مراد عنادى
اصطلاح خط قرمز، امروز به واژه اى متداول در روابط بين الملل بدل شده است به طورى كه بسيارى از كشورها در معرض بخش هاى حساس مربوط به منافع ملى خود به اين واژه استناد مى كنند و بدين ترتيب ميزان حساسيت خود را نسبت به آن به طرف يا طرف هاى مقابل گوشزد مى كنند. در بحث هسته اى ايران نيز مسئولان كشور به كرات اعلام كرده اند غنى سازى اورانيوم به عنوان دستاورد دستيابى ايران به چرخه كامل سوخت هسته اى از حقوق مسلم ايران بوده بنابراين هرگونه بحث از تعليق غنى سازى اورانيوم و در نتيجه محروم ساختن كشور از اين مهم خط قرمز ايران تلقى مى شود كه قابل مذاكره نيست. حتى در مقطعى در تير ماه ۸۵ آقاى لاريجانى دبير وقت شوراى عالى امنيت ملى به صراحت اعلام كرد واژه تعليق از ادبيات هسته اى ايران حذف شده است. با وجود چنين تأكيد ى هسته مركزى ۱+۵ يعنى امريكا و تروئيكاى اروپا هم در مذاكرات با طرف هاى ايرانى و هم در قالب بسته هاى پيشنهادى با انگشت گذاشتن بر اين بحث خواستار تعليق فعاليت هاى غنى سازى اورانيوم در ايران هستند. با توجه به زواياى نگاه ايران و هسته مركزى ۱+۵ به مقوله تعليق و تبديل شدن آن به خط قرمز دو طرف توجه به نكات ذيل داراى اهميت است:
۱- قرائت ايران از خط قرمز بودن تعليق با قرائت هسته مركزى ۱+۵ داراى تفاوت بنيادين است چون برداشت ايران از خط قرمز برداشتى واقعى و مبتنى بر حقوق ملى و بين المللى است بويژه اين كه دستيابى به دانش و فناورى هاى پيشرفته براساس مفاد قطعنامه حق توسعه مجمع عمومى سازمان ملل متحد حقى غيرقابل انكار است اما برداشت ۱+۵ از خط قرمز برداشتى ساختگى و تبعيض آميز است.
۲- تأكيد ۱+۵ در بسته پيشنهادى تازه مبنى بر تعليق غنى سازى اورانيوم تكرار شاه بيت بسته پيشنهادى اين گروه در خرداد ۱۳۸۵ است كه طى آن نيز همين خواسته زياده طلبان را تكرار كرده بودند و بدين ترتيب معلوم مى شود ۱+۵ بويژه هسته مركزى آن نه تنها در مواضع خود نسبت به فعاليت هسته اى ايران تغيير اساسى صورت نداده است كه همچنان در حال در جا زدن است.
۳- تنها حسن سفر سولانا مسئول سياست خارجى اتحاديه اروپايى و نماينده ۱+۵ به تهران به همراه مديران كل وزارتخانه هاى امور خارجه فرانسه، روسيه، چين، انگلستان و آلمان به ايران توجه دادن به اين موضوع است كه نبض مذاكره در حال زدن است و متوقف نشده است و اين يعنى مذاكره و تعامل تنها راه برون رفت از اتمسفر حاكم بر فضاى پرونده هسته اى ايران است.
۴- خط قرمز ايران بر سر غنى سازى اورانيوم نه تنها واقعى است كه در پى نصب و راه اندازى زنجيره هاى سانتريفيوژ ى جديد و تلاش براى افزايش آنها به ۶۰۰۰دستگاه پهن تر نيز شده است بنابراين ۱+۵ نمى تواند با ارائه بسته اى داراى بندهاى تكرارى همان خواسته هاى قبلى خود را از ايران مطرح سازد چرا كه جايگاه هسته اى ايران در مقطع كنونى نسبت به مقاطع گذشته متفاوت بوده به عبارتى از فصل تعليق عبور كرده است.
۵- ايران براى كمك به ۱+۵ در برون رفت از وضع موجود در حركتى ابتكارى بسته اى پيشنهادى را آماده و مدت ها قبل از ارائه بسته پيشنهادى ۱+۵ در اختيار بازيگران دخيل يا اثرگذار در بحث هسته اى ايران قرار داده است. به نظر مى رسد اين حركت مى تواند موجبات تولد بسته اى جديد از تركيب نقاط اشتراك بسته پيشنهادى ايران با ۱+۵ را فراهم سازد مشروط بر اين كه هسته مركزى ۱+۵ از پافشارى بر بحث تعليق كه خط قرمز ايران محسوب مى شود دست كشيده انعطاف نشان دهد.
۶- ايران در مقطعى در چارچوب بيانيه سعدآباد در مهرماه ،۸۲ توافقنامه بروكسل و توافقنامه پاريس فعاليت هسته اى خود را به حالت تعليق درآورد كه در آن مرحله نيز بنا بود مدت تعليق محدود باشد اما باتوجه به بازى هاى تروئيكاى اروپا و امريكا تعليق بيش از دو سال طول كشيد. بنابراين باتوجه به چنين تجربه و حس بى اعتمادى نزد ايران روى آوردن مجدد ۱+۵ به تاكتيك جديد يعنى تعليق در حين مذاكرات موضوع جديدى نيست و بدون شك اصرار بر اين مسئله فقط موجب پيچيدگى بيشتر قضيه مى شود اما به نظر مى رسد ۱+۵ چون داراى خط قرمز ساختگى بوده و قبلاً نيز خلف وعده كرده است اين بار مى تواند با نرمش بيشتر و صرفنظر از اين موضوع و احترام به ديدگاه ها و خواسته هاى ايران از فرسايشى شدن بيشتر بحث هسته اى جلوگيرى كرده مديريت موفقى را در قبال بحث هسته اى ايران به نمايش بگذارد.
و نكته آخر اين كه مفاد بسته پيشنهادى باتوجه به طرح مسائل پيش پا افتاده اى همچون تأكيد دوباره بر حق ايران نسبت به انرژى هسته اى براى مقاصد صلح آميز، بهبود روابط ۱+۵ و اتحاديه اروپا با ايران ، حمايت از توسعه كشاورزى در ايران و قادر سازى ايران به نوسازى ناوگان هوايى غيرنظامى و ... همگى از حقوق مسلم اعضاى جامعه بين المللى است كه دستيابى به آنها نياز به صدور مجوز ندارد. پس بدين ترتيب اگر محور كليدى و البته تكرارى بسته پيشنهادى را درخواست تعليق غنى سازى اورانيوم بدانيم در آن صورت رويكرد فعلى ۱+۵ همان بازى با حاصل جمع صفر است كه نتيجه آن پيشاپيش معلوم است ، مگر اين كه با عوض شدن قاعده بازى و غالب شدن رويكرد برد ـ برد بتوان به فرجام نبرد بسته ها خوشبين بود.

گروه سياسى ـ حضرت آيت الله خامنه اى رهبر معظم انقلاب اسلامى، در ديدار احمد عبدالله محمد سامبى رئيس جمهور مجمع الجزاير قمر (كومور)، اتحاد را نياز اصلى دنياى اسلام دانستند و با اشاره به امكانات بسيار ارزشمند كشورهاى اسلامى خاطرنشان كردند: دنياى اسلام با داشتن منابع غنى طبيعى، موقعيت حساس جغرافيايى، گسترش سرزمينى، جمعيت و نيروى انسانى فعال و كارشناس مى تواند به يك قدرت تبديل شود اما قدرتمندان سنتى جهان با اين موضوع مخالفند.
ايشان به پيشرفت هاى اخير كشورهاى اسلامى در زمينه هاى علمى و فناورى از جمله پيشرفت ملت ايران در دستيابى به انرژى صلح آميز هسته اى اشاره كردند و افزودند: دشمنان جهان اسلام، با اين كه مى دانند فعاليت هاى هسته اى ايران صلح آميز است، با آن مخالفت مى كنند زيرا اين حركت ملت ايران، برجسته و رو به جلوست.
