Iran Newspaper - خانواده

[سميه صيادى فر]
۷۲ سال دارد. او يكى از قديمى ترين متخصصان مغز و اعصاب است.
دكتر امرجى ۴۱ سال است كه مشغول طبابت است، او در سايه تلاش و كوشش پس از گذراندن دوره تخصصى در فرانسه به وطن بازگشت، تا بتواند آنچه را كه از علم و دانش و تخصص در كوله بارش اندوخته است، به هموطنانش تقديم كند. پاى حرف هاى او كه سال ها يكى از محافظان جان هاى خسته است نشسته ايم.

*** در چه سالى و در كدام دانشگاه فارغ التحصيل رشته پزشكى شديد
سال ۱۳۴۶ بود كه از دانشگاه پزشكى تهران فارغ التحصيل رشته پزشكى عمومى شدم.
*** تخصص تان را در ايران گرفتيد
نه، سال ۱۳۴۷ متوجه شدم در تعدادى از رشته ها از جمله رشته پزشكى براى فرانسه بورسيه گذاشته اند. به علت تسلطى كه روى زبان فرانسه داشتم، دوست داشتم كه تخصصم را خارج از كشور بگيرم. براى همين بود كه در آزمون مربوطه شركت كردم و پذيرفته هم شدم.
*** در آن زمان تخصص مغز و اعصاب در ايران داشتيم
در آن زمان اعصاب و روان با هم بود كه اصطلاحاً به آن «نوروسايكواترى» مى گفتند. در سال ۱۹۶۸ ميلادى (۱۳۴۷) وقتى من براى تحصيل به فرانسه رفتم، در آن كشور انقلاب فرهنگى روى داد و به علت همين تغييرات بود كه تخصص مغز و اعصاب از روانپزشكى جدا شد.
*** چقدر بين اين دو تخصص وابستگى وجود دارد
مثل دو همسايه ديوار به ديوار هستند. متخصصان روانپزشكى يك سال يك سرى از واحدهاى مغز و اعصاب را مى گذرانند و متخصصان مغز و اعصاب هم يك سال از واحدها و مسائل مربوط و تنگاتنگ با روانپزشكى را بايد بگذرانند و با مشكلات و مسائل بزرگ آشنا شوند.
*** اين رشته از چه سالى در ايران شكل گرفت و مستقل شد
يكى، دو سال بعد در ايران هم اين دو رشته تفكيك و از هم مستقل شدند. زيرا اكثر اساتيد ما در دانشگاه تهران كه دانشگاه مادر محسوب مى شد تحصيل كرده و ادامه تحصيل و تخصص شان را از فرانسه گرفته بودند. به همين علت الگوى ما در زمينه علمى هم از آنجا اقتباس مى شد.
*** مشكلات دانشجويان در آن زمان با مشكلات دانشجويان در حال حاضر چه تفاوت هايى دارد
الآن دانشجو با گرانى كتاب مواجه است، ولى انواع منابع را در اختيار دارد. هر سال مى تواند از طريق نمايشگاه كتاب به آخرين منابع و كتب دست پيدا كند. الآن در مورد هر كلمه اى كتابى نوشته شده است. زمان ما كتاب كم و گران بود و ما از اساتيد و گفته هايشان اطلاعات مى گرفتيم و براى افزايش اطلاعات خيلى جست وجو مى كرديم.
*** از سال هاى اول كه به ايران برگشتيد و بيماران را ويزيت مى كرديد، بگوييد.
من سال ۱۳۵۲ به ايران برگشتم. چون از بورسيه ارتش بودم، ستاد مشترك مشخص كرد كه بايد در بيمارستان ۵۰۱ شروع به كار كنم. در اين بيمارستان كه منحصراً به نظاميان تعلق داشت درجه داران، سربازان و كارمندان به ما مراجعه مى كردند. يادم هست يك روز سرباز جوانى را كه سندروم «گلين باره» داشت ويزيت كردم. در اين بيمارى فرد از پا فلج شده و كم كم اين حالت به طرف دست ها، شكم و سينه مى رود و دستگاه تنفسى را از كار مى اندازد. در كنار معالجه بايد به بيمار با ماشين تنفسى كمك كرد.
يادم هست وقتى او را نجات دادم، تا چند سال بعد هر چند وقت يك بار مى آمد و تشكر مى كرد.
*** از خاطرات آن سال ها بگوييد. بيشتر تلخ هستند يا شيرين
خاطرات شيرين، شيرين مثل عسل نداشتم. هر مريضى كه با وضع بحرانى مراجعه مى كرد و درمان و معالجه مى شد. به گونه اى عميق احساس شادى و موفقيت مى كرديم.
*** در اين سال ها آيا در روز پزشك شده يك بيمار براى تبريك و قدردانى به شما مراجعه كند
شايد نه، عده اى از بيمار هايى كه در اوايل شهريور ماه مراجعه مى كنند، معمولاً تا يك هفته بعد تبريك مى گويند.
*** سخت ترين بيمارى اعصاب كه عده بيشترى با آن دست به گريبان هستند
در اعصاب سخت ترين مرضى كه گريبانگير جوانان است و معالجه اش هم هزينه زيادى دارد «ام.اس» است كه به بركت حمايت دولت پس از اثبات بيمارى از سوى انجمن «ام اس» و بيمه تسهيلاتى به بيماران داده مى شود و آمپول هاى چندصد هزار تومانى به قيمت ۵۰ هزار تومان براى بيمار و خانواده اش تمام مى شود.
بيمارى فراگيرتر انواع سردردهاست. بطور كلى ۳۰ نوع سردرد داريم و عوامل مهم استرس، افسردگى، بيمارى هاى عروقى، تومورهاى مغزى، سكته و خونريزى مغزى و انسداد رگ هاى مغز و ميگرن در ايجاد اين سردردها مؤثر است.
*** كم سن ترين و مسن ترين بيمارانى كه داشته ايد
كم سن ترين بيمارى كه داشته ام ۱۰روزه بوده كه به خاطر تشنج مراجعه كرده بود و مسن ترين بيمار من ۹۹ سال داشت و از سقز آمده بود. بيمارى اش سكته مغزى و انسداد رگ هاى كوچك مغز بود.
*** كدام بيمارى بين خانم ها شايع تر است
در تومورها و گرفتگى رگ ها كه در سنين بالاى ۶۰ سال بين زن و مرد مساوى است ولى «ام.اس» و ميگرن بين زنان شايع تر است.
*** چرا
هنوز دليل قانع كننده اى براى آن ارائه نشده است.
*** چقدر به تأثير داروهاى گياهى در درمان بيمارى هاى اعصاب اعتقاد داريد
اگر درست مصرف شوند، مؤثر هستند، ولى تأثيرشان به خوبى داروهاى شيميايى نيست چون داروهاى شيميايى با فرمول مشخص توليد شده و ما در اكثر موارد مى توانيم به بيمار، زمان بهبودى اش را اعلام كنيم. در داروهاى گياهى اينگونه نيست چون تركيبات مختلفى را شامل مى شود.
*** بروز بيمارى هاى مغز و اعصاب در ايران روند رو به رشدى دارد
بله، چون سن متوسط در حال زياد شدن است و به اين علت بيمارى هاى آلزايمر، گرفتگى رگ هاى مغز، سكته و تومور كه در سنين بالا بروز مى كند، بيشتر است.
*** وقتى تشخيص بيمارى سخت شد، چه مى كنيد
عده اى از همكاران را مى شناسيم كه به صورت تخصصى روى رگ هاى مغز، تومور و.‎/‎/ كار كرده اند. در اين موارد بيمار را بدون هيچ تعصبى به آنها معرفى مى كنم و از بيمار مى خواهم پس از رسيدن به نتيجه تماس بگيرد. اين را هم به لحاظ علمى است كه دنبال مى كنم.
*** در مغز و اعصاب در مقايسه با كشورهاى ديگر كجا قرار داريم
به روز هستيم و به نظر من جزو ۱۰ كشور اول دنيا قرار داريم.
*** اگر قرار بود به سال هاى جوانى بازگرديد، چه تخصصى را انتخاب مى كرديد
در جوانى دوست داشتم متخصص داخلى شوم، مدتى تحت تأثير دكتر مژدهى كه استاد برجسته اى بودند به تخصص عفونى علاقه مند شده بودم ولى الان كه فكر مى كنم، مى بينم مغز و اعصاب هم رشته خيلى خوبى است.
*** چه پيامى براى سلامت بيشتر مردم در اين زمينه داريد
مقدارى از اين مسئله به جامعه، بخشى به دولت و بخشى هم به سياست هاى جهانى برمى گردد. مردم بايد از استرس شان كم كنند و براى هر موضوع كوچكى دچار مشكل نشوند. از كاه، كوه نسازند كه با اين كار تنها به بدنشان آسيب مى رسانند. از لحاظ غذايى هم بايد مصرف چربى ها و نمك را محدود كنند. پرهيز از مواد مخدر و سيگار را جدى بگيرند و پس از مصرف داروهايى كه پزشك تجويز كرده است، نصيحت هاى پزشك را آويزه گوش خود كنند.