سه شنبه ۱۹ شهريور ۱۳۸۷ - ۸ رمضان ۱۴۲۹
Tue, Sep 9, 2008
ايران اقتصادى۳
۴۰۲۲
sLogo.gif

PDF Edition
Archive
RSS Feed
ويژه نامه پايان سال ۱۳۸۶
شكوه منطق ايرانى
ويژه نامه سوم تير
اجتماعى
سياسى
ايران اقتصادى۱
ايران اقتصادى۲
ايران اقتصادى۳
ايران اقتصادى۴
فرهنگ وانديشه
فرهنگ و هنر
ايران زمين
اقتصاد
بين الملل
داخلى
صفحه آخر
گزارش
حوادث
ورزشى
اينترنت
خانواده
ماجرا
ديپلماتيك
سلام ايران
ديگه چه خبر؟
زنگ اول
اوقات شرعى
با جمع آورى اطلاعات جامع اراضى كشاورزى و بهره برداران
اقتصاد بين الملل
تشويق هاى دولت براى يكپارچه سازى اراضى كشاورزى
مديركل دفتر نظام هاى بهره بردارى وزارت جهاد كشاورزى گفت: پيش بينى مى شود تا دو ماه آينده آئين نامه اجرايى مكانيزم هاى تشويقى جهت ساماندهى نظام هاى خرد دهقانى به تصويب هيأت دولت برسد. سيد غلامحسين طباطبايى به مهر گفت: در دو سال اخير به منظور ساماندهى نظام هاى خرد دهقانى اقدامات مؤثرى در زمينه اصلاح وضعيت واحدهاى زير ۱۰ هكتار صورت گرفت، به نحوى كه تاكنون حدود ۳‎/۲ ميليون هكتاراز اراضى متعلق به ۱۲۰۰ شركت تعاونى توليدى ساماندهى شده اند.
وى با بيان اينكه ۸۱ درصد اعضاى شركت تعاونى توليدى داراى اراضى زير ۱۰ هكتار هستند، افزود: با تجميع و يكپارچه سازى اراضى واحدهاى خرد دهقانى، ايجاد حد فنى و اقتصادى دراين اراضى دنبال مى شود.
وى با اشاره به تدوين آئين نامه تعيين حد فنى و اقتصادى در وزارت جهاد كشاورزى بيان كرد: به منظور ساماندهى نظام هاى خرد دهقانى، هم اكنون مراحل نهايى آئين نامه اجرايى مكانيزم هاى تشويقى در وزارت جهاد كشاورزى به اتمام رسيده و براى تصويب به هيأت دولت ارسال خواهد شد.در مكانيزم هاى تشويقى درصد بخشودگى بيشترى براى زارعين پيش بينى شده، ضمن اينكه هرگونه هزينه ثبتى و عوارض براى سند دار كردن و انجام نقل و انتقالات بر اساس اين مكانيزم رايگان خواهد بود.
با جمع آورى اطلاعات جامع اراضى كشاورزى و بهره برداران
بانك اطلاعات كشاورزى ايران ايجاد مى شود
387921.jpg
[زهره افشار]

نقش روزافزون آمار و اطلاعات به عنوان پيش نياز كليه تصميم گيرى ها، سياستگذارى ها و برنامه ريزى ها بر كسى پوشيده نيست.
اين نقش در عصر اطلاعات به قدرى بديهى است كه نظام آمارى كشورها و حجم و كيفيت بانك هاى اطلاعاتى آنها نه تنها يكى از مهمترين شاخص هاى توسعه يافتگى كشورها به شمار مى رود بلكه مهمترين ركن هر سياستگذارى و برنامه ريزى در توسعه اقتصادى، اجتماعى و فرهنگى در هر كشورى، آمار كافى، دقيق و بهنگام شمرده مى شود.
در دست داشتن آمار دقيق براى بررسى و استخراج سريع ارقام و اطلاعات مى تواند كار دولت را در برنامه ريزى هاى آينده سهل تر كند.
