دكتر ابراهيم فياض
۱. امام خمينى متولد مشروطه بود و زندگى خود را در اوضاع بحرانى بعد از مشروطه آغاز نموده بود. شهادت پدرش و مبارزه با ناامنى ها و طاغيان محلى، زندگى خردسالى و نوجوانى او را طورى شكل داد كه در هنگام جوانى و رو به رو شدن با حكومت رضاخانى، سعى كند همه اين وقايع را در يك چارچوب، تئوريك و نظريه مند كند. چه بسا بدين سان بود كه خمينى قوى و موفقى متولد شد.
۲. امام در اين سير و سلوك فكرى به تكامل نظام هاى خود براى تأسيس حكومت اسلامى مى رسد و اين به خوبى در سيره او روشن است. او به يك باره به نظريه ولايت فقيه نرسيد، بلكه سال ها طول كشيد تا وقايع سياسى - اجتماعى او را به اين اعتقاد برساند و راه تحقق مردمى آن را نيز كشف كند؛ بدون عمليات نظامى و مسلحانه، راهى كه از مردم شروع مى شد و به مردم ختم مى شد.
۳. امام به نظريه جمهورى اسلامى رسيد كه چون اسلامى است، لائيك و سكولار نيست و او نه شرقى و نه غربى را ندا داد كه هر دو سكولار و لائيك بودند. بلكه راه سومى ترسيم كرد كه الگوى تفكر جهانيان بود. چون شرق و غرب بر اساس نظام «ملى حزب گرايى نخبه گرا» استوار مى شدند، ولى نظام جمهورى اسلامى بر اساس مردم و خبرگان بنا مى شد كه مجلس خبرگان قانون اساسى نشان كاملى از اين نهضت بود.
۴. قانون اساسى توسط مجلس خبرگان تدوين شد. اين قانون در حكومت و تحولات سريع آن در ايران، تنگناهايى ايجاد مى كند كه كليات قانونى به آنها اشاره داشت، ولى راه حلى ارائه نمى داد. براى همين مصلحت عامه -كه در فقه اسلامى و شيعى يك اصل تام و وارد بر كليه اصول است، چرا كه حفظ نظام اجتماعى وارد و حاكم ترين اصل فقهى است- در قالب خبرگان ديگرى كه محدودتر بود، وارد صحنه شد و «تشخيص مصلحت» نام گرفت.
۵. مصلحت گرايى به عنوان يك حكم اوليه اسلامى بر كليه فقه اسلامى وارد بود و اين بر كسانى كه فقه شخصى و فردى را ترويج مى كردند، سخت گران آمد. آنها احساس مى كردند كه اين مسأله، فقه سنتى را راكد و نابود خواهد كرد. از طرف ديگر اين مصلحت گرايى به مذاق روشنفكرى دينى و غير دينى خوش آمد و گفته شد كه با مصلحت گرايى، سكولاريزه شدن حكومت اسلامى آغاز شده است و سعى كردند اين فرايند سكولاريزه شدن حكومت اسلامى را به پندار خود، تسريع كنند.
۶. سنت گرايان فقهى كم كم با دريافتن رهيافت امام، سعى در بازسازى فقه شيعى كردند كه امروز در قم به صورت بالنده دنبال مى شود و «فقه موضوعى» در حال شكل گرفتن است؛ فقه اقتصاد، فقه حقوقى، فقه سياسى، فقه تربيتى و. . .
طلاب فاضل و جوان حوزه هاى علميه با توجه به حوزه هاى علوم انسانى، سعى در يافتن موضوعات جديد دارند. اين طلاب با مطالعه علوم انسانى، موضوعات جديد را استخراج كرده و با توجه به اين موضوعات جديد، مباحث فقهى جديد حكومتى را شكل مى دهند.
۷. در طرف ديگر ماجرا، مصلحت گرايان سعى در حكومت بلامنازع مصلحت بر احكام فقهى كردند و به يك افراط گرايى دچار شدند. آنها مصلحت گرايى غربى و نظام هاى سكولار را منشأ تفكر خود دانستند. تا آنجا كه سعى در نفى هر حكمى از احكام اسلامى داشته و دارند كه منافى با تمدن غرب باشد؛ مثلاً هم جنس گرايى در حقوق امروز غربى.
