|
اشاره
|
|
|
|
راه هايى براى كاهش استرس دانش آموزان در پايان سال تحصيلى
|
|
|
|
ايده
|
|
|
|
زمزمه
|
|
|
|
پنجره
|
|
|
|
دروازه تندرستى
|
|
|
|
|
اشاره
روز اول جدايى
نادر اقبال خانه، جايى است كه كودكان بيش از هر جاى ديگرى در آن احساس امنيت و شادى مى كنند از اين رو طبيعى است كه وقتى از آنها مى خواهيد تا در مدرسه و يا مهد كودك براى ساعاتى تنها و دور از شما باشند، احساس نگرانى كنند. بايد به آنها بفهمانيد كه مدرسه و مهد هم مانند منزل يك مكان امن و آرام است. هرچه كودك زمان بيشترى را در آنجا باشد بيشتر به اين احساس دست پيدا مى كند. به كارهايى كه او در مدرسه و يا مهد انجام مى دهد، علاقه و اشتياق نشان دهيد و بگوييد كه چقدر به او افتخار مى كنيد. علاوه بر اين او نياز دارد بفهمد دل شما نيز براى او تنگ مى شود. يك روش براى جدا ساختن كودكان از والدين، استفاده از ساعت است. ساعت را به كودك نشان دهيد و سپس ساعت بازگشت خود را با كمك عقربه ها و توضيح اين كه عقربه ها حركت مى كنند روى كاغذ ترسيم كنيد و به او بگوييد منتظر باشد، وقتى ساعت به شكل روى كاغذ درآيد شما باز مى گرديد. كار ديگرى كه مى توانيد در اين زمينه انجام دهيد تهيه يك كتاب داستان با همين موضوع است. كودكان با شنيدن قصه كتاب، وضعيت خود را همانند شخصيت كتاب مى يابند و آن را مى پذيرند.
|
|
|
|
|
راه هايى براى كاهش استرس دانش آموزان در پايان سال تحصيلى
توفان اضطراب در برگه هاى امتحان
|
|
|
مهرداد حقگو بيشتر افراد در طول دوره هاى مختلف تحصيلى اضطراب قبل از امتحان را تجربه مى كنند. برخى از دانش آموزان فكر مى كنند كه سؤالات تستى سخت تر است در حالى كه برخى ديگر سؤالات تشريحى را مشكل تر مى دانند. هرچقدر كه اضطراب از امتحان زياد باشد با اين حال براى كاهش دادن آن از سوى متخصصان و كارشناسان راه هايى توصيه شده است، رايج ترين تصور غلط در مورد اضطراب اين است كه اين حس بد است و بايد از دست آن خلاص شد. در اين گزارش به هيچ عنوان به دنبال پيشنهاد راهى براى خلاص شدن از اضطراب نيستيم، بلكه به اين موضوع مى پردازيم كه چگونه بايد اضطراب را درك كرد و تحت كنترل درآورد. زيرا بهترين دوست اضطراب، اجتناب و كناره گيرى است يعنى هرچه بيشتر سعى كنيد تا از اضطراب دورى كنيد بيشتر آن را احساس مى كنيد، اما هرچه بيشتر در شناخت آن تلاش داشته و ديد خود را در اين زمينه بازتر كنيد اين احساس كمتر بر سر راه شما قرار خواهد گرفت. روانشناسان مى گويند: اضطراب از چهار جزء متفاوت اما وابسته به هم شناختى احساسى و هيجانى، رفتارى، فيزيولوژيكى تشكيل شده است. روانشناسان معتقدند جنبه هاى شناختى اضطراب شامل تمام افكارى مى شود كه در طول اتفاق و بعد از آن از ذهن مى گذرد براى مثال من بايد از اين امتحان نمره «الف» بگيرم، من رد مى شوم و ... آنان جنبه هاى احساسى و هيجانى را شامل تمام احساساتى مى دانند كه شخص، آنها را تجربه كرده و به اين