افزايش ۱۰ درصدى توليد محصولات سبزى و صيفى
مديركل سبزى و صيفى وزارت جهاد كشاورزى گفت: در سال زراعى جارى به رغم سرمازدگى و خشكسالى، پيش بينى مى شود توليد محصولات سبزى و صيفى با ۱۰ درصد افزايش به حدود ۲۲ ميليون و ۷۰۰ هزار تن برسد. به گزارش روابط عمومى وزارت جهاد كشاورزى، محمد مهدى بحرينى افزود: سال زراعى گذشته ۲۰ ميليون و ۶۱۴ هزار تن محصولات سبزى و صيفى در كشور توليد شد. وى افزود: كشور ما در زمينه توليد گوجه فرنگى در رتبه چهارم و سيب زمينى در رتبه سيزدهم جهان قرار دارد كه با پيش بينى افزايش توليد سيب زمينى در سال زراعى جارى، رتبه دهم يا يازدهم جهان را كسب خواهيم كرد. سالانه ۴ ميليون تن سبزى و صيفى صادر مى شود.

ايران از نظر سرانه درآمد نفتى دهم شد
ايران با درآمد سرانه نفتى ۸۱۶ دلارى در شش ماه نخست سال ۲۰۰۸ در جايگاه دهم ميان ۱۳ عضو اوپك از اين نظر قرار گرفته است. به گزارش فارس به نقل از اداره اطلاعات انرژى امريكا، در حالى كه ايران از نظر درآمدهاى نفتى در نيمه نخست سال ۲۰۰۸ پس از عربستان و امارات سومين كشور در ميان ۱۳ عضو اوپك شناخته شده است از نظر درآمد سرانه نفتى در جايگاه دهم قرار دارد. درآمد سرانه نفتى ايران در اين مدت به ۸۱۶ دلار رسيد كه اين رقم تقريباً يك سوم متوسط درآمد سرانه اوپك است. در ميان اعضاى اوپك قطر بيشترين درآمد سرانه نفتى را به خود اختصاص داده است.

بانك بزرگ مسكن امريكا ورشكست شد
بانك «ايندى مك» كه يكى از بزرگترين ارائه دهنده وام مسكن در امريكاست، ورشكست شد. با ورشكستگى بانك «ايندى مك» نگرانى از شدت گرفتن بيشتر بحران مالى در اين كشور افزايش يافت. نگرانى از اينكه «ايندى مك» نتواند تقاضاى صاحبان حساب در اين بانك براى پس گرفتن سپرده هايشان را برآورده كند، باعث شد منابع اين بانك از سوى نهادهاى فدرال امريكا مسدود شود. اين خبر اندكى پس از آن منتشر شد كه سهام «فردى مك» و «فنى مى»، دو مؤسسه عظيم ارائه وام مسكن در امريكا، كه منابع مالى خريد نيمى از خانه هاى امريكا را فراهم كرده اند، بشدت سقوط كردند و بيش از ۵۰ درصد كاهش يافتند. صاحبان حساب در اين بانك در ۱۱ روز گذشته مبلغ ۱‎/۳ ميليارد دلار را از حساب هاى خود خارج كرده اند.

تشكيل كار گروه ويژه تخصيص آب كشاورزى
معاون وزير جهاد كشاورزى اعلام كرد: با ابلاغ آئين نامه اجرايى ماده ۱۱ توسط معاون اول رئيس جمهور در تيرماه سال جارى، تخصيص آب كشاورزى در كارگروه ويژه تصميم گيرى مى شود. فريد اجلالى در گفت وگو با مهر گفت: با ابلاغ اين ماده اجرايى از اين پس تخصيص آب كشاورزى درسطح كشور و استان ها در كميته اى سه نفره متشكل از نماينده وزارت جهاد كشاورزى در استان ها، نماينده وزارت نيرو و نماينده معاونت برنامه ريزى و نظارت راهبردى رئيس جمهوربه عنوان دبيركارگروه تصميم گيرى مى شود.

