پرويز زاهدىاين بار مدعيان پرآوازه ، با دست پر آغاز مى كنند
جام هشتم، هيجان از نخستين روز
مقام سيزدهمى استقلال تهران در پايان فصل پيش، مقام چهارمى ابومسلم (بالاتر از پاس و سايپا)، بازگشت فورى صنعت نفت و شيرين فراز به دسته اول، بازى هاى دور از انتظار راه آهن و پيكان و برق شيراز و در نهايت تهديد پرسپوليس در آخرين روزهاى رقابت هاى قهرمانى جام هفتم، جمع بندى كوتاهى است از آنچه فوتبال باشگاهى ايران را در ليگ برتر فصل گذشته رقم مى زد.
استقلال تهران كه در رقابت هاى دوره اى بازنده اى بزرگ محسوب مى شد، سرانجام بخت يارش بود و همتى كرد و جام حذفى را ربود تا سرافكنده نماند و راهى به ليگ قهرمانان آسيا پيدا كند. پرسپوليس هم پس از چند سال دورى از رقابت هاى برون مرزى و نبردهاى آسيايى بالاخره از پس نزديكترين حريف و رقيب (سپاهان) برآمد و ميلى مترى قهرمان شد تا جاى پاى محكمى در ليگ قهرمانان آسيا پيدا كند. پرسپوليس اگرچه در خور اين قهرمانى بود و شايستگى آن را داشت كه جام هفتم را ببوسد و روى دست بلند كند، اما استقلال تهران بعيد مى نمود كه نزديك خط قرمز در كنار پگاه، ملوان، نفت و شيرين فراز چادر بزند و تن هوادارانش را با ۱۰ تساوى و ۱۳ شكست بلرزاند!
به جز اين دو نام پرآوازه و پرطرفدار، ابومسلم كه تا بالا هاى جدول پيش تاخته بود، ثباتى كه صبا باترى در طول فصل داشت، كش و قوس هاى استقلال اهواز، نزول ناگهانى ملوان در اواخر فصل ( كه اين تيم را تا مرز سقوط پيش برد) و نفت كه با وجود توانايى هايش نتوانست در ليگ برتر ماندنى باشد، از نكاتى است كه بررسى آن در همايش هايى كه جاى آن در فوتبال ما خالى است ضرورى مى نمايد. اين كه منحنى تيم ها در طول فصل و جدول رده بندى بسيار پرفراز و نشيب مى شود جاى بحث و بررسى بسيار دارد كه در اين مطلب مختصر نمى گنجد اما اشاراتى به يكى ـ دو مورد از آنها شايد فتح بابى باشد براى آنها كه اهل تفحص و جست وجو يا پژوهش اند.
۱ـ بى ثباتى مربيان يكى از اين موارد است كه به غلط و پس از يكى ـ دو شكست مديران باشگاه ها را براى وارد كردن شوك، ناگزير به تعويض آنها مى كند. سليقه مربى جديد (هر كه باشد) و تن دادن به تغييرات تاكتيكى و به هم ريختن تركيب ثابت تيم، مثل سم كشنده اى به جان تيم مى افتد تا نتيجه اى معكوس به بار آورد. نمونه هاى چنين زيان هايى نصيب استقلال تهران و نفت آبادان شد كه در نيمه راه فصل رهبرى تيم را به دست مربيانى سپردند كه از قضا مردانى موفق يا صاحب علم و تجربه بودند.
۲ـ تغييرات پى درپى در تركيب ثابت تيم يكى ديگر از مؤثرترين عوامل نزول تيم ها بوده است. مربيانى كه تركيب اصلى تيم خود را در آغاز فصل و در هفته هاى نخستين نشناخته اند و گاه به دلايلى نظير اختلافات داخلى يا تغيير در كادر فنى ناچار به جابه جايى هايى در تركيب تيم شده اند بيش از همه از اين مسئله زيان ديده اند. ملوان كه در نيم فصل دوم دست به اين تغييرات زد، تا لبه پرتگاه پيش رفت. نفت آبادان و شيرين فراز كه سقوط كردند از اين تغييرات شديد زيان ديدند. پگاه با آن كه براى بقاى خود ناچار به استخدام چند بازيكن خارجى شد، باز تا روزهاى پايانى در امان نبود، در مقابل، ابومسلم كه تركيب اصلى خود را حفظ كرد و در خط دفاع و ميانى پابرجاتر بود، پرسپوليس كه با همان مهره هاى اصلى و ذخيره هاى مؤثرش مثل شطرنجبازان ماهر عمل كرد، پيكان كه يكى ـ دو سالى است با همان مهره هاى هميشگى و نه چندان نامور و بلند آوازه به كار گروهى و صميمى تكيه كرده است يا صبا باترى كه در اواسط نيم فصل اول به تركيب اصلى اش پى برد از جمله تيم هايى بودند كه موفق تر عمل كردند و بهتر از آنچه تصور مى شد جايى در جدول به دست آوردند.
يارگيرى جدىحال، در جام هشتم تيم ها با آگاهى بيشتر از شرايط خود و فوتبال حرفه اى پاى به ميدان مى نهند و چهار تيمى كه به احتمال در ليگ قهرمانان آسيا سهمى پيدا مى كنند دست به يارگيرى و تغييرات مثبتى زده اند.
استقلال، سپاهان، پرسپوليس و صبا باترى، هر يك با خريدهاى جديد (۱۰ بازيكن يا بيشتر) به رفع كمبودها و كاستى هايى كه داشته اند پرداخته اند. آبى ها با دعوت دوباره از قلعه نويى كه حالا تجربه هاى كافى از مربيگرى در سطح ملى را با تيزهوشى هايش در آميخته و جذب بازيكنانى چون عباسفرد، تقى پور، اكبرپور، بيگ زاده، كاظمى و /// مدعى قهرمانى در جام هشتم است و به جام قهرمانان آسيا نيز چشم دوخته است.
پرسپوليس هم علاوه بر حفظ افشين قطبى با جذب پتروويچ و آتسو، دو بازيكن كليدى ابومسلم و ابراهيم توره از پيكان، مازيار زارع از ملوان و مجتبى شيرى از استقلال اهواز و /// دست به خريدهاى اساسى زده است تا به خوبى از مقام قهرمانى اش دفاع كند و براى جام آسيايى نيز خيز بردارد. بالاخره مى بينيم سپاهان كه سال دومش در ليگ قهرمانان، تزلزل هايى در جام آسيايى نشان داد ناچار شده است علاوه بر تغييراتى در كادر فنى، به جذب بازيكنانى بپردازد كه امكان رفع كاستى هاى سخت افزارى اش را در آنها جست وجو كرده است. سپاهان هادى اصغرى و جمشيديان از راه آهن، طهماسبى از مقاومت سپاسى، آرماندو از فولاد و سه بازيكن از سپاهان نوين را به جمع خود افزوده است تا تيمى جوان تر و پرتكاپوتر داشته باشد.
با اين حساب و كتاب ها، جام هشتم را بايد از همين روز نخست پرهيجان تر و پرآب و تاب تر ديد.