مدرسه رشديه تبريز در خيابان ارتش جنوبى و جنب سازمان كتابخانه و اسناد ملى شمال غرب كشور (خانه تاريخى دكتر اردوبادى) قرار دارد. حاج ميرزا حسن رشديه كه از او با عنوان «پير معارف» و بنيانگذار مدارس نوين در ايران ياد مى شود، در سال ۱۲۲۹ هجرى خورشيدى در محله چرنداب تبريز به دنيا آمد، پدرش حاج ميرزا مهدى تبريزى از علماى تبريز بود، رشديه پس از گذراندن دوره تحصيل در مكتب خانه، ابتدا به بيروت و سپس به ايروان عزيمت كرد و در بازگشت به ايران مدرسه اى به سبك نوين در تبريز ايجاد كرد. ميرزا حسن رشديه در ۹۷ سالگى درگذشت . در سال ۱۳۲۹ هجرى مدرسه رشديه از كوى جبه خانه تبريز به محل فعلى منتقل گرديد و با همان نام «مدرسه رشديه» به فعاليت خود ادامه داد.
بناى مدرسه رشديه شامل دو دوره بناى نزديك به هم از لحاظ زمانى و معمارى مى باشد و با تأثير از معمارى اروپايى ساخته شده است.
در جريان عمليات مرمت و استحكام بخشى در سال ۱۳۸۵ بخش هايى مربوط به دوره قديمى تر بدست آمده كه داراى مشخصه هاى معمارى بناهاى دوره قاجار است.
مساحت مدرسه رشديه شامل ۱۳۰۶ مترمربع عرصه و ۸۶۶ مترمربع اعيانى مى باشد. ساختمان در دو طبقه احداث شده و در بخش شرقى عرصه آن بنايى در سه طبقه با زيربناى ۱۸۰ مترمربع جهت توسعه مجموعه و همخوان با بخش قديمى در حال احداث است.
مدرسه رشديه تبريز در سال ۱۳۸۱ تحت شماره ۶۳۹۸ در فهرست آثار ملى كشور به ثبت رسيده و در سال ۱۳۸۵ از محل اعتبارات سفر رياست محترم جمهورى اسلامى ايران به مبلغ ۹‎/۴۰۰‎/۰۰۰‎/۰۰۰ ريال توسط سازمان ميراث فرهنگى، صنايع دستى و گردشگرى آذربايجان شرقى خريدارى و تملك گرديده است.
استحكام بخشى ديوارهاى فرسوده زيرزمين در ضلع شرقى و در ديوارهاى طبقه اول، تعويض تيرهاى فرسوده طبقه اول، بازسازى پشت بام، خاكبردارى و پاكسازى زيرزمين و آزادسازى آن، پاكسازى و آماده سازى سنگ هاى ازاره حياط و... از جمله مهمترين اقدامات صورت گرفته در راستاى مرمت و استحكام بخشى اين اثر ارزشمند تاريخى محسوب مى شوند. لازم به توضيح است براى اتمام كار قريب به يك ميليارد ريال اعتبار پيش بينى شده است.

جواد شهلايى، مديركل تربيت بدنى استان آذربايجان شرقى، احداث دو سالن ورزشى چند منظوره براى شهرستان هاى ورزقان و مراغه را از مصوبات سفر پربركت رياست محترم جمهورى به اين استان دانست و افزود: اداره كل تربيت بدنى استان در فاز يك، ۱۹ سالن ورزشى چند منظوره را به غير از تعداد معدودى (۴ پروژه) كه داراى ۹۰ درصد پيشرفت فيزيكى هستند را به اتمام رسانده است.
وى افزود: ۱۹ سالن ورزشى ديگر در فاز (۲) كه اعتبارات آن در نيمه دوم سال ۸۶ تأمين شده، هم اكنون با پيشرفت فيزيكى متوسط ۳۵ درصد در تمام شهرستان ها در حال اجرا مى باشند.
شهلايى تصريح كرد: براى اجراى پروژه هاى مصوب، وسعت يك هزار متر مربع براى احداث سالن هاى ورزشى در نظر گرفته شده بود كه با مديريت علمى و فنى اين اداره كل اين متراژ افزايش يافته است، مديركل تربيت بدنى استان آذربايجان شرقى اظهار داشت: اين متراژ در طرح اول به ۱۳۵۰ متر مربع و در طرح دوم به ۱۴۰۰ متر مربع افزايش يافت كه از نظر صرفه جويى بيش از ۳۴ ميليارد ريال صرفه جويى و حدود ۸۰۰۰ متر مربع به فضاى ورزشى استان افزوده شده است كه اين اقدام در نوع خود در سطح كشور بى نظير بوده است.