در واقع هر نهاد و سازمانى براى نظم بخشيدن به امور داخلى، ارائه بهتر وظايف و رسيدن به موفقيت، به آمارگيرى و برنامه ريزى نياز دارد. از آنجا كه تصميم گيران و سياستگذاران زمان بسيار اندكى براى تجديدنظر در تصميم هاى خود يا اصلاح و متوقف ساختن جريان آنها در اختيار دارند، آمار صحيح مى تواند جلوى بسيارى از آزمون و خطاها را بگيرد.
در اين ميان شايد نياز بخش كشاورزى به آمار صحيح و به روز از ديگر بخش ها بيشتر باشد، چراكه برنامه ريزان بخش كشاورزى علاوه بر در نظر گرفتن آمار و ارقام بايد در محاسبات خود پيش بينى ها و شرايط جوى را هم لحاظ كنند.
توجه به اين موضوع زمانى الزامى مى شود كه مركز آمار ايران با آمارهايى كه وزارت جهاد كشاورزى ارائه مى كند، حداقل ۲۵ درصد تفاوت دارد.
از سوى ديگر كوچك بودن اراضى كشاورزى و روند فزاينده آن، روز به روز بر تعداد قطعات و به تبع آن، تعداد كشاورزان مى افزايد و اين امر كار را براى تهيه آمار صحيح از وضعيت موجود كشاورزى سخت كرده است.
۳۵ درصد كشاورزان در كشور كمتر از يك هكتار و در مقياس بزرگتر ۸۴ درصد كشاورزان حدود ۲‎/۴ هكتار زمين در اختيار دارند و اين معضلى است كه از ۸‎/۵ ميليون هكتار اراضى آبى كشور و ۹ ميليون هكتار اراضى ديم چيزى شبيه به يك لحاف چهل تكه ساخته است.
شايد به همين دلايل باشد كه طرح ايجاد «بانك اطلاعات جغرافياى كشاورزى ايران» (باجكا) در دستور كار وزارت جهاد كشاورزى قرار گرفته، طرحى كه سال هاست از اجراى آن غافل شده ايم.
اجراى اين طرح در نيمه دوم دهه ۵۰ توسط دولت وقت شروع شده بود كه با انقلاب اسلامى و خروج امريكايى ها كه مجرى آن بودند، اين طرح در مراحل ابتدايى رها شد.
در دولت نهم هرچند دير ولى بار ديگر جمع آورى اطلاعات بخش كشاورزى به صورت مدون آغاز شده است. در اين راستا محمدرضا جهانسوز معاون وزير جهاد كشاورزى با تأكيد بر هدف دولت براى رسيدن به توليد پايدار كشاورزى مى گويد: راهبرد وزارت جهاد كشاورزى براى تحقق اين هدف، تعيين الگوى كشت مبتنى بر هدايت و مديريت عوامل محدودكننده است كه اين امر نيازمند ايجاد سامانه اطلاعات پايه توليد است .وى تصريح مى كند در اين راستا ايجاد بانك اطلاعات اقليمى، جغرافيايى و توليدى بهره برداران در دستور كار قرار گرفته است.
به گفته وى، هدف از ايجاد بانك اطلاعات جغرافيايى كشاورزى ايران (باجكا) ايجاد يك سامانه رايانه اى جهت درج اطلاعات توصيفى زارعين بر مبناى واحد كارى مزارع، به منظور شناسايى وضع موجود كشاورزى در مناطق مختلف و درج آمار و اطلاعات مربوطه بر مبناى هر يك از واحدهاى كارى است.
جهانسوز با اشاره به اين كه در نخستين مرحله بايد نقشه بلوك بندى مزارع به عنوان واحدهاى اصلى دربر گيرنده اطلاعات تهيه شود، مى افزايد: اين كار با عكسبردارى هوايى از استان هاى سمنان و گيلان به عنوان استان هايى كه به ترتيب بزرگ ترين و كوچك ترين قطعات كشاورزى را دارند آغاز شده و به مرور به استان هاى ديگر تسرى خواهد يافت.
