گروه سياسى ـ توافقنامه امنيتى عراق با امريكا تنها يكى از ده ها موضوع مطرح در مذاكرات نخست وزير عراق در سفر به تهران بوده است، نه همه آن و در اين باره نيز ابهامى نزد طرفين وجود نداشته و ديدگاه ها نزديك و مشترك است. اين را حسن كاظمى قمى سفير ايران در عراق در گفت وگو با خبرنگار «ايران» اظهار مى دارد. صحبت هاى كاظمى قمى درباره محتواى مذاكرات نورى المالكى با مقامات ايران و پاسخ وى به برخى فضاسازى هاى رسانه اى درباره اين سفر را در زير مى خوانيد.
•••
به عنوان يكى از دست انداركاران سفر نخست وزير عراق به تهران، روند مذاكرات نورى المالكى با مقامات ايرانى را از نزديك چگونه ديده و ارزيابى شما از اين مذاكرات چيست
با توجه به ويژگى هاى ممتاز موجود در روابط دو كشور ايران و عراق و وجود وجوه مشترك دينى و تعاملات كهن بين دو ملت همسايه با مرزهاى طولانى و ديگر آن كه در عراق نظامى روى كار آمده كه نگاهش به كشورهاى همسايه براساس دوستى و همكارى متقابل است همچنين با توجه به منافع مشترك دو كشور و اراده رهبران بر توسعه همكارى هاى همه جانبه و وجود تجربه خوب در امر بازسازى نزد ايرانيان، مجموعه شرايط باعث شده بعد از سقوط رژيم صدام روند روابط به صورت چشمگيرى رو به رشد باشد. براين اساس در طول پنج سال گذشته ما شاهد روند توسعه همكارى ها با رشد فزاينده در زمينه هاى سياسى، فرهنگى، اقتصادى، تجارى و حتى امنيتى بوده ايم. طبيعى است رفت و آمد مقامات دولتى دو كشور نيز براى توسعه همكارى ها و اجرايى كردن توافقات امضا شده انجام مى شود. فضاى غالب بر سفر اخير جناب آقاى نورالمالكى و مذاكرات ايشان با مقام هاى كشورمان نيز همين بود، يعنى طى اين مذاكرات در فضايى برادرانه راه هاى اجرايى شدن هر چه بيشتر توافقات قبلى در همه زمينه هاى مورد تفاهم كه پيشتر شناسايى و نشانه گذارى شده اند مورد بررسى قرار گرفته و توافقات ارزشمندى صورت گرفت.
آيا توافقات بر زمين مانده بين دو كشور زياد بوده است و محتواى مذاكرات تهران بيشتر چه سمت و سويى داشت
طى پنج سال گذشته ۱۰۰ سند همكارى بين دو كشور به امضا رسيده از اسناد همكارى فرهنگى گرفته تا اقتصادى و تجارى و غيره، امروزه در بخش هاى نفت، برق، راه، مخابرات، آموزش، كشاورزى و خدمات توافقات و همكارى بين ما وجود دارد، بخشى از اين توافقات اجرا شده و بخشى در حال اجراست، بايد توجه كرد به مقتضاى بهبود شرايط امنيتى در عراق و با توجه به سياست هاى دولت اين كشور همكارى هاى ايران و عراق در زمينه هاى بازسازى و اقتصادى رو به افزايش است. سفر دكتر احمدى نژاد به عراق و متعاقب آن سفر آقاى مالكى به تهران يكى از ثمرات اساسى در جهت اجرايى كردن توافقات بين دو كشور است كه صورت گرفت. در ديدارهاى دو روز گذشته جناب مالكى با مقامات كشورمان پيشرفت فعاليت ها و همكارى ها و رفع موانع از مسير آنها بررسى شد، درخواست جدى دولت عراق در مذاكرات دستيابى به راه هاى تسريع اجراى توافقات بود. با توجه به بهبود شرايط امنيتى عراق دولت اين كشور از شركت هاى خارجى دعوت به عمل آورده كه در امر بازسازى فعال باشند و آقاى مالكى بر نقش مؤثر شركت هاى ايرانى در بازسازى عراق تأكيد داشت و وجود زمينه گسترش فعاليت اين شركت ها را مطرح ساخت. با توجه به مذاكرات ايشان همين طور مذاكراتى كه بين وزرا و مقامات همتا صورت گرفت طبيعى است ما بعد از اين شاهد اجراى سريع تر توافقات باشيم، صدور خدمات فنى و مهندسى ايران به عراق براى بازسازى كارخانه هاى اين كشور يك توافق عمده در مذاكرات بود و وزراى همتا در زمينه برق، آب، دفاع و اقتصاد هر كدام چارچوب هاى جدى و اجرايى كردن توافقات را بررسى كردند كه ان شاءالله نمود علمى آن را هرچه زودتر شاهد خواهيم بود.