اتفاق مربوط است. براى مثال، احساس خجالت، نا اميدى، شادى، خلاصى از رنج و نگرانى و خشم و... در مورد جنبه هاى رفتارى بايد گفت بدن، حركات متفاوتى را هنگام اضطراب از خود بروز مى دهد. شخص هنگامى كه دچار استرس و يا اضطراب مى شود به گونه اى ديگر رفتار مى كند براى مثال تند راه مى رود، تكان دادن سريع دست و پا، كوبيدن انگشت روى ميز و... بدن در نهايت به استرس و اضطراب به صورت فيزيولوژيك پاسخ مى دهد. براى مثال افزايش تعرق، خشكى دهان، اسهال، تكرر ادرار، افزايش ضربان قلب، احساس اين كه حمله قلبى به فرد در حال دست دادن است و... روانشناسان توصيه مى كنند نخستين قدم هنگام اضطراب اين است كه نفس خود را به آرامى و عميق به درون بكشيد و سپس بازدم خود را به آرامى بيرون دهيد. ريشه هاى اضطراب به گونه اى در فرد قرار دارد كه روى وظايف اعضاى او تأثير مى گذارد. براى مثال اضطراب به حيوانات كمك مى كند تا از شرايط خطرناك خود را نجات داده و به محل امنى حركت كنند. اضطراب خود به تنهايى پديده عجيبى نيست اما ما از آن يك پديده عجيب مى سازيم. اضطراب در ميان دانش آموزان و دانشجويان مسئله اى است كه بارها اتفاق مى افتد و فرد به كرات در طول عمر خود با آن مواجه مى شود. براى مثال وقتى كه قرار نيست امتحان بدهد هنگام مطالعه به هيچ وجه مضطرب نبوده و نگران نيست ولى وقتى قرار است از موضوع يا كتابى امتحان از او گرفته شود، وضعيت روحى و روانى او دچار دگرگونى مى شود، در اين موارد او به سرعت دست و پاهاى خود را تكان داده و در تمركز دادن به افكار خود دچار مشكل مى شود و در حالى كه شديداً احساس بى قرارى مى كند درذهن اش افكارى مثل نمى توانم از پس اين امتحان برآيم، ذهنم كشش ندارد، حافظه ضعيفى دارم و ... مرتباً در ذهن اش مرور مى شود. همين فرد وقتى با اين ذهنيت سر جلسه امتحان قرار مى گيرد دچار مشكلات ديگرى مى شود. اكثر افرادى كه در جلسه امتحان اضطراب دارند دچار افزايش تعريق، بى قرارى بدن و حركت دادن بى اختيار دست ها و پاهاى خود شده و پس از خواندن سؤال وقتى مى خواهند به آن پاسخ دهندآنچه را كه مطالعه كرده و به آن تسلط داشتند به ياد نمى آورند. روانشناسان معتقدند اين فرد پس از پايان يافتن از امتحان و اضطراب ناشى از آن، دچار مشكل ديگرى مى شود و آن اين است كه احساس يأس كرده و نسبت به توانايى هاى ذهنى و فردى اش دچار مشكل مى شود و سرانجام با اين تصور كه فرد نالايق و بى استعدادى است، دچار مشكلات و آسيب هاى روحى ديگر مى شود. كارشناسان توصيه مى كنند بهتر است قبل از اين كه دچار اضطراب حاصل از امتحان ديگرى شويد وضعيت خود را هنگام اضطراب مرور كنيد و كليه احساساتى را كه در آن لحظات داشته ايد، روى كاغذ يادداشت كنيد. اين كار به شما امكان مى دهد تا خارج از يك فضاى احساسى بتوانيد به صورت منطقى با وضعيت روحى تان هنگام اضطراب مواجه شويد. روانشناسان در اين مورد مى گويند: اگر فرد بتواند به دقت رفتار، احساسات