Iran Newspaper - گزارش

[على حسينى ]
اسباب بازى بعد از صنايع نظامى دومين تجارت سودآور جهانى است. اين موضوع مى تواند اهميت و جايگاه اسباب بازى و پيش از آن بازى را به عنوان يكى از اساسى ترين نيازها نشان دهد. روانشناسان، شخصيت انسان را در سه بعد عقل، بازى و بلوغ ارزيابى مى كنند. شخصيت عاقل، بخشى از وجود و بخشى از شخصيت هر انسان است كه با كنار هم گذاردن گزاره هاى منطقى، سهمى در رسيدن به نتيجه اى بى عيب و نقص دارد، شخصيت عاقل پيرامون وجود و درون خويش را واكاوى مى كند تا در هر حركتى، كمتر دچار تزلزل شود، اما شخصيت بالغ دوست دارد اين گزاره هاى منطقى و چالش هاى ذهنى را در اختيار ديگران قرار دهد. روانشناسان از شخصيت بالغ هر فرد به عنوان شخصيت مشاور نيز ياد مى كنند. مشاوران، عاقلانى هستند كه نتايج به دست آمده در گذر از پيچ وخم هاى ذهنى را به ديگران هديه مى دهند و دوست دارند به اطرافيان خويش كمك كنند.
اما شخصيت بازيگوش يا بخشى از وجود آدمى كه به سوى بازى گرايش دارد، اندكى متفاوت تر از دو شخصيت قبلى است. اين بخش از وجود در تحرك جسمى، ذهنى و عاطفى، گزاره هاى منطقى را جست وجو نمى كند، بلكه از آنها نيز مى گريزد.
چرخش مدام سه شخصيت
اين سه شخصيت در طول زندگى و حيات هر آدمى درپى هم بروز پيدا مى كنند، يعنى ابتدا بازى، سپس عقل و بعد بلوغ، اما در هر مقطعى از رشد انسان، به شكل لحظه اى باز حضور هر سه را مى توان رديابى كرد، اگرچه اندكى تغيير شكل داده باشند. به عنوان مثال كودكان عمدتاً در مقطع شخصيت بازيگوش هستند و صرفاً دوست دارند به بازى و تفريح بپردازند، اما اين نافى بروز شخصيت مشاور و عاقل در آنها نيست، به همان نسبت پيرمردان و پيرزنان نيز در لحظه هايى از حيات عاقل و بالغ خود، نسبت به بازى گرايش پيدا مى كنند، هرچند بازى سالخوردگان را مى توان در احساس نياز به قدم زدن در پارك، بازى با نوه ها، تماشاى تلويزيون، شب نشينى و ياد گذشته ها و.‎/‎/ بررسى كرد كه اين شكل از بازى، اندكى متفاوت از بازى كودكانه مى نمايد، اما ذات بازى يكى است و اصيل ترين شكل بروز آن همان چيزى است كه متعلق به كودكان است.
محققان و روانشناسان كودك در مورد نقش بازى در رشد شخصيت كودكان به موارد بسيارى اشاره كرده اند كه مجموعه آنها را در ۴ بخش مى توان دسته بندى كرد: تأثير بازى در رشد اجتماعى، نقش بازى در رشد عاطفى و رشد جسمى و رشد ذهنى كودكان. كودكان در بازى ياد مى گيرند كه ارتباط درستى با محيط بيرون و دنياى خارج از خانه برقرار كنند، قدرت خلاقه آنها پرورش مى يابد و حس همكارى و هميارى آنها رشد مى كند. آنها با رعايت اصول و مقررات آشنا مى شوند، خود را با بزرگسالان همسان مى كنند، با مفهوم سلسله مراتب آشنا و در رعايت آن مى كوشند، معناى رقابت، شكست و پيروزى را بخوبى تجربه مى كنند، حمايت از افراد ضعيف را مزمزه مى كنند و از انواع ترس ها، كمرويى ها و خجالت ها رها مى شوند. به گفته روانشناسان، بازى نياز به برترى جويى را ارضا مى كند، موجب ابراز احساسات، عواطف، ترس ها و ترديدها، مهر و محبت و خشم و كينه مى شود و هر يك از اين عواطف و احساسات به حالت توازن و تعادل شكل مى گيرد، بازى تمايل به جنگجويى را كم مى كند و برون نگرى را افزايش مى دهد. بازى موجب رشد هماهنگ دستگاه ها و اعضاى مختلف بدن مى شود، حواس كودك را تقويت مى كند و باعث مى شود كودكان به توانايى هاى فكرى، جسمى و عاطفى خودآگاهى پيدا كنند.
بازى قدرت يادگيرى زبان را تقويت مى كند، ضريب هوشى را افزايش مى دهد و موقعيت استفاده از قوه تخيل را فراهم مى آورد و در انتها اينكه در بروز شخصيت عاقل و بالغ، كودك نقش اساسى را بازى مى كند؛ اما اسباب بازى ها
اسباب بازى ها
يك كارشناس مى نويسد: «اين موضوع براى بسيارى از والدين ناراحت كننده است كه ببينند پس از صرف ساعت ها وقت براى انتخاب بى خطرترين، خوش رنگ ترين، سرگرم كننده ترين و آموزشى ترين اسباب بازى براى كودكشان، او كماكان با درپوش ماهيتابه مورد علاقه اش بازى مى كند! درسى كه بايد بگيريد اين است كه انتخاب «بهترين اسباب بازى» براى كودك، كارى تقريباً ناممكن است.»