شركت توتال فرانسه گزارش هاى منتشر شده مبنى بر خروج اين شركت از بخش انرژى ايران را تكذيب كرد. شركت توتال با تكذيب خروج از سرمايه گذارى در بخش انرژى ايران، تأكيد كرد كه همچنان توسعه ميدان گازى پارس جنوبى را بررسى مى كند. اين درحالى است كه روز جمعه و پس از انتشار گزارش هايى به نقل از مديرعامل شركت فرانسوى توتال مبنى بر خروج اين شركت از سرمايه گذارى در بخش انرژى ايران، ارزش هرسهم اين شركت نزديك به سه درصد كاهش يافت. پيش از اين قرار بود توتال توسعه فاز ۱۱ پارس جنوبى به همراه مشاركت در توليد گاز مايع طبيعى در يكى از پروژه هاى ال. ان .جى ايران را با سرمايه اى بالغ بر ۱۰ ميليارد دلار بر عهده گيرد. سخنگوى توتال افزود: ما امروز در جايگاهى نيستيم كه در رابطه با پروژه ال.ان.جى پارس جنوبى تصميم گيرى كنيم؛ چرا كه هنوز ريسك هاى زيادى وجود دارد. اين همان موضعى است كه ما در چند ماه اخير هم بيان كرده ايم. به گزارش «ايران»، مذاكرات شركت توتال با طرف هاى ايرانى از سال گذشته روندى كندتر به خود گرفت به گونه اى كه مقامات اين شركت اعلام كردند توسعه فاز ۱۱ پارس جنوبى به دليل افزايش قيمت تكنولوژى، تجهيزات و خدمات نفت كه از افزايش قيمت نفت ايجاد شده است ديگر با هزينه هاى پيش بينى شده اوليه قابل اجرا نيست؛ گرچه بسيارى محافظه كارى توتال در قبال فشارهاى امريكا را عامل ترديد اين شركت براى حضور درايران دانسته بودند.

ژاپن نفت ندارد اما در قرن نفت توانسته است توليد انديشه نفتى داشته باشد. امروز شركت هاى عمده نفتى بين المللى و فرامليتى با تسخير حجم عمده اى از پروژه هاى انرژى جهان به نام كشورهايى خوانده مى شوند كه هرگز صاحبان ذخاير نفت نبوده اند. اختصاص سهم عمده اى از درآمدهاى ملى اقتصادهاى جهان به تحقيق و توسعه (R&D)، «تجارت» حاصل «پژوهش» را به نقطه اى رسانده است كه در عصر حاضر درآمد صادرات دانش فنى نفت از ده ها برابر درآمدهاى صادراتى نفت هم فراتر رفته است. ايران در چرخه دانش نفت هنوز هم نوپاست. با وجود آنكه مسجدسليمان امسال يكصدمين سال توليد نفت ايران را جشن گرفت، پژوهش هاى نفتى هنوز به قدمت ۳۰ ساله هم نرسيده است. گفت وگوى ما درخصوص ارزيابى وضعيت پژوهش در نفت با دكتر باقر مهاجرانى رئيس پژوهشگاه صنعت نفت ايران رقم خورد. در جايى كه او معتقد است هنوز هم بسيار عقب هستيم. بخش اول اين مصاحبه را مى خوانيد.
آقاى دكتر، صنعت نفت ايران ۱۰۰ ساله شد اما طى اين دوره ما فعاليت مشخصى در توليد دانش فنى، اختراعات و تكنولوژى نفت نداشته ايم؛ شما دلايل اين عقب ماندگى را در چه مى بينيد
ما سال آينده ۵۰ سالگى پژوهشگاه صنعت نفت را جشن خواهيم گرفت؛ اين شايد كليدى تر باشد كه بگوييم ما ۵۰ سال را در نفت بدون تحقيق گذرانده ايم. در اينجا اين شائبه مطرح مى شود كه آيا ما نيازى به پژوهش نداشتيم، يا بسترهاى لازم در كشور فراهم نبوده است ، يا اين كه اصلاً نمى خواستند در بحث نفت پژوهش كنيم. در سال ۱۳۳۸ در دانشگاه تهران دفترى ايجاد شد كه بعدها به امور آزمايشگاه هاى نفت تغيير نام داد كه در رى كنار پالايشگاه تهران كار خودش را شروع كرد. حدوداً در سال ۱۳۶۲ اين مجموعه به مركز پژوهش و خدمات علمى وزارت نفت تبديل شد و در سال ۱۳۶۸ هم رسماً پژوهشگاه صنعت نفت آغاز به كار كرد. خب اين نشان مى دهد كه در بحث «تكنولوژى صنعت