مهدى تقوى
حضور گسترده ديپلماسى ايران در اجلاس كوالالامپور كه با حضور ۸ قدرت آسيايى و آفريقايى برپا شده بخشى از سياست «نگاه به شرق» دولت نهم است. در چارچوب اين نگاه دولت دكتر احمدى نژاد كوشيده است از كنفرانس هاى منطقه اى و بين المللى به عنوان فرصت هايى براى تحقق دو اصل منافع ملى و منافع جهان اسلام بهره شايان ببرد.
شايد در ميان نهادهاى منطقه اى وبين المللى، دى - هشت از آن دست تشكل هايى باشد كه با جهان بينى دولت نهم پيوند فكرى عميقى دارد. تركيب اصلى اين نهاد را كشورهايى تشكيل مى دهند كه روزگارى پايه جنبش محبوب عدم تعهد را گذاشتند. سنگ بناى دى - هشت را نيز سياستمدارى مسلمان - نجم الدين اربكان؛ نخست وزير اسبق و اسلامگراى تركيه - گذاشت كه آرمان توسعه و تعالى جهان اسلام را داشت. بنابراين اهداف و فلسفه دى - هشت همان چيزى است كه دولت نهم در منشور سياست خارجى خويش براى حوزه كشورهاى جهان سوم و در حال توسعه مطرح كرده است. اما نكته شايان توجه اين است كه ديپلماسى دولت نهم با اين باور در اجلاس دى- ۸ حاضر شده است كه كشورهاى اسلامى چنان كه انتظار مى رود از ظرفيت ها و استعدادهاى جمعى خويش براى تأمين منافع واهداف خويش بهره كافى نبرده اند. ضعف اراده و پديده انفعال سياسى در ديپلماسى ملت هاى درحال توسعه واقعيتى ناگوار و غير قابل انكار است. نشانه بارز اين ضعف نيز همانا اين است كه بسيارى از بنياد ها وسازمان هاى پرآوازه در اين سازمان ها يكى پس از ديگرى يا كارايى خويش را از دست داده اند يا ميدان را به نفع قدرت نمايى سازمان ها و بازيگران غربى خالى گذاشته اند.
برهمين اساس ديپلماسى دولت نهم احياى نقش اين سازمان ها و نهاد ها را وجهه همت خويش ساخته است. با نگاه به كارنامه سه ساله فعاليت ديپلماسى دكتر احمدى نژاد مى توان اين نكته را دريافت كه بخش غالبى از رايزنى ها و پيگيرى هاى او صرف فعال ساختن اين نهادهاى حقوقى وسياسى شده است. در اين راستا مى توان به مواردى مانند فعال شدن نهاد غير متعهد ها در مسائل مهم جهانى اشاره كرد كه قرار است به زودى فصل جديد فعاليت خويش را با برپايى اجلاس مهمى در تهران آغاز كند. همچنين مى شود به مشاركت تهران در دور جديد فعاليت سازمان شانگهاى اشاره كرد كه با حضور دوقدرت ديگر يعنى چين وروسيه عملاً به حريفى تازه براى ناتو تبديل شده است.
ديپلماسى دولت نهم با همين انديشه به استقبال دور جديد فعاليت اجلاس دى - هشت رفته است.
به باور تهران ۸ قدرت عضو اين سازمان داراى چنان پتانسيل ها و استعدادهايى هست كه بتواند بر معادلات اقتصادى و بازار تجارت و ديپلماسى جهانى تأثير بگذارد. قبل از هرچيز بايد موقعيت ژئوپليتيك آنها را به حساب آورد. هر كدام از كشورهاى عضو يكى از گلوگاه هاى مهم سياست واقتصاد در سه نقطه مهم خاورميانه، منطقه پاسيفيك و شبه قاره هند و آسياى مركزى را در دست دارند. در اين باره كافى است به موقعيت پرجمعيت ترين كشور اسلامى يعنى اندونزى در خاوردور يا مصر در شمال آفريقا، تركيه در تلاقى دروازه اروپا يا ايران و پاكستان در حوالى درياى عمان و خليج فارس توجه شود.
اما ترديدى نيست كه مسير حركت گروه دى - هشت نيز مسير سهل و آسانى نيست و از سوى نهادهاى رقيب، در تحقق انديشه توسعه اسلامى با واكنش ها وكارشكنى هاى بسيارى روبه رو خواهند شد.
مهم اين است كه قافله كشورهاى اسلامى و درحال توسعه اراده وعزم پيمودن اين مسير سخت را پيدا كنند.