سالن ورزشى چندمنظوره مراغه (طرح اول)
* سال شروع پروژه: ۱۳۸۵
سال اتمام پروژه: ۱۳۸۶
محل تأمين اعتبار: وزارت نفت
هزينه: ۲۷۵۰ ميليون ريال
* سالن ورزشى چندمنظوره ورزقان (طرح اول)
سال شروع پروژه: ۱۳۸۵
تاريخ اتمام پروژه: ارديبهشت ۱۳۸۷
محل تأمين اعتبار: وزارت نفت
هزينه: ۲۸۰۰ ميليون ريال
* سالن ورزشى چندمنظوره ورزقان (طرح دوم)
سال شروع پروژه: ۱۳۸۵
سال اتمام پروژه: ۱۳۸۷
هزينه: ۱۱۰۰ ميليون ريال
اعتبار: ۲۹۰۰ ميليون ريال
* افتتاح بزرگترين زمين چمن هاكى شمال غرب كشور در آينده اى نزديك
مديركل تربيت بدنى آذربايجان شرقى گفت : به مناسبت روز ملى خليج فارس و در راستاى توسعه پايدار ورزش استان و كشور دو سالن ورزشى سرپوشيده چند منظوره در خلجان تبريز و سيه رود جلفا و بزرگترين زمين چمن هاكى شمالغرب كشور در آينده نزديك افتتاح خواهد شد.
جواد شهلايى افزود: سالن ورزشى چند منظوره خلجان تبريز از محل اعتبارات استانى در زمينى به مساحت يك هزار و ۳۲۰ متر مربع با هزينه اى بالغ بر ۲ميليارد و ۴۰۰ ميليون ريال ساخته شده است و با افتتاح اين سالن ورزشى چند منظوره سرانه فضاى ورزشى بخش خلجان تبريز به ۲ متر خواهد رسيد. وى تصريح كرد: همچنين سالن ورزشى چند منظوره سيه رود جلفا، در زمينى به مساحت يك هزار و ۱۱۸ متر مربع با هزينه اى بالغ بر يك هزار و ۹۴۳ ميليون ريال از محل اعتبارات استانى آماده بهره بردارى است.
شهلايى در مورد وضعيت سالن هاى ورزشى شهرستان جلفا بيان كرد: سرانه فضاى ورزشى جلفا تا سال ۱۳۸۴ ، ۸۳ صدم متر مربع بود، ولى در بين سال هاى ۸۴ تا۸۶ با افتتاح سالن هاى ورزشى سرانه ورزشى شهرستان، به ۸۶ صدم متر مربع رسيده كه بيش از ۷ درصد افزايش نشان مى دهد.
وى افزود: در طول سال جارى، پنج پروژه عمرانى ورزشى شامل سالن اهدايى رياست جمهورى در زمينى به مساحت يك هزار و ۴۰۰ متر مربع، سالن ورزشى چند منظوره شجاع و زمين فوتبال روستايى و يك مجموعه ورزشى روستايى، استخر سرپوشيده هادى شهر در حال احداث است كه با افتتاح اين پروژه ها در سال جارى سرانه فضاى ورزشى شهرستان جلفا به ۱‎/۳۹ درصد خواهد رسيد.
شهلايى همچنين اعلام كرد: بزرگترين زمين چمن مصنوعى روباز هاكى شمالغرب كشور كه از طرح هاى ملى بوده و زير نظر و از اعتبارات شركت توسعه و تجهيز اماكن ورزشى كشور ساخته و تكميل شده است، بزودى افتتاح مى شود. وى خاطرنشان كرد: براى اين زمين هاكى بيش از ۲ ميليارد و ۷۰۰ ميليون ريال هزينه شده است. مديركل تربيت بدنى آذربايجان شرقى گفت: پروژه هاى ديگر ورزشى استان، همزمان با سفر رياست جمهورى به اين استان افتتاح خواهند شد.
