] زهره حسينى [

يكى از مسائلى كه كمتر به آن توجه مى شود رنگ ديوارهاى كلاس است. معمولاً رنگ سفيد براى كلاس هاى درس انتخاب مى شود، در حالى كه اين رنگ موجب خستگى چشم هاى دانش آموزان، كاهش تمركز و احساس رخوت و كسالت در دانش آموزان مى شود. با استفاده از رنگ هاى متفاوت و تأثير آنها مى توان كارآيى دانش آموزان را تا حد زيادى بالا برد.
رنگ ها به صورت آگاهانه يا ناآگاهانه تأثير زيادى بر رفتار دانش آموزان دارند. رنگ ها مى توانند آنها را درون گرا يا برون گرا كنند، احساس خشم يا آرامش به وجود بياورند و عملكرد جسمى و ذهنى آنان را تحت تأثير قرار دهند.
رنگ ديوارهاى كلاس بايد متناسب با مقطع و پايه تحصيلى دانش آموزان انتخاب شود. دانش آموزان مقطع دبستان يا پيش دبستانى رنگ هاى تند مانند قرمز و نارنجى را مى پسندند در حالى كه دانش آموزان مقطع دبيرستان در چنين محيط هايى احساس اضطراب پيدا مى كنند و رنگ هاى ملايم تر را ترجيح مى دهند.
از آنجايى كه بيشتر سال تحصيلى در فصل هاى سرد پائيز و زمستان است مى توان با طيف رنگ سبز، احساس گرمى و لطافت و سرزندگى را به كلاس ها بازگرداند. رنگ سبز محيط آموزشى آرامى ايجاد مى كند، حس منفى افراد را از بين مى برد و معلم و دانش آموزان را در بهترين حالت ذهنى قرار مى دهد.
طيف رنگ آبى خاصيت آرامش بخش بسيار زيادى دارد و براى كلاس هايى كه دانش آموزان ناآرام و شلوغى دارد بسيار مناسب است. رنگ آبى مديريت كلاس را براى معلم بسيار آسان مى كند، مشكلات انضباطى را به حداقل مى رساند و موجب بالا رفتن خلاقيت مى شود.
نكته ديگر اين كه اگر تمام كلاس به يك رنگ خاص درآيد، موجب به وجود آمدن خستگى چشم ها و حس اضطراب و ناآرامى در دانش آموزان مى شود پس بهتر است از سايه هاى مختلف يك رنگ يا تركيب رنگ هاى متناسب استفاده كرد.
ديوارى كه روبه روى دانش آموزان قرار دارد و تخته روى آن نصب شده، بايد رنگى روشن تر يا تيره تر از ساير ديوارها داشته باشد تا توجه دانش آموزان را به آن سمت جلب كند. براى آنكه نور شديد پنجره ها چشم دانش آموزان را خيره نكند، ديوارهايى كه پنجره دارند، بايد رنگ روشنى داشته باشند.
رنگ هاى سرد مانند آبى و سبز براى كلاس هايى كه پنجره آنها به سوى غرب يا جنوب است مناسب است و رنگ هاى گرم مانند زرد، نارنجى و قرمز براى كلاس هايى كه پنجره آنها رو به شمال و شرق باز مى شود، بهتر است. تركيب رنگ هاى مناسب براى كلاس ها، نارنجى ملايم و گل بهى، آبى متمايل به سبز و آبى روشن، زرد و آبى متمايل به خاكسترى، خاكسترى روشن و خاكسترى تيره، كرم و آجرى، سبز روشن و سبز متمايل به خاكسترى هستند. براى سقف بهتر است از كرم بسيار روشن يا سفيد استفاده شود.

] غزاله مرعشى]