۸. اسلام ناب، آن گونه كه امام به مردم ايران شناسانده اند، دين اعتدال است و نه افراط و تفريط. اين اصل در كليه احكام فقهى و گزاره هاى كلامى، خود را جارى مى كند. اسلام، هم عدالت را در نظر دارد و هم آزادى را، و عدالت را بنيان آزادى قرار مى دهد. همچنين انسان را و حكومت كريمه او را نيز اصل مى داند. بنابراين، هم ارزش و حقيقت را در نظر دارد و هم مصلحت ها و واقعيت ها را.
اسلامِ امام، افراط در آرمان گرايى و حقيقت گرايى براى نفى واقعيت ها را قبول ندارد؛ همچنان كه افراط در حقيقت گرايى و واقعيت گرايى را براى توجيه مصلحت گرايى. در امروز و فرداى ايران، همين گونه از اسلام، راه گشا خواهد بود.
* عضو هيأت علمى دانشكده علوم اجتماعى دانشگاه تهران

گروه سياسى- زينب مراديان: با دلى آرام و قلبى مطمئن و روحى شاد و ضميرى اميدوار به فضل خدا به سوى جايگاه ابدى سفر كرد، هرچند كه امروز قريب به ۲۰ سال است كه روح الله موسوى الخمينى، معمار انقلاب و رهبر فرزانه ايران، دنيا را ترك و ملتى را در حسرت ديدار دوباره خود به سوگ نشانده است و هرچند كه اين ۲۰ سال شايد به تاريخ پيوسته باشد اما به يقين مردم، همان ها كه به فرموده امام راحل صاحبان اصلى انقلابند، نه تنها نمى گذارند كه ياد امام از ذهن ها پاك شود بلكه با كسانى كه سعى در تحريف انديشه ها و نظريه هاى ايشان دارند نيز بشدت برخورد مى كنند. آنچه در پى مى آيد گفت وگوى خبرنگار «ايران» با صاحبنظران درباره علت بزرگداشت امام خمينى پس از ۲۰ سال و رفتار سياسى آن حضرت مى باشد.
* امام در مقابل ليبرال ها ايستاد
همچنين آيت الله سيداحمد علم الهدى، امام جمعه مشهد مقدس در خصوص شور و شوق مردم بعد از نزديك به ۲۰ سال، براى برگزارى مراسم ارتحال امام(ره) مى گويد: هم وجود مقدس امام و هم رهنمودهايشان يك معجزه بود.
امام جمعه مشهد مقدس با بيان اين نكته كه امام(ره) انقلابى را كه در حال گذار بود را تثبيت كردند، افزود: ايشان اصول انقلاب را به گونه اى نهادينه كردند كه نسل سوم هم با وجود اين كه نه ايشان را ديده بودند و نه در محضرشان حاضر بودند اما عاشق و دلباخته امام(ره) هستند.آيت الله علم الهدى با تأكيد بر اين كه ولايت فقيه اصل و محور خط امام است، تأكيد كرد: يك عده هستند كه اصل و مبناى ولايت فقيه را قبول ندارند و دسته دوم كسانى هستند كه ولايت فقيه را قبول دارند ولى در مصداق مشكل دارند.وى با اشاره به نقل قولى از حضرت امام(ره) در خصوص حضرت آيت الله خامنه اى، خاطرنشان كرد: نقل قول اول امام(ره) با اين مضمون بود كه آقاى خامنه اى در بين دوستان و متعهدان به اسلام نعمتى است كه خداوند به ما داده است و نقل قول دوم چنين بود كه آقاى خامنه اى خورشيدى است كه روشنى مى بخشد.
امام جمعه مشهد مقدس در ادامه افزود: نقل قول اولى نظر حضرت امام(ره) را در تداوم جريان انقلاب تثبيت مى كند و ضمن اين كه خط امام(ره) متصل در خط رهبرى است و كسانى كه در خط رهبرى هستند مى توانند مدعى و پيرو خط امام(ره) باشند، در غير اين صورت، يا دروغ مى گويند و يا منافق اند.
آيت الله علم الهدى با اشاره به اين كه جريان هاى ليبراليستى از همان ابتدا از نقطه جبهه ملى شروع شد، تصريح كرد: امام(ره) در خصوص اين جريان گفتند كه آنها مسلمان نيستند و يا مرتدند. در حقيقت نظر امام(ره) اين است كه در اسلام اين جريان ها بحث است، زيرا مسلمان كسى است كه قائل به توحيد باشد و يكى از ابعاد توحيد آن است كه حاكميت منحصر به خداست.