طبعاً در گزارش شما از مذاكرات به خوانندگان ما، بخش سياسى گفت وگوها را هم در نظر داريد، در اين بخش شاخص مباحث چه بود
در موضوع سياسى تبادل نظر پيرامون مسائل سياسى و امنيتى عراق و منطقه صورت گرفت، ديدگاه هاى مشترك طرفين نشان دهنده آن است كه هر دو طرف نسبت به عراق امن، مستقل و شكوفا نظر واحد دارند جناب مالكى تصريح داشتند سرزمين عراق باعث نگرانى كشورهاى همسايه نخواهد شد و در اين دسته از مسائل و مباحث ديدگاه ها بسيار نزديك است. در مجموع اگر بخواهيم ارزيابى كوتاهى از مذاكرات جناب مالكى با مقامات كشورمان داشته باشيم، بايد گفت: اين سفر و مذاكرات آن در جهت توسعه همكارى ها و تقويت روابط و اجراى توافقات و عمق بخشيدن به منافع طرفين با توجه به ظرفيت هاى بالاى دو كشور قرار داشت و در اين مسير حركتى مؤثر و پرثمر بوده است.
موضوع توافقنامه امنيتى عراق با آمريكا تا چه حد در مذاكرات مطرح بود و در اين خصوص در مذاكرات آقاى مالكى در تهران چه گذشت
به طور طبيعى يكى از موضوعات مطرح در مذاكرات راجع به توافقنامه امنيتى عراق و آمريكا بود كه آقاى مالكى تأكيد داشتند دولت و مردم عراق سند و توافقى كه بخواهد استقلال و حاكميت ملى و حقوق شهروندى عراقيان را زير پا بگذارد امضا نخواهند كرد، چون مردم عراق استقلال طلب هستند، آقاى مالكى اظهار داشت: دولت و مردم عراق توافقى كه استقلال اين كشور را ناديده گرفته و مشكلى براى همسايگان ايجاد كند را نخواهند پذيرفت، در اين زمينه هم گفت وگوهايى صورت گرفت و نكته مبهمى براى طرفين وجود نداشته و باقى نماند.
در سفرهاى قبلى آقاى مالكى به تهران، محافل و رسانه هاى غربى و جريان هاى نزديك به آنها مى گفتند؛ مالكى عراق را به ايران مى فروشد، امادر اين سفر آنها خط تبليغاتى جديدى در پى گرفته و مى گويند مالكى با پوشه اتهامات ايران در عراق به تهران رفته است، به نظر شما اين رفتارها براى چه صورت مى گيرد تحليل شما از چنين تبليغاتى چيست
تركيب هيأت همراه آقاى مالكى در سفر به تهران كه يك هيأت بلندپايه سياسى و اقتصادى است نشان مى دهد اين سفر در چارچوب توسعه روابط صورت گرفته است، با توجه به اين كه ارزيابى ها بدين سمت گرايش دارد كه با بهبود شرايط امنيتى، بازسازى در اولويت اقدامات دولت عراق قرار گرفته است، يعنى توسعه خدمات رسانى و بازسازى زيرساخت ها در كشورى كه چند دهه درگير جنگ و ناامنى بوده است امروز اولويت دولت عراق است، ايران هم همواره اعلام كرده آماده است كل تجربياتش در بازسازى را به كشور دوست و همسايه عراق منتقل كند و علايق و منافع مشترك تسريع كننده اين خواست است. اما اين كه ديگران گمانه زنى كرده و اتهام وارد كنند كه آقاى مالكى با پوشه آمده، در اظهارات خود آقاى مالكى هم اگر دقت شود مردود شده است. كسانى كه نمى توانند روابط رو به رشد دو كشورى كه همكارى آنها نقش مثبت در تأمين امنيت منطقه دارد را شاهد بوده و تحمل كنند، دست به اتهام زنى مى زنند، اما ايران و عراق براساس واقعيات و اقتضائات خود عمل مى كنند و اراده رهبران دو كشور بر تحكيم روابط و همكارى هاست، ايران همواره همه كشورها بويژه همسايگان را به شروع همكارى با عراق جديد و دولت اين كشور تشويق كرده است و بعد از سفر دكتر احمدى نژاد به عراق شاهد نگاه جديد برخى كشورهاى همسايه به مسائل عراق و نزديك شدن به اين كشور هستيم كه اميدواريم اين روند گسترش پيدا كند. مايلم از فرصت استفاده كرده و بار ديگر يادآورى كنم انواع جوسازى ها تأثيرى بر اراده سران دو كشور و ملت هاى ايران و عراق و مسيرى كه انتخاب كرده اند ندارد.
