تحولات حوزه ارتباطات و فناورى اطلاعات هر روز و هر ساعت وارد مرحله اى جديد مى شود و كاربران و مخاطبان اين حوزه به لطف اين تحولات، لحظه به لحظه خدماتى با كيفيت تر، سرعت بالاتر و صدالبته با هزينه كمتر را دريافت مى كنند، مسئولان حوزه ارتباطات كشورمان در تلاش هستند بزودى پاى يكى از اين تحولات شگرف در حوزه اينترنت را به ايران باز كنند، «واى مكس» قرار است سرعت و ضريب نفوذ اينترنت را معنايى نو ببخشد.
|
|
|
از اوايل دهه ۱۳۷۰ كه استفاده از اينترنت در ايران پررنگ شد تاكنون همواره يكى از بحث هاى هميشگى اين حوزه، سرعت پائين دسترسى و انتقال داده در اينترنت بوده است، نكته اى كه گهگاه به چالشى ميان مسئولان حوزه ارتباطات و ارائه دهندگان خدمات اينترنتى در بخش خصوصى تبديل شده و بازار چانه زنى در مورد اينكه سرعت واقعى اينترنت براى كاربران خانگى ۵۶ كيلوبيت بر ثانيه است يا خيلى كمتر و در حد ۱۰ كيلوبيت بر ثانيه همچنان ادامه دارد. اما در «واى مكس» صحبت از سرعت واقعى و خلل ناپذير در حد ۵۱۲ كيلوبيت در ثانيه تا يك الى ۳ مگابيت در ثانيه است؛ سرويسى بى نظير كه به كاربر امكان مى دهد در حال حركت با سرعت بالا نيز با سرعت شگفت انگيز ۵۰ تا ۱۰۰ مگابايت داده ها را از اينترنت دانلود كنند.
وزير ارتباطات و فناورى اطلاعات قول داده است مزايده براى انتخاب پيمانكاران و ارائه دهندگان سرويس «واى مكس» (WIMAX) اواسط مرداد ماه برگزار شده و برندگان آن حداكثر تا مهر ماه مشخص شوند. به نظر مى رسد ارائه اين سرويس از اوايل سال ۱۳۸۸ به كاربران در كشورمان آغاز شود و كابوس وقت كشى پاى مانيتور رايانه ها براى هميشه به تاريخ بپيوندد.
براى اطلاع از جزئيات اين مزايده و زمان بندى اجراى آن توسط برندگان تلاش كرديم با صبوحى، معاون سازمان تنظيم مقررات و ارتباطات راديويى گفت وگويى انجام دهيم كه متأسفانه به دليل مشغله هاى فراوان وى، اين امر ميسر نشد.
رؤيايى كه محقق شد
(Worldwide Intero Perability Microwave Access (WIMAXدر حقيقت يك روش بى سيم فوق العاده سودمند براى دسترسى تمامى كاربران، در هر سطحى به اينترنت است.براى دسترسى به اينترنت سه راه وجود دارد كه هر يك داراى نواقصى هستند. اولين راه WiFi است كه رايانه هاى روميزى و بويژه لب تاپ ها مى توانند با استفاده از اين روش، از طريق امواج رساننده داده هاى اينترنتى، به شبكه جهانى اينترنت متصل شوند.
روش دوم دسترسى باند پهن (Broad Band) است كه معمولاً مودم كابلى و DSL براى دسترسى خانگى و خطوط پرسرعت براى ادارات مورد استفاده قرار مى گيرد. سومين راه نيز دسترسى از طريق خط تلفن (Dial up) است كه كاربر مى تواند با استفاده از آن، از طريق شماره گيرى يك خدمات دهنده اينترنتى و اتصال به ISP، با سرعتى كمتر از دو روش قبل يعنى سرعت اسمى ۵۰ كيلوبيت بر ثانيه كه در عمل به كمتر از ۲۰ كيلوبيت بر ثانيه نيز مى رسد، به اينترنت متصل شود. سرعت پائين در روش Dial up، هزينه بالاى دسترسى و همچنين عدم امكان حركت كاربر در هنگام اتصال در روش باند پهن و برد كوتاه امواج و نيز سرعت پائين در مقايسه با باند پهن در روش WiFi از جمله نواقصى است كه كاربران در به كارگيرى هر يك از اين روش با آن روبه رو مى شوند.
WIMAX روشى نوين براى دسترسى به اينترنت است كه هيچ يك از نواقص روش هاى پيشين را ندارد و در عين حال تمام مزاياى آنها را يكجا در خودجمع كرده است. اين روش بى سيم، از طريق امواج مايكروويو امكان ارتباط كاربر با اينترنت را فراهم مى كند. كاربران در كشورهاى اروپايى و امريكا با استفاده از اين روش با سرعتى بين ۵۱۲ كيلوبيت تا يك و سه مگابيت در ثانيه از اينترنت استفاده مى كنند و اين در شرايطى است كه در ايران استفاده از روش ADSL كه سرعت نسبتاً مناسبى را براى كاربر فراهم مى كند، به دليل هزينه بالاى آن چندان كاربرد عمومى و گسترده پيدا نكرده و طبق آمار موجود تنها ۱۰۰هزار كاربر ايرانى از آن بهره مى برند.
علاوه بر اينها، واى مكس اين امكان بى نظير را به كاربر مى دهد كه در حال حركت با سرعت هاى بالا نيز بتواند به اينترنت متصل باشد و برخلاف روش هاى فعلى، نياز به استقرار در يك مكان خاص و يا محدوده بسيار محدود ندارد. در استاندارد جديدى از WIMAX كه قرار است سال ۲۰۰۹ به مرحله عمل برسد، ارائه پهناى باند پايدار تا سقف ۱۰۰ مگابيت در ثانيه به كاربرانى است كه با سرعت ۶۰ تا ۲۵۰ كيلومتر در ساعت در حال حركت هستند؛ سرعت يك گيگابيت نيز مربوط به مشتركان ثابت خواهد بود. علاوه بر اينها و در كنار ده ها ويژگى منحصر به فرد WIMAX، فراهم شدن بستر فعاليت براى توسعه تبادل و تجارت الكترونيك را هم نبايد از ياد برد. يكى از دلايل همه گير نشدن استفاده كاربردى از كارت هاى بانكى و حذف پول از سيستم پرداخت هاى خرد در برخى كشورها از جمله ايران، عدم وجود زيرساخت هاى لازم جهت گسترش شبكه هاى انتقال داده براى برقرارى ارتباط بين هزاران دستگاه POS و ATM موجود در كشور است. واى مكس به عنوان يك تكنولوژى جديد در عرصه فناورى اطلاعات مى تواند مؤثرترين و كارآترين راه حل اين مشكل باشد. قابليت امنيت بالاى داده هايى كه در اين شبكه وجود دارد موجب مى شود تا داده ها به صورت رمزگذارى شده منتقل شوند و دسترسى به داده ها فقط با داشته مجوز مربوطه، يعنى به صورت username و password، امكانپذير باشد و كاربران و بويژه كاربران سيار بتوانند در هر نقطه اى با داشتن چنين مجوزى از امكانات ويژه اين روش بهره مند شوند.
كاربردهاى تبليغاتى
از جمله ويژگى هاى جالب واى مكس، امكان بارگذارى اطلاعات بر روى گوشى هاى تلفن همراه است كه مى تواند در زمينه تبليغاتى بسيار مورد استفاده قرار گيرد، به اين صورت كه مثلاً فردى كه در حال عبور از يك پل هوايى است، به يك باره حجمى از اطلاعات بر روى گوشى وى فرستاده مى شود كه مى تواند تصوير، صوت و يا انيميشن باشد يا تعداد قابل توجهى افراد كه روزانه از مترو استفاده مى كنند در هر ايستگاهى مى توان نوع خاصى از تبليغات را براى آنها استفاده كرد.
ارزش هر تلاشى را دارد
مزاياى «واى مكس» و اثرات مثبت آن بر حوزه ارتباطات ارزش وقت گذاشتن و تمركز مسئولان ذيربط را دارد و به نظر مى رسد بايد با سرعت تلاش كرد ارائه اين سرويس هرچه سريع تر به كاربران اينترنت در كشورمان آغاز شود؛ واى مكس البته با دو مشكل هم روبه رو است. اول اين كه اين سرويس بى حد و مرز مى تواند امنيت دولت ها را به خطر اندازد از همين رو به موازات تأمين تجهيزات فنى و امكانات فيزيكى، بايد مسائل حقوقى آن نيز با دقت بررسى و قوانين لازم و دقيقى براى آن تدوين شود. موضوع دوم بحث هزينه واى مكس براى كاربران است كه در مورد آن شيوه هاى عمل متفاوتى وجود دارد. در برخى كشورها، مانند تلفن همراه از مشتركان «واى مكس»هزينه اتصال برحسب مدت دريافت مى شود و در بسيارى از كشورها نيز مشترى هزينه اشتراك ثابتى را مى پردازد. مسئولان ذيربط بايد به گونه اى برنامه ريزى كرده و اين پروژه ارزشمند را پيش ببرند كه همزمان با ارائه اين سرويس به كاربران، تمام بسترهاى قانونى، حقوقى و مسئله قيمت آن نيز حل شده باشد.