شهلايى افزود: از ۱۰ طرح ورزشى كه قرار بود در استان افتتاح شوند، شش مورد آن با اعتبارات وزارت نفت آماده بهره بردارى بودند كه با صلاحديد مقامات و مسئولان استان، زمان بهره بردارى از آنها به دومين سفر رياست جمهورى به آذربايجان شرقى موكول شد.
مدير كل تربيت بدنى آذربايجان شرقى در پايان اظهار كرد: هم اكنون از ۳۸ سالن اهدايى رئيس جمهور به استان، ۱۸ سالن در شهرستان ها به بهره بردارى رسيده و ۱۸ سالن ديگر نيز از پيشرفت فيزيكى  ۵۰ الى ۶۰ درصدى برخوردارند.

مهندس على آذرنژاد مديركل نوسازى مدارس استان آذربايجان شرقى: عدالت گرايى، خدمتگزارى و مهرورزى را بزرگ ترين شعار دولت صديق و مردمى جمهورى اسلامى دانست و افزود: در اين راستا عدالت آموزشى زيرساخت يك جامعه عدالت گراست. از اين رو دولتمردان نظام جمهورى اسلامى با ايجاد فرصت هاى برابر آموزشى دركشور و با حمايت هاى بى شائبه نمايندگان محترم مجلس شوراى اسلامى و مسئولان دلسوز نظام بر اين تصميم شدند تا با تخصيص بودجه چشمگيرى از محل صندوق ذخيره ارزى اقدام به تخريب و بازسازى مدارس فرسوده و خطرآفرين در كل كشور نمايند تا با ايجاد و ساخت محيطى شاداب، شكوفايى استعدادهاى نهفته فرزندان عزيز را فراهم سازند.وى تصريح كرد: رهاورد سفرهاى رياست محترم جمهورى اسلامى و هيأت محترم وزيران در كنار حمايت هاى نمايندگان مجلس على الخصوص نمايندگان محترم استان در مجلس شوراى اسلامى دراجرايى شدن عدالت آموزشى در استان تأثير بسزايى داشته است كه در اينجا لازم مى دانيم به نمايندگى از ۷۰۰هزار دانش آموز استان از رياست محترم و محبوب نظام جمهورى اسلامى ايران جناب آقاى دكتر محمود احمدى نژاد تقدى و تشكرنموده
مديركل نوسازى مدارس استان آذربايجان شرقى گفت: از مصوبات سفر رياست محترم جمهورى به استان آذربايجان شرقى تخريب و بازسازى مدارس فرسوده و خطرآفرين استان در طول چهار سال از محل اعتبارات صندوق ذخيره ارزى است.
مهندس على آذرنژاد اظهار داشت: در اين راستا تعداد ۴۹۷۵ كلاس درس خطرآفرين در استان شناسايى و تحت پوشش برنامه تخريب و بازسازى قرار گرفته است كه در سال ۸۵ تعداد ۱۱۲ پروژه با ۷۱۲ كلاس درس و با صرف اعتبار ۲۴۱۶۲۲ ميليون ريال آغاز گرديد و در سال ۸۶ نيز با تخصيص اعتبار ۳۱۶۷۹۸ ميليون ريال در قالب ۱۷۴ پروژه با ۱۱۱۲ كلاس درس اقدام گرديده كه ان شاءالله پيش بينى مى شود تا مهرماه سال جارى نسبت به تحويل ۵۰۰ كلاس درس به سازمان آموزش و پرورش اقدام گردد و در ضمن لازم به ذكر است از پروژه هاى شروع شده در سال ۸۵ نيز تا به حال تعداد ۶۸۰ كلاس درس جهت بهره بردارى تحويل آموزش و پرورش گرديده است.
وى عنوان كرد: از محل اعتبارات همين طرح مطالعات مقاوم سازى ۹۰ پروژه با ۱۱۰۷ كلاس درس در سال ۸۵ شروع شده كه در سال ۸۶ نيز ادامه مطالعات و اجراى طرح هاى مقاوم سازى براى مدارس استان ادامه دارد. از ديگر مصوبات سفر رياست محترم جمهورى به استان آذربايجان شرقى احداث مدرسه شبانه روزى در منطقه محروم قره آغاج از توابع شهرستان چاراويماق بود. اين پروژه با زيربناى ۲۳۷۱ مترمربع و تعداد ۱۰ كلاس درس به همراه يك باب سالن غذاخورى و خوابگاه مربوطه با پيش بينى اعتبار ۹۲۰۱ ميليون ريال در سال ۸۵ آغاز و در مهرماه سال ۸۷ به بهره بردارى خواهد رسيد. مديركل نوسازى مدارس استان آذربايجان شرقى گفت: مدارس جديد با استفاده از ويرايش سوم آئين نامه ۲۸۰۰ و معمارى اسلامى ضمن به وجود آوردن محيط آموزشى امن براى دانش آموزان عزيز سبب تغيير چهره هاى شهر و روستاهاى استان خواهد گرديد.