در قالب اين طرح پس از جمع آورى اطلاعات پايه توصيفى نظير وسعت قطعات، نوع كشت و تغيير كشت، مهندسين ناظر كشاورزى حضوراً به هر قطعه كشاورزى مراجعه و اطلاعات لازم را از كشاورزان جمع آورى مى كنند.
بدين ترتيب هر قطعه كشاورزى و هر كشاورز داراى يك كد شناسايى مى شوند كه دسترسى به اين اطلاعات جامع از طريق بانك اطلاعات بهره برداران كشاورزى امكان پذير خواهد بود.
معاون وزير جهاد كشاورزى اميدوار است: اجراى آزمايشى اين طرح در استان هاى گيلان و سمنان تا پايان سال و اجراى جامع آن در سراسر كشور طى ۴ سال آينده محقق شود.
با اجراى كامل اين طرح همه ساله اطلاعات موجود در بانك اطلاعات جغرافيايى كشاورزى ايران (باجكا) به روز خواهد شد.
در حالى كه آمار ارائه شده از سوى مركز آمار ايران به عنوان تنها مرجع رسمى آمارگيرى كشور در بخش كشاورزى معمولاً ۲۰ تا ۲۵ درصد با آمار ارائه شده از سوى وزارت جهاد كشاورزى اختلاف دارد و آخرين آمار نه چندان جامع بخش كشاورزى در سال ۸۲ تهيه شده، لزوم ايجاد بانك اطلاعاتى كه سرمنشأ نظام مند كردن بخش كشاورزى است، ديگر يك نياز نيست بلكه ضرورت است.
ساخت نخستين پارك شيميايى ايران در عسلويه
نخستين پارك شيميايى كشور با ظرفيت اسمى توليد سالانه ۴۳۰ هزار تن محصول با سرمايه گذارى ۴۱۰ ميليونيورو در فاز دوم پتروشيمى در عسلويه باتلاش بخش خصوصى وارد مرحله اجرايى شده است.
به گزارش واحد مركزى خبر، غلامحسين نجابت معاون وزير نفت، افزود: اين خوشه صنعتى به نام استايرن در زمينى به مساحت ۴۰ هكتار شامل واحدهاى پلى استايرن معمولى با ظرفيت ۱۰۰ هزار تن، پلى استايرن مقاوم با ظرفيت ۱۰۰ هزار تن، استايرن انبساطى با ظرفيت ۵۰ هزار تن، اكريلونيتريل بوتادين استايرن با ظرفيت ۳۰ هزار تن، استايرن بوتادين استايرن با ظرفيت ۵۰ هزار تن و لاستيك استايرن بوتادين (SBR) با ظرفيت ۱۰۰ هزار تن در سال خواهد بود. او با اشاره به احداث خوشه صنعتى ديگر در زمينى ۳۶۰ هكتارى نزديك فرودگاه جديد عسلويه براى ايجاد واحدهاى پائين دستى اظهار داشت: فعاليت هاى مقدماتى اين خوشه صنعتى از جمله تسطيح زمين و تعيين محدوده ها انجام شده است. معاون وزير نفت در امور پتروشيمى تأكيد كرد: با احداث پارك شيميايى «استايرن واين خوشه صنعتى»، چشم انداز روشن و بسيار مطلوبى با حدود ۹ميليارد دلار سرمايه گذارى در اين منطقه پيش بينى مى شود و در اين زمينه طرح هايى تعريف شده است كه از پشتيبانى شركت ملى صنايع پتروشيمى براى تضمين سرمايه گذارى برخوردار خواهد بود.
بهره بردارى از ۲ مجتمع پتروشيمى در زمستان
معاون وزير نفت همچنين گفت: غير از واحدهاى پتروشيمى كه سال گذشته به توليد رسيده، ولى هنوز افتتاح رسمى نشده اند، مجتمع جديدى در ماه هاى شهريور و مهر امسال افتتاح نمى شوند، ولى مجتمع هاى پتروشيمى مرواريد و مهر در فاصله دى تا اسفند امسال به بهره بردارى مى رسند. غلامحسين نجابت در خصوص اين كه آيا طى شهريورماه مجتمع جديدى به بهره بردارى خواهد رسيد با بيان مطلب فوق اظهار كرد: البته مجتمع هاى پتروشيمى جم و آرياساسول نيز آمادگى لازم براى افتتاح را دارند.
