وزارت نيرو همچنان بر اجراى طرح خاموشى واحدهاى صنفى درساعت ۲۰/۳۰ تأكيد دارداما مسئولان صنفى كشور معتقدند الگوبردارى از كشورهاى اروپايى در اين زمينه بدون توجه به پيش نيازهاى آن و نيز با توجه به ويژگى هاى اجتماعى كشورمان، مشكلات زيادى را براى مردم ايجاد خواهد كرد.
پرويز فتاح، وزير نيرو چند روز قبل گفته بود كه يكى از پيشنهادهاى اين وزارتخانه براى صرفه جويى در مصرف برق به دولت و ستاد خشكسالى تغيير ساعت كار اصناف و تعطيلى آنها پيش از ساعت ۲۰/۳۰ بوده است.
اين پيشنهاد از آنجا نشأت گرفت كه طبق برآوردهاى اين وزارتخانه واحدهاى صنفى كشور روزانه ۴ هزار مگاوات برق مصرف مى كنند كه اين معادل توليد ۴ نيروگاه است.به گفته مسئولان وزارت نيرو، برخى اصناف با استفاده از لامپ هاى ۸۰۰ وات و بعضاً پرمصرف به تعداد زياد، بخش عمده اى از سهم برق خانوارها را استفاده مى كنند.
طرحى كه اجرايى نشدپايان كار اصناف در ساعات ابتدايى شب بحث امروز و ديروز نيست؛ از حدود ۱۵ سال قبل كه با رشد جمعيت، مسئولان حوزه انرژى كشور در تأمين برق مصرفى با محدوديت هايى روبه رو شدند، اصناف به عنوان يكى از پرمصرف ترين مشتركان شبكه برقى درصدر فهرستى قرار گرفتند كه مى توانستند در صرفه جويى و كاهش خاموشى ها نقش مؤثرى ايفا كنند. اين بحث هر چند سال يك بار با تشديد خاموشى ها در تابستان به اوج خود مى رسيد اما به دلايلى هيچگاه عملى نشد.
پرويز فتاح امسال مصر است كه اين طرح را اجرايى كند. او با اين استدلال كه در اتحاديه اروپا نيز با هدف صرفه جويى در مصرف، برق اصناف در ساعت ۱۹ قطع مى شود، بر اجراى آن پافشارى مى كند اما در سوى ديگر ماجرا، دست اندركاران و مسئولان صنفى كشور اعتقاد دارند در اتحاديه اروپا يا بسيارى ديگر از كشورها، چنين اقدامى با فراهم كردن يكسرى پيش نيازها جامه عمل به خود گرفته است.
محمد آزاد، رئيس شوراى اصناف كشور مى گويد: در كشورهاى اروپايى اگرچه برق واحدهاى صنفى در ساعات پايانى روز قطع مى شود اما مكانيزمى انديشيده شده تا مردم در تأمين نيازهاى خود با مشكل روبه رو نشوند.«در اكثر شهرهاى اين كشورها بخصوص شهرهاى بزرگ، برخى فروشگاه هاى بزرگ، اغذيه فروشى ها، رستوران ها و مراكز تفريحى براى تأمين نيازهاى مردم بويژه مسافران تا ساعاتى از نيمه شب فعال هستند و اين موجب مى شود عليرغم تعطيل شدن واحدهاى صنفى در ساعات پايانى روز، مردم درتأمين نيازهايشان با مشكل روبه رو نشوند.»
او به نكته مهم ديگرى هم اشاره مى كند: در كشور ما خريد، يكى از مهمترين تفريحات خانواده ها محسوب مى شود و بسيارى از خانواده ها پس از فراغت از كار روزانه، براى خريد روزانه يا خريد اقلامى همچون پوشاك يا لوازم خانگى به واحدهاى صنفى مراجعه مى كنند.
مسافران و گردشگران گروه ديگرى هستند كه به اذعان محمد آزاد، در صورت اجراى طرح وزارت نيرو بويژه در شهرهاى بزرگ دچار مشكل مى شوند، چرا كه به دليل گرماى تابستان اكثر آنها ترجيح مى دهند خريد خود را به ساعات پايانى روز و ساعات ابتدايى شب موكول كنند.رئيس شوراى اصناف كشور راهكارى هم ارائه مى دهد: وزارت نيرو مى تواند خاموشى پيش از تاريكى هوا را بين اصناف نوبتى كند، به اين صورت كه مثلاً واحدهاى صنفى به صورت يك روز در ميان در ساعتى كه مدنظر اين وزارتخانه است، كار خود را تعطيل كنند تا علاوه بر صرفه جويى در مصرف، در ارائه خدمت به مردم نيز خللى وارد نشود.