وى با بيان اين كه اصل اوليه دموكراسى ليبرال اين است كه حاكميت حق مردم است، خاطرنشان كرد: در حكومت اسلامى، حاكميت حق خداوند است و مى توان گفت كه جبهه ملى نماد كامل ليبرال ها بود و برخورد امام با اين جبهه، نشانه رويكرد امام در برابر ليبرال هاست.
آيت الله علم الهدى در ادامه با بيان اين كه هر فرد غيرمعصومى قابل نقد است، تأكيد كرد: بحث بر سر اين است كه چه كسى با چه درجه و شأنى از مذهب و تخصص مى خواهد نقد كند. مبانى حضرت امام(ره) در همه امور بر مبناى ادله شرعى و كارشناسى متخصصان بود و كسانى حق نقد دارند كه در اين دو حوزه مسلط باشند نه اين كه هر كسى بتواند هر نقدى را انجام دهد.
* مردم پاى ارزش هاى امام ايستاده اند
سخنگوى جامعه روحانيت مبارز با بيان اين كه حضرت امام (ره) تجلى همه ارزش هاى اسلام ناب بود و حركت ايشان بر اساس يك حركت فطرى يعنى حس حق خواهى و دفاع از حق بوده است، گفت: بر اين اساس در هر مقطعى از تاريخ انسان هاى حق خواهى هستند كه براى پاسخگويى به فطرتشان از ارزش هايى كه امام (ره) آفريده اند، تبعيت مى كنند.حجت الاسلام والمسلمين احمد سالك در گفت و گو با خبرنگار «ايران» افزود: تمام مردم هر وقت كه سخن از امام (ره) به ميان آيد، پاى ارزش ها ايستاده اند و اين ايستادگى را در سالگرد ارتحال ايشان و همچنين مراسم پيروزى انقلاب اسلامى، ده ها بار به اثبات رسانده اند و دليل آن هم رشد بيدارى مردم و نسل انقلابى است.وى در پاسخ به اين سؤال كه آيا كسانى كه ولايت فقيه را قبول ندارند، مى توانند مدعى خط امام باشند، گفت: اين سؤال را بايد از خودشان پرسيد و فكر مى كند كه جواب در خود تناقض سؤال مستتر باشد و ديگر اين كه اگر آنها بتوانند اين ادعا را در عمل ثابت كنند، شايد بتوان باور كرد.حجت الاسلام سالك همچنين در خصوص برخورد امام (ره) با جريان هاى ليبراليستى تصريح كرد: امام (ره) هميشه بر اساس مسائل اسلامى پدرى خودشان را بر همه امت حفظ كردند و لازمه پدرى هم تذكر دادن است و امام (ره) در تمام مراحل عمر خويش به نقش پيامبرگونه خود عمل كردند.سالك همچنين در پاسخ به اظهارنظرهايى مبنى بر لزوم نقد امام (ره)، گفت: نبايد حرمت شكنى و قداست شكنى كرد و آب به آسياب دشمن ريخت، چرا كه امام (ره) تنها مروج اسلام بودند.
* مشى امام نفى شيوه هاى انحرافى و آموزه هاى پوچ بود
در اين راستا حجت الاسلام والمسلمين مير احمد رضا حاجتى معتقد است كه بى ترديد يكى از نكات برجسته در موضوعات مربوط به حضرت امام(ره) كه چشمان تحليلگران خارجى را به خود خيره مى كند، همين شور و شوق مردمى است كه بعد از گذشت ۱۹ سال از رحلت ايشان هنوز پابرجاست.