وى پتروشيمى مرواريد و مهر را جزو طرح هايى از فاز دوم پتروشيمى برشمرد كه امسال قول بهره بردارى از آنها داده شده بود.
۲۰ درصد تسهيلات بايد به بخش مسكن اختصاص يابد
معاون وزير مسكن و شهرسازى با بيان اين كه۲۰ درصد تسهيلات بانكى بايد به بخش مسكن اختصاص يابد، تأكيد كرد: جهت گيرى تسهيلات با توجه به تأكيد دولت بايد به سمت مسكن مهر صورت پذيرد.
منوچهر خواجه دلويى گفت: براى تعيين سهميه بانك ها در طرح مسكن مهر، جلساتى با مديران عامل بانك ها برگزار شد تا پس از انجام بررسى ها و با توجه به توان پرداختى خود، اين سهميه را اعلام كنند. وى اظهار كرد: بانك ها پس از جمع بندى، هفت هزار و۵۰۰ ميليارد تومان تسهيلات براى اين طرح اعلام كردند در حالى كه مصوب دولت در زمينه ميزان تسهيلات براى طرح مسكن مهر ۱۷ هزار ميليارد تومان بود.
وى بحث وثيقه گذارى را از مشكلات طرح مسكن مهر دانست و تصريح كرد: براى حل اين مشكل مصوب شد قراردادهاى اين طرح به عنوان سند رسمى و وثيقه مورد تبديل بانك ها قرار بگيرد. معاون وزير مسكن و شهرسازى به تصميم ديگر دولت براى تسهيل در روند طرح مسكن مهر اشاره كرد و گفت: طى اين تصميم مقرر شد پس از مرحله آماده سازى زمين، بلوك ها به گروه هايى متشكل از سه خانوار به بالا واگذار شود تا امر ساخت وساز با سهولت انجام گيرد.
وى با اعلام اين كه دو مصوبه نيز توسط دولت براى انبوه سازان مسكن در نظر گرفته شده است، تصريح كرد: در اين زمينه مقرر شد تا سه هزار ميليارد تومان اوراق مشاركت با نرخ سود ۱۷‎/۵ درصد منتشر شود.
وى افزود: 5۱۵‎/ درصد از اين نرخ مربوط به نرخ سود اوراق و ۲ درصد از محل يارانه هاى مسكن وزارت مسكن و شهرسازى پرداخت خواهد شد.
معاون وزير مسكن و شهرسازى در امور ساختمان و مسكن خاطرنشان كرد: از اين سه هزار ميليارد اوراق مشاركت، يك هزار ميليارد تومان آن مربوط به بانك مسكن است كه تاكنون پنج ميليارد تومان آن منتشر شده كه منابع آن بايد به سمت انبوه سازان مسكن جهت گيرى شود. وى به مصوبه دوم دولت در زمينه انبوه سازان مسكن اشاره و عنوان كرد: آموزش كارگران ماهر در رشته هاى اصلى بخش ساخت وساز توسط سازمان فنى و حرفه اى دستور كار قرار دارد و سهميه استان ها در اين بخش مشخص شده است.
خواجه دلويى تسهيلات تعيين شده براى اين بخش را۴۰ ميليارد تومان اعلام كرد و گفت: اين تسهيلات از محل يارانه هاى بخش مسكن اختصاص پيدا خواهد كرد.
بررسى كاهش توليد در نشست امروز اوپك
وزير نفت با اشاره به وجود نفت مازاد در بازار از بررسى موضوع كاهش توليد نفت اوپك در نشست امروز اين سازمان خبر داد.