مى توان اجلاس كوالالامپور را از اين نظر به فال نيك گرفت كه در دوره اى بنياد يك حركت نوين را مى نهد كه كمى آن سوى اين اجلاس، گروه ۸ قدرت صنعتى با محوريت امريكا در بن بستى تاريخى بر سر مواجهه با بحران ها روبه رو شده اند. افق تازه اى كه همزمان با روزهاى افول قدرت بوش نمايان شده فى نفسه فرصتى تاريخى براى خانواده دى - هشت است كه هر كدام به نحوى طعم تلخ سلطه را چشيده اند. دولت نهم با همين چشم انداز به سوى پيمودن بسيارى از مرزهاى «ناممكن» ها گام برداشت و در مدت زمان سه سال در نقاطى گام نهاد كه به صورت تاريخى حياط خلوت غرب محسوب مى شدند و كسانى را در حلقه شركايش وارد كرد كه ساليان طولانى شريك اول كاخ سفيد به حساب مى آمدند. اگر سال هاى اول دولت نهم شاهد تحكيم پيوندهاى دوستى سياسى ميان تهران و پايتخت هاى آمريكاى لاتين بوديم، امروز شاهد گسترش چتر حضور دولت نهم در ميادين اقتصادى هستيم. ديپلماسى ايران با مجموعه اى از ايده هاو طرح هاى اقتصادى در اجلاس مهم كوالالامپورحاضر شده است؛ طرح هايى كه بدون شك در صورت ظهور و بروز، باب تازه اى از مراودات و سرمايه گذارى در قلمرو كشورهاى اسلامى را خواهد گشود.

گروه سياسى ـ ولاديمير پوتين نخست وزير روسيه عصر ديروز با رئيس جمهور اسلامى ايران كه براى شركت در ششمين اجلاس گروه «دى ۸» به مالزى سفر كرده است، به صورت تلفنى گفت و گو كرد. در اين گفت و گوى تلفنى كه به درخواست نخست وزير روسيه صورت گرفت، دكتر محمود احمدى نژاد رئيس جمهور اسلامى ايران با تأكيد بر ضرورت گسترش روابط دو جانبه ميان ايران و روسيه تصريح كرد: با اراده مسئولان دو كشور، روابط فيمابين رو به گسترش است. بخصوص آنكه تمام مواردى كه در گفت و گوهاى دو جانبه روى آن توافق شده، در مسير اجرا قرارگرفته و از اين رو آينده خوبى را براى روابط دو كشور پيش بينى مى كنم. نخست وزير روسيه نيز در اين گفت و گوى تلفنى با اشاره به همكارى هاى خوب تجارى ميان دو كشور اظهار داشت: ما براى توافق هاى صورت گرفته اهميت زيادى قائل هستيم، همچنين اميدواريم كه مذاكرات درباره مسائل هسته اى ادامه پيدا كرده و نتايج روشنى كه متضمن حقوق كامل جمهورى اسلامى ايران است، حاصل شود.
| حمايت روسيه از آغاز مذاكرات با محوريت مشتركات دو بسته
نيكلاس پاتروشف دبير جديد شوراى عالى امنيت ملى روسيه ديروز در گفت وگوى تلفنى با دكتر سعيد جليلى دبير شوراى عالى امنيت ملى اعلام كرد: مشتركات دوبسته پيشنهادى ايران و ۱+۵ اساس خوبى براى آغاز دور جديدى از گفت وگوهاست.
به گزارش روابط عمومى شوراى عالى امنيت ملى، در اين مذاكره تلفنى دكتر جليلى آخرين تحولات و توافق هاى انجام شده با سولانا رئيس سياست خارجى اتحاديه اروپا را به اطلاع دبير شوراى عالى امنيت ملى روسيه رساند و از رويكرد سازنده روسيه درباره مذاكرات تشكر كرد.دكتر جليلى با اشاره به مذاكرات مثبت انجام شده با وزراى خارجه چين، ژاپن، آلمان و سولانا ابراز اميدوارى كرد دور جديد مذاكرات توأم با ابتكار، خلاقيت و مبتنى بر منافع مشترك و در جهت برد - برد باشد.
نيكلاس پاتروشف، ضمن ابراز خرسندى از پيشرفت مذاكرات دكتر جليلى و سولانا گفت: روسيه از آغاز گفت وگوها، براساس مشتركات بسته هاى طرفين و گام هاى سازنده و رو به جلو حمايت مى كند و تأكيد دارد كه مسائل از طريق ديپلماسى و گفت وگو حل شود.دبير شوراى عالى امنيت ملى روسيه تأكيد كرد، دور جديد گفت وگوها مى تواند براى همه طرفين مفيد باشد و اميدواريم گفت وگوها با نگاهى مثبت در اسرع وقت آغاز شود تا براساس راه حل مرضى الطرفين اين موضوع از طريق ديپلماسى و مسير سياسى حل و فصل شود.