نويسنده كتاب «عصر امام خمينى» در گفت وگو با خبرنگار «ايران» به ذكر خاطره اى در اين خصوص مى پردازد، در سال ۱۹۹۶ در نيويورك در موزه مدرن آرت، به مناسبت يكصدمين سالگرد انتشار نشريه نيويورك تايمز نمايشگاهى از عكس هاى برگزيده اين نشريه برپا بود. تنها عكسى كه از ايران وجود داشت مربوط به مراسم تشييع جنازه حضرت امام(ره) بود كه عكاس آن نوشته اى را بدين مضمون نوشته بود: من هم در استقبال آيت الله خمينى حضور داشتم و هم در مراسم تشييع پيكر ايشان، نكته عجيب اين بود، چطور ممكن است كه رهبرى بعد از گذشت ۱۰ سال پرمشقت با ۵ ميليون نفر استقبال و با ۱۰ ميليون نفر بدرقه شود. اين خبرنگار تصريح مى كند: اين يك معماست در وجود حضرت آيت الله خمينى. حجت الاسلام والمسلمين حاجتى در ادامه افزود: امروز نه تنها از شور و شوق مردم كاسته نشده است، بلكه عشق و علاقه و اشتياق نسل جوان براى شناخت ايشان نه تنها در ايران بلكه در سراسر جهان نيز افزايش پيدا كرده است. وى با بيان اين كه يكى از مهمترين شاخصه هاى فكرى حضرت امام(ره) و اصلى ترين آرمان انقلاب اسلامى نظريه ولايت فقيه است، تأكيد كرد: تنها يك ادعاى واهى است كه كسى پيرو خط امام(ره) باشد اما برجسته ترين شاخصه فكرى ايشان را زير سؤال ببرد و يا نفى كند. حاجتى همچنين گفت: فى الواقع آنهايى كه ولايت فقيه را زير سؤال مى برند، به نظر مى رسد كه زيركانه به دنبال نفى كليت فكرى امام هستند، چرا كه نظريه ولايت فقيه زيربناى بسيارى از نظريه هاى امام(ره) بوده است.
* امام با تمام قوت مقابل التقاط ايستاد
همچنين پژوهشگر ارشد مركز اسناد انقلاب اسلامى در اين خصوص مى گويد: با گذشت ۱۹ سال از ارتحال ايشان شور و شوق مردم نسبت به حفظ و ياد امام(ره) همچنان باقى است و علت آن نهادينه شدن جريان خط امام در جامعه است.
على كردى با اشاره به اين كه مردم يك احساس دائمى دارند مبنى بر اين كه امام خمينى(ره) احياگر هويت جديد آنها بوده است، تصريح كرد: ويژگى هاى ممتاز حضرت امام(ره) بويژه خدامحورى كه در زندگى ايشان وجود داشت، موجب انسجام هرچه بيشتر مردم مسلمان با حضرت امام(ره) بوده است. لذا به هيچ وجه ايشان در اين جامعه اسلامى فراموش نمى شود بلكه با به دست آوردن پيروزى هاى بالاتر، حفظ نام امام(ره) با عنوان آغازگر اين جريان با اشتياق بيشترى دنبال مى شود.
اين استاد دانشگاه در خصوص برخورد امام(ره) با جريان هاى ليبراليستى نيز خاطرنشان كرد: حضرت امام(ره) با هر جريان التقاطى شديداً مخالف بودند و همان گونه كه با جريان منافقين و فرقانى ها به دليل وجود انديشه هاى التقاطى مخالف بودند با ليبراليست بويژه ليبراليسم جارى در اوايل انقلاب به مخالفت برخاستند. چراكه جريان مذكور بين اسلام خواهى و ملى گرايى، اولويت را به ملى گرايى مى داد هر چند در ظاهر شئونات دين و مذهب را رعايت مى كردند اما در انديشه اسلام گرايى نبودند و اساساً هم به دنبال حاكميت دين در جامعه نبودند و حداكثر خواستار رعايت احترام دين در جامعه بودند كه اين جريان با انديشه اسلام خواهانه امام(ره) مخالف بود.