به گزارش آسوشيتدپرس، غلامحسين نوذرى كه براى شركت در يكصد و چهل و نهمين نشست اوپك به وين سفر كرده است افزود: به نظر من نفت بسيار زيادى در بازار وجود دارد.وى با اشاره به گزينه هاى مطرح در نشست اوپك و كاهش ۳۰درصدى قيمت نفت طى هفته هاى اخير افزود: اوپك در نشست امروز موضوع كاهش حفظ توليد را بررسى خواهد كرد.
نماينده ايران در اوپك طرحى دومرحله اى را پيشنهاد كرده است كه در مرحله اول توليد اضافى عربستان ۵۰۰ تا ۷۰۰ هزرا بشكه در روز كاهش يابد و چنانچه روند نزولى قيمت نفت ادامه يابد مجدداً از سطح توليد اين سازمان كاسته مى شود.
در حال حاضر قيمت هر بشكه نفت خام در بازار نيويورك به ۱۰۸دلار و ۹۱سنت رسيده است؛ اين در حاليست كه قيمت نفت در كمتر از دو ماه گذشته بيش از ۴۰ دلار نسبت به ركورد ماه جولاى كاهش يافته است.
برق كشاورزى به وزارت نيرو سپرده شد
در راستاى حمايت از توليدات بخش كشاورزى و كاهش هزينه ها در اين بخش و به منظور رفع اختلاف ميان وزارت نيرو و جهاد كشاورزى در برداشت هاى متفاوت از ميزان تعرفه هاى اين بخش، دولت با ساماندهى تعرفه هاى بخش كشاورزى موافقت كرد. به گزارش پايگاه اطلاع رسانى دولت، هيأت وزيران، وزارت نيرو را مكلف كرده بر اساس اختيار قانونى، تعرفه هاى برق بخش كشاورزى مشتمل بر انواع مصارف در كليه واحدهاى توليدكننده محصولات كشاورزى اعم از زراعى، باغبانى، دامى و آبزيان را ذيل عنوان «تعرفه هاى كشاورزى» تنظيم و ابلاغ كند. بهاى برق و آب همه واحدهاى كشاورزى اعم از باغبانى، زراعى و دامى و آبزيان طبق تعرفه هاى كشاورزى محاسبه و منظور مى شود و وزارت جهاد كشاورزى مدعى است وزارت نيرو صرفاً بهاى برق مصرفى پمپاژ آب مربوط به واحدهاى كشاورزى را مشمول تعرفه كشاورزى اعلام داشته است و همين امر موجب اختلاف ميان وزارتخانه هاى نيرو و جهاد كشاورزى شده بود.وزارت نيرو مكلف است تعرفه هاى كشاورزى را به نحوى كه مشتمل بر انواع مصارف برق همه واحدهاى توليدكننده محصولات كشاورزى ذيل «تعرفه هاى كشاورزى» تنظيم و ابلاغ كند.
صنايع معدنى نيروگاه احداث مى كنند
رئيس سازمان توسعه معادن و صنايع معدنى ايران (ايميدرو)، از احداث نيروگاه توسط واحدهاى صنايع معدنى بزرگ خبر داد و خاطرنشان كرد: با توافق ايميدرو و وزارت نيرو قرار است چند نيروگاه در مناطق مختلف كشور احداث شود.
احمد على هراتى نيك به ايرنا، گفت: با احداث اين نيروگاه ها ۴ هزار مگاوات برق توليد و وارد شبكه توزيع برق سراسرى كشور مى شود لذا كارخانه ها مى توانند در جايى كه نياز باشد، از آن استفاده كنند.وى با اشاره به تأثيرات منفى قطعى برق بر صنعت كشور، اذعان داشت: برق حيات صنعت است و با احداث اين نيروگاه ها سعى داريم بخشى از فشارهاى وارده بر وزارت نيرو را كاهش دهيم.معاون وزير صنايع و معادن، مجرى طرحهاى نيروگاهى ايميدرو را شركت مپنا معرفى كرد و افزود: ايميدرو خواستار اجراى اين طرحها طى ۲۴ ماه شد ولى مپنا قول ۲۴ تا ۳۶ ماه را داده است.
