۱- گزارشى كه شنبه ۲۱ ارديبهشت با عنوان «ميدان هاى توليد زباله» در اين صفحه به چاپ رسيد، چكيده اى از پژوهش ميدانى و تلاش ۶ ماهه۳۰ دانشجوى دانشكده معمارى دانشگاه هنر به سرپرستى مهندس محمود نجارى سى سى بود كه سعى داشت به شكلى آكادميك و بر اساس قواعد علمى ۹۲ ميدان تره بار در تهران و كرج را مورد بررسى قرار دهد.
۲- در گزارش مذكور به معضلات ميادين تره بار تهران و كرج نه در نگاهى كلى بلكه به صورت استقرايى و مورد به مورد پرداخته شده است كه در جوابيه مسئولان محترم ميادين تره بار، با وجود طولانى بودن متن، به هيچ يك از آنها اشاره نشده و جوابى داده نشده است. به عنوان مثال يكى بودن پاركينگ غرفه داران و خريداران يا نبود امكانات اطفاى حريق. در بخشى از گزارش مى خوانيم:«در ميدان تره بار حسن آباد كه در خيابان وصال شيرازى واقع شده است، نبود پاركينگ، اتاق مخصوص استراحت كارگران، فقدان رامپ براى تخليه و حمل بار و همچنين نبود سيستم گرمايشى از جمله نكات منفى است يا در بازار ميوه تره بار جمالزاده علاوه بر مشكل فقدان پاركينگ، اصلاً سكوى بار انداز وجود ندارد... در بازار ميوه و تره بار زرگنده، نبود سيستم حفاظتى مناسب، عدم وجود محل مناسب براى جمع آورى زباله ها و نبود سبد خريد از اصلى ترين معضلاتى است كه...»
۳- جوابيه، جز تصحيح ۱۵۰ تن زباله كه به اشتباه در گزارش ما ۱۵۰ هزار تن ذكر شده بود، كار خاصى انجام نمى دهد و بيش از آن كه جوابيه اى براى مطلب ما باشد، گزارش عملكردى است كه پيش از گزارش ما نيز در هر نشريه ديگرى - البته در صورت ژورناليستى تر شدن - قابل چاپ بود و بعد از اين هم مى توان آن را به مناسبتى ديگر و در نشريه اى ديگر ارائه داد.
۴- مسئولين محترم شهردارى با مراجعه به حس تعاون و تعامل در استفاده از يك كار تحقيقى با جامعه آمارى بالا و برخوردار از معيارهاى علمى مى توانند كيفيت كار را بهبود ببخشند و قاعدتاً چنين نگرشى مى تواند منجر به تشكر و تشويق اين گروه دانشگاهى شود كه در حركتى خودجوش وارد حوزه چنين پژوهشى شده اند.
۵- همان طور كه مى دانيد ميادين ميوه و تره بار از جمله نقاط كور مبلمان شهرى است كه براى ساخت آنها آئين نامه و ضابطه اى مدون و علمى وجود ندارد تا هم شهردارى بر اساس آن بر كار ساخت و ساز ميادين نظارت كند و هم سازندگان به شكلى روشن بدانند استاندارد و كيفيت چگونه تعريف مى شود. بنابراين، گزارش «ايران» و نتايج تحقيقات اين مدرس دانشگاه مى تواند نقطه آغازى براى شناخت دقيق معضلات و تعريف استانداردها باشد.
در گزارش «ايران» به نقايصى اشاره شده بود كه بعضاً از زبان خود مسئولان شهردارى نيز به آنها اقرار شده است به عنوان مثال عدم سورت محصولات و يا عرضه محصولات بى كيفيت كه در جوابيه همان نقائص به عنوان نقاط قوت مطرح شده است. مثلاً در گزارش اشاره شده كه ۹۲ ميدان تره بار تهران تنها ۳۰ درصد نياز كلانشهر تهران را تأمين مى كنند كه همين مسئله در جوابيه به صورت نقطه قوت ذكر شده است در حالى كه مسئولين ميادين ميوه و تره بار زمانى مى توانند از موفقيت در اين زمينه سخن بگويند كه حداقل بيش از ۹۰ درصد ميوه تهران را تأمين و عرضه كنند.