* نام پروژه: جامى ايلخچى
شروع پروژه: سال ۸۵
سال بهره بردارى: سال ۸۶
اعتبار هزينه شده: ۵ ميليارد ريال
زيربناى ساختمان آموزشى: ۹۷۷ مترمربع
زيربناى سرويس بهداشتى: ۷۶ مترمربع
زيربناى سرايدارى: ۵۳مترمربع
محوطه سازى: ۴۶۲۸ مترمربع
ديواركشى: ۳۶۶مترطول

* موقعيت و محل پروژه
پروژه فوق در منطقه ائل گلى با مشخصات تقريبى عرض جغرافيايى ۳۸ درجه و دو دقيقه و طول جغرافيايى ۴۶ درجه و ۲۰ دقيقه قرار گرفته است. اين مركز در زمينى به مساحت ۳۶۲۳ مترمربع احداث مى شود.
طراحى مركز فوق در ساختمانى شش طبقه با پاركينگ مربوطه به شرح زير است:
زيرزمين: پاركينگ به تعداد ۳۹ اتومبيل، انبار مركز، اتاق رانندگان و تأسيسات مكانيكى و برقى
همكف: سالن غذاخورى، سالن كنفرانس به ظرفيت ۲۶۰ نفر و نمازخانه
طبقه اول: بخش ادارى و آموزشى
طبقه دوم و سوم و چهارم و پنجم: بخش آموزشى و كارگاه ها
طبقه ششم: بخش آزمون، قرنطينه و مخزن سؤالات، مأمورسرا
* ظرفيت سالانه آموزشى مركز خواهران تبريز
حدود سه هزار نفر ‎/ دوره
* موقعيت و محل پروژه
پروژه آموزش فنى و حرفه اى ورزقان در محل ورودى شهر ورزقان با مشخصات تقريبى عرض جغرافيايى ۳۸ درجه و ۳۹ دقيقه قرار گرفته است.اين مركز در زمينى به مساحت ۹۲۷۶ مترمربع احداث مى شود. خوشبختانه مكان يابى با رعايت مسائل فنى از قبيل دسترسى به شهر و تأسيسات زيربنايى داخل شهر با همكارى فرماندار محترم انجام و محدوده مورد نظر خريدارى شده است. موافقت نامه با سازمان مديريت و برنامه ريزى مبادله و براى سال ۱۳۸۵ مبلغ ۳۰۰ ميليون تومان و براى سال ۱۳۸۶ مبلغ ۵۰۰ ميليون تومان تأمين اعتبار شده است. طراحى مركز آموزش فنى و حرفه اى ورزقان به شرح زير است:
- كارگاه ها به تعداد ۳ واحد و هر واحد به مساحت ۵۶۴ مترمربع در مجموع ۱۶۹۳ مترمربع
- مأمورسراى به تعداد ۴ واحد و هر واحد ۱۲۶ متر مربع در مجموع ۵۰۴ مترمربع
- نمازخانه به مساحت ۱۷۱ مترمربع
- نگهبانى ۴۸ متر مربع
جمع كل ۲۴۱۵ متر مربع
* ظرفيت سالانه آموزشى مركز ورزقان
برادران ۶۴۵ نفر، خواهران ۶۴۵ نفر، مجموع
۱۲۹۰ نفر
* مراسم كلنگ زنى طرح
همزمان با دهه فجر انقلاب اسلامى مراسم كلنگ زنى اين مركز با حضور معاون ادارى پشتيبانى سازمان آموزش فنى و حرفه اى كشور و فرماندار و مسئولان اداره كل و منطقه برگزار شد.
