|
گفت وگو با رحمان صيادنژاد، يكى از قديمى ترين محافظان فانوس دريايى
نگهبان مهربان شب هاى دريا
|
|
|
[هما مسافر]
روى دريا نور مى پاشد، شايد كسى از راه برسد.از آن دور در ميان هياهوى امواج و تاريكى، وقتى چشم مى دوزى بلكه چيزى تو را به نور وصل كند، تنها كورسوى فانوس دريايى را مى بينى و دلواپسى هاى مردانى را كه در پس دلواپسى هايشان به محافظت از فانوس دريايى پرداخته اند. رحمان صيادنژاد ۴۰ سال پيش دل به دريا زد و در صف محافظان فانوس دريايى قرار گرفت.
حاصل صحبت چند ساعته مان با اين محافظ فانوس دريايى پيش روى است.
چطور شد كار با فانوس دريايى را شروع كرديد
سال ۱۳۴۷ بود و ۲۱ سال داشتم كه متوجه شدم سازمان بنادر و كشتيرانى آگهى داده است. دوره ۹ ماهه تخصصى در مورد علائم كمك ناوبرى را گذراندم و در بندر خرمشهر شروع به كار كردم.
كار در آن زمان چگونه بود
يكسرى از كارها با گاز استيلن بود. دستگاه ها با اين گاز كار مى كرد.
فانوس دريايى چند نوع بود
دو نوع فانوس دريايى داريم. يك نوع آن ثابت است كه روى برج هاى سواحل قرار دارد و يك نوع آن در دريا شناور است.
اين فانوس ها چه مفاهيمى براى ناخدا دارد
همانطور كه علائم و تابلوهاى رانندگى براى راننده مفهوم دارد و از آن شرايط جاده و فاصله ها را متوجه مى شود، فانوس هاى دريايى نيز براى كاپيتان مفهوم دارد.
فانوس دريايى كه در دريا قرار دارد، چگونه كار مى كرد
نوع شناور فانوس دريايى
-بويه- از يك مخروط خالى تشكيل شده كه دنباله، دو گوشواره و زنجير دارد و با وزنه اى در اعماق مناسب دريا نصب شده است.
داخل اين مخروط شناور، كپسول مخصوص گاز كار مى گذاشتيم و بالاى آن چراغ وجود داشت. چراغ شامل دو دستگاه بود يكى پخش گاز را به دو شاخه اى تنظيم و پيلوت شمع را روشن مى كرد و پشت آن ذره بين قرار داشت تا موجب شكست نور شود و با اين كار نور تقويت مى شد.
فانوس ها را در آن زمان چگونه روشن مى كرديد
طبق زمان بندى اى كه براى مان شده بود، آنها را در خليج فارس روشن مى كرديم.
در خليج فارس چند فانوس دريايى قرار داشت
در هر بندرگاه خليج فارس چون فاصله بندرگاه تا لنگرگاه طولانى است، ۱۶ تا ۱۷ عدد فانوس دريايى بود كه اين فانوس ها در مسير كانال و لنگرگاه قرار مى گرفت.
رنگ تمام فانوس هاى دريايى يكى است
نه! هر رنگ مفهوم خاصى دارد اگر جايى لوله يا مانع دريايى باشد، رنگ نور فانوس، زرد و سفيد در روز و زرد در شب بود.
فانوس هاى دريايى چه رنگ هايى هستند
معمولاً سه نوع رنگ. رنگ نور قرمز نشانگر ورود به كانال است. وقتى كشتى وارد موج شكن مى شود، اين مسير را كانال مى گويند. در طرف چپ بندر فانوس دريايى با نور قرمز قرار دارد كه سمت چپ كشتى است و فانوس دريايى با رنگ سبز در سمت راست كشتى قرار دارد. اين دو رنگ نشانگر محدوده اى است كه كشتى بايد به آن وارد شود.
در انزلى اگر به انتهاى بلوار توجه كنيد يك فانوس به رنگ سفيد قرار دارد كه در بالاى برج و به صورت چرخشى است. ذره بين اين چراغ، چرخشى است و هر پنج ثانيه يكبار به دريا نور مى دهد و حالت چشمك زن دارد.
اين فاصله زمانى ، كد هر بندر است
بله. هر بندر كد خاص خود را دارد. اين كدها تعريف شده اند.
رنگ هاى ديگر بيانگر چيست
رنگ سبز مسير كشتيرانى را نشان مى دهد و اگر كشتى خارج اين مسير حركت كند به گل مى نشيند.
فانوس دريايى بيرون دريا سفيدرنگ است و در يك مايلى موج شكن و در دريا قرار دارد. كشتى با ديدن اين چراغ متوجه مى شد كه بايد لنگر بيندازد دو فانوس دريايى كمى پائين تر قرار داشت كه در يك خط اين سه چراغ را ترانزيت مى كردند.
فانوس هاى دريايى در آن زمان چه فرقى با فانوس هاى دريايى در حال حاضر دارند
در آن زمان فانوس هاى دريايى با گاز كار مى كردند، ولى ۳۰ سال است كه الكترونيكى شده اند.
براى روشن و خاموش كردن فانوس دريايى چه مى كرديد
در سال هايى كه گازى بود، يك سان والو بود كه راه ورودى گاز را مى بست ولى نسبت به نور خورشيد حساس بود و در شب برعكس عمل مى كرد. الان كه چراغ ها الكترونيكى است يك فتوسل دارند كه همان كار «سان والو» را انجام مى دهد. روز راه خروجى را قطع و شب راه را باز مى كند.
فانوس هاى دريايى چند ساعت در طول شبانه روز روشن است
از صبح تا غروب خاموش و از غروب تا صبح روشن است.
فانوس دريايى كه روى برج قرار دارد، چه پيامى را مى رساند
كاپيتان علائمى را در مناطق نزديك از فانوس روى برج مى گيرد. با زمان بندى طول، نوع نور، تعداد فلاش و مدت نور، براساس كتابچه اى كه هر ساله در اختيار ناخداى كشتى قرار مى گيرد، اين ها را تشخيص مى دهد. نور قرمز هشدارى براى نزديك شدن به خشكى است و نور زرد هشدار مى دهد كه مانعى وجود دارد.
برگرديم به سال ۱۳۴۷؛ چرا فكر كرديد محافظ فانوس دريايى شويد
من در بندرانزلى زندگى مى كردم به كار در دريا و كشتى علاقه زيادى داشتم. متوجه شدم ۲۰ نفر براى كار با فانوس دريايى نياز دارند، چون علاقه زيادى به اين كار داشتم، امتحان دادم و داوطلب شدم. عشق به انجام اين كار باعث شد با موفقيت يك دوره زير نظر كارشناسان بندر بگذرانم.
عنوان شغلى تان چه بود
وقتى شروع به كار كردم عنوان شغلى ام تعميركار چراغ دريايى بود. بعد از آن متصدى چراغ دريايى، مسئول علائم كمك ناوبرى، تكنيسين علائم و بعد هم با سمت كاردانى امور بندرى بازنشسته شدم.
با چه مشكلاتى روبه رو بوديد
گاز استيلن قدرت اشتعال بالايى دارد؛ چند بار سوختم.
ساعت كارى داشتيد
كار در دريا زمان نمى شناسد. چراغ هر وقت خاموش مى شد ما بايد دريا مى رفتيم.
از كجا متوجه مى شديد
كشتى ها در مسيرشان وقتى فانوس دريايى خاموشى مى ديدند، خبر مى دادند.
از حادثه ها بگوييد
شاهد غرق شدن شناورها، برخورد كشتى ها و... بوده ام، ولى تعدادشان زياد نبوده است.
تعداد چراغ ها افزايش يافته يا كاهش
تعداد فانوس هاى دريايى بيشتر شده است. در آن زمان تعدادشان كمتر بود چون رسيدگى به آنها سخت تر بود.
كشتى
يافتن دوست. چون كشتى جاى دوستى است.
موج
خيلى فريبنده است.
قايق
نجات.
دريا
روشنايى و عشق.
آسمان
در روزهاى توفانى و ابرى احساس نشاط مى دهد.
آرامش دريا
لذت بخش.
آرزو
ديگر آرزويى برايم نمانده است. حالا تنها به خوشبختى بچه هايم چشم دوخته ام.
درياى توفانى يا آرام
درياى توفانى را بيشتر دوست دارم. در بندر جنوب خاطرات موج و كشتى را برايم زنده مى كند.
|