برادر ارجمند جناب آقاى اشتهاردى
مدير مسئول محترم روزنامه ايران

با اهداى سلام
احتراماً؛ در پى مطلب مندرج در آن روزنامه تحت عنوان «ميدان هاى توليد زباله» مورخ ۷۸‎/۲‎/۲۱ توضيحات ذيل در رابطه با نقش سازمان ميادين ميوه و تره بار در حيات اقتصادى شهرى جهت تنوير افكار عمومى و درج در آن نشريه خدمتتان ارسال مى شود.
نقش ميادين و بازارهاى ميوه و تره بار شهردارى تهران در اقتصاد شهرى
همگام با پيروزى انقلاب شكوهمند اسلامى و براساس ماده واحده قانونى ۱۳۵۸‎/۱۰‎/۵ شوراى محترم انقلاب، به منظور تسهيل در تهيه و توزيع ميوه و تره بار و فرآورده هاى كشاورزى مورد مصرف مردم و كوتاه نمودن دست واسطه ها از طريق ايجاد ارتباط مستقيم بين توليدكنندگان و مصرف كنندگان، سازمان ميادين ميوه و تره بار و فرآورده هاى كشاورزى تحت پوشش شهردارى تهران شكل گرفت. اين سازمان به عنوان پيشقراول اقتصاد شهرى از بدو تأسيس گام هاى اساسى و مؤثرى را در صرفه جويى هزينه هاى خانوارها برداشته و همواره در برقرارى سلامتى جسمانى افراد نقش بسيار مهمى را ايفا مى نمايد. به طور كلى روزانه بيش از ۵۰۰ هزار نفر از شهروندان تهرانى براى خريد مايحتاج روزمره زندگى به اين مكانها مراجعه مى نمايند و بدين ترتيب بازارها و ميادين با عرضه ۱۷۰۰ تن انواع ميوه و سبزيجات در روز به طور متوسط ۳۰ درصد نياز روزمره شهروندان را تأمين مى كند كه اين آمار نشان دهنده اعتبار و اطمينان شهروندان به اين اماكن با وجود دارابودن مشكلاتى از جمله شلوغى و ازدحام و يا برخى از مشكلات ساختارى در برخى از بازارها به دليل عدم تملك زمين و بالطبع موقتى بودن آنها مى باشد. با توجه به نظرسنجى انجام شده اكثريت شهروندان ميادين و بازارها را سالم ترين و قابل اعتمادترين مكان براى دريافت خدمات و تهيه مايحتاج عمومى مى دانند و بيشترين درخواست هاى مردم از مسئولين شهردارى كه از طريق مراجعه حضورى و يا تماس با مراكزى نظير مركز نظارت همگانى ۱۸۸۸ و سامانه ۱۳۷ شهردارى تهران انجام مى شود، تقاضاى احداث بازار ميوه و تره بار در نواحى مختلف شهر تهران مى باشد. البته تقاضاى شهروندان مورد پيگيرى جدى مسئولين سازمان قرار مى گيرد ولى محدوديت زمين در شهر تهران يكى از مشكلات عمده در ايجاد بازارهاى ميوه و تره بار مى باشد.
ايجاد شرايط لازم جهت دسترسى آسان و مستمر به موادغذايى توسط شهروندان
اين سازمان با ساماندهى روند عرضه و تقاضا بخصوص در مواقع گرانى و كميابى برخى از محصولات، نقش مهمى در تنظيم بازار ايفا مى نمايد. سازمان جهت تنظيم بازار در مواقع ضرورى از دو اهرم اساسى كه در اختيار دارد يعنى تثبيت نرخ سازمان و عدم افزايش نرخ محصول كمياب تا مدت مشخص و همچنين عرضه گسترده آن، عملاً زمينه را نه تنها در شهر تهران بلكه با همكارى وزارتخانه هاى ذيربط در سطح كشور براى توقف سير صعودى آن محصول و يا حتى براى كاهش نرخ فراهم مى آورد. البته موفقيت گسترده سازمان در اين خصوص به دليل استقبال شهروندان از اين ميادين و بازارهاى تحت پوشش اين سازمان مى باشد. بنابراين سازمان ميادين ميوه و تره بار شهردارى تهران نقش كليدى را در تنظيم بازارهاى مصرف ايفا مى نمايد. لازم به توضيح است كه نقش سازمان در ماه هاى اخير براى تثبيت نرخ گوشت مرغ، تخم مرغ، سيب درختى، گوجه فرنگى و مركبات بسيار موفقيت آميز بوده است.
نقش ميادين و بازارهاى ميوه و تره بار در افزايش سطح مصرف ميوه و تره بار
رابطه افزايش مصرف ميوه و تره بار در سلامتى انسان به اثبات رسيده است. يكى از ويژگى هاى مهم اين مكان ها ارزانى محصولات حداقل ۲۵ تا ۳۰ درصد نسبت به نرخ مغازه هاى سطح شهر و تازگى محصولات مى باشد. در اين اماكن به طور متوسط روزانه ۳۳۲۴ تن انواع محصولات عرضه مى شود كه ۱۷۰۰ تن آن شامل انواع ميوه و سبزيجات مى باشد و روزانه به طور ميانگين بالغ بر ۵۰۰ هزار نفر از ميادين و بازارها خريد مى نمايند. هر شهروند با مراجعه به اين اماكن روزانه به طور ميانگين ۳‎/۵ كيلو محصول كشاورزى خريدارى مى نمايد. به طور كلى فراوانى عرضه محصولات كشاورزى همراه با نرخ پائين محصولات كشاورزى و كيفيت قابل قبول باعث ترغيب شهروندان به مصرف زياد ميوه جات و سبزيجات مى شود كه اين فرآيند باعث سالم سازى الگوى مصرف و راهى مطمئن براى ارتقاى سلامت و تندرستى شهروندان و در نهايت بالا رفتن اميد به زندگى در شهر تهران است.
ارتقاى ضريب امنيت غذايى
براى زيست در شهر برقرارى بهداشت از اهميت زيادى برخوردار است. يكى از مؤلفه هاى مهم بهداشت، تغذيه سالم با برخوردارى از بهداشت موادغذايى مى باشد. سازمان ميادين همواره تلاش مى كند سطح كيفيت همه نوع محصولات قابل عرضه را ارتقا ببخشد و از عرضه كالاهاى كم كيفيت و غيربهداشتى جلوگيرى نمايد. در زمينه شناسايى و تفكيك محصولات كم كيفيت با محصولات داراى كيفيت و داراى نشان استاندارد بانك اطلاعاتى تهيه شده و براساس آن در ميادين و بازارها از عرضه موادغذايى كيفيت پائين خوددارى مى شود. كليه محصولات كشاورزى با استفاده از دستورالعملها و مشخصات كيفى تعيين شده از سوى سازمان رده بندى مى شود. البته بهترين راه حل براى ارتقاى ضريب امنيت موادغذايى عرضه كليه محصولات به صورت سورت شده و بسته بندى شده است كه اين امر در سال هاى اخير در ميادين و بازارها در زمينه عرضه گوشت قرمز به طور كامل انجام و در عرضه سبزى غرفه هايى در همه ميادين و بازارها به عرضه سبزى پاك كرده اختصاص يافته و در اكثر ميادين و بازارها غرف ويژه اى جهت عرضه ميوه بسته بندى اختصاص يافته است. ضمناً روزانه حدود ۲۰ تن سيب زمينى و پياز سورت و در غرف عرضه سبزيجات غيربرگى عرضه مى شود. عرضه محصولات به صورت بسته بندى در اوايل مورد استقبال شهروندان قرار نمى گرفت ولى به تدريج با آشنا شدن شهروندان به محسنات اين طرح، تقاضا افزايش يافته است.
كاهش ضايعات
هم اكنون روزانه ۱۷۰۰ تن ميوه و سبزيجات در ميادين و بازارهاى سازمان عرضه مى گردد كه با احتساب حدود ۱۵ الى ۲۰ درصد ضايعات، ميزان ضايعات به طور متوسط روزانه حدود ۱۵۰ تن مى باشد. (به اشتباه در گزارش مورخ ۸۷‎/۲‎/۲۱ روزنامه ايران اين ميزان ۱۵۰ هزار تن درج شده است) البته در محصولات مختلف ميزان ضايعات متفاوت است. مثلاً سبزى ۶۰ درصد ضايعات دارد در حالى كه ضايعات پرتقال حدود ۵ درصد است. ضمناً عوامل ديگرى مثل حمل ونقل نامناسب، خريد بيش از نياز محصولات كشاورزى توسط مشتريان و استفاده نكردن بموقع از محصولات خريدارى شده، ضايعات ميوه و تره بار را تا ۲۰ درصد افزايش مى دهد. در حال حاضر ضايعات ميوه و تره بار ميادين و بازارها با استفاده از سطل ها و غلتان هاى مخصوص به صورت مكانيزه حمل مى گردد كه اين شيوه از آلودگى محيط زيست ممانعت مى كند و همچنين از انتشار بوى نامطبوع و حشرات ناشى از انباشت زباله خصوصاً در فصل گرما ممانعت مى نمايد.
در حال حاضر ۱۵۰ تن باقى مانده ميوه و تره بار در منطقه كهريزك دفن مى شود، جهت حل اين مشكل به پيشنهاد سازمان ميادين ميوه و تره بار و با تصويب شوراى محترم شهر تهران، نخستين مركز جمع آورى و تبديل باقى مانده ميوه و تره بار به خوراك دام كشور در ميدان مركزى ميوه و تره بار شهر تهران با اعتبار ۱۰ ميلياردريال در حال احداث مى باشد.
ايجاد سيستم توزيع سالم
سازمان ميادين در راستاى سالم سازى توزيع اقدامات ذيل را انجام مى دهد:
ـ راه اندازى سيستم ترازوى بى سيم (وايرلس) جهت دسترسى لحظه اى به اطلاعات از رويدادهاى مالى در غرف و كنترل نرخ محصولات در حال عرضه و جلوگيرى از تضييع حقوق شهروندان محترم (كه طرح پايلوت آن در بازار سهروردى موفق ارزيابى شده و در برنامه كلى سازمان قرار گرفته است)
ـ درج قيمت بر روى تمامى اجناس با ذكر كيفيت
صدور فاكتور توسط ترازوهاى ديجيتالى جهت رفع سوء ظن شهروندان و كنترل نرخ محصولات در حال عرضه و جلوگيرى از تضييع حقوق شهروندان
بازرسى چند جانبه از طريق عوامل مستقر در مراكز و حوزه هاى نظارتى سازمان و بازرسان نامحسوس
نصب ترازوى شاخص و مرجع در كليه ميادين و بازارها جهت توزين محصولات خريدارى شده
كاهش سفرهاى درون شهرى
يكى از برنامه هاى مهم سازمان در كنار ارتقاى كيفيت، توسعه بازارهاى ميوه و تره بار و گسترش خدمات به محلات تهران مى باشد. برنامه توسعه بازارها كه در راستاى كاهش سفرهاى درون شهرى و دسترسى آسان انجام مى شود و به سرعت در حال پيشرفت است، به طورى كه در طول دو سال اخير تعداد بازارها حدود ۴۰% افزايش يافته است. در مكان يابى بازارها سعى مى شود قواعد كارشناسى مكان يابى براى ايجاد بازار ميوه و تره بار رعايت شود.
كيانوش جعفرى ـ مدير روابط عمومى