حضرت آيت الله خامنه اى اختصاص يك كرسى دائم در شوراى امنيت سازمان ملل متحد به كشورهاى اسلامى را ضرورى و لازم دانستند و خاطرنشان كردند: جهان اسلام با وجود امكانات فراوان، از داشتن قدرت كافى براى دفاع از خود محروم است و بايد براى تحقق اين موضوع، كشورهاى اسلامى گام هاى عملى بردارند و موانع خيالى و اختلافات جغرافيايى، نژادى و مذهبى را فراموش كنند.
رهبر معظم انقلاب اسلامى با اشاره به سرمايه گذارى دشمنان براى اختلاف افكنى ميان مسلمانان بويژه دامن زدن به بحث شيعه و سنى افزودند: متأسفانه در دنياى اسلام برخى سياستمداران، روشنفكران و علما در اين دام گرفتار شده اند اما همه بايد بدانند راه قدرتمند شدن دنياى اسلام، اتحاد و همكارى قلبى و عملى كشورهاى اسلامى است. در اين ديدار كه آقاى احمدى نژاد رئيس جمهور كشورمان نيز حضور داشت آقاى احمد عبدالله محمد سامبى رئيس جمهور مجمع الجزاير قمر (كومور) با ابراز خرسندى از ديدار با رهبر انقلاب اسلامى، گسترش روابط با جمهورى اسلامى ايران را خواستار شد. وى با تأكيد بر ضرورت استفاده از تجارب كارشناسان ايرانى در توسعه كشورش گفت: جزاير قمر براى رشد خود به برنامه ريزى مدون و ديدگاه هاى كارشناسان جمهورى اسلامى ايران نيازمند است.

گروه سياسى ـ دولت نهم تقويت ارتباط با كشورهاى آفريقايى را به عنوان يكى از سياست هاى خود در عرصه بين الملل تعريف كرده است و از ابتداى فعاليت اين دولت، تهران و پايتخت هاى آفريقايى شاهد تحول در مناسبات دوجانبه و چندجانبه بوده اند. اهميت اين مناسبات براى رئيس دولت نهم به حدى است كه شخصاً در اجلاس اتحاديه آفريقا در بانجول پايتخت گامبيا حضور يافت.
احمد عبدالله محمد سامبى، رئيس جمهور ۵۰ ساله مجمع الجزاير كومور واقع در قاره آفريقا نيز در روزهاى گذشته ميهمان تهران بود. او كه رهبرى كوچكترين كشور عضو اتحاديه عرب را برعهده دارد، گفته مى شود ساليانى پيش در قم، به تحصيل علوم دينى مشغول بود. وى در جهان عرب به عنوان حامى ايران شناخته شده و در گفت و گو با رسانه ها بارها تأكيد كرده است كه من دوست ايران هستم و به اهل بيت عصمت و طهارت (ع) عشق مى ورزم. اين گونه بود كه وى از فرصت سه روزه سفر خود به تهران براى سفر به مشهد مقدس و زيارت امام رضا (ع) نيز استفاده كرد.
* مقامات ايران و كومور دو يادداشت تفاهم و يك موافقتنامه امضا كردند
و اما ديروز در پايان سفر احمد عبدالله محمد سامبى رئيس جمهورى اتحاديه كومور به ايران، مقامات دو كشور دو يادداشت تفاهم و يك توافقنامه همكارى امضا كردند.
به گزارش ايرنا، اين يادداشت تفاهم هاى همكارى در زمينه هاى آموزش هاى فنى و حرفه اى و كمك هاى توسعه اى جمهورى اسلامى ايران به اتحاديه كومور و موافقتنامه امضا شده نيز در خصوص تشويق و حمايت متقابل از سرمايه گذارى است.
