزب اصلى آمريكا گرايش دارند. اهالى جنوبى، شهرهاى بزرگ، يهوديان، سياهان، كارگران و مهاجران تعلق خاطر به حزب دموكرات دارند و از سوى ديگر ايالت هاى صنعتى وثروتمندان شمال كشور، اهالى كرانه اقيانوس آرام و غرب ميانه به حزب جمهوريخواه بيشتر وفادار بوده اند.
انتخابات اخير آمريكا از دو جنبه متفاوت از دوره هاى گذشته مى باشد: الف - تعدد و تكثر كانديدا
ب - مخدوش بودن چهره قدرتمند آمريكا در داخل و خارج از كشور و تلاش نامزدهاى حاضر در صحنه كارزار براى ارائه برنامه متناسب و ترميمى ؛در هيچ دوره اى از رقابتهاى انتخاباتى جامعه آمريكا شاهد چنين تعدد و تكثرى نبوده است. هريك از دو حزب دموكرات و جمهوريخواه بين پنج تا هشت كانديدا را روانه ميدان كرده اند درحالى كه براى نخستين بار در طول تاريخ سياسى آمريكا از۱۹۵۲ تاكنون معاون رئيس جمهور و يا شخص رئيس جمهور خود نامزد نشده اند.
طرفداران اردوگاه جمهوريخواهان به علت عملكرد سؤال برانگيز و اقدامات غير منطقى رئيس جمهور فعلى و وفادار به اين حزب دچار رخوت و نااميدى شده به نحوى كه تقريباً در اكثر ايالت ها كانديداهاى اين حزب موفق به كسب اكثريت آراى هواداران خود نشده اند و در مقابل حزب دموكرات دو رقيب جدى با ويژگيهاى منحصربه فرد و خاص درگير رقابتهاى درون حزبى شده اند. يكى سياه پوست خوشنام با شعارهاى جذاب، ماهردرفن خطابه ، خواهان تغيير و تحول و بازگشت به دوران اتحاد و اميد ( مشابه شعار اولين كورس مبارزات انتخاباتى بيل كلينتون با نمايش فيلم تبليغاتى به نام قطار اميد ) دربعد ملى وجهانى وفاصله گرفتن از تنفر و تفرقه را نويد مى دهد. ديگرى هيلارى كلينتون همسر رئيس جمهور سابق آمريكا صاحب تجارب در مسائل حقوقى و بشردوستانه مى باشد. ازديدگاه فرانسيس فوكوياما: «زن ونقش او در جامعه آمريكا از پيشرفت قابل ملاحظه اى برخوردار شده و از دايره آشپزخانه خارج شده اند» وليكن اوهنوزنتوانسته استقلال عمل خود را به خاطر انتسابش به بيل كلينتون ثابت كند و از زير سايه همسر خود خارج شود، از سوى ديگر مؤنث بودن وى همانند شمشير دولبه عمل مى كند كه برخى را به سمت خود مى كشد و تعدادى را از خود مى راند. تعدادى احساساتى بودن و غلبه عاطفه بر تعقل زنان، آماده نبودن فضاى عمومى جامعه براى پذيرش مقام اول قوه مجريه توسط يك زن را گواه ديگرى به عدم اقبال مردم به اين كانديدا مى دانند. در عين حال موافقان كلينتون ۶۰ ساله اعتقاد دارند با انتخاب وى مى توان اين پيام را به ساير كشورها منتقل ساخت كه اساس برگزيده شدن در آمريكا بر اساس شايسته سالارى و سوابق مديريتى مى باشد و نه جنسيت و يا هويت نژادى فرد منتخب.