نفت» فقط كمى بالاتر از ۲۰ سال سابقه داريم. دانشگاه هاى ما اغلب عمومى تدريس مى كردند. خودشان را با مسائل نفت مرتبط نكرده بودند و ما استادى هم نداشتيم كه مدرس خوبى باشد تا اين صنعت را به ما ياد بدهد؛ بنابراين اين اتفاقات در «سال هاى اخير» افتاده كه بتوانيم تا حدودى نيروى انسانى موردنياز را تربيت كنيم؛ وزارت نفت در خصوص ايجاد رشته هاى مرتبط با اين صنعت اخيراً، اقداماتى را انجام داده، ضمن آن كه پژوهشگاه به همراه وزارت نفت و دانشگاه صنعتى شريف مثلثى را تشكيل داده تا دوره هاى موردنياز را براى آموزش فارغ التحصيلان دوره هاى كارشناسى ارشد و دكتراى مهندسى نفت برگزار كند. خود من براى جذب نيروى مهندسى نفت مشكل دارم؛ مثلاً يك عده اى را مى فرستيم خارج از كشور تا در يك طرح ضربتى آموزش هاى لازم را بگيرند و برگردند اما عمدتاً برنمى گردند كه به دلايل خاص صورت مى گيرد. ببينيد، اگر مى خواهيم وارد مقوله تكنولوژى صنعت نفت بشويم كه هم شامل اكتشاف، پالايش و صنايع پتروشيمى مى شود بايد ابتدا كارشناسانش را داشته باشيم تا بتوانيم اين تكنولوژى را به آنها بسپاريم؛ حتى اگر تكنولوژى را بخريم بدون داشتن كارشناس هرگز امكان پذير نيست. يك اتفاقى كه در سال هاى گذشته در نفت افتاده اين است كه كارشناسان ژاپنى، كره اى و غيره آمدند، تكنولوژى را هم با خودشان آوردند تا راه اندازى اين واحدها را هم هدايت كنند. طى سال هاى اخير كم كم پژوهشگاه سعى كرده اين روند را خودش در اختيار بگيرد. اين پژوهشگاه الآن از ۱۳۰ نفر به ۱۲۰۰ نفر رسيده است. 700 نفر نيروى رسمى، ۲۰۰ نفر نيروى قرارداد كوتاه مدت و شايد نزديك ۳۰۰ نفر نيروى پيمانكارى داريم كه با ما كار مى كنند؛ حتى اغلب آنها نخبه هستند و در پروژه اى خاص با ما همكارى دارند.
پس صرف نظر از مسائل حاشيه اى مى توانيم بگوييم كه ۱۰۰ سال از عمر نفت ايران مى گذرد، ۵۰ سالش كه اصلاً پژوهش نبوده و ۵۰ سال دوم هم كاملاً مؤثر نبوده ايم
بله؛ منصفانه ترين حالتش اين است كه ۲۵ از ۵۰ سال دوم كار مشخصى انجام نداده ايم؛ درگير جنگ بوده ايم، درگير مسائل آزمايشگاهى و خدمات علمى بوده ايم و فقط ۲۵ سال كار فنى انجام داده ايم.
شما به كمبود نيروى انسانى با كاركرد غيرمؤثر دانشگاه ها اشاره كرديد. سؤال مشخص من اين است كه وزارت نفت حداقل نمى توانست با راه اندازى مركزى متشكل از تركيب نيروهاى خارجى و داخلى كار پژوهش نفت را انجام بدهد
اتفاقاً زمانى كه پژوهشگاه تأسيس نشده بود و ما فقط يك مركز خدمات علمى بوديم، همين بود. نيروى داخلى و خارجى كنار هم كار مى كردند كه آن هم كار آزمايشگاهى شبيه كار در آزمايشگاه هاى دانشگاه ها بوده است. بنابراين اگر بخواهيم خيلى منصف باشيم و آرام صحبت كنيم مى توانيم تجربيات و مستندات ۲۵ سال پژوهش در صنعت نفت را جشن بگيريم. ما تازه در اين ۲۵ سال داريم شيوه مستندسازى و تهيه ليسانس را شبيه آنچه كه تكنولوژيست هاى دنيا به صنعت نفت ما مى فروشند انجام مى دهيم. بنابراين ما در اين زمينه خيلى عقب هستيم.
شما فرموديد سال ها در ايران نيازى هم به پژوهش در نفت احساس نمى شده است؛ حال از طرف دانشگاه ها يا از طرف خود وزارت نفت؛ فكر نمى كنيد در سايه استعمارى كه بر حوزه نفت حاكم بوده بخش تحقيقات به حاشيه رفته است
اصلاً نبوده؛ اينقدر خشك بوده كه فقط يك نهال كوچكى بيشتر نبوده است.