كردى درباره اظهارنظرهايى كه مبنى بر لزوم نقد امام(ره) وجود دارد با اشاره به اين كه اساساً نقد بايد بالاتر و والاتر از يك جريان فكرى جارى باشد، تصريح كرد: از آنجا كه امام(ره) بر انديشه ناب اسلامى و به فرمايش خودشان اسلام ناب محمدى(ص) تكيه داشتند و آبشخور فكرى ايشان جريان اصيل اسلامى بود، نمى تواند نقد شود، زيرا يك جريان و حقيقت ثابت و ارزشمند است. وى در ادامه افزود: در حال حاضر جريان هايى كه به خود اجازه نقد مى دهند پيش از آن كه نقاد باشند، مخالف هستند. براى نمونه چپ هاى غيرمذهبى و ماركسيست ها، جريان ملى و جريان التقاط هميشه در رديف مخالفين بوده اند و از موضع مخالفت با امام(ره) برخورد كرده اند. پژوهشگر ارشد مركز اسناد انقلاب اسلامى همچنين در اين خصوص تصريح كرد: در ساليان اخير شاهد ظهور جريان اصلاح طلبى بوده ايم كه به عنوان يك موافق نظام به نقد وضعيت موجود پرداخته است. اينان اولاً همان طور كه خودشان بار ها گفته اند فاقد مبانى و اصول روشنى هستند، ثانياً به جريان هاى التقاطى بسيار نزديك شده اند، ثالثاً بشدت ليبرال زده و خواستار همزيستى و همسانى با نظام بين الملل هستند. كردى در ادامه تصريح كرد: لذا اين جريان اصلاح طلب نسبت به انديشه امام(ره) نمى تواند انديشه برتر و والاترى را ارائه دهد تا بتواند انديشه امام(ره) را نقد كند و هر چه ارائه داده اند ارتجاعى و بازگشت به سوى نظام هاى فكرى جهانى بوده است. به طور نمونه در آخرين موضع گيرى ها در بحث گفت وگوى تمدن ها كاملاً مخالف با انديشه هاى امام(ره) گام برداشته اند و گفت وگوى تمدن ها را بدون خدامحورى تعريف كرده اند كه اين جريان كاملاً مخالف با انديشه خدامحورانه امام(ره) است.

گروه سياسى - اعتبارنامه ۲۵۰ نفر از نمايندگان مجلس هشتم درحالى تصويب شد كه در پى عدم قرائت اسامى ۱۹ نفر از منتخبان تهران به عنوان تأييد اعتبارنامه و اعتراض مهدى كوچك زاده به اين موضوع صحن علنى براى لحظاتى نا آرام شد.
به گزارش خبرنگار پارلمانى «ايران»، ديروز مخبران ۱۵ شعبه بررسى اعتبارنامه ها، گزارش مربوط به اعتبارنامه هاى تأييد شده را قرائت كردند و مواردى كه نسبت به آنها اعتراضى به شعبه واصل شده و نيازمند بررسى بيشتر است را به جلسات بعدى موكول كردند. شعبه ششم كه قرار بود اعتبارنامه ۳۰ نفر منتخب تهران را بررسى كند، تنها اسامى ۱۱ نفر را قرائت كرد و با پايان قرائت اين گزارش، مهدى كوچك زاده منتخب تهران با تذكر ماده ۲۳ آيين نامه داخلى مجلس بر ضرورت حفظ شأن و جايگاه مجلس تأكيد كرد و گفت: اگر مجلس آلوده به اغراض و گروكشى سياسى شود و اعتبارنامه افرادى مانند آقاى حداد عادل با اعتراض يك نماينده كه خودش مورد اعتراض فرد ديگرى است، زير سؤال رود، هيچ حيثيتى براى مجلس باقى نخواهد ماند.
وى خطاب به لاريجانى تأكيد كرد: اقتدار مجلس را حفظ كنيد. اين كه يك نماينده به خاطر اعتراضى كه به اعتبارنامه او شده، يكجا به اعتبارنامه ۱۹ نماينده تهران اعتراض كند، يك خباثت و هرزگى سياسى است.اين نمى تواند كار كسى باشد كه ادعا مى كند چند دوره رئيس كميسيون برنامه و بودجه مجلس بوده است.على لاريجانى، رئيس موقت مجلس نيز در پاسخ به وى گفت: اين يك ايراد در آئين نامه داخلى مجلس است.همچنين لاريجانى اطمينان داد كه با فردى كه به اعتبارنامه ۱۹ نماينده تهران اعتراض كرده، صحبت شده و تا فردا (يكشنبه) موضوع حل مى شود.گفته مى شود رضا عبداللهى نماينده ماهنشان در پى اعتراضى كه يكى از نمايندگان نسبت به اعتبارنامه وى داشت، نسبت به اعتبارنامه هاى غلامعلى حداد عادل و۱۸ نماينده ديگر مردم تهران اعتراض كرده است.البته لاريجانى در پايان جلسه علنى به خبرنگاران گفت كه عبداللهى به او نامه اى داده و اعلام كرده كه اعتراضات را پس گرفته است.
