محمد ابراهيمى
يكصد سال است تار و پود اقتصاد، سياست و حتى فرهنگ ايران با نام نفت گره خورده است. مرورى بر تحولات يك قرن اخير نشان مى دهد ، نفت بازيگر اول عرصه هاى سياسى و اقتصادى بوده است. آن زمان كه استعمار پير براى اداره جنگ هاى جهانى به مشكل انرژى برخورد به نفت ايران روى آورد و در دوره اى كه سياستمداران خودباخته داخلى در فكر استمرار تاج و تخت خود بودند چاره اى نداشتند جز آن كه از كيسه درآمدهاى نفتى خرج كنند. در عرصه اقتصاد نيز تا زمانى كه قيمت نفت كمتر از يك دلار در هر بشكه بود، برنامه ريزان اقتصادى ايران راه نجات را در صنعت و كشاورزى جست و جو مى كردند، ولى آن گاه كه شوك اول نفتى به اقتصاد جهان وارد شد و قيمت ها تا سطح ۱۲ دلار افزايش يافت، صنعت و كشاورزى مملكت به دست فراموشى سپرده شد و آنچه باقى ماند، چيزى نبود جز نابودى اقتصاد ملى و اين پديده در دوره شوك دوم نفتى كه قيمت ها تا سطح ۴۰ دلار نيز افزايش يافت، با شتاب بيشترى ادامه پيدا كرد.
اما در همين دوره كه كشورهاى نفت خيز در خيال خام خود به دنبال توسعه با دلارهاى نفتى بودند، كشورهاى بدون نفت و درآمدهاى سرشار نفتى مسير توسعه يافتگى را با سرعت بيشترى طى كردند.
به اين ترتيب مى توان اين سؤال را مطرح كرد كه «راز توسعه يافتگى» چيست چرا با دلارهاى نفتى نمى توان صنعتى شد و بالاخره اگر قرار است ريل اقتصاد را عوض كنيم، مسير آن كدام است.
جواب آن را تنها در يك كلام مى توان جست و جو كرد و آن اين كه راز توسعه در دانش نهفته است و اين نكته اى است كه مقام معظم رهبرى در سخنان ديروز خود در جمع نخبگان كشور به آن اشاره كردند، زمانى كه فرمودند: روزى كه كسب درآمد از دانش جايگزين نفت شود، روز خوب ملت است.
اقتصاد امروز دنيا، اقتصاد دانش بنيان است و دانش منشأ ثروت است. براى اثبات اين ادعا كافى است به اجزاى درآمدى كشورهاى صنعتى نگاه كنيم. اگر زمانى كارخانه هاى عظيم فولادسازى و يا حتى خودروسازى منشأ ثروت بود، اكنون كشورهاى توسعه يافته علاقه چندانى به اين موضوع ندارند، چرا كه فناورى هاى نوين از چنان قدرتى برخوردار است كه با يك نوآورى مى توان چند برابر درآمد يك كشور نفت خيز به ثروت رسيد. در پايان بايد اشاره كرد ، كل درآمد نفتى ايران در سال جارى حدود ۷۵ ميليارد دلار خواهد بود و اين درحالى است كه درآمد شركت هايى كه در عرصه فناورى هاى نوين از جمله فناورى اطلاعات فعاليت مى كنند، بسياربيش از اين ميزان است.

دكتر عليرضا ذاكر اصفهانى
فرمايشات صريح و بى پرده مقام معظم رهبرى در جريان ديدار اعضاى محترم هيأت دولت حائز نكات ظريف و مهمى بود كه به فضاى شور و شعف حاميان دولت نهم و انفعال مخالفين دولت منجر شد. گرچه روى سخنان ايشان به مديران اجرايى دولت نهم بود و معظم له احساس كرده بودند بايد از رويكردهاى اعتقادى، دينى و مردمى دولت و كارآمدى آن مجدداً حمايت نمايند و اين خود براى دولتى كه از سوى دشمنان داخلى و خارجى سخت مورد چالش است ارزشمند مى باشد، على رغم آن تصور مى شود بايد از زاويه اى ديگر به اين سخنان نگريست و آن دغدغه رهبرى نسبت به نفوذ و رسوخ جريان سكولار به بدنه اجرايى كشور در دوره هاى گذشته است. جريانى كه نسبتى با آرمان ها و ارزش هاى اين انقلاب و نظام ندارد. از طرفى نيز اظهار رضايت ايشان از رويكرد ضد سكولاريستى دولت نهم به عنوان مصداق دولت ايده آل اسلامى حايز اهميت است.