پس استعمار مؤثر بوده.
من اين را خيلى جدى مى بينم؛ بله.
طبق گفته شما، پژوهشگاه صنعت نفت حدود ۲۵ سال است كه در توليد و مطالعات تكنولوژى نفت فعاليت دارد؛ طى اين مدت شما چه دستاوردى داشتيد
دستاوردها اينقدر زياد است كه بايد طبقه بندى شود و شايد در اين فرصت تمام آن قابل گفتن نباشد. اما در بخش بالادستى فعاليت هاى خوبى صورت گرفته است. قطعاً مى دانيد كه مطالعات مخازن نفت و گاز ما بيشتر در اختيار خارجى ها بود به طورى كه به هر حال آنها مى آمدند مطالعات را انجام مى دادند و اطلاعات ريز چاه هاى نفت ما را در اختيار مى گرفتند كه خودتان مى دانيد اين ممكن بود متناسب با در دست داشتن اين اطلاعات آنها حركت هاى ديگرى هم انجام بدهند. ما در اين پژوهشگاه مركز اكتشاف و توليد را طراحى كرديم كه مطالعات مخازن را به عنوان پژوهشكده مركز انجام دهد. مطالعات ميدان هاى نفتى آزادگان، يادآوران، اهواز، بى بى حكيمه و مارون را ما انجام داديم؛ گرچه با شرايط مناسب و ايده آل هنوز فاصله داريم اما به هر حال اين براى مجموعه اكتشاف و توليد شروع خوبى بود. ما در عين حال براى توليد دانش فنى كه بتوانيم آن را به فروش برسانيم و درآمدهاى لازم را كسب كنيم كارهاى خوبى كرده ايم؛ دانش فنى توليد مواد شيميايى مثل «مورفولين» را استارت زديم كه توانست اين تكنولوژى كار خودش را در سازمان صنايع دفاع آغاز كند.
يعنى دانش فنى آن را فروختيد
بله؛ آن را واگذار كرديم؛ ضمن آن كه يك واحد كود شيميايى هم در كرمانشاه راه اندازى كرديم كه اين واحد ۴ هزار تنى به بخش خصوصى تحويل داده شده است؛ ما ليسانس را به آنها فروختيم و در عين حال پشتيبانى علمى اين پروژه را هم تا زمانى كه از اين تكنولوژى استفاده مى شود برعهده داريم. ما در كرمانشاه دو پلنت (Plant)، در اصفهان ۲ پلنت، شيراز يك پلنت و در اراك هم يك پلنت ايجاد كرديم. اينها واحدهايى هستند كه از دانش فنى پژوهشگاه صنعت نفت شكل گرفته اند. يك مجموعه كار هم روى طرح هاى مهندسى انجام داده ايم. «پلنت سولفيران» كه جداسازى SH2 از گازهاى همراه نفتى كه در مسير توليد در پالايشگاه سوزانده مى شود هم از سوى ما ساخته شده است. ما يك واحد ۴ هزار فوت مكعب را در پالايشگاه فجر جم راه اندازى كرديم كه الآن در حال كار است. البته اين يك واحد صنعتى كوچك است؛ كه راه اندازى شده و آقاى نوذرى وزير محترم نفت هم گفته اند كه بقيه جاها هم از اين تكنولوژى استفاده كنند. جالب است بدانيد كه ما به عنوان تنها دارنده اين ليسانس در دنيا شناخته مى شويم؛ ما مى توانيم اين دانش را براى تمام كشورهاى نفتى و گازى كه پالايشگاه دارند صادر كنيم بدون ادعاى مديريتى يا شعارى. خب؛ اين دستاوردى است كه شايد از ۱۸ سال پيش فكر و ايده اش در پژوهشگاه شكل گرفته است. در بخش حفاظت انرژى بويژه در مقوله محيط زيست كارهاى خوبى كرده ايم. جايزه ويژه اى كه آقاى بهمن نيا در كنگره جهانى انرژى اسپانيا دريافت كردند درخصوص استفاده از شبنم خورشيدى در تصفيه فاضلاب پالايشگاه گاز سرخون و قشم بود كه پشتيبانى علمى آن را پژوهشگاه صنعت نفت انجام داده بود.