گروه سياسى ـ كانون نگاه هاى جهانيان اين روزها به شرق آسيا دوخته شده است. از يك سو جزيره هوكايدو واقع در شمال ژاپن نقطه تلاقى نگاه هاى خشمگين معترضان به سياست هاى سران كشورهاى بزرگ صنعتى موسوم به جى هشت است كه اين روزها در نقاط مختلف دست به تجمع اعتراض آميز مى زنند و كشورهاى پيشرفته را مقصر اصلى در فقر جهانى و بحران غذايى مى خوانند.اما در كوالالامپور، پايتخت مالزى واقع در جنوب شرقى آسيا خبرى از اين هياهو و اعتراض ها نيست و مقامات ارشد ۸ كشور در حال توسعه اسلامى در قالب اجلاس دى هشت، گام هاى جديدى براى ترسيم نقشه راه تجارى ده ساله بين كشورهاى عضو بر مى دارند.دكتر محمود احمدى نژاد، رئيس جمهورى اسلامى ايران ديروز از نخستين سران كشورهايى بود كه براى شركت در نشست يك روزه سران وارد مالزى شد.
كشورهاى تركيه، مالزى، بنگلادش، پاكستان، مصر، نيجريه و اندونزى ديگر شركت كنندگان در اين اجلاس هستند، اجلاسى كه طى آن رياست اندونزى (ميزبان پيشين نشست سران) بر گروه دى هشت به مالزى واگذار مى شود.
رئيس جمهور يكشنبه شب قبل از ترك تهران، دستور كار اجلاس دى هشت را تعيين برنامه ۱۰ ساله همكارى هاى اقتصادى كشورهاى عضو عنوان كرد. دكتر احمدى نژاد افزود: توسعه همكارى كشورهاى عضو در زمينه هاى كشاورزى، غذايى، گردشگرى، بازرگانى، خدمات مهندسى و انرژى، تنظيمات پولى و مالى در جهت تأمين منافع ملت ها در دستور كار اجلاس قرار دارد.رئيس جمهورى را در ششمين نشست سران گروه دى هشت ثمره هاشمى مشاور ارشد وى و منوچهر متكى وزير امور خارجه و برخى معاونين وى و نيز مهدى چمران رئيس شوراى اسلامى شهر تهران همراهى مى كنند.با پايان نشست دو روزه شوراى وزيران خارجه دى هشت در روز گذشته، اجلاس سران امروز در هتل هيلتون كوالالامپور آغاز مى شود.
* اعضاى گروه دى ۸ خود را براى شرايط جديد جهان آماده كنند
ديدار رئيس جمهور با نخست وزير مالزى نخستين ملاقات ديپلماتيك دكتر احمدى نژاد بود.رئيس جمهور در اين ديدار دستاوردهاى نشست گروه دى ۸ را مثبت ارزيابى كرد و اظهار داشت: با مديريت جديد مالزى بر اين اجلاس، تصميمات بزرگى در راستاى منافع كشورهاى عضو برداشته خواهد شد.دكتر احمدى نژاد در ادامه بر ضرورت تقويت و گسترش همكارى هاى متقابل اعضاى اين گروه تأكيد كرد.رئيس جمهور با بيان اينكه دستاوردهاى بزرگ در سايه تحمل سختى ها به دست مى آيد، گفت: اعضاى گروه دى ۸ بايد خود را براى شرايط جديد جهان آماده كنند.دكتر احمدى نژاد با اشاره به ناتوانى كشورهاى غربى در حل مشكلات و گرفتارى هاى خود، تصريح كرد: بايد با ايجاد ظرفيت هاى لازم از جمله تقويت دى ،۸ نيازهاى جديد ملت ها در شرايط امروز جهان را پاسخگو باشيم.وى همچنين ضرورت سرمايه گذارى مشترك جمهورى اسلامى ايران و مالزى و ديگر اعضاى گروه دى ۸ را مورد تأكيد قرار داد و افزود: با تقويت سرمايه گذارى در بخش هاى مختلف مى توانيم در راستاى رفاه و منافع كشورهاى خود، گام هاى مؤثرى برداريم.احمد بداوى، نخست وزير مالزى نيز در اين ديدار با تأكيد بر توسعه همكارى هاى اعضاى گروه دى ،۸ اظهار داشت: شرايط توسعه اى جهان در حال تغيير است و اعضاى گروه دى ـ ۸ مى توانند با بهره گيرى از توان يكديگر، خود را براى تغييرات جديد در جهان آماده كنند.