استثنائات صنفىبراساس آمار مركز اصناف كشور، هم اكنون حدود ۲ ميليون و ۵۰۰ هزار واحد صنفى با پروانه و بدون پروانه كسب در كشور فعال است و آنگونه كه حسين فرجى، رئيس اين مركز مى گويد، بسيارى از اين واحدهاى صنفى به دليل نوع فعاليت خود، پيش از تاريك شدن هوا كار خود را تعطيل مى كنند. عمده فروشان كه عمدتاً در بازارهاى اصلى مستقرند و بسيارى از واحدهاى توليدى در اين دسته قرار مى گيرند.نگاهى دقيق تر به فعاليت هاى صنفى نشان مى دهد آن دسته از واحدهاى صنفى كه تا ساعاتى از شب به فعاليت مى پردازند، بيشتر فروشندگان پوشاك و لوازم خانگى، اغذيه فروشان، رستوران ها و سوپرماركت ها هستند.فرجى مى گويد: شايد ساعت كار فروشندگان پوشاك و لوازم خانگى را بتوان كاهش داد اما در مورد اغذيه فروشان، سوپرماركت ها و رستوران ها اين امر مقدور نيست بنا بر اين اگر قرار باشد اينها هم از طرح خاموشى استثنا شوند، پوشاك فروشان و فروشندگان لوازم خانگى هم در مجموع تعداد زيادى نخواهند بود كه تعطيلى آنها بتواند تأثير چندانى در صرفه جويى برق داشته باشد و به نظر مى رسد الزام آنها به استفاده از لامپ هاى كم مصرف مؤثرتر باشد.
صنوف، ضامن امنيت شهر
«در حال حاضر با توجه به شرايط اجتماعى، بيشتر امنيت شهرها به دليل وجود واحدهاى صنفى است و اگر قرار باشد تمام واحدهاى صنفى پيش از تاريك شدن هوا تعطيل كنند، مطمئن باشيد امنيت كاهش پيدا مى كند.» اين جملات را آزاد، رئيس شوراى اصناف كشور بيان مى كند چرا كه معتقد است: بسيارى از مردم باز بودن يا نبودن مغازه ها را معيارى براى تأمين امنيت خود مى دانند به طورى كه خانم ها تا زمانى كه واحدهاى صنفى مشغول فعاليت هستند، از نظر تأمين امنيت خود، نوعى اطمينان و آرامش فكرى دارند.
كميسيون هاى نظارت تصميم بگيرند براساس قانون نظام صنفى مصوب مجلس شوراى اسلامى، تصميم گيرى در مورد ساعت كار اصناف توسط كميسيون نظارت بر سازمان هاى صنفى هر استان كه رياست آن را رئيس سازمان بازرگانى استان برعهده دارد، صورت مى گيرد. به اين صورت كه معمولاً اتحاديه ها و مجامع امور صنفى پيشنهاد خود در مورد ساعت كار را به اين كميسيون ارائه داده و اين كميسيون پس از بحث و بررسى كارشناسى درمورد آن تصميم گيرى مى كند.آزاد با تأكيد بر اين كه وزرات نيرو در مورد طرح پيشنهادى هنوز هيچ مذاكره اى با اصناف نداشته است، مى گويد: اگر قرار باشد ساعت كار اصناف با نظر ستاد خشكسالى تغيير كند، حتماً بايد پيش از تصميم گيرى، نظر اصناف و كميسيون ها نظارت بر سازمان هاى صنفى نيز گرفته شود.به هر حال با توجه به خشكسالى گسترده و كمبود برق در ساعات اوج مصرف به نظر مى رسد وزارت نيرو ناچار باشد براى بخشى از صرفه جويى روى واحدهاى صنفى حساب جدى باز كند و با توجه به توافقى هم كه با وزارت صنايع براى تغيير شيفت شب كارخانجات به ساعت ۲۲ تا ۲۲/۳۰ صورت گرفته، بزودى طرح خاموشى واحدهاى صنفى در ساعت ۲۰/۳۰ هم با تصويب مراجع ذيصلاح به مرحله اجرا برسد اما نبايد فراموش كرد كه واحدهاى صنفى با توجه به حجم فعاليت و هزينه هاى خود، رگ حيات حساسى دارند كه عدم توجه كافى به آن زيان هاى سنگينى را متوجه شان خواهد ساخت.