اعتبارنامه نزديك به ۴۰ نفر از منتخبان مجلس هشتم هنوز مورد تأييد قرار نگرفته و ادامه بررسى اعتبارنامه ها در شعب تا امروز ساعت ۱۰ صبح ادامه دارد و بعد از آن نيز از ساعت ۱۰ در جلسه علنى تكليف اعتبارنامه هاى باقى مانده تعيين خواهد شد.هرچند كه ديروز مجلس مى توانست با تصويب بيش از دو سوم اعتبارنامه ها رأى گيرى براى هيأت رئيسه دائم را در دستور كار داشته باشد، اما در پى تذكر برخى نمايندگان، لاريجانى اعلام كرد براى آن كه همه نمايندگان فرصت شركت در انتخابات هيأت رئيسه را داشته باشند، بعد از تأييد تمام اعتبارنامه ها هيأت رئيسه دائم انتخاب خواهد شد.
* جلسه نمايندگان مجلس با اعضاى دولت درباره موضوع گرانى
رئيس موقت مجلس شوراى اسلامى ديروز در جمع خبرنگاران درخصوص مسائل اقتصادى و وظيفه مجلس در اين زمينه، گفت:
« پيگيرى اين موضوع در وهله اول بر عهده دولت است و ما درصدد هستيم كه در مذاكره با دولت در زمينه گرانى و رونق اقتصادى كار مشترك انجام دهيم.در همين راستا روز پنجشنبه با برخى دوستان دولت جلسه داشتيم.»
على لاريجانى همچنين در خصوص سخنان اخير يكى از كانديداهاى رياست جمهورى در آمريكا، گفت:« تا جايى كه من سابقه و پيشينه حرف هاى آمريكايى ها را مى دانم، آنها حرف هاى متفاوتى مى زنند.اميدوارم كه آنها اين مختصر عقلى كه موجود دارند را كوك كنند و از اين فرصت خوب استفاده نمايند.» وى در پاسخ به سؤالى مبنى بر اينكه در مقطع فعلى موضوع حل و فصل مسئله هسته اى در مجلس است، گفت: فكر نمى كنم اين برداشت عجولانه درست باشد.حل و فصل مسئله هسته اى در كشور ما در سيكل خاصى در نظام دنبال مى شود.وى با بيان اينكه مجلس اقدامات موثرى پيش از اين در اين مورد انجام داده است، يادآور شد: « ما براى كمك به شوراى امنيت ملى جدى هستيم.»

گروه سياسى- مطرح شدن قرارداد امنيتى امريكا با عراق و احتمال امضاى چنين قراردادى بحث و مخالفت هاى زيادى را در عراق و منطقه موجب شده است، بسيارى از كارشناسان امضاى چنين قراردادى را در تعارض با حاكميت ملى عراق مى دانند. در اين باره با حسين رويوران كارشناس مسائل منطقه و عراق گفت وگو كرده ايم.

* به نظر شما توافقنامه امنيتى عراق - امريكا كه اين روزها در سطح منطقه و عرصه بين الملل بسيار بحث آفرين شده سرانجام به امضا خواهد رسيد يا خير
اين موضوع از طرف امريكا مطرح شده، چون راهى جز اين براى امريكا وجود ندارد، به اين علت كه كنگره امريكا در سال گذشته فقط براى يك سال و براى آخرين بار براى نيروهاى نظامى امريكا در عراق بودجه تصويب كرد كه قابل تجديد هم نيست، لذا امريكا در تنگناى تغيير وضعيت حضور نيروهاى نظامى در عراق قرار دارد و ناچار به اين پيشنهاد شده است. متقابلاً مجلس عراق هم حضور نيروهاى غربى در عراق را براى يك سال تمديد كرده است، لذا يك وضع حقوقى پيش آمده كه دولت امريكا در آن تحت فشار بيشترى قرار دارد. البته وجود اراده يك بحث بوده اما شرايط سياسى موضوع ديگرى است. دولت بوش شديداً تحت فشار كنگره قرار دارد تا عقب نشينى از عراق را برنامه ريزى كند، در انتخابات آن كشور هم اين موضوع جايگاه ويژه پيدا كرده متقابلاً در داخل عراق در سطح افكار عمومى، رسانه ها، پارلمان و حتى گروه هاى سياسى و دولت بحث هاى زيادى درباره امضاى چنين قراردادى مطرح است، در اين ميان مرجعيت دينى به رهبرى آيت الله سيستانى كاملاً مخالف امضاى چنين قراردادى بين دولت عراق با امريكاست. لذا اراده امضا از طرف امريكا وجود دارد ولى چالش هاى جدى در برابر آن به چشم مى آيد.