دكتر محمود احمدى نژاد رئيس جمهور قبل از برگزارى آيين بدرقه رسمى رئيس جمهور كومور در مصاحبه مشترك با همتاى كومورى خود گفت: جمهورى اسلامى ايران آماده است كه تجربيات علمى، فناورى و برنامه ريزى خود را در اختيار برادران كومورى قرار دهد.سامبى رئيس جمهورى كومور نيز سفر خود به تهران را بسيار خوب و موفقيت آميز دانست و گفت: اسناد همكارى كه بين دو كشور امضا شد شاهد موفقيت اين سفر است.رئيس جمهور كومور ديروز به مقام شامخ امام راحل (ره) اداى احترام كرد.وى در حاشيه اين مراسم گفت: امام خمينى(ره) رهبر و پيشواى تمامى مسلمين جهان است و نه فقط به ايرانيان بلكه به تمامى مردم جهان تعلق دارد.
* رئيس جمهور در ديدار وزير دولت كوبا: دوران پيروزى ها و پيشرفت ها شروع شده است
رئيس جمهورى اسلامى ايران گفت : دوران پيروزى ها و پيشرفت ها شروع شده، دشمنان رو به اضمحلال هستند و اميدواريم هر چه زودتر پيروزى هاى بزرگ را هم جشن بگيريم.
دكتر محمود احمدى نژاد پيش از ظهر ديروز در ديدار ريكاردو كابريساس وزير دولت و رئيس كوبايى كميسيون مشترك ايران - كوبا ، روابط دو كشور را پايدار، عميق و مستحكم دانست و اظهار داشت: تهران از توسعه روابط با هاوانا در همه زمينه ها استقبال مى كند و ديدگاه مشترك دو كشور در مسائل اصلى جهانى پايه اصلى روابط دو جانبه است .
به گزارش پايگاه اطلاع رسانى رياست جمهورى، دكتر احمدى نژاد خاطر نشان كرد: دو ملت ايران و كوبا در يك جبهه مشترك در برابر زياده خواهان عالم قرار دارند.
كابريساس وزير دولت و رئيس كوبايى كميسيون مشترك ايران - كوبا نيز در اين ديدار گفت : هاوانا همواره از مواضع و حقوق مردم ايران دفاع خواهد كرد و خود را در مبارزه با امپرياليسم در كنار ايران مى داند و اميدوارم پيروز باشيم.
* پيام تبريك احمدى نژاد به همتاى روس
رئيس جمهور اسلامى ايران در پيامى، روز ملى روسيه را به ديميترى مدودف رئيس جمهورى، دولت و ملت اين كشور تبريك گفت.به گزارش پايگاه اطلاع رسانى رياست جمهورى، در پيام دكتر محمودى احمدى نژاد تصريح شده است: اطمينان دارم همكارى و رايزنى فيمابين در مسائل مختلف دوجانبه اى، منطقه اى و بين المللى، موجبات گسترش همه جانبه مناسبات دو كشور را فراهم خواهد آورد.
دكتر داوودى، معاون اول رئيس جمهورى نيز در پيامى روز ملى روسيه را به ولاديمير پوتين نخست وزير، دولت و ملت اين كشور تبريك گفت.

گروه سياسى ـ رئيس ستادكل نيروهاى مسلح تأكيد كرد: بسته پيشنهادى ۱+۵ در صورت عدم تبعيت از امريكا مفيد و داراى نقاط اشتراك زياد با بسته پيشنهادى ايران خواهد بود. سرلشكر سيدحسن فيروزآبادى رئيس ستادكل نيروهاى مسلح در گفت وگو با خبرگزارى فارس گفت: اگر اروپا مسير خود را از سياست و اقدامات امريكا جدا كند و پايبند به سلطه امريكا نباشد، بسته آنها با بسته پيشنهادى ايران نقاط اشتراك زيادى خواهد داشت. وى تأكيد كرد: در اين صورت است كه با بررسى آن بسته پيشنهادى، مى توانيم به توافقاتى با اروپا برسيم.

