پنج عضو شبكه قاچاق مواد مخدر، درجريان انتقال يك محموله بزرگ قاچاق از سيستان و بلوچستان دستگير شدند.
«محمود طالبى»- معاون دادستان و سرپرست دادسراى انقلاب قم - در اين باره گفت: مأموران پليس مدتى قبل در جريان قاچاق يك محموله بزرگ قرار گرفتند.
بدين ترتيب آنها در تجسس هاى نامحسوس ، پس از شناسايى سردسته شبكه، وى را به دقت تحت نظر گرفتند تا اين كه وى سوار بر يك خودرو پيكان دستگير شد. در بازرسى خودرو نيز ۱۰ كيلوگرم «كراك»، ۴۰ كيلوگرم حشيش و مقدارى شيشه كه به طرز ماهرانه اى زير صندلى ها و داشبورد جاسازى شده بود، كشف شد.
مرد قاچاقچى نيز پس از دستگيرى در اعتراف هايش ۴ عضو ديگر شبكه را نيز معرفى كرد و به پليس گفت: «قرار بود محموله وارد شده از زاهدان را پس از انتقال به قم در چند شهر به فروش برسانيم.»
بدين ترتيب همدستان وى نيز در يك عمليات ضربتى با دستور قضايى بازپرس شعبه دهم دادسراى انقلاب دستگير شدند.
بررسى سوابق كيفرى سردسته شبكه حكايت از آن داشت كه وى همراه پدر و برادر همسرش از مدتها پيش دراين زمينه فعاليت داشته و هفت فقره سابقه كيفرى نيز دارد. با اين حال تحقيق از تبهكاران همچنان ادامه دارد.

محمد غمخوار

اطلاع رسانى در پرونده هاى حساس ازجمله قتل هاى سريالى و جرايم سازمان يافته هميشه از موضوعات چالش برانگيز ميان رسانه ها و برخى مسئولان انتظامى بوده است.
در حالى كه پليس و برخى دست اندركاران قضايى معتقدند هنگام ارتكاب قتل هاى سريالى و جرايم سازمان يافته سكوت خبرى بهترين روش براى دستگيرى قاتل است، اغلب كارشناسان بر اين باورند كه اطلاع رسانى برنامه ريزى شده و هدفمند در اين پرونده ها به افزايش سطح هوشيارى و مراقبت هاى شخصى شهروندان و سخت شدن شرايط وقوع جرم براى مجرم مى شود.
قتل هاى سريالى هشت زن در كرج يك بار ديگر موضوع اطلاع رسانى در رابطه با اين پرونده را به يكى از چالش هاى جدى ميان پليس و برخى رسانه ها مبدل كرد.
در اين ميان برخى رسانه ها كه پيشگيرى از ارتكاب قتل هاى بعدى را مقدم بر دستگيرى قاتل مى ديدند ناگزير و برحسب رسالت ذاتى خويش به اطلاع رسانى در اين رابطه پرداختند كه بلافاصله با واكنش هاى تند برخى مقامات پليس روبه رو شدند. اين درحالى است كه نخستين خبرها درباره اين پرونده زمانى منتشر شد كه قاتل و همدستش پس از ارتكاب هشتمين جنايت به شمال كشور گريخته بودند. حال آن كه مرد جنايتكار و همسرش پس از دستگيرى اعلام كردند به هيچ عنوان روزنامه نمى خواندند.
انتقاد از سكوت خبرى
ناصر سراج، معاون سياسى - امنيتى دادستان كل كشور معتقد است، در ايران جرايم سازمان يافته و تشكيلاتى وجود ندارد به جز در حوزه مواد مخدر كه تعداد آن هم كم است.حال آن كه در جريان وقوع جرايم سريالى به خصوص قتل، مجرم از هر روشى براى رد گم كردن و برجا نگذاشتن ردى از خود استفاده مى كند. حال آن كه به تجربه نيز ثابت شده قاتلان سريالى تا زمان دستگيرى به جنايت هاى خود ادامه مى دهند.
پس به نظر مى رسد در صورت رو به رو شدن با اين جرايم سريالى و سازمان يافته، مسئولان و دست اندركاران مربوطه بايد به صورت حساب شده درباره موضوع اطلاع رسانى كنند تا موجب بيدارى و آگاهى شهروندان شود. البته اطلاع رسانى هم نبايد به گونه اى باشد كه باعث تحريك افراد ديگر به ارتكاب جنايت هاى مشابه شود.
معاون سياسى - امنيتى دادستان كل كشور با انتقاد از سكوت خبرى برخى مسئولان هنگام وقوع جرايم سريالى گفت: در شرايط كنونى كه پس از هر حادثه بلافاصله اخبار آن از طريق رسانه ها و سايت هاى اينترنتى و هزاران وبلاگ به راحتى منتشر مى شود سكوت خبرى فقط به گسترش شايعه ها دامن مى زند و خطرات چنين جوى در اجتماع بر كسى هم پوشيده نيست.