اين فرمايشات بيش از هرچيز به آسيب شناسى انقلاب بويژه در عرصه مديريت اجرايى كشور دلالت دارد كه خط مشى آتى مديريت كشور را در مقابل ديدگان نخبگان سياسى و بدنه اجتماعى قرار مى دهد.
با اين تفاصيل به نظر مى رسد توجه و امعان نظر به تبارشناسى سكولاريسم اجرايى در مقطعى از تاريخ انقلاب اسلامى به همراه چرايى و فرآيند آن ضرورت داشته باشد و از همه مهم تر لازم است وضعيت كنونى اين جريان و نسبت آن با نهادهاى اجرايى نظام پا به پاى نسبت سنجى سكولاريسم فكرى با مبانى ارزشى نظام اسلامى موشكافى شود. پرداختن به مباحث نظرى و نرم افزارى مديريت اجرايى كشور و تقابل دو نحوه مديريت علوى و سكولار متضمن اعتلاى دولت دينى و تأمين منافع ملى در آينده خواهد بود.
*مشاور رئيس جمهور و رئيس مركز بررسى هاى استراتژيك

گروه سياسى ـ حضرت آ يت الله خامنه اى رهبر معظم انقلاب اسلامى روز گذشته در ديدار بيش از يكهزار نفر از نخبگان جوان دانشگاهى، علم را يك ارزش و وسيله اى براى رسيدن به اقتدار و ثروت ملى دانستند و تأكيد كردند: امروز بايد يكى از گفتمان هاى پايه اى كشور، گفتمان پيشرفت علم و فناورى باشد.
ايشان با اشاره به عقب ماندگى تاريخى ۱۵۰ ساله كشور در خصوص علم و فناورى افزودند: با وجود اين عقب ماندگى، ملت ايران از استعدادهاى فراوان و هوش بالاى انسانى برخوردار است و مى تواند با استفاده از اين امكان ارزشمند، كارهاى بزرگى را براى جبران عقب ماندگى خود انجام دهد.
رهبر حكيم انقلاب اسلامى با يادآورى حركت علمى و نهضت توليد علم در دوازده سال اخير در كشور خاطر نشان كردند: در اين مدت پيشرفت هاى زياد و شگرفى به دست آمده است اما به هيچ وجه نبايد به اين حد قانع بود. حضرت آيت الله خامنه اى با تأكيد بر اين كه همه اين پيشرفت ها با اتكا به استعدادهاى داخلى و بدون كمك خارجى به دست آمده است، افزودند: جوان هاى با هوش و زيرك ايرانى، مظلومانه و تنها ولى با اعتماد به نفس ملى توانستند نهال علم را در كشور رشد دهند و آن را به ثمر برسانند.
ايشان لازمه پيشرفت علمى و جبران عقب ماندگى ها را داشتن ثروت دانستند و خاطرنشان كردند: بايد به مرحله اى از توانايى برسيم كه بتوانيم با استفاده از علم توليد ثروت بكنيم و از همان ثروت نيز براى پيشرفت علم بهره بگيريم. رهبر معظم انقلاب اسلامى با تأكيد بر اين كه كشور بايد به مرحله اى برسد كه علم و ثروت هم افزايى پى در پى داشته باشند، افزودند: آن روزى كه ما بتوانيم درآمد كشور را از راه دانش به دست آوريم و در چاه هاى نفت را پلمب كنيم، آن روز روز خوبى براى ملت ايران خواهد بود.
حضرت آيت الله خامنه اى با تأكيد بر اين كه در حركت و پيشرفت علمى بايد جهت گيرى ها معنوى و الهى باشد، خاطرنشان كردند: متأسفانه كشورهاى غربى ضمن انحصارطلبى علمى، از علم سوءاستفاده كرده و آن را در جهت مخالف با منافع بشريت و ارزش هاى انسانى به كار گرفته اند.معظم له در بخش ديگرى از سخنان خود با اظهار رضايت از فعاليت خوب بنياد نخبگان و معاونت علمى و فناورى رياست جمهورى، لزوم رفع برخى ناهماهنگى ها ميان بخش هاى مرتبط با علم و فناورى را خاطرنشان كردند. رهبر معظم انقلاب اسلامى با تأكيد بر لزوم بزرگداشت و تكريم نخبگان علمى، مسئوليت اصلى در اين زمينه و همچنين معرفى نخبگان علمى به مردم را متوجه رسانه ها بويژه رسانه ملى دانستند و افزودند: در صدا و سيما بايد اهتمام بيشترى به نخبگان علمى شود.
حضرت آيت الله خامنه اى افزودند: من طرفدار ورزش قهرمانى و نخبه پرورى در باب ورزش قهرمانى و علاقه مند به قهرمانان ملى هستم اما نبايد توجه به نخبگان علمى در رسانه ملى كمتر از نخبگان ورزشى و همچنين چهره هاى هنرى باشد.
ايشان با تأكيد بر اصلاح اين رويه، خدمت به كشور از راه علم را يك افتخار دانستند و خاطرنشان كردند: اگر كسب دانش با نيت خدمت به كشور و سربلندى ملت باشد، قطعاً عبادت و يكى از حسنات خواهد بود.
در ابتداى اين ديدار آقايان:
كسرى احمدى كمال آباد دارنده مدال طلاى المپياد جهانى رياضى سال ،۸۷ ايمان مهيائه دارنده طلاى المپياد كشورى فيزيك در سال ،۸۷ حامد تركش اصفهانى دارنده تنديس زرين فن آفرينى از جشنواره شيخ بهايى، سجاد فولادى قلعه رتبه اول آزمون سراسرى رياضى سال ،۸۷ اميرمهدى احمدى نژاد دارنده مدال طلاى المپياد كامپيوتر سال ،۸۷ سيدمصطفى عماد وكيلى دانش آموخته رتبه اول رشته خاكشناسى، محمدرضا حسنى آهنگر دارنده رتبه برگزيده جشنواره بين المللى خوارزمى، شايان دشميز دارنده مدال نقره المپياد رياضى سال ،۸۷ بهزاد دهقان نژاد نماينده انجمن مخترعان، و خانم ها زهرا ساكيانى رتبه اول آزمون سراسرى علوم انسانى سال ،۸۷ رضوان زنديه رتبه سوم المپياد دانشجويى اقتصاد، طيبه موسوى دانش آموخته رتبه اول دكتراى نانو مواد، فاطمه رهبرى زاده رتبه برگزيده جشنواره رازى و گلچين صنعتى رتبه دوم جشنواره بين المللى خوارزمى مطالبى را در باره مسائل علمى، آموزشى و تحقيقاتى بيان كردند.
محورهاى اصلى مطالبى كه نخبگان جوان بيان كردند عبارتند از:
- لزوم كشف و شناسايى استعدادهاى جوان و حمايت از آنان - تقويت بيش از پيش روحيه خودباورى و اعتماد به نفس ملى در ميان نسل جوان - بازنگرى در معيارهاى انتخاب نخبگان- حمايت از فعاليت هاى علمى در فناورى هاى نوين همچون نانو - استفاده از نخبگان جوان در ترسيم نقشه علمى كشور - در اختيار قرار دادن امكانات علمى براى افراد مستعد در مناطق محروم - پشتيبانى عملى از نخبگان و پرهيز از حمايت هاى شعارى - جهت دهى فعاليت هاى پژوهشكده ها و مقالات علمى به منظور بهره بردارى م ناسب - ايجاد زمينه مناسب براى جوانان نخبه در مراكز علمى و سازمان ها - استفاده از ظرفيت حضور جوانان در المپيادهاى جهانى براى معرفى فرهنگ و توانمندى هاى ايران - اهتمام ويژه به پارك هاى فناورى - تغيير سيستم آموزش از حفظ محورى به كارهاى جمعى علمى و پژوهشى - فراهم كردن فرصت بازديدهاى علمى جوانان نخبه و آشنايى آنان با توانمندى هاى كشور - توجه عميق تر به قرآن كريم و استفاده عملى از توصيه ها و دستورات قرآن - نياز به راهبرد جديد براى راه هاى ميان بر رسيدن به علوم پيشرفته - عمل مسئولان به وعده هاى داده شده به نخبگان و محققان جوان - برخورد عادلانه در تصويب طرح هاى علمى و اعطاى تسهيلات - در اختيار قرار دادن فرصت هاى مطالعاتى به اساتيد و پژوهشگران جوان - برخورد علمى و غير تبليغى رسانه ها با دستاوردهاى علمى - ساماندهى برخى قوانين دست و پاگير بنياد ملى نخبگان و حمايت بيش از پيش از مخترعان جوان.
همچنين در اين ديدار واعظ زاده معاون علمى و فناورى رئيس جمهور و رئيس بنياد ملى نخبگان در گزارشى اعلام كرد: فناورى هاى راهبردى كشور مشخص و براى توسعه و تقويت آن برنامه ريزى شده است.
در پايان اين ديدار نخبگان جوان دانشگاهى نماز ظهر و عصر را به امامت حضرت آيت الله خامنه اى اقامه كردند.

گروه سياسى- مشاور ارشد رئيس جمهورى با تأكيد بر اين كه اعمال تحريم عليه ايران باعث شده است بتوانيم بسيارى از استعدادهاى خود را پرورش داده و در شأن مردم ايران حركت كنيم، گفت: دولت در عرصه سياست خارجى توانسته نماينده شايسته اى براى مردم باشد.
سيد مجتبى ثمره هاشمى در برنامه كنكاش شبكه جهانى جام جم، افزود: در همين تحريم ها ايران توانست موشك ماهواره بر «اميد» را پرتاب كند و در آينده نزديك موشك حامل ماهواره را براى قراردادن ماهواره در مدار زمين پرتاب مى كند. ثمره هاشمى در ادامه به تعاملات وسيع جمهورى اسلامى ايران با جهان خارج اشاره كرد و گفت: تعاملات خارجى و مبادلات تجارى ايران با كشورهاى مختلف دنيا به حدى است كه كاهش تعامل با غرب تأثيرى بر كشورمان ندارد.
وى تصريح كرد: حتى اين غربى ها هستند كه به روابط با ايران نياز دارند. آنها چه بخواهند و چه نخواهند، نمى توانند جمهورى اسلامى ايران را در تعاملات جهانى و منطقه اى ناديده بگيرند.

هفته دولت فرصت مغتنمى براى مرور و كنكاش در عملكرد دولت نهم محسوب مى شود كه در اين ميان بررسى موضوع سياست خارجى از اهميت بالايى برخوردار است. سياست خارجى جمهورى اسلامى در سه دهه گذشته داراى نقشه راهى برخاسته از اصول و آرمان هاى بنيادين انقلاب اسلامى بوده است. اما در اين مسير بنا به اذعان نظريه پردازان روابط بين الملل زمانى در جاده آرمانگرايى محض پيش رفته است و زمانى با توجه به نوع حركت آن در قالب آرمانگراى واقع گرا دسته بندى شده است. البته در هر يك از اين فرازها مؤلفه هايى همچون عزت، حكمت و مصلحت چراغ راهنماى سياست خارجى بوده و در مقاطعى اعتمادسازى و تنش زدايى نيز به كمك اين مؤلفه ها آمده اند اما در دولت نهم سياست خارجى ايران ضمن احترام به مؤلفه هاى بالا و افزايش دُز آرمانگرايى بويژه در پى تأكيد دكتر احمدى نژاد رئيس جمهورى مبنى بر عدالت گسترى و ضرورت عادلانه شدن نظام بين الملل در جهتى حركت كرده است كه متناسب با اين حركت از سياست خارجى دولت نهم با عناوينى همچون ديپلماسى فعال و حتى تهاجمى نيز ياد شده است. خاستگاه چنين تعابيرى از سياست خارجى دولت نهم به استقامت و ايستادگى آن در برابر زياده طلبى هاى برخى قدرت هاى بزرگ بازمى گردد كه نمود بارز آن را در بحث هسته اى ، ملت بزرگ ايران و افكار عمومى منطقه و جهان شاهد بوده و هستند. ايران اسلامى در سه سال گذشته نه تنها از تهديد ارجاع پرونده هسته اى ايران به شوراى امنيت هراسى به خود راه نداد كه با در پيش گرفتن سياست پايدارى و در عين حال استمرار تعامل با جامعه جهانى كوشيد به جهانيان بويژه ملل در حال توسعه توجه دهد آنچه كه ايران هزينه آن را مى پردازد نه پرخاشگرى كه ايستادگى در برابر فشارهاى سياسى و غيرمنطقى قدرت هايى است كه همچنان براساس راهبرد سياست مبتنى بر قدرت انديشيده درصددند ملت تاريخى ايران را از حقوق خود محروم سازند. بدين ترتيب سياست خارجى ايران در دولت نهم واجد اين مختصات بوده است.
الف: ايستادگى در برابر زياده خواهى ها
ب: استمرار مذاكره و تعامل با سازمان هاى بين المللى و اعضاى اين سازمان ها
ج: توجه دادن افكار عمومى دولت ها و ملت ها به حقانيت مواضع ايران
د: پيشدستى در عرصه ديپلماسى نظير ارائه بسته پيشنهادى و ابتكار مداليته
و بالاخره بى اثر گذاشتن قطعنامه هاى تحريم شوراى امنيت از طريق افزايش تعامل با كشورهاى جنوب و كشورهايى نظير روسيه و چين. بدين ترتيب با وجود هياهوى امريكا مبنى بر در انزوا و تحريم قرار گرفتن ايران در عمل ملاحظه مى شود كه حتى دولت بوش نيز سعى مى كند خود را با وضع موجود تطبيق دهد، چنانكه واشنگتن از يك سو براى پرهيز از آبروريزى بيشتر در برابر ايستادگى ايران اسلامى ترجيح مى دهد با انتشار گزارش ۱۶ نهاد اطلاعاتى و امنيتى خود در پائيز سال ۸۶ بستر لازم براى زيستن با ايران هسته اى صلح آميز را فراهم سازد و از سوى ديگر با اعزام نفر سوم وزارتخانه خود به مذاكرات ژنو در اواخر تيرماه سال جارى عملاً از پيش شرط خودساخته عدول مى كند.
اين شاخص ها مبين آن است كه در سايه ديپلماسى فعال دولت نهم كه با ديپلماسى عمومى و رسانه اى آن در پى مصاحبه هاى رئيس جمهور با رسانه هاى خارجى و حضور پياپى ايشان در نشست هاى سالانه مجمع عمومى سازمان ملل متحد و آگاهى بخشى به جامعه جهانى درباره مواضع ايران اسلامى توأمان شده است، اكنون جمهورى اسلامى ايران در جايگاهى قرار دارد كه در سطح منطقه به اعتراف امريكا و دول اروپايى درهر معادله اى نقش و جايگاه ايران را بايستى در نظر داشت و اين يعنى نقش ايران در معادلات خاورميانه غير قابل انكار است و بدين ترتيب ايران ابرقدرت منطقه اى است و در سطح جهان نيز ايران به الگويى براى كشورهاى در حال توسعه بويژه غير متعهدها بدل شده است.

توضيح : به منظور برقرارى تعامل بيشتر با مخاطبان و دريافت ديدگاههاى مختلف در باره مسائل مهم روز در حوزه هاى سياسى ، اجتماعى ، اقتصادى ، فرهنگى و-از امروز با ستون نظرسنجى در خدمت خوانندگان عزيز هستيم. نظر خود را از طريق شماره ارتباطى ارائه شده، به روزنامه اعلام كنيد.
به نظر شما اعلام كانديداتورى حجت الاسلام مهدى كروبى درمقطع كنونى نشان دهنده چيست
۱- نهادينه شدن اختلاف و بى اعتمادى بين گروه هاى دوم خردادى
۲- اطمينان يافتن كروبى از عدم حضور خاتمى در انتخابات
۳- به بن بست رسيدن رايزنى ها براى اجماع در جريان دوم خرداد
۴- پيش دستى كروبى براى به حاشيه راندن حزب مشاركت و سازمان مجاهدين
عدد گزينه مورد نظرخود را به شماره ۳۰۰۰۱۸۷۷ پيامك كنيد