هراتى نيك در مورد تأمين هزينه هاى احداث اين نيروگاه ها، گفت: هزينه مورد نياز احداث اين نيروگاهها توسط واحدهاى صنعتى بزرگ مانند فولاد مباركه، فولاد خوزستان، شركت صنايع مس ، چادرملو و ‎/‎/‎/ تأمين خواهد شد.
توليد ۲‎/۱ ميليون تن برنج در سال ۸۷
دبير انجمن برنج ايران از توليد حدود دو ميليون و ۱۰۰ هزار تن برنج در سال جارى خبر داد وگفت : اين ميزان به رغم خشكسالى و كمبود آب ، نزديك عملكرد سال گذشته است ‎/
به گزارش واحد مركزى خبر «جميل عليزاده شايق» افزود: امسال بارندگى بموقع باعث افزايش عملكرد در واحد سطح برنج شده است اما حدود ۱۰ تا ۱۵ درصد سطح كشت برنج هم كاهش يافت كه ناشى از محافظه كارى كشاورزان بود.
به گفته وى آفتاب شديد ميان بارندگى هاى امسال ، باعث افزايش كيفيت توليد برنج در استان هاى شمالى شده است. وى گفت : بايد براى سال آينده برنامه ريزى شود و مى توان با مهار كردن آبهاى سرگردان بارندگى هاى پائيز و زمستان ؛ پشتوانه خوبى براى كشت برنج سال آينده ايجاد كرد. دبير انجمن حمايت برنج كشور افزود : مؤسسه تحقيقات برنج هم دو رقم جديد بذر برنج معرفى كرده است كه به آب كمترى نياز دارد.
محصول برنج در ۱۶ استان كشور كشت مى شود اما عمده توليد برنج به استانهاى شمالى اختصاص دارد و در استان فارس و خوزستان نيز به ميزان قابل توجهى توليد مى شود.
عدم سوءاستفاده از معافيت هاى وارداتى
امكان سوء استفاده از معافيت هاى وارداتى در وزارت صنايع و معادن وجود ندارد.محمد گلى كليشمى، مدير كل دفتر برنامه ريزى وزارت صنايع و معادن درباره خريدهاى تكرارى اين وزارتخانه از خارج از كشور به ايسنا گفت: كارگروهى در دفتر صنايع ماشين سازى و نيروى محركه وزارت صنايع و معادن تشكيل شده است و طرح هاى صنعتى و معدنى را كه نياز به خريد ماشين آلات و تجهيزات از خارج از كشور دارند، مورد بررسى قرار مى دهد. به گفته او، ممكن است در مواردى كه اقدام به خريد از خارج شده است، ظرفيت هاى توليد سازندگان داخلى اشباع بوده باشد؛ ضمن اين كه در موردى مانند خريد تجهيزات كارخانه هاى سيمان از خارج از كشور بحث تسريع در افزايش ظرفيت توليد نيز مى تواند مؤثر بوده باشد. اين مقام مسئول اضافه كرد: همچنين در زمينه كارخانه هاى آردسازى نيز توان داخلى در بخش ماشين سازى ضعيف بوده و مجبور به واردات ماشين آلات و تجهيزات هستيم. به گفته وى معافيت هاى وارداتى در كارگروهى در حوزه معاونت اقتصادى وزارت صنايع و معادن مورد بحث و بررسى قرار مى گيرد؛ بنابراين امكان سوءاستفاده منتفى است.
كنترل بيمارى لكه سفيد ميگو
رئيس سازمان دامپزشكى كشور اعلام كرد: بالغ بر صد مزرعه پرورشى ميگو در منطقه چابهار به بيمارى لكه سفيد آلوده شده بودكه با اقدامات صورت گرفته طى هفته اخير اين بيمارى كاملاً كنترل شده است.