آيا استفاده بيشتر از تكنولوژى در فرآيند آموزش مى تواند تمام مشكلات موجود در اين عرصه را برطرف كند در كشورهاى توسعه يافته هزينه هاى بسيار سنگينى براى تحول شيوه هاى آموزش سنتى در مدارس واستفاده از تكنولوژى براى بهبود يادگيرى صورت گرفته است و اكنون زمان مناسبى است براى ارزيابى اثرات مثبت و منفى آن.
آيا هزينه هاى صرف شده در اين باره نتايج مثبتى در پى داشته است آيا انتظاراتى كه در گذشته داشتيم واقع بينانه بوده اند آيا معلمان توانسته اند شيوه هاى تدريس سنتى خود را متحول كنند واقعيت اين است كه تكنولوژى به ارتباطات و دستيابى به اطلاعات سرعت بسيار زيادى بخشيده است اما نكته منفى اينجاست كه دانش آموزان هنوز شيوه صحيح استفاده بهينه از تكنولوژى براى كارآمدتر شدن را فرانگرفته اند. تكنولوژى پاسخى قطعى براى مشكلات آموزشى نيست. دو علت عمده براى آن وجود دارد.
* آموزش مانند تجارت نيست
«يك رايانه در هر كلاس بگذاريد و يادگيرى دانش آموزان را متحول كنيد.» اين شعارى بود كه در اواسط دهه۹۰ براى تحول در فرآيند آموزش در مدارس وجود داشت.
بسيارى از كارشناسان معتقد بودند رايانه به منزله نوشدارويى براى مشكلات فراوان مدارس محسوب مى شود. در واقع تحولاتى كه تكنولوژى در بهره ورى از صنعت و تجارت به وجود آورده بود به آنان القا مى كرد كه تكنولوژى در عرصه آموزش مى تواند اثرات مثبتى در حد معجزه داشته باشد. اشتباه آنها از همين جا ناشى مى شد ، زيرا آموزش و تجارت هرگز قابل مقايسه با يكديگر نيستند. داشتن ديد تجارى نسبت به آموزش و استفاده بى رويه و بدون پايه و اساس تكنولوژى در اين باره مى تواند اثرات منفى بر يادگيرى دانش آموزان داشته باشد. براى استفاده از رايانه و اينترنت در مدارس بايد چارچوب خاصى پيش بينى كرد و از آن بيشتر در زمينه هاى جنبى و كمك آموزشى استفاده كرد.
* تكنولوژى در مقابل روش هاى سنتى
از ديد بسيارى از مديران و معلمان استفاده از تكنولوژى هاى نوين در آموزش پديده اى نوظهور و بعضاً فانتزى و فاقد كاربردهاى اساسى است. آنها نمى توانند به راحتى از روش تدريس سنتى و موفقى كه سال ها به آن خو كرده بودند دست بكشند و به شيوه هاى نوين آموزشى كه در آن زمينه تجربه اى ندارند روى بياورند. هر چند تكنولوژى به عرصه هاى بسيار زيادى راه پيدا كرده و تقريباً اكثر فعاليت هاى روزمره را دگرگون كرده است، بسيارى از معلمان نمى دانند كه چرا بايد در حالى كه از روش هاى تدريس قديمى خود نتايج مثبت مى گيرند، آنها را متحول كنند. در واقع معلمان هنوز با راهكارهايى براى استفاده از تكنولوژى در كنار روش هاى تجربه شده و موفق تدريس شان (و نه در مقابل آن) و به دست آوردن نتايج بهتر از گذشته آشنا نشده اند.
با وجود اين كه امروزه رايانه ها تقريباً عضو ثابت همه مدارس اند ولى هنوز نتوانسته اند مشكلات اساسى كه در طول دهه هاى گذشته سيستم هاى آموزشى را آشفته اند، حل كنند. پس نمى توان مدرن كردن روش هاى آموزش را شاه كليدى براى معضل آموزش دانست. هر چند اين پديده در زمينه هاى جنبى، اثرات بسيار مثبتى بر فرآيند يادگيرى دانش آموزان برجاى گذاشته است.
* غنى تر شدن آموزش
رايانه مى تواند ذهن دانش آموزان را براى آموختن بيشتر تحريك كند، زيرا با استفاده از نرم افزارهاى گوناگون، آموزش مفرح و لذت بخش مى شود. اينترنت به دانش آموزان اجازه مى دهد تا جهان را كاوش كنند. به سختى مى توان موضوع درسى خاصى پيدا كرد كه استفاده از منابع اطلاعاتى اينترنت در آن زمينه مفيد نباشد. معلمان خلاق و منعطف از اين ابزار براى شعله ور كردن آتش اشتياق به يادگيرى در دانش آموزان استفاده مى كنند.
در واقع تكنولوژى فقط يك ابزار در دستان معلم است، البته ابزارى بسيار تأثيرگذار. تكنولوژى در مقابل رو ش هاى سنتى و موفق آموزشى نيست بلكه در كنار آ نها قرار دارد.
* بهترين وسيله كمك آموزشى
رايانه بهترين وسيله براى تمرين و تكرار بيشتر آموخته هاى مدرسه است. تكاليف و تمرين هاى مدرسه كه براى اكثر دانش آموزان ملال آور و كسل كننده است مى تواند بااستفاده از رايانه لذت بخش تر باشد و دانش آموزان را به تمرين و تكرار بيشتر تشويق كند كه نتيجه مسلم آن يادگيرى بهتر ومؤثرتر خواهد بود. از طرف ديگر ممكن است معلمان از تكرار چندين باره مطالب آموزشى احساس خستگى كنند ولى با استفاده از نرم افزارهاى آموزشى دانش آموزان مى توانند هر چند بار كه بخواهند به مطالب آموزشى گوش دهند.
* تبادل اطلاعات
استفاده از اينترنت و ايميل به دانش آموزان اين امكان را مى دهد تا به صورت بسيار سريع اطلاعات و ايده هاى خود را با ديگران مبادله و آن را به روز كنند. استفاده از اين شبكه جهانى فراگير و بسيار آسان است. بعضى از مدارس بخشى از تكاليف دانش آموزان را به تحقيق و جست وجو در اينترنت اختصاص مى دهند و با استفاده از آن فرآيند آموزش و يادگيرى را از معلم محور به دانش آموز محور تغيير مى دهند.
تلفيق تكنولوژى در برنامه مدارس كار بسيار پيچيده اى است و نمى توان بدون تحقيق و بررسى كافى آن را اجرا كرد. بهتر است مدارس براى استفاده مؤثرتر از اين پديده عصر جديد، از مشاور يا متخصص در اين رشته استفاده كنند و از تجربه شكست ها و موفقيت هاى ساير مدارس در اين باره سود جويند. مدرن كردن سيستم آموزشى و اداره كردن مدارس، براى دانش آموزان، معلمان و كادر اجرايى فرآيندى وقت گير است، ولى اگر به شيوه اى درست انجام شود مسلماً ارزشمند است.
معلمان مستعد، خلاق و باتجربه كه با شور و حرارت تدريس مى كنند و هميشه به دنبال راه هايى براى افزايش قدرت يادگيرى و شور و شوق دانش آموزان هستند، اين ويژگى حتى پيش از مدرن شدن سيستم آموزشى در آنها وجود داشته است. استفاده از تكنولوژى در عرصه آموزش، مى تواند قابليت هاى تدريس اين گونه معلمان را به طور چشمگيرى افزايش دهد.