* موقعيت و محل پروژه
پروژه آموزش فنى و حرفه اى شهرستان هادى شهر در داخل شهر با مشخصات تقريبى عرض جغرافيايى ۳۸ درجه و ۴۹ دقيقه و طول جغرافيايى ۴۵ درجه و ۴۱ دقيقه قرار گرفته است.اين مركز در زمينى به مساحت ۴۶۰۰ مترمربع و با زيربناى ۲۴۱۵ مترمربع با اختصاص اعتبارى بالغ بر ۱۰ ميليون ريال از محل اعتبارات سفر رياست محترم جمهورى اسلامى ايران احداث مى شود.
* ظرفيت سالانه آموزشى مركز هادى شهر
برادران ۵۸۵ نفر، خواهران ۱۶۵ نفر، مجموع ۷۵۰ نفر
* مراسم كلنگ زنى طرح
همزمان با ايام پربركت دهه فجر انقلاب اسلامى، كلنگ آغاز عمليات اجرايى پروژه مركز آموزش فنى و حرفه اى هادى شهر با حضور مديركل آموزش فنى و حرفه اى استان، امام جمعه و فرماندار شهرستان جلفا و جمعى از مسئولان اجرايى منطقه به زمين زده شد.
* مركز آموزش فنى و حرفه اى ملكان
شرايط جغرافيايى و ويژگى هاى منطقه
شهر ملكان در فاصله ۱۲۰ كيلومترى شهر تبريز و در جنوب آن واقع شده است و جمعيت شهرستان بالغ بر ۹۸۰۰۰ نفر است.
از مهمترين راه هاى ارتباطى اين منطقه مى توان به جاده اصلى تبريز - ملكان اشاره كرد. درياچه ملكان و پل دختران از جاذبه هاى طبيعى و تاريخى شهرستان به شمار مى آيد. شهرستان ملكان به علت واقع شدن در سه راه ارتباطى آذربايجان شرقى به كردستان و آذربايجان غربى و حاصلخيزى خاك و مساعد بودن زمين هاى كشاورزى و با عنايت به نقش خاص آموزش هاى فنى و حرفه اى در جهت بسترسازى اشتغال و رفع بيكارى از اهميت ويژه اى برخوردار بوده و ايجاد مراكز آموزش فنى و حرفه اى در اين منطقه الزامى است.
* موقعيت و محل پروژه
اين پروژه در محل ورودى شهر ملكان با مشخصات تقريبى عرض جغرافيايى ۳۷ درجه و ۱۰ دقيقه و طول جغرافيايى ۴۶ درجه و ۵ دقيقه به مساحت ۳ هكتار قرار گرفته است.
* ظرفيت سالانه آموزشى مركز ملكان
برادران : ۵۱۰ نفر
خواهران : ۲۴۰ نفر
مجموع : ۷۵۰ نفر
* مراسم كلنگ زنى طرح
به مناسبت دهه فجر انقلاب اسلامى كلنگ مركز آموزش فنى و حرفه اى ملكان با حضور معاون عمرانى استاندار مدير كل آموزش فنى و حرفه اى آذربايجان شرقى، فرماندار ملكان، اعضاى شوراى شهر و نماينده ملكان در مجلس شوراى اسلامى به دست معاون ادارى پشتيبانى سازمان آموزش فنى و حرفه اى كشور بر زمين زده شد.
* موقعيت و محل پروژه
پروژه مركز آموزش فنى و حرفه اى خواهران شهرستان مراغه در محلى با مشخصات تقريبى عرض جغرافيايى ۳۷ درجه و ۲۳ دقيقه و طول جغرافيايى ۴۶ دقيقه و ۱۵ دقيقه قرار گرفته است. اين مركز در زمينى به مساحت ۱۴۴۰ متر مربع احداث مى شود.
* دهكده مهارت
دهكده مهارت مجموعه اى آموزشى است كه با بهره گيرى از مديريت صحيح،مربيان متخصص، فضاى آموزشى سكونتى، تفريحى، ورزشى و تجهيزات مدرن و به روز با تكنولوژى بالا و مشاركت و پشتيبانى جامعه، شرايط لازم را براى انباشت و بهسازى سرمايه انسانى ، ايجاد و توسعه توان كارآفرينى ، افزايش توان خود اشتغالى ارتقاى مهارت هاى مديريتى، كمك به ايجاد اشتغال مولد پايدار، هماهنگ سازى توانايى هاى شغلى دانش آموختگان با نيازهاى بازار كار، ايجاد و تقويت توان مالى براى صدور خدمات دانش، تربيت مهارت فنى و حرفه اى در كارآموزان و ارتقاى نيروى كار مورد نياز جامعه را فراهم مى سازد.