* در صورت امضاى اين قرارداد چه اثرى برتحولات
خاورميانه خواهد داشت
امضاى چنين قراردادى يك دودستگى جدى در عراق به وجود مى آورد چرا كه ديدگاه ها در اين باره مختلف است. مورد ديگر آن كه امضاى چنين قراردادى در كارنامه دولت مالكى به عنوان لكه سياهى باقى خواهد ماند و اين براى دولت منتخب كه در رأس آن يك شيعه قرار دارد، نمى تواند مسئله خوشايندى باشد. از بعد حقوقى چنين قراردادى ناقض حاكميت عراق است و در آينده امنيت اين كشور را با خطر مواجه مى كند، چرا كه با حضور نيروهاى امريكا در عراق تروريست ها هم در اين كشور باقى خواهند ماند. امضاى قرارداد مذكور بازتوليد رژيم صدام در عراق است چرا كه صدام تداوم خود را در تضادهاى منطقه اى مى ديد و امريكا قطعاً در منطقه داراى تضادهاى زيادى است و مردم عراق قربانى اين تضادها خواهند بود، ضمن اين كه حضور طولانى نيروهاى امريكا ثروت هاى نفتى عراق را در معرض تاراج كارتل هاى امريكايى قرار داده و عملاً امنيت اقتصادى جامعه عراق را هم از بين مى برد. در سطح بين المللى هم چنين قراردادى موجب گسترش ناامنى و سلطه طلبى امريكاست كه امنيت جهانى را مورد تهديد قرار خواهد داد.
بايد توجه كرد كه در اين پيمان امنيتى امريكا سعى مى كند از واژه و مفهوم توافقنامه استفاده كند تا كارش راحت تر پيش برود. پيمان را پارلمان كشورها بايد تصويب كند ولى توافقنامه جزو اختيارات نخست وزير است، من تصور مى كنم امضاى چنين پيمانى نه تنها بايد با رأى پارلمان بلكه با رأى همه مردم عراق و در چارچوب رفراندم باشد.
* نقش ايران در ممانعت از امضاى اين قرارداد را چگونه ارزيابى مى كنيد
به لحاظ حقوقى عراق كشور مستقلى است و ايران نمى تواند در امور آنها دخالت كند، نيروهاى امريكا اين روزها در ديگر كشورهاى منطقه هم حضور دارند و ايران فقط مراتب نگرانى خود را اعلام كرده است.
در اين مورد هم وضع به همين منوال است با اين تفاوت كه ايران در عراق داراى پايگاه اجتماعى و سياسى گسترده اى است و نگاه منفى ايران نسبت به اين قرارداد از طرف بسيارى از نيروهاى سياسى در عراق ناديده گرفته نمى شود. پس ايران در اين زمينه دخالت مستقيم در عراق نمى كند، بلكه نظر خود را اعلام كرده و پيامدهاى منفى چنين اقدامى را مطرح مى كند، اما اين كه در داخل عراق مخالفت هايى بر همين اساس ممكن است شكل بگيرد يك مسئله داخلى است كه بازيگران داخلى مديريت آن را برعهده دارند.

گروه سياسى - ولاديمير پوتين نخست وزير روسيه با تأكيد بر حق مشروع ايران در غنى سازى و برخوردارى از انرژى صلح آميز هسته اى گفت: من صريح و قاطعانه اعلام مى كنم كه از نظر حقوقى ايران تاكنون هيچ گونه نقض قانونى مرتكب نشده است.
وى افزود: ايران حتى حق غنى سازى را دارد و قوانين بين المللى نيز چنين حقى را به اين كشور مى دهد.
نخست وزير روسيه كه براى يك ديدار دو روزه در فرانسه به سر مى برد در گفت وگو با روزنامه لوموند گفت: ايرانيان مردمى سربلند و مفتخرهستند آنان خواستار بهره مندى از استقلال هستند و مى خواهند از حق مشروع در بهره بردارى از انرژى هسته اى صلح آميز استفاده كنند.
وى در پاسخ به اين سؤال كه آيا شما حدس مى زنيد كه ايران به دنبال بمب هسته اى است، گفت: من چنين نظرى ندارم، ايران در پى برنامه هسته اى نظامى نيست و هيچ مدركى كه بيانگر خلاف اين موضوع باشد، وجود ندارد.پوتين در پاريس با فرانسوا فيون نخست وزير و نيكلا ساركوزى رئيس جمهورى فرانسه و برخى ديگر از مقام هاى سابق و كنونى اين كشور ديدار كرد.