* پيشنهاد ايران براى ايجاد پول واحد اسلامى
پس از اين ديدار ماهاتير محمد نخست وزير سابق مالزى نيز با دكتر محمود احمدى نژاد ديدار و گفت وگو كرد. رئيس جمهور در اين ديدار با تأكيد بر تقويت روابط متقابل ايران و كشورهاى اسلامى از جمله مالزى خاطر نشان كرد: كشورهاى اسلامى ظرفيت هاى فراوانى براى پيشرفت دارند . دكتر احمدى نژاد ايجاد پول واحد اسلامى را از زمينه هاى بسيار مفيد در ارتقاى روابط كشورهاى اسلامى دانست و ضمن موافقت با كليت آن تأكيد كرد: عمليات اجرايى و كارشناسى آن بايد با جديت از سوى كشورهاى اسلامى پيگيرى شود. رئيس جمهور اظهار داشت: ادامه حضور امريكا در خاورميانه امكان پذير نيست چرا كه مبانى نظرى سياست امريكا در جهان زير سؤال رفته و وضعيت حاكم بر امريكا نشان مى دهد كه آنان در سياست هاى خود دچار ورشكستگى قطعى شده اند. دكتر احمدى نژاد اضافه كرد: در چنين شرايطى اين كه چه كسى در انتخابات آتى امريكا رأى خواهد آورد مهم نيست .
نخست وزير سابق مالزى در اين ديدار با استقبال از پيشنهاد رئيس جمهورى اسلامى ايران درباره ايجاد پول واحد اسلامى، بر اتحاد كشورهاى مسلمان در زمينه هاى مختلف تأكيد كرد و گفت: در موضوعات مشترك، بايد مواضع يكسان اتخاذ كنيم تا خسارات احتمالى را به حداقل برسانيم. ماهاتير محمد با بيان اين كه جهان دچار بى ثباتى شده است، تصريح كرد: امريكا در شرايط فعلى بسيار آسيب پذير شده و اقتصاد اين كشور ۱۴هزار ميليارد دلار كسرى بودجه دارد كه با وضع فعلى نيز قادر به جبران آن نخواهند بود. نمايندگان مجلس مالزى نيز در ديدار جداگانه اى با رئيس جمهورى اسلامى ايران تشكيل گروه دوستى پارلمانى ايران و مالزى را خواستار شدند.
* تأكيد بر تداوم همكارى هاى ايران و بنگلادش
رئيس جمهور همچنين در ديدار فخرالدين احمدى، نخست وزير بنگلادش تداوم همكارى هاى دو جانبه بين جمهورى اسلامى ايران و بنگلادش را ضرورى دانست و اظهار داشت: گسترش روابط دو جانبه و پشتيبانى از مواضع يكديگر در مجامع مختلف، كارساز خواهد بود. دكتر احمدى نژاد همچنين از مواضع مثبت بنگلادش در خصوص حقوق ملت ايران قدردانى كرد.
* شرايط به نفع مردم ايران تغيير كرده است
رئيس جمهور همچنين در ديدار وزير امور خارجه تركيه با وى با اشاره به برنامه صلح آميز هسته اى كشورمان، اظهار داشت: در اين خصوص شرايط به نفع مردم ايران تغيير كرده چرا كه غربى ها حاضر به مذاكره در اين باره شده اند در حالى كه در گذشته حتى حاضر نبودند در مورد حداقل هاى استفاده از انرژى صلح آميز هسته اى با ما به گفت وگو بنشينند. على باباجان وزير امور خارجه تركيه نيز در اين ديدار با حمايت از برنامه صلح آميز هسته اى كشورمان تأكيد كرد: تركيه استفاده از انرژى صلح آميز هسته اى را حق هر كشورى مى داند و از آن حمايت مى كند.