كارشناسان و صاحب نظران مسايل آموزشى و روانشناسى كودك اعتقاد دارند در خريد و تهيه اسباب بازى ها بايد به چند نكته اساسى توجه داشت:
يك: اسباب بازى تا چه اندازه موجب بروز خلاقيت كودك است از اين ديد گرانى و ارزانى اسباب بازى به هيچ وجه نمى تواند معيار قرار گيرد، چه بسا اسباب بازى هاى گران قيمتى كه دقيقاً موجب افت خلاقيت مى شوند. حميد رضا ناصحى كارشناس مسائل آموزشى و تربيتى مى گويد: «اسباب بازى براى سنين كوچكتر بايد بتواند چند حس كودك را با هم تحريك كند مثلاً چيزى كه روى گهواره نصب شود و وقتى كه كودك به آن دست بزند نورهاى رنگى و صدا پخش كند كه همزمان هم لامسه و هم شنوايى و بينايى را تحريك مى كند و كودك ياد مى گيرد كه رابطه اى ميان اين سه وجود دارد» وى ادامه مى دهد: «اما به مرور كه كودك بزرگتر شد بايد بتواند با اسباب بازى خود چيزى بسازد و تغيير شكلى ايجاد كند.»
دو: اسباب بازى تا چه اندازه بهداشتى است هيچ نوع وسيله و اسباب بازى نبايد به طور كلى يا جزئى با روكش از جنس نيترات سلولز ساخته شود، به استثناى توپ پينگ پنگ. هيچ نوع اسباب بازى نبايد با رنگى كه داراى سرب يا تركيبات آن بوده، رنگ آميزى شود. در موارد استثنايى حداكثر نسبت وزنى عنصر سرب pb در تركيبات رنگى آن از پنج در هزار نبايد تجاوز كند. هيچ نوع اسباب بازى نبايد با رنگى كه داراى آرسنيك يا تركيبات آن باشد رنگ آميزى شود، مگر در موارد استثنايى كه دراين صورت حداكثر نسبت وزنى عنصر آرسنيك در تركيبات رنگى آن از ۰‎/۲۵ در هزار نبايد تجاوز كند.هيچ نوع اسباب بازى نبايد داراى تركيبات حل شدنى عناصر آنتيموان باريم،كادميوم و كروم باشد مگر اينكه حداكثر نسبت وزنى عناصر فوق از ۰‎/۲۵در هزار تجاوز نكند.
منظور از كلمه رنگ، لاك، اكليل، ورنى و ساير مواد مشابه است. اين ها مواردى است كه كميسيون وسايل ايمنى كودكان زير نظر كميته ملى استاندارد پوشاك مؤسسه استاندارد و تحقيقات صنعتى به عنوان استانداردهاى بهداشت اسباب بازى ها آورده است. اما واقعاً تشخيص چنين مواردى براى والدين آسان است كارشناسان پيشنهاد مى كنند والدين از خريد اسباب بازى هاى خوش بو با پلاستيك هاى نرم خود دارى كنند.
سه: اسباب بازى ها تا چه اندازه ايمن هستند عروسك هاى شوك دهنده، وسايل نوك تيز نظير عصا يا دارت، وسايل كوچك قابل بلعيدن، تفنگ هاى ساچمه اى و خطراتى مثل پرت كردن، شكستن و بريدن كه نتيجه غيرايمن بودن برخى اسباب بازى هاست بايد از ليست خريد شما كنار گذاشته شود. همچنين اسباب بازى هايى كه داراى مايع هستند، منبع فشرده ميكروبى محسوب مى شوند كه در صورت شكسته شدن كودك را با خطر جدى مواجه خواهند كرد تا جايى كه يكى از كارشناسان آزمايشگاه ايمنى كودك مى گويد: «زمانى كه در كشورهايى مثل چين بيمارى هايى مثل سارس يا آنفلوآنزاى مرغى داشت خيلى از كشورها از ورود چنين اسباب بازى هايى جلوگيرى مى كردند چون احتمال مى رفت مايع درون آنها حاوى ميكروب باشد.»
آمارها و اسباب بازى ها
۶ ميليون كودك و نوجوان در كشور وجود دارد كه ۵۰ شركت اسباب بازى در تلاشند محصولات خود را به آنها عرضه كنند اما از قرار معلوم ۹۸ درصد بازار با اجناس چينى اشباع شده است كه نه سنخيتى با فرهنگ كودكان و نوجوانان ما دارند و نه از ايمنى و بهداشت بالايى برخوردارند. سال گذشته ۱۵۰ هزار كودك در جهان در اثر بازى با اسباب بازى هاى خطرناك آسيب ديده اند. در اين ميان پر بى راه هم نگفته ايم اگر اسباب بازى هاى غير استاندارد چينى را متهم رديف اول بدانيم، لااقل اعتراض بسيارى از كشورها نشان دهنده اين مسئله است.