فريده عظيمى
لباس هايتان را بر چه اساسى انتخاب مى كنيد الگوى خاصى داريد حدود اختيارتان براى انتخاب لباس چقدر است چقدر مى توانيد سليقه تان را براى انتخاب لباس دخالت دهيد
انتخاب اغلب ما، محدود به طرح هاى موجود، آن هم با در نظر گرفتن شرايط مختلف است. اگر طرح بخصوصى كه كاملاً بر سليقه مان هم منطبق باشد، مدنظر داشته باشيم، چاره اى نداريم جز رو آوردن به هنر طراحى و خياطى. البته دوخت لباس هاى من درآوردى مطابق با سليقه خودمان، اصلاً آسان نيست اما اگر واقعاً شما جزو كسانى هستيد كه كار طراحى لباسشان بيست است، ديگر غصه بى استفاده ماندن طرح هايتان را نخوريد. قانون ساماندهى مد و لباس كه وارد مراحل اجرايى شده، اين فرصت را به علاقه مندان به طراحى لباس مى دهد كه هم طرح هايشان را ارائه كنند، هم از حقوق ثبت اثر برخوردار شوند، هم طرح ها را به مرحله توليد انبوه برسانند.
در ضمن جوانان در اين ميان جايگاه ويژه اى دارند. هرچه باشد، يك طراح جوان بهتر مى داند پسند و سليقه جوانان چيست و آنان بيشتر طالب چه نوع پوششى هستند.
بگذاريد خوش بين باشيم و آرمان گرا و روزى را تصور كنيم كه نام طراحان لباس ايرانى از معروف ترين نام ها در دنياى طراحى مد و لباس باشد. خوش بين هم كه نباشيم، آيا اين دلخواه يك جوان ايرانى نيست و آيا بدون تلاش مى توان به چنين جايگاهى رسيد چه كسانى بايد قدم اول را براى رسيدن به اين هدف بردارند جز خود شما
* راه ها اگر محدود و كوتاه باشد جوان فضا را تنگ خواهد ديد
قانون ساماندهى مد و لباس در مجلس دوره قبل و آئين نامه اجرايى آن در كميسيون فرهنگى هيأت دولت تصويب شد و بزودى ابلاغ مى شود.
به گفته دكتر محمدحسين ايمانى خوشخو، معاون هنرى وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامى، وظايف تمام دستگاه هاى ذى ربط در اين زمينه، از جمله وزارتخانه هاى آموزش و پرورش، ارشاد، صنايع، بازرگانى و صدا و سيما كاملاً مشخص و تعريف شده است به گونه اى كه راهكارهاى ساماندهى هنرمندان، ارائه الگوها و طرح هاى موردنظر با در نظر گرفتن سليقه هاى مختلف و البته فرهنگ بومى براى افزايش امكان انتخاب افراد، بويژه جوانان، توليد انبوه، حمايت از توليدات داخلى در مقابل كالاهاى وارداتى، و به طور كلى حمايت از صنعت پوشاك ديده شده و با ابلاغ آئين نامه اجرايى قانون، اجرا خواهد شد. از دكتر ايمانى خوشخو درباره «جوانى» مى پرسيم. مى گويد: «اميد، شادابى، تحرك زياد و يأس كم از ويژگى هاى دوران جوانى است.»
او در اين باره كه آيا اين ويژگى ها در طرح هاى ارائه شده براى لباس جوانان مدنظر قرار مى گيرد يا نه، مى گويد: «يقيناً. در دوران جوانى، تنوع بالاست و تغييرات بسرعت شكل مى گيرد. در اين دوران نمى توان تحكم آميز با جوان برخورد كرد. مسئولان بايد هدايت گونه با دوران جوانى برخورد كنند و راه هاى پيش روى جوانان را افزايش دهند. اگر راه ها محدود و كوتاه باشد، جوانان فضا را براى خودشان تنگ مى بينند. به نظر من، در دين اسلام و قانون كشور ما روحيه تحديد وجود ندارد. ما شايد كمتر توفيقى داشتيم از اين ظرفيت به خوبى استفاده كنيم و به آن در قبال جوانان شكل اجرايى دهيم. در واقع جوانان هدف اصلى در چنين طرح هايى هستند.»