رسانه ها، مردم را از خطرات با خبر كنند
دكتر داوود صفايى، استاد دانشگاه و روزنامه نگار باسابقه نيز با اشاره به تأثيرات مثبت اطلاع رسانى درباره جرايم سريالى در سطح جامعه تأكيد مى كند: «نقش رسانه ها در جامعه نظارت بر محيط و حمايت از حقوق مردم است. رسانه ها با انعكاس رخدادهاى جامعه به عنوان نماينده مردم فعاليت مى كنند و به طور معمول هم مى توانند امور را در مسير درست هدايت كنند.با اين حال در زمينه انتشار اخبار حوادث همواره ديدگاههاى متفاوتى در ايران و جهان وجود داشته است.
گروهى معتقدند انتشار اين اخبار احساس ناامنى را در جامعه افزايش مى دهد. گروهى نيز برخلاف اين عقيده معتقدند: انتشار اين اخبار موجب افزايش سطح آگاهى در موقع بروز خطرات جدى از جمله قتل هاى سريالى مى شود. به گفته مدرس دانشكده روزنامه نگارى، رسانه ها وظيفه دارند مردم را از خطراتى كه در جامعه تهديدشان مى كند آگاه كنند تا ضريب ايمنى آنها بالا رود. هرچند برخى دست اندركاران نيروى انتظامى معتقدند انتشار اخبار حوادث به فرار مجرم يا سخت شدن مراحل دستگيرى آنها مى انجامد. به همين خاطر نيز آنها سعى مى كنند در چنين شرايطى در سكوت خبرى مطلق به جست وجوى مجرم بپردازند. هرچند دستگيرى مجرم موضوع مهمى است اما هدف رسانه تنها دستگيرى مجرم نيست بلكه پيشگيرى از ارتكاب جرايم مشابه ديگر و جلوگيرى از قربانى شدن ديگر افراد جامعه در اولويت قرار دارد.
دكتر صفايى تأكيد دارد: همزمان با بالا رفتن سطح آگاهى مردم، شرايط ارتكاب جرم نيز براى مجرم سخت تر مى شود و تلاش پليس براى كشف جرم و دستگيرى مجرم نيز افزايش مى يابد.
از سوى ديگر انتشار خبر باعث ورود مستقيم مردم به قضيه مى شود. همين حضور و اطلاعات آنها نيز مى تواند كشف سرنخ هايى از مجرم را به دنبال داشته باشد. به طورى كه در ماجراى خفاش شب انتشار خبر در روزنامه ايران باعث شد همسايه هاى مجرم او را شناسايى كرده و اطلاعاتى از محل زندگى اش بدهند. پليس نيز پس از بازرسى خانه مرد جنايتكار و پيدا كردن بخشى از وسايل قربانى ها موفق به كشف راز اين جنايت ها شد.
اين استاد دانشگاه خاطرنشان مى كند معمولاً پليس انتظار دارد مطبوعات با آنها همكارى كنند و براساس درخواست آنها عمل كنند. درحالى كه با توجه به اثرگذارى رسانه ها انتظار صحيح و منطقى اين است كه پليس با مطبوعات همكارى كند. پليس مى تواند با كمك رسانه ها اطلاعاتى را منتشر كند كه مجرم را با مشكلات اساسى روبه رو كند تا سريع تر هم به دام بيفتد. در عين حال بايد توجه داشت پليس نمى تواند براى رسانه خط مشى تعيين كند.
دكتر صفايى در بخش ديگر اظهاراتش با اشاره مستقيم به ماجراى قتل هاى سريالى زنان در كرج مى گويد: به نظر مى رسد اطلاع رسانى بموقع پليس پس از قتل سوم يا چهارم مى توانست از وقوع چند قتل ديگر نيز جلوگيرى كند. بطورى كه در ماجراى قتل هاى سريالى زنان خانه دار در تهران شاهد بوديم كه همكارى پليس با رسانه ها و اطلاع رسانى بموقع باعث شد عاملان جنايت قبل از ارتكاب چهارمين قتل با كمك مردم دستگير شوند.
از سوى ديگر با گذشت چند روز از اعلام خبر دستگيرى عامل قتل هاى زنجيره اى كرج، برخى مسئولان نيروى انتظامى همچنان معتقدند عملكرد پليس در كشف اين قتل ها مطلوب بوده اما عملكرد برخى رسانه ها در برخورد با اين پرونده نامناسب و غيرحرفه اى بوده است.
سردار على اصغر جعفرى رئيس پليس آگاهى كشور معتقد است: رسانه ها در اين زمينه مى توانستند بهتر عمل كنند و اينكه گفته مى شود پليس در اين زمينه اطلاع رسانى مناسبى نداشته، صحيح نيست. متهم اين پرونده قربانيان خود را از بين زنان خاص و در يك محدوده جغرافيايى محدود انتخاب مى كرد، بنابراين ايجاد ترس و وحشت در بين همه مردم آن هم در سراسر كشور صحيح نيست.