* ضرورت ايجاد دهكده
بررسى وضعيت اقتصادى و نظام آموزشى ايران توجيهات كافى بر هر نوع فعاليت نوين را فراهم مى سازد. دهكده مهارت يكى از راه هاى كاهش مشكلات نظام آموزشى و بهبود وضعيت اقتصادى است.
چند ضرورت ايجاد دهكده فوق به شرح زير است:
۱- نرخ بالاى بيكارى و ضعيف بودن مهارت هاى جمعيت جوياى كار ۲- نازل بودن كيفيت توليدات (محصول و خدمات) ۳ - غيررقابتى بودن فعاليت هاى آموزش هاى مهارتى و فقدان نظام ترازيابى ۴- فقدان نظام سنجش مهارت معتبر و مستقل
موقعيت و محل پروژه
اين زمين در كنار گذر جنوبى تبريز در جاده منتهى به روستاى شادباد با كاربرى آموزشى مصوب شده واقع شده است.
* مركز ارتقاى مهارت شهرك تخصصى صنايع ساختمانى تبريز
به مساحت ۲۵۵۱‎/۷۷ متر مربع و با زيربناى
۱۲۵۳‎/۷۹ متر مربع داراى سه كارگاه
با توجه به اين كه طراحى، ساخت، تكميل، تحويل و شروع به كار كليه مراكز آموزش فنى و حرفه اى در استان اعم از مراكز جديد، مراكز قديمى و مراكز تحويلى از سوى صندوق حمايت از فرصت هاى شغلى، متناسب با آمار جمعيتى و صنعت و جامعه مورد هدف نمى باشد و جوابگوى نيازهاى مردمى و صنايع و اصناف و ساير نهادها و سازمان هاى استان نبوده، نياز به توسعه، تجهيز و تكميل و ارتقا دارد. از اين توجه به توسعه آموزش هاى فنى و حرفه اى در صدر دستورالعمل ها و مقدمات توسعه صنعتى و... قرار داشته، طورى كه مقام معظم رهبرى نيز به اين مهم اشاره نموده و در بيانات خود بر توسعه آموزش هاى فنى و حرفه اى تأكيد نموده اند.از دلايل بروز چنين وضعيتى مى توان اولاً به فاصله ايجاد شده چند ساله بين بررسى و ارائه طرح ايجاد مراكز با تحويل قطعى و شروع به كار آنها به لحاظ مختلف مانند جنگ تحميلى و مسائل سياسى و اجتماعى و توان مالى دولت و جهت گيرى هاى حاكميت و نظام و اولويت هاى موجود و ثانياً به عدم تناسب و رشد غير خطى و سريع علوم و فنون و صنعت و تحول در حرف و مشاغل جهان به دليل دستيابى به فناورى هاى نوين و كاربرد آنها در زندگى روزمره و تبديل سريع صنايع و ايجاد تحول در آنها و... نيز تأثير مستقيم و سريع آن در كليه امور جامعه اشاره نموده و همين دليل افزايش معلومات صاحبان حرف و مشاغل و رفع نيازهاى مربوط به اين موضوع و نيز آموزش ايشان و تربيت كارگران و كارجويان مهارت هاى جديد به جهت استفاده از فناورى هاى جديد و گردش بهتر و سريعتر چرخه كار و توليد و... از نيازهاى اساسى كشور عزيزمان و به همين ترتيب اين استان كه به عنوان قطب صنعتى كشور است، مى باشد.

پروين اعتصامى شاعره بزرگ ايران در ۲۵ اسفندماه ۱۲۸۵ هجرى خورشيدى در شهر تبريز به دنيا آمد و در كودكى همراه پدر به تهران آمده و رحل اقامت گزيدند. پروين ، ادبيات فارسى و عربى را نزد پدر اديب خود بياموخت و سپس زبان انگليسى را در مدرسه دخترانه آمريكايى به سال ۱۳۰۳ هجرى خورشيدى به پايان رسانيد. پروين در سال ۱۳۱۳ با پسر عموى پدرش ازدواج نمود و همراه شوهر به كرمانشاه رفت ولى پس از دو ماه و نيم بر اثر عدم تفاهم شوهر خود را ترك و به منزل پدر بازگشت و پس از ۹ ماه با بخشيدن مهريه خود طلاق گرفت و تا پايان عمر بى همسر به سر برد و به سرودن اشعار و به كار بردن قريحه تابناكش مشغول بود. مونس و همدم و مددكار او پدر دانشمند و سخن شناسش يوسف اعتصامى به سال ۱۳۱۶ درگذشت و پروين را يكه و تنها گذاشت. غم مرگ پدر روح حساس پروين را سخت آزرده و پريشان ساخت و بر او تأثيرى بس عميق گذاشت تا اين كه در نيمه شب شنبه ۱۶ فروردين ۱۳۲۰ در سن ۳۵ سالگى دار فانى را وداع گفته و به سراى جاودان شتافت. پيكر پروين را در صحن جديد قم در مقبره خانوادگى اعتصامى ، كنار پدرش به خاك سپردند و بر سر سنگ آرامگاهش شعرى را كه خود براى روز مرگش سروده بود حك كردند :
اينكه خاك سيهش بالين است
اختر چرخ ادب پروين است
گرچه جز تلخى از ايام نديد
هرچه خواهى، سخنش شيرين است
صاحب آن همه گفتار، امروز
سائل فاتحه و ياسين است
خانه پروين اعتصامى (شاعره معاصر ايران زمين) در محله چايكنار تبريز و در جانب شرقى پل منصور و حد فاصل اين پل و شهردارى منطقه يك تبريز و در كوچه اى به نام ساوجبلاغى ها كه اينك به ياد اين شاعره نام آور كوچه پروين اعتصامى نام نهاده شده، قرار دارد. باتوجه به شواهد موجود و ويژگى هاى معمارى بنا قدمت آن به دوره پهلوى اول مربوط مى شود. نماى ساختمان آجرى و حالت قرينه اى دارد، بنا در دو طبقه (طبقه اول و زيرزمين) احداث شده و در نيم طبقه (بالاى طبقه اول) دو اتاق گوشواره (بهار خواب) احداث شده و سردابه و آب انبار بنا نيز در حياط ساختمان قرار دارد. مساحت زيربناى كل طبقات در حدود ۶۰۰ متر مربع و مساحت حياط آن ۹۰۰ متر مربع مى باشد . ساختمان در ضلع شمالى عرصه اين خانه احداث شده و ورود به آن از دو ورودى (پلكان) ميسر مى باشد. طبقه زيرزمين شامل حوضخانه و اتاق هاى تابستان نشين و فضاهاى خدماتى است، پلان حوضخانه فرم چليپايى شكل دارد. در طبقه اول شش اتاق و يك طنبى (سرسرا) قرار دارد. مصالح بكار رفته در احداث بنا آجر، خشت و چوب است. حياط مشجر و حوض سنگى موجود در وسط آن نيز بر زيبايى اين خانه تاريخى افزوده است.
سازمان ميراث فرهنگى ، صنايع دستى و گردشگرى در راستاى ارج نهادن به مقام اين شاعره توانا با توجه به جايگاه پروين اعتصامى در عرصه ادب و فرهنگ ايران زمين و ارزش هاى معمارى و تاريخى اين خانه تاريخى در سال ۱۳۸۵ اقدام به ثبت اين اثر در فهرست آثار ملى كشور تحت شماره ۱۸۶۸۱ نموده است. اين اثر ارزشمند تاريخى و فرهنگى در سال ۱۳۸۶ با اختصاص مبلغ ۳‎/۹۵۰‎/۰۰۰‎/۰۰۰ ريال از محل اعتبارات سفر رياست محترم جمهورى اسلامى ايران تملك گرديده و متعاقباً عمليات مرمت و استحكام بخشى بنا توسط سازمان ميراث فرهنگى، صنايع دستى و گردشگرى آذربايجان شرقى آغاز گرديده و تاكنون بيش از ۴۰۰ ميليون ريال در اين راستا هزينه صرف شده است.بازسازى و مرمت اين اثر از ابتداى سال ۱۳۸۶ آغاز گرديده است. لازم به ذكر است كه باوجود آن كه حدود دو ميليارد ريال براى بازسازى آن هزينه شده است، پيش بينى مى شود مبلغ دو ميليارد ريال ديگر نيز براى اتمام مرمت آن مورد نياز مى باشد.