جلال برزگر
مناقشه بين المللى پنج سال و نيمه اى كه غرب عليه فعاليت هسته اى صلح آميز ايران به راه انداخته يك ترجيع بند يا موتيف تكرارشونده دارد و آن هم عبارت «اعتمادسازى» است، نامه اى كه از طرف شش وزير امور خارجه گروه كشورهاى ۱+۵ نيز اين هفته تحويل وزير امورخارجه ايران شد و بسته پيشنهادى مشوق هاى غرب ضميمه آن بود نيز در ظاهر اعتمادسازى را محور قرار داده است. ديپلمات هاى غربى كه در روزهاى اول بالا گرفتن و ايجاد مناقشه چندان توجهى به حقوق هسته اى ايران نداشتند، حال ضمن تأكيد بر حق ايران، ضرورت اعتمادسازى را براى اعمال اين حق مطرح مى كنند، آنها حتى به ظاهر در جريان مذاكرات پذيرفته اند كه اعتمادسازى جاده اى دو طرفه است و براى اين كه نشان دهند در اين مسير قرار دارند بسته پيشنهادى و مشوق هم مى دهند، اما نكته مهمى كه به عمد مورد غفلت مذاكره كنندگان غربى قرار مى گيرد آن است كه تفاوت اعتمادسازى با محروم سازى براى ملت ايران روشن است، اعتمادسازى اگر جاده اى يك طرفه نيست، تنها به يك شيوه يا در واقع ابلاغى و دستورى هم نيست و همين موضوع تفاوت اعتمادسازى با تلاش براى محروم سازى است. ايران تاكنون از حركت در مسير اعتمادسازى امتناع نكرده بلكه از آن استقبال هم كرده است، حداقل براى دو سال آنگونه كه آنها خواستند اعتمادسازى كرد ولى نتيجه اى حاصل نشد، نقل است كه در دوران اصلاحات يك وزير خارجه اروپايى در يكى از مذاكرات به مقامى ايرانى گفته بود از توقفى كه ايجاد كرده ايد راضى هستيم حال كى دستگاه ها و مراكز خود را نابود مى كنيد !
سابقه تاريخى و رفتار طرف هاى غربى و در رأس آنها امريكا به ايرانيان و بخش آگاه افكار عمومى جهانى ثابت كرده است، هدف از طرح اعتمادسازى از طرف مذاكره كنندگان غربى ايجاد اعتماد براى وجود يك قابليت استراتژيك صلح آميز در ايران نيست و آنها هدف ديگرى را تعقيب مى كنند. اعتمادسازى تنها يك راه و روش ندارد و ايران به اراده خود اين راه را بسيار پيموده است، از اجازه حضور بازرسان آژانس در مراكز نظامى گرفته تا بسيارى اقدامات ديگر؛ اگر بحث واقعى ايجاد اعتماد بيشتر است اين گوى و اين ميدان . ايران پيشنهاد كنسرسيوم مشترك غنى سازى در داخل خاك خود با نظارت كامل آژانس اتمى را داده است، طرفداران اعتمادسازى بفرمايند با ايران در مسيرى مطمئن و در يك بازى برد - برد شركت كنند.
در اين مناقشه پرهياهوى محافل و رسانه هاى غربى جاى اين سؤال اساسى خالى است كه آيا اصولاً فلسفه وجود معاهدهT .P.N و پادمان هاى آژانس آن نيست كه فعاليت كشورهاى برخوردار از فناورى هسته اى وحتى چرخه سوخت آن دچار انحراف نشود
اگر تكنولوژى هسته اى و چرخه سوخت آن نبود ديگر چه نيازى به اين معاهدات بين المللى وجود داشت هدف T .P.Nو پادمان اعتمادسازى و وجود تضمين هاى عينى براى فعاليت صلح آميز كشورهاست و نه محروم ساختن آنها از دانش و تكنولوژى هسته اى و براى همين هم هست كه ايران خود را مقيد به اين قواعد و قوانين مى داند. حال نقض كنندگان T .P.N مى خواهند روش مشكوك اعتمادساز خود را به عضو متعهد
T .P.N تحميل كنند كه اين با هر بيان ديپلماتيك يا غيرديپلماتيكى از سوى ايرانيان كه امروز جزو برخورداران از فناورى صلح آميز هسته اى هستند، مورد قبول نيست.