* امريكا و اسرائيل جرأت حمله به ايران را ندارند
گفت و گو با خبرنگاران تلويزيون و خبرگزارى ملى مالزى نيز از برنامه هاى دكتر احمدى نژاد در اين سفر بود.رئيس جمهور در پاسخ به سؤالى در خصوص تهديدات امريكا و اسرائيل مبنى بر حمله نظامى به ايران، گفت: امريكا و اسرائيل كه سهل است، اگر صدها همچون اينها گرد هم آيند جرأت حمله به ايران را ندارند و خودشان هم مى دانند كه نمى توانند به ايران حمله كنند.رئيس شوراى عالى امنيت ملى ايران تاكيد كرد: اين يك سناريو است كه از يك طرف درخواست مذاكره با ملت ايران را مطرح مى كنند و از طرف ديگر تهديد مى كنند و مى گويند كه بايد به خواسته هاى غير قانونى آنها تن دهيم و از حق خود دست برداريم كه اين يك نمايشنامه تكرارى و جنگ تبليغاتى است.دكتر احمدى نژاد با بيان اينكه دشمنان ملت ايران مخالف آرمان ها، ديدگاه و فرهنگ ملت ايران و مخالف توسعه و پيشرفت ايران هستند، گفت: البته ما اهل گفت وگو بوده و هستيم، اما در فضاى عادلانه و در موضوعات مشترك مذاكره خواهيم كرد، زيرا مذاكره در فضاى نابرابر و يكطرفه نتيجه نخواهد داشت.
* اولين ماهواره ايرانى بزودى در فضا
رئيس جمهور در ادامه اين گفت و گو با تأكيد بر اينكه ملت ايران هر روز يك دستاورد خوب در عرصه هاى علمى، فرهنگى، اقتصادى، صنعتى و فناورى و سياسى به دست مى آورد، افزود: ملت ايران ملت بزرگى است و تصميم گرفته كه روى پاى خود بايستد و به لطف خدا خواهد ايستاد و شما روزانه اخبار موفقيت هاى ملت ايران را مى شنويد و بزودى اولين ماهواره ساخت ايران با پرتابگر ايرانى در فضا قرار خواهد گرفت.وى در پاسخ به سؤال ديگرى نيز گفت: حرف ما اين است كه كسانى كه منطقه را اشغال كرده اند بايد به كشور خود بازگردند و به حقوق ملتها احترام بگذارند و آن را به رسميت بشناسند. خودشان هم مى دانند كه دليل اين لشگر كشى نفت بوده است و براى دموكراسى و حقوق بشر به منطقه نيامده اند. دكتر احمدى نژاد در بخش ديگرى از اين گفت و گو تأكيد كرد: مطمئن هستم كه اين گروه در دوره مديريت مالزى پيشرفت هاى خوبى خواهد داشت و اين گروه مى تواند به سرعت نقش تأثيرگذارى در مقابل گروه ديگرى كه نظام سرمايه دارى را نمايندگى مى كند، ايفا كند.
* اعلام آمادگى براى تأمين عادلانه انرژى اعضاى گروه دى ـ ۸
رئيس جمهور تصريح كرد: ما براى تأمين نيازهاى خود در داخل گروه دى هشت آمادگى داريم و مى توانيم روابط ويژه اى را در تجارت ها برقرار كنيم. رئيس جمهور با اشاره به اهميت مسئله انرژى در جهان، خاطر نشان كرد: جمهورى اسلامى ايران آمادگى دارد تا انرژى اعضاى دى هشت را تأمين و به صورت عادلانه با ساير كالا ها مبادله كند.

انجمن هاى اسلامى ۳۷ دانشگاه كشور درباره جوسازى هاى اخير عليه كشورمان خطاب به سران كاخ سفيد نامه اى منتشر كردند.
در اين نامه آمده است: امروز به مدد گفتمان انقلاب اسلامى، كانون ها و محورهاى مبارزه همه جانبه با تماميت خواهى و انحصارطلبى و زورگويى شما و هم پيمانانتان در حال شكل گيرى و تقويت است و از اين منظر بيم آن را داريد كه با صدور تفكر انقلاب اسلامى، منافع نامشروعتان در سراسر دنيا به خطر افتد و از اين روست كه برنامه اصلى خود را در مهار و جلوگيرى از پيشرفت و كارآمدى اين گفتمان بنا نهاده ايد.
دانشجويان انجمن اسلامى در اين بيانيه خاطر نشان كردند: ما دانشجويان مسلمان دانشگاه هاى ايران براى رويارويى با شما لحظه شمارى مى كنيم و منتظر خواهيم ماند تا از مزدورانتان خوراكى بسازيم براى كوسه هاى خليج فارس. منتظر خواهيم ماند تا افسانه هايى بسازيم براى كودكانتان تا به ياد داشته باشند كه ايران كجاست. منتظر خواهيم ماند تا فقط با اشارتى از سوى مقتدايمان، دنيايتان را به جهنمى هولناك مبدل كنيم. اين انتظار را بر ما طولانى نكنيد.