ركوردزنى هاى شركت ارتباطات سيار در افزايش تعداد
مشتركان شبكه همراه اول بالاخره با واگذارى سهام
مجموعه شركت هاى مخابراتى در بورس به پايان رسيد.

[دكتر على سعيدى‎/ سرپرست مديريت پژوهش توسعه و مطالعات اسلامى]

صندوق هاى سرمايه گذارى مشترك نهادهايى هستند كه با فروش پيوسته سهام يا واحدهاى سرمايه گذارى خود به عامه مردم، وجوهى را تحصيل و آنها را در تركيب متنوعى از اوراق بهادار شامل سهام، اوراق قرضه، ابزارهاى كوتاه مدت بازار پول و دارايى هاى ديگر سرمايه گذارى مى كنند. تركيب دارايى هاى صندوق مشترك به عنوان پرتفوى يا سبد صندوق شناخته مى شود و خريداران سهام يا واحدهاى سرمايه گذارى صندوق ها، به نسبت سهم خود، بخشى از مالكيت سبد اوراق بهادار صندوق را به دست مى آورند و هر سهم يا واحد سرمايه گذارى صندوق بيانگر درصد معينى از مالكيت دارايى هاى صندوق و درآمد حاصل از آن دارايى ها مى باشد. نكته ممتاز اين صندوق ها اين است كه سرمايه گذاران در اين صندوق در پايان هر روز معاملاتى مى توانند به مدير صندوق مراجعه و سرمايه گذارى خود را بر اساس قيمت روز به نقد تبديل كنند. بنابراين نه در صف فروش متوقف خواهند شد ونه درگير توقف نماد معاملاتى خواهند شد. ويژگى ممتاز ديگر حتى در مقابل شركت هاى سرمايه گذارى اين است كه سرمايه گذارى دقيقاً بر اساس ارزش روز دارايى ها و بسيار شفاف نقد مى شود، در حالى كه بسيار اتفاق مى افتد سهام شركت سرمايه گذارى به قيمت كمتر از قيمت روز پرتفوى دارايى هاى شركت سرمايه گذارى به فروش برسد.
بر اساس قانون بازار اوراق بهادار جمهورى اسلامى ايران (ماده ۱ بند ۲۰)، صندوق سرمايه گذارى به شرح زير تعريف شده است:
«نهادى مالى است كه فعاليت اصلى آن سرمايه گذارى در اوراق بهادار مى باشد و مالكان آن به نسبت سرمايه گذارى خود، در سود و زيان صندوق شريك اند».
جايگاه و نقش صندوق ها در بازارهاى مالى جهان
صندوق هاى سرمايه گذارى مشترك از جمله نهادهاى مالى بازار سرمايه به شمار مى آيند كه در سال هاى اخير به جايگاه ويژه اى در اين بازار دست يافته اند. رشد روزافزون اين صندوق ها در كشورهاى توسعه يافته و در حال توسعه نمايانگر اقبال عمومى به آنها در عرصه اقتصاد ملى است.
براى مثال، يك بررسى مقايسه اى حاكى از اين است كه به لحاظ تعداد اشخاص حقيقى مشاركت كننده در صندوق هاى مشترك، در سال ۱۹۸۰ از هر ۱۶ خانوار امريكايى، يك خانوار مالك واحد سرمايه گذارى بوده، در حالى كه در سال ۲۰۰۶ از هر ۳ خانوار، يك مورد و در مجموع نزديك به ۹۶ ميليون نفر در ۵۵ ميليون خانوار امريكايى، مالك واحدهاى سرمايه گذارى صندوق هاى مشترك بوده اند و در واقع، امروزه از هر سه نفر شهروند امريكايى يك نفر دارنده واحد سرمايه گذارى صندوق هاى مشترك است.
در حال حاضر، واحدهاى سرمايه گذارى صندوق هاى مشترك نزديك به ۴۷ درصد دارايى مالى خانوار هاى امريكايى را تشكيل مى دهند و با افزايش درآمد خانوار، درصد سرمايه گذارى در صندوق ها افزايش مى يابد.
تعداد اين صندوق ها در سطح جهان تا پايان سال ۲۰۰۷ از ۶۲ هزار مورد و ارزش دارايى هاى تحت مديريت آنها از ۲۴هزار ميليارد دلار فراتر رفته است.
در ايران نيز در مدت كوتاهى كه از تأسيس و فعاليت اين صندوق ها مى گذرد شاهد استقبال قابل توجهى از سوى سرمايه گذاران بوده ايم كه صدور و عرضه حدود يكصد هزار واحد سرمايه گذارى و رسيدن ارزش سرمايه گذارى صندوق ها به بيش از ۱۳۰ ميليارد ريال تا پايان مرداد ماه ۸۷ را مى توان دليلى بر علاقه مردم و ديد مثبت سرمايه گذاران نسبت به آنها به عنوان بستر مناسبى براى سرمايه گذارى دانست. البته چنين حالتى عمدتاً به ويژگى هاى مثبت و مزاياى اين نهاد مالى مربوط مى شود.
سرمايه گذاران در صندوق هاى مشترك در مقايسه با سايرگزينه هاى سرمايه گذارى در اوراق بهادار، از مزايايى بهره مند مى شوند كه اهم اين مزايا عبارتند از: مديريت حرفه اى، تنوع بخش اوراق بهادار و كاهش رشد، نقد شوندگى بالا، پائين بودن هزينه ها، انعطاف پذيرى و تنوع، خدمات به دارندگان واحدهاى سرمايه گذارى و قابليت دسترسى.