اين طرح، البته، فقط مخصوص خانم ها نيست. دكتر ايمانى خوشخو در اين باره توضيح مى دهد: «بحث مد و لباس، هم براى خانم هاست و هم براى آقايان. البته ممكن است كار براى خانم ها به خاطر تنوع بالا و ظرافت هايى كه در پذيرش طرح و رنگ مدنظر است، سخت تر باشد. درباره آقايان، بحث اين است كه با توجه به غريزه تنوع طلبى كه در نهاد انسان است، آنان به طرح هاى خارجى هم كه بسيارى از آنها غيرقانونى است و با فرهنگ ما سازگارى ندارد، رو نياورند. هرچه تنوع توليد در داخل بيشتر باشد، ذهن استفاده كنندگان داخلى به سمت توليدات داخلى سوق مى يابد.»
|
|
|
يكى از بحث هايى كه در نمايشگاه سال قبل مد و لباس مطرح شد، ترديد در استفاده از طرح ها و رنگ هاى ارائه شده در سطح جامعه بود. معاون هنرى وزير ارشاد در اين باره خاطرنشان مى كند: «لباس هايى كه با مشخصه استفاده در بيرون طراحى و ارائه مى شود مشكلى براى استفاده ندارد. درباره استفاده از رنگ هم محدوديتى وجود ندارد، ولى استفاده درست از رنگ مورد توجه است. روانشناسى رنگ يك بحث تخصصى است. اين كه چه رنگى در چه نوع پارچه و طرحى جواب مى دهد، يك كار كارشناسى مى خواهد، اما چون تا امروز، هنرمندان و متخصصان كمتر در صحنه بودند، خود توليدكنندگان متناسب با چيزى كه تشخيص مى دادند و متأثر از الگوهاى وارداتى، ذائقه مصرف كننده را تغيير مى دادند. به هر ميزان كه اهل رشته وارد كار شوند، يقيناً از رنگ هم بهتر و متناسب با نوع كار، فرهنگ بومى و ملى و چارچوب هاى ارزشى و دينى استفاده خواهد شد. رنگ هاى مورد تأييد دبيرخانه و كارگروه هيچ مشكلى ندارد. به طور كلى اگر پوشش در چارچوب تأكيدات قانونى كشور و شرع باشد، استفاده از آن هيچ مانعى ندارد. حسن اجراى اين قانون، اين است كه نمايندگان دستگاه هاى مسئول دور يك ميز تصميم مى گيرند و اين تصميمات جلوى اختلاف نظرها را در اجرا مى گيرد.»
* حمايت بيشتر، انگيزه بيشتر
گفتيم كه قرار است از طراحان لباس بويژه طراحان جوان، حمايت شود. دكتر ايمانى خوشخو هم بر اين نكته تأكيد مى كند: «اگر فهرست طراحان نمايشگاه اول را ببينيد، متوجه مى شويد كه جوان ها نقش بسيار فعالى داشتند. اصلاً بحث طراحى لباس به شكل هنرى تا الآن در جامعه خيلى مورد توجه قرار نمى گرفت و جوان ها چندان ذوق و شوقى براى آن نداشتند چون از سويى اغلب بدون اجازه آنان از طرح ها استفاده مى شود و از سويى واردات پوشاك از ساير كشورها، انگيزه را از آنان مى گرفت، اما با حمايت ويژه از طراحان لباس با ثبت اثر، حمايت از آثارشان و پيگيرى حق توليد اثر، هنرمندان طراح لباس مى توانند با انگيزه و حمايت بيشترى وارد اين حوزه شوند.»
رابطه صنعت و طرح هاى ارائه شده چطور خواهد بود به گفته او، به واسطه حضور نمايندگان صنوف هنرى و توليدى در كارگروه آئين نامه اجرايى قانون مد و لباس و با هماهنگى هاى صورت گرفته، طرح ها صرفاً جنبه هنرى نخواهند داشت و به توليد انبوه خواهند رسيد و وارد بازار خواهند شد. ضمناً حق و حقوق طراحان هم پرداخت مى شود.