نكته ديگر طولانى شدن فرآيند كشف و دستگيرى متهم پرونده است كه مورد انتقاد قرار گرفت. بى ترديد پليس بيش از هر فردى مايل بود اين دستگيرى سريع تر انجام شود، اما سه موضوع «شخصيت و رفتار بزه ديدگان»، «تنوع و تعداد ارتباطات آنها با افراد مختلف و شرايط محيط ارتكاب جنايات» و «ويژگى متهم اين پرونده» در اين ميان مورد توجه پليس بود.
سردار جعفرى با اشاره به شرايط محيط ارتكاب جنايت مى گويد: محدوده اين جنايات جزو مناطقى است كه بافت بسيار آشفته اى دارد و كنترل اجتماعى آن نيز در حداقل هاى قابل تصور است. شرايط تربيتى مجرم نشان مى دهد او در يك محيط ناهنجار بزرگ شده، به صورت مكرر مرتكب جرم شده اما به نحو مؤثرى مجازات نشده است. بررسى خصوصيات قربانيان نيز نشان مى دهد اغلب آنها محصول آسيب هاى اجتماعى از جمله بى بندوبارى، بدپوششى و كج رفتارى بوده اند.
سكوت خبرى براى مجرم امنيت مى آورد
مجتبى سعيدنيا - آسيب شناس اجتماعى - نيز معتقد است: سكوت خبرى در اين دسته از پرونده ها باعث مى شود مجرم محيط ارتكاب جرم را براى خود امن ببيند و به جنايت هايش در منطقه ادامه دهد. حال آنكه نيروى انتظامى بايد توجه داشته باشد پيشگيرى از ارتكاب قتل هاى ديگر مجرمان خطرناك، از دستگيرى آنها مهمتر است. به گفته وى اطلاع رسانى زودهنگام از سوى پليس در اين پرونده سطح آگاهى مردم كرج بخصوص زنان را بالا مى برد و باعث مى شد آنها هنگام استفاده از خودروهاى مسافربر هوشيارتر شوند تا در دام قاتل گرفتار نشوند.
گزارش پرونده
۲۳ بهمن سال ۸۶ جسد زن جوانى ناشناس كه در پارچه اى گلدار قرار داشت، حوالى ورودى فاز ۴مهرشهر كرج كشف شد. پس از تحقيقات اوليه جسد به پزشكى قانونى منتقل شد. يك ماه پس از اين ماجرا جسد زنى ديگر كه به همين شيوه به قتل رسيده بود در حوالى خيابان منبع آب ساوجبلاغ كشف شد.
در حالى كه تحقيقات براى كشف راز اين جنايت ها بى نتيجه مانده بود ۲۹ فروردين جسد سومين زن در جاده قزل حصار كشف شد. با كشف سومين جسد مأموران پليس احتمال سريالى بودن قتل ها را مطرح كردند زيرا تمام قربانيان پس از خفگى، در ملحفه اى گلدار پيچيده و در مناطق مختلف كه زياد هم از يكديگر دور نبودند، رها شده بودند.كارآگاهان در حالى كه با ارتكاب قتل هاى سريالى روبه رو شده بودند تصميم گرفتند همچنان در سكوت خبرى و بدون اطلاع رسانى به تحقيقات خود ادامه دهند.
۲۴ ارديبهشت جسد چهارمين زن، كنار ديوارى در خيابان ظفر كمال شهر پيدا شد. قاتل خونسرد هيچ ردپايى در جنايت ها از خود باقى نگذاشته بود و پليس را با معماى پيچيده قتل زن ها در كرج روبه رو كرده بود.
هشتم خرداد قاتل سريالى پس از قتل پنجمين زن، جسد او را در حوالى فرودگاه پيام رها كرد.جسد ششمين زن ۲۷ خرداد در كمال شهر كرج كشف شد. رسانه ها كه تا اين زمان به درخواست پليس براى كشف راز جنايت ها و دستگيرى قاتل سكوت كرده بودند اطلاع رسانى در رابطه با اين پرونده را آغاز كردند. پليس براى دستگيرى عامل جنايت ها سكوت رسانه اى را بهترين راه مى دانست. اما خبرنگاران كه پيشگيرى از وقوع قتل هاى بعدى را مقدم بر دستگيرى مى ديدند با وجود تمام فشارها و محدوديت ها به اطلاع رسانى هاى خود ادامه دادند.
سرانجام ۱۹ تير ۸۷ عامل قتل هاى سريالى زنان در رامسر دستگير شد، درحالى كه شمار قتل ها بنا به اعتراف قاتل، به هشت نفر رسيده بود.