مجتبى نوروزى در گفت وگو با ايسنا، با بيان اينكه بالغ بر صد مزرعه پرورشى در منطقه چابهار به بيمارى لكه سفيد ميگو آلوده شده افزود: براى مقابله با بيمارى و جلوگيرى از گسترش آن در منطقه امكانات به اندازه كافى وجود دارد و با همكارى اكيپ هاى ثابت و سيار دامپزشكى بيمارى در اين منطقه كنترل شده است.
وى درباره بيمارى لكه سفيد ميگو در منطقه چابهار، گفت: با توجه به شرايط بهداشتى استخرهاى پرورشى، سياست سازمان دامپزشكى «توليد در كنار بيمارى است».
رئيس سازمان دامپزشكى كشور خاطرنشان كرد: استخرهايى كه درگير بيمارى نبوده و ميگوهايشان سالم است برداشت مى شود و مصرف آن براى جامعه انسانى هيچ مشكلى ندارد.
وى در پايان تأكيد كرد: جاى هيچ نگرانى براى انتقال اين بيمارى به مزارع پرورشى استان هاى ديگر نيست.
اقتصاد بين الملل
خسارت ۲۰ ميليارد دلارى اعراب
[مترجم: اسد شكور پور]

بحران اقتصادى در سطح جهان و كاهش ارزش دلار به دو عامل فشار تبديل شده اند تا كشورهاى عربى تصميماتى را براى حمايت اقتصادشان در برابر بحران ها اتخاذ كنند، از جمله اين اقدامات مى توان به تلاش براى تهيه يك ارز واحد همانند يورو اشاره كرد كه تهيه چنين ارزى به منزله رهايى از معامله با دلار خواهد بود. طى دو سال اخير در پى كاهش ارزش دلار ارزش درآمدهاى نفتى كشورهاى عربى نيز كاهش يافته و قدرت خريد اين كشورها نيز كمتر شده است و آنها مجبورند براى خريد كالا از كشورهاى اروپايى نسبت به يك سال قبل ۲۵ درصد بيشتر هزينه كنند. درآمد كشورهاى نفت خيز حوزه خليج فارس به علت كاهش ارزش دلار سالانه با بيش از ۲۰ ميليارد دلار ضرر همراه است اما آنچه كه باعث جبران اين خسارت مى شود بالا بودن قيمت نفت است. سرمايه گذارى هاى كشورهاى عربى در خارج نيز كه ۱‎/۵ تريليون دلار برآورد مى شود به علت ارتباط با دلار مقادير زيادى از ارزش خود را از دست داده است.برخى از كشورهاى عربى خطر را احساس كرده و تصميماتى را در راستاى حفظ خود از خطرات اتخاذ كردند براى مثال كويت به جاى دلار، دينار را وارد چرخه اقتصادى خود كرد. على رغم اقدام جسورانه كويت ساير كشورهاى حوزه خليج فارس به علت روابط زياد با امريكا ارتباط خود را با دلار قطع نكردند و نگرانى هايى درخصوص كاهش قدرت خريد اين كشورها به دليل كاهش ارزش دلار وجود دارد. در وهله اول آنچه كه باعث مى شود تا كشورهاى عربى ارتباط خويش با دلار را قطع ننمايند و متحمل ضررهاى اقتصادى شوند روابط سياسى است. طى ماه هاى اخير بانك مركزى امارات اعلاميه هايى صادر و اعلام كرده بخشى از ذخاير پولى خود را به يورو و يا ين استرلينگ تبديل خواهد كرد اما چنين اتفاقى هنوز رخ نداده و همچنان درهم امارات، ريال قطر و عربستان و دينار بحرين با دلار ارتباط دارند.علاوه بر خسارت هاى مستقيم كاهش ارزش دلار بر ارزهاى خليج فارس تأثيرات نامستقيمى نيز بر تلاش هاى اين كشورها براى دستيابى وحدت ارزى بر جاى مى گذارد. يكى ديگر از مشكلاتى كه مسئله تأسيس ارز واحد با آن روبه رو مى شود اعلام برخى از كشورهاى عربى مبنى بر عدم ورود به آن است.