نومحافظه كاران با محوريت توسل به ابزار نظامى در سرتاسر جهان در رأس ساختار سياسى آمريكا قرار گرفتند ولى شيوه اجراى سياست مد نظر آنان در طى هشت سال گذشته تابه امروز عملاً تنفر روز افزون از منسوبين به اين حزب و ركود اقتصادى درون آمريكا رويگردانى از اين جناح را سبب شده است. طبق نظر سنجى به عمل آمده در آمريكا اقبال عمومى در اين دوره ازانتخابات به سوى دموكرات ها به علت ناكامى در عراق، شكست طرح خاورميانه بزرگ، بحران در افغانستان و عدم تثبيت دولت كرزاى و تزلزل دولت مشرف خواهان تغيير وضع موجود بوده و به آنها متمايل شده اند. اما اوضاع درونى اين حزب نيز از نمايى ديگر آشفته به نظر مى رسد، زيرا كه دو رقيب نزديك به هم در حال فعاليت و در تلاش براى تصاحب اولين ها در تاريخ سياسى آمريكا مى باشند. (شايان ذكر است جسى جكسون و آلفرد شارپتون طى سالهاى ۱۹۸۴و۲۰۰۴ از حزب دموكرات نامزد شدند وليكن همانند اوباما با اقبال عمومى مواجه نشدند) باراك حسين اوباما رنگين پوست ،سناتور ايالت ايلينويز و كانديداى مطرح در ايالات متحده از حمايت چهره هاى مشهورى همچون جيمى كارتر، نانسى پلوسى، ال گور، برژينسكى، آنتونى ليك، جان كرى، خانواده كندى، سناتورها، فرمانداران و... برخوردار است. او را مى توان در رديف بين الملل گرايان ليبرال قرار داد يعنى اينكه ضمن مخالفت با جنگ معتقد است براى گسترش دموكراسى و ثبات و امنيت جهان بايد فعاليتهاى نهادهاى چند جانبه گرا را تشديد نمود. تعدادى از كارشناسان او را همانند و همرديف هرى ترومن، فرانكلين روزولت و جان اف كندى دانسته اند كه در برهه خاص زمان خود توانستند در بعد ملى و فراملى جايگاه آمريكا را ارتقا بخشند، فرض كرده اند. ازيك سو به علت تازه كار بودن اين نامزد او را همانند جيمى كارتركه ضرباتى به منافع آمريكا وارد ساخت قلمدادكردند و از سوى ديگر شهره به مسلمان بودن وعدم تشريح ماهيت تغييرات مدنظر خويش از نقاط ضعف اوباما نزد كارشناسان محسوب شده است آرا و عقايد اوباما را مى توان چنين خلاصه كرد: مخالفت با اقدام نظامى عليه ايران و مذاكره مستقيم و بدون واسطه ( همانندنيكسون كه ابتكار عمل به خرج داد و با چين كمونيست وارد گفت وگو شد ) خروج نيروهاى آمريكايى از عراق و اعطاى نقش فعال تر به سازمان ملل، همراهى با ساير كشورهاى جهان در راستاى كاستن از ميزان آلاينده هاى زيست محيطى و تبعيت از پيمان كيوتو، غير مجاز دانستن سقط جنين و ازدواج همجنس گرايان، مخالف كاهش ماليات و افزودن ماليات قشر مرفه و ثروتمند و صرف آن در بخش خدمات اجتماعى، افزايش حداقلى دستمزدها، اجبارى ساختن بيمه همگانى و افزايش بودجه بخش تحقيقاتى و آموزشى را مد نظر دارد.
ادامه دارد...

در انتخابات مقدماتى نمايندگان متولى برگزيدن نامزد برتر حزبى به دو بخش متعهد و ابرنماينده يا غيرمتعهد تقسيم مى شوند؛ روند حاكم بر انتخابات درون حزبى دو حزب اصلى (دموكرات و جمهوريخواه)كه به ايفاى نقش درصحنه سياست مى پردازند متفاوت از همديگر است بدين معنى كه در حزب جمهوريخواه چنانچه نامزدى نسبت به رقباى هم حزبى خود صاحب برترى شود تمامى آراى حزبى نمايندگان متعهد ( نماينده اى است كه درسطح ايالت يا منطقه انتخاب و گزينش مى شود و از يك كانديداى مشخص درانتخابات حمايت مى كند كه تعداد آنها درحزب دموكرات ۳۲۵۳ نفر از مجموع ۴۰۴۹ نماينده و درحزب جمهوريخواه اين رقم ۱۹۱۷ از۲۳۸۰ نماينده مى باشد) به سبد فرد پيروز سرازير مى شود وابرنمايندگان يا نماينده غير متعهد ( به كسانى اطلاق مى شود كه الزام وتعهدى در رأى دادن به نامزدها را ندارند و مى توانند به هر كانديدايى رأى بدهند .