با اين وجود روشن است شرايط تازه ايجاد شده و قرار گرفتن محورهاى مشترك بسته هاى پيشنهادى دو طرف كنار يكديگر فرصتى را پيش آورده كه اگر حسن نيت و فرصت شناسى نزد گروه ۱+۵ وجود داشته باشد و آنها واقعاً دنبال اعتمادسازى باشند؛ مى توان با آغاز مذاكرات حول مشتركات پيشنهادات مطرح دو طرف روش هاى اعتمادسازى واقعى و مورد تفاهم مطابق با حقوق و قوانين بين المللى را در دستور كار قرار داد. اين همان اعتمادسازى است كه برخى به آن پايبند بوده و برخى در قبالش تجاهل مى كنند. فرصت ايجاد شده براى اعتمادسازى واقعى مغتنم است اگر غربى ها قدر آن را بدانند و باور كنند ملتى كه خود آن را با تاريخ و تمدن كهن و هوش بالا معرفى مى كنند، منفعت خود در اعتمادسازى را به خوبى دريافته و در اين راه گام برداشته و آماده است از حركت اعتمادساز واقعى طرف هاى مقابل استفاده كند. بدين شرط كه روش هايى كه مفهوم محروم سازى دارند، از طرف گروه ۱+۵ مورد بازنگرى جدى قرار گيرند.

گروه سياسى ـ دكتر پرويز داوودى معاون اول رئيس جمهورى با ابلاغ بخشنامه اى كليه وزارتخانه ها، سازمان ها، نهادها، مؤسسات و شركت هاى دولتى و استاندارى هاى كشور را به حداقل صرفه جويى ۱۰ درصدى در مصرف آب، برق و انرژى ملزم كرد.
به گزارش پايگاه اطلاع رسانى دولت، در بخشنامه ۱۳ بندى معاون اول رئيس جمهور آمده است: با توجه به فرمايشات رهبر معظم انقلاب مبنى بر صرفه جويى در مصرف آب ، برق و انرژى و به منظور اجرايى كردن مصوبه ستاد خشكسالى كشور، كليه وزارتخانه ها و استاندارى هاى سراسر كشور همچنين ملزم شده اند يكى از مديران ارشد خود را به عنوان مسئول مديريت بهينه مصرف تعيين كنند.
براساس اين بخشنامه، تمامى دستگاههاى اجرايى موظفند نسبت به بهره بردارى از حداكثر ميزان روشنايى طبيعى روز در محيط ادارى و نيز استفاده از روشنايى در اتاق كار اقدام نموده و ضمن عدم بهره گيرى از لامپ هاى پر مصرف و التهابى (بيش از ۴۰ وات) از سيستم هاى پربازده روشنايى نظير لامپ هاى كم مصرف LED استفاده كنند.
معاون اول رئيس جمهور همچنين با توجه به لزوم تنظيم درجه حرارت مناسب در ساعات ادارى (۲۶درجه)، دستگاههاى اجرايى را موظف كرد علاوه بر استفاده از سيستم هاى برودتى، پس از پايان ساعت كار ادارى نسبت به خاموش كردن رايانه ها، سيستم هاى سرمايشى، آب سردكن ها، روشنايى ساختمان ها و معابر و محوطه هاى مربوط اقدام كنند. در اين بخشنامه وزارت راه و ترابرى نيز مكلف شده است با هماهنگى وزارت نيرو نسبت به طراحى و اجراى روشنايى هاى جديد (با مصرف حداقل) در جاده ها و بزرگراه هاى بين شهرى اقدام كند و وزارت بازرگانى نيز موظف شده است تدابير لازم را براى صرفه جويى و ممنوعيت استفاده از لامپ هاى پرمصرف التهابى و مدادى در واحدهاى صنفى، تجارى، عمومى و خدماتى به عمل آورد.
* اقدام تازه دولت براى حمايت از حادثه ديدگان زلزله لرستان
دولت در راستاى كمك به بازسازى مناطق زلزله زده لرستان و حمايت از آسيب ديدگان حوادث غير مترقبه، مهلت بازپرداخت تسهيلات بانكى بازسازى واحد هاى مسكونى تخريب شده ناشى از اين زلزله را به مدت يك سال تمديد كرد.