و افكارش را هنگام اضطراب مشخص كند به راحتى مى تواند براى رسيدن به يك موفقيت پيشقدم شود. آنان معتقدند بين ترس و اضطراب بايد تفاوت قائل شد، زيرا ترس يك واكنش روانى و فيزيولوژيكى نسبت به يك خطر درك شده و مشاهده شده است و با علائمى مثل تپش قلب، تعرق كف دست، احساس خطر، تهديد و تمايل به گريز همراه است. در حالى كه اضطراب يك واكنش روانى و فيزيولوژيك نسبت به يك خطر فرضى و خيالى است و با علائمى مثل تپش قلب، تعرق كف دست، احساس خطر و تهديد و تمايل به گريز و كناره گيرى همراه است. در مواقع اضطراب بايد نكاتى را مورد توجه قرار داد: اگر احساس اضطراب بالايى داريد از نوشيدنى هاى حاوى كافئين پرهيز كنيد، زيرا كافئين اضطراب را زياد مى كند. چرخه اضطراب شامل افكار، رفتار، واكنش هاى فيزيولوژيكى و احساساتى است. ليستى از آن تهيه كرده و بنويسيد كداميك از آنها و در چه زمانى برايتان پيش مى آيد. مراجعه به يك مشاور و يادگرفتن تكنيك هايى براى مقابله با آن راهگشا خواهد بود. ولى به اين نكته توجه داشته باشيد كه با چند نفس عميق مى توانيد در همان مراحل اوليه اضطراب را تحت كنترل خود درآوريد. والدين نيز نقش مؤثرى در كاهش اضطراب فرزندان خود در فصل امتحانات ايفا مى كنند. والدين بايد در فصل امتحانات، محيط خانواده را خالى از هرگونه تنش عاطفى كرده و كليه رفت و آمدهاى غير ضرورى به خانه را تحت كنترل در آورند.دانش آموزان بايد از تغذيه كافى و مناسبى بهره مند شده و كارهاى مربوط به خانه را كه قبل از امتحان برعهده داشتند، موقتاً كنار گذاشته و با فراغت بال و آسايش ذهن به مطالعه بپردازند.بهتر است به جاى ايجاد ترس و دلهره از امتحان، والدين در يك فضاى صميمانه از تجربيات خود هنگام امتحان با فرزندان صحبت كرده و دلهره را از آنان دور كنند.وقتى دانش آموزى در يكى از امتحانات احساس موفقيت نكرد طبعاً دچار احساس اضطراب و نگرانى بيشترى نسبت به امتحانات بعدى خواهد شد. در اين زمان والدين با دلدارى دادن به او و اطمينان بخشى به اين كه از دست دادن امتياز خوب براى يك درس هنگام امتحان به دروس ديگر مربوط نمى شود، او را مورد حمايت قرار دهند. نكته ديگرى كه توجه به آن لازم و ضرورى است و از ميزان اضطراب هنگام امتحان كم مى كند نداشتن انتظار بالا و بيشتر از حد توان دانش آموز است. برخى از والدين با تقاضاهايى كه بيشتر از توان فرزندشان هست در او احساس اضطراب به وجود مى آورند. اين مشكل وقتى حادتر مى شود كه دانش آموز متوجه مى شود او را با همكلاسى ها، هم سن و سالانش در ميان فاميل، آشنايان و همسايگان مقايسه كرده و توانايى ها و استعدادهايش را زير سؤال مى برند. والدين اگر بتوانند به همان اندازه كه فرزندشان استعداد و توانايى دارد از او توقع داشته باشند و به همان ميزان كه تلاش مى كند از او قدردانى كنند، نه تنها سهم اضطراب را از او كم مى كنند بلكه به سهم توانايى هاى او براى حركت در جاده شكوفايى مى افزايند.
|
|
|
|
|
ايده
يك لحظه صبر
فرهاد راد هر روز براى ما مانند جدالى براى زنده ماندن است. ما داراى خانواده، دوست و شغل هستيم كه مسئوليت مستقيمشان با ماست. اين چيز ها به ما «وابسته اند» به تمامى آنها بايد هر روز رسيدگى كنيم. اما صبر كنيد! متوقف شويد و يك نفس عميق بكشيد. تنها چند ثانيه طلايى براى خود خلق كنيد. چند راهكار وجود دارد تا دوباره احساس شادى را به وجودتان بازگردانيد. * به دوستى كه فرصت ملاقاتش را نداريد، يك ايميل بزنيد. * به عزيزترين فرد زندگيتان تنها يك پيامك بزنيد. با اين مضمون: «دوستت دارم» ببينيد چه احساس قشنگى وجود تان را فرا مى گيرد. * براى يك ثانيه به ياد نعمت هايى كه در زندگى داريد بيفتيد و خدا را به خاطر آنها شكر كنيد. ما معمولاً به خودمان فرصتى براى پرداختن به اين چيز هاى كوچك نمى دهيم، اما مى دانيد مسأله چيست زندگى كوتاه است، خيلى كوتاه. آنقدر كه به سادگى در زمان هايى كه مشغول هستيد از لابه لاى انگشتان شما سر مى خورد و از دست مى رود. هميشه صورت حساب هايى براى پرداخت، شكم هايى براى سيركردن، لباس هايى براى شستن و شيشه هايى براى تميز كردن هست و ممكن است كسى هرگز به شما يادآورى نكند كه فرصت براى گوش سپردن به خود، خنديدن و عشق ورزيدن چقدر كم است. از شما مى خواهم تنها از همين لحظه استفاده كنيد و به خاطر بسپاريد شما مردى بى نظير و بى جايگزين در كل كائنات هستيد. مانند شما، نه در دنيا بوده و نه در آينده خواهد بود. به شاهكارى كه قرار است با دستان شما و با وجودتان در دنيا خلق شود فكر كنيد. شما اشتباهى به دنيا نيامده ايد. كارى براى انجام دادن وجود دارد. كارى براى خود و براى دنيا. خودتان را دست كم نگيريد! تحت هيچ شرايطى.
|
|
|
|
|
زمزمه
ديگر جوان نيستم
مونا كربلايى خدايا! احساس ضعف مى كنم ديگر جوان نيستم، انرژى و شادابى بدنم روز به روز كمتر مى شود. زوال را در تك تك اعضايم حس مى كنم. مى دانم هيچ كس هميشه جوان و شاداب و تازه نيست. كم كم موسم كوچ فرا مى رسد. خديا! به من قدرت پذيرش عطا كن كه با اين مرحله جديد از زندگى آن طور كه شايسته است روبه رو شوم. خدايا! به من قدرتى بده كه تا آخر عمر محتاج كمك ديگران نشوم.
|
|
|
|
|
پنجره
خوشحالى شيرين
اميد راسخى مدتى است به بيمارى «ديابت» مبتلا شده ام و به خاطر همين است كه گاهى دچار ضعف و بى حالى و حتى خواب آلودگى مى شوم. چند روز پيش كه در يكى از بوستان هاى اطراف منزل حال خواب آلودگى پيدا كردم نفهميدم چطور شد كه احساس كردم در پيست موتورسوارى قرار گرفته ام؛ بعد ديدم سه موتورسوار تك چرخ زده از مقابلم به سرعت عبور كردند!... اين اتفاقات گاه و بيگاه برايم مى افتد و گاهى هم خود را در مكان هايى مى يافتم كه نمى دانستم در خوابم يا بيدارى، ... اما بعد از همه اين اتفاقات بالاخره به خانه مى رسيدم. روزى تازه به خانه رسيدم كه ديدم همسايه در مى زند، وقتى در را باز كردم، ديدم بشقاب حلوايى آورده كه مى گويد «نذرى» است. ناخنكى زدم و ديدم هيچ شيرينى ندارد. تعجب كردم، اين چطور حلوايى است بعد فكر كردم از دو حال خارج نيست، يا همسايه رعايت ديابت مرا كرده يا خودش ديابت دارد! اين بود كه شعفى مرا گرفت: شعف ديابتى.
|
|
|
|
|
دروازه تندرستى
سيگار و افسردگى
مهديس بهنيا مصرف سيگار تنها باعث ايجاد سرطان ريه نمى شود، بلكه باعث افسردگى به ميزان بالايى مى شود. سيگارى هاى قوى- كسانى كه در روز بيش از ۲۰ نخ سيگار مى كشند- چهار برابر افراد غير سيگارى بيشتر در خطر ابتلا به افسردگى هستند. يكى از تحقيقات اخير به عمل آمده نشان مى دهد زنان بالاى ۶۵ سال بهتر از مردان هم سن و سال خود به ترك مصرف سيگار اقدام مى كنند.
|
|
|
|