در سايه شكل گيرى بلوك هاى بزرگ اقتصادى در سطح جهان از جمله يورو و ين استرلينگ ادغام اقتصادى عربى براى مقابله با تهديدات بين المللى ضرورى است. افزايش قيمت ها، احتكار، جهانى سازى و ساير مسائل مهم مرتبط با اقتصاد مستلزم هماهنگى سياست هاى پولى است و ضرورى است تا يك بانك مركزى عربى همانند بانك مركزى اروپا تأسيس و ارزهاى اين كشورها با هم مرتبط شود به طورى كه كشورها از پيگيرى سياست هاى اقتصادى مستقل در بخش ارز خارجى صرف نظر كنند. طرفداران و مشوقان تأسيس ارز واحد عربى معتقدند اقدام به چنين امرى تأثيرات مثبت زيادى بر كشورهاى حوزه خليج فارس و شهروندان آنها برجاى خواهد گذاشت زيرا ارز واحد مسئله تبديل ارز در صورت انتقال آن از كشورى به كشور ديگر را ملغى خواهد كرد و آزادى بيشترى به جابه جايى شهروندان در بين كشورها خواهد داد و تجارت بينابينى و گردشگرى را تشويق و از كشورهاى عضو يك بلوك اقتصادى واحد را تشكيل خواهد داد كه در رويارويى با بلوك هاى بزرگ اقتصادى جهان از جمله اتحاديه اروپا حرفى براى گفتن خواهد داشت و اين اتحاديه را مجبور به بازنگرى در برقرارى روابط با كشورهاى عربى خواهد كرد. كشورهاى حوزه خليج فارس مى توانند از تجربه اتحاديه اروپا درخصوص ارز واحد استفاده و از نتايج منفى آن دورى گزينند. انتظار مى رود ارز واحد خليج فارس در صورت تصويب با موانع و نكات منفى روبه رو شود كه از جمله مى توان به عدم توانايى در حفظ ارزش اشاره كرد. مسئله اى كه براى يورو نيز به وقوع پيوست.بسيارى از تحليلگران معتقدند صرف تفكر درخصوص قطع ارتباط پولى كشورهاى عربى با دلار صرفاً يك تفكر عاطفى است و برخى ها نيز چنين امرى را غيرممكن مى دانند اما مطالعات طى دو سه سال گذشته نشان داده كه قطع ارتباط با دلار توسط كشورهاى عربى و بررسى دقيق آن خصوصاً پس از آن كه دلار روزبه روز در حال سقوط است ضرورى است. اوضاع اقتصادى داخلى امريكا نيز حاكى از آن است كه بازگشت اعتماد و آرامش به دلار امرى بعيد است و ارزهاى ديگرى همچون يورو و ين ژاپن مورد توجه شركت هاى بزرگ جهانى قرار خواهند گرفت و كشورهاى عربى خصوصاً كشورهاى حوزه خليج فارس نيز درخصوص قطع ارتباط با دلار دستاوردهايى خواهند داشت. برخى از تحليلگران اقتصادى معتقدند بسيارى از مظاهر تورم كه كشورهاى حوزه خليج از آن رنج مى برند ناشى از ارتباط آنها با دلار است زيرا در حال حاضر دلار به اندازه كافى براى حمايت از استقرار اقتصادى قوى نيست و علاوه بر آن كاهش ارزش دلار در بازارهاى جهانى هزينه واردات كشورهاى عربى را افزايش مى دهد و به نوعى در شكل گيرى تورم وارداتى نقش ايفا مى كند. تحليلگران اقتصادى تصريح مى كنند تأثير كاهش ارزش فقط افزايش هزينه هاى واردات نيست بلكه تأثيرات آن به مسئله تورم نيز كشيده مى شود كه اين مسائل ناشى از عدم فعال بودن سياست هاى پولى در كشورهاى حوزه خليج فارس است كه ارتباط تنگاتنگى با سياست هاى پولى بازار امريكا برقرار مى كنند.
به گفته تحليلگران از جمله جايگزين هاى ارتباط با دلار مى توان به ارتباط با طلا و يا ساير سