گروه سياسى - سيداحمد نجفى: تهران هفته گذشته كانون مهم رايزنى كشورهاى عضو جنبش عدم تعهد در گردهمايى بى سابقه وزراى امور خارجه اين كشورها بود. 118 كشور عدم تعهد در اجلاس پانزدهم مسئولان ارشد ديپلماسى جنبش، بيانيه اى در حمايت از برنامه هسته اى صلح آميز جمهورى اسلامى منتشر كردند كه به عنوان پيامى صريح به غرب ارزيابى شد. در گفت وگويى با دكتر محمدعلى حسينى، معاون حقوقى و بين الملل وزارت امور خارجه و دبير پانزدهمين اجلاس وزراى امور خارجه جنبش عدم تعهد به بررسى دستاوردهاى اين اجلاس پرداختيم.
***
ارزيابى جنابعالى از سند اجلاس عدم تعهد در تهران چيست بندهايى كه در سند نهايى تهران آمده است درواقع چارچوب «برنامه عمل» جنبش عدم تعهد را براى آينده تشكيل خواهد داد. اگر ما مفاد و بند بند اين سند را بررسى كنيم در مجموع درخواهيم يافت كه سند نهايى مصوب اجلاس وزراى تهران يك سند بين المللى انقلابى و تحول گرا، آينده نگر، ضد استكبارى و مترقيانه است.سند ديگر بيانيه جنبش عدم تعهد در حمايت از برنامه هسته اى ايران بود كه اين هم از دستاوردهاى مهم اجلاس تهران بود كه حاكى از پشتيبانى قاطع كشورهاى عدم تعهد از مواضع برحق كشورمان در زمينه هسته اى است.
مهمترين پيام اجلاس تهران به قدرت هاى جهان چه بود مهمترين پيام اين اجلاس اراده كشورهاى عضو جنبش به حفظ استقلال سياسى و مقابله با قدرت هاى سلطه گر در عرصه بين المللى است. واقع مطلب اين است كه سازمان ملل به خاطر اعمال نفوذ قدرت هاى بزرگ در برخى از عرصه ها توان و قدرت لازم را براى استقرار صلح و عدالت ندارد.اگر به وضعيت عراق، افغانستان، خاورميانه و ديگر نقاط بحران خيز جهان نگاه كنيم، مى بينيم كه دخالت ها و لشكركشى غرب نه تنها به استقرار صلح كمك نكرده است بلكه وضعيت را بحرانى تر هم كرده است. از اين رو است كه ايده «همبستگى براى صلح، عدالت» كه به عنوان شعار اصلى اجلاس وزراى عدم تعهد در تهران انتخاب شد ملهم از سخنرانى رئيس محترم جمهورى در مجمع عمومى سازمان ملل در سال گذشته و با درنظر گرفتن جايگاه، توان و روند پرشتاب جنبش عدم تعهد كه نماد بروز و ظهور نظام چند قطبى و با هدف به چالش كشيدن نظام سلطه و يكجانبه گرايى و گشودن افق هاى روشن به پيشروى ملل جهان بود. اين شعار تجلى اراده ملل مستقل براى دستيابى به صلح بر مبناى عدالت و ارزش هاى والاى انسانى و معنوى است كه البته بايد تلاش شود كه در سطح شعار باقى نماند و به عنوان راهنماى عمل اقدامات جنبش عدم تعهد براى تحقق آرمان هاى جنبش درآيد.مطلب ديگر كه شايد مهمترين عنصر در اجلاس تهران باشد حمايت شركت كنندگان در اجلاس تهران از مواضع كشورمان در قضيه هسته اى است.
در اين زمينه، شاهد شيطنت رسانه اى كشورهاى غربى بوديم كه مدعى شدند كه كشورمان نتوانسته است حمايت چندانى از دوستانش در جنبش غيرمتعهدها براى فعاليت هاى هسته اى خود جلب كند. در اين باره چه نظرى داريد اين مطلب را بايد در راستاى جنگ تبليغاتى و روانى غرب ديد.
حضور قريب به ۷۰ وزير امور خارجه و ۲۰ معاون وزير در اجلاس وزراى عدم تعهد بى سابقه بوده است. چه عواملى را در مشاركت كم نظير اين تعداد از وزرا در اجلاس تهران مؤثر مى دانيد. اين موضوع پيام خاصى در صحنه مناسبات بين المللى به همراه دارد
همان طور كه اشاره كرديد قريب به ۷۰ وزير از كشورهاى عضو و تعدادى از وزراى غيرعضو به عنوان ناظر و ميهمان در اجلاس شركت كردند كه در اجلاس هاى عدم تعهد كم سابقه است و حاكى از اعتماد كشورهاى در حال توسعه به نقش ايران در جنبش و در عرصه بين المللى در جمع كشورهاى در حال توسعه مى باشد. حضور اين تعداد از وزرا و رؤساى هيأت ها از ۱۱۸ كشور عضو جنبش در ايران نشان دهنده نقش كليدى و تعيين كننده جمهورى اسلامى ايران در عرصه مناسبات بين المللى است و خط بطلانى بر ادعاهاى كذب غرب مبنى بر منزوى شدن كشورمان در مناسبات جهانى است.
يكى از موضوعات مطرح شده در اجلاس، موضوع عضويت ايران در شوراى امنيت است. با توجه به رايزنى هاى انجام شده حصول اين هدف تا چه حد در دسترس به نظر مى رسد آيا ايران توانست همراهى غيرمتعهدها را در اين مسير جلب كند
ما به نامزدى كشورمان در شوراى امنيت به عنوان يك حق مى نگريم. ما در طول حيات شوراى امنيت تنها يك بار عضو اين نهاد بين المللى بوده ايم. در ملاقات هايى كه رياست محترم جمهورى و وزير محترم امور خارجه با وزراى خارجه كشورهاى شركت كننده داشتند بر عزم ايران براى ورود به شوراى امنيت به عنوان يك حق تأكيد شد. در يكى از بندهاى سند نهايى نيز آمده است كه در انتخابات مربوط، نهادهاى بين المللى كشورهاى عضو جنبش متعهد مى شوند كه از نامزدى كشور عضو جنبش در برابر كشور غيرعضو حمايت كنند. ما اميدواريم كه در عرصه انتخابات شوراى امنيت از اين حمايت برخوردار شويم.جمهورى اسلامى ايران معتقد است عضويت دائم و غيردائم در شوراى امنيت سازمان ملل نبايد اختصاص به گروه خاصى از كشورها داشته باشد. اين فرصت بايد در اختيار ساير كشورها نيز قرار گيرد. اين رويكرد مورد حمايت اعضاى جنبش عدم تعهد مى باشد. امرى كه در سخنرانى تعداد زيادى از وزراى خارجه كشورهاى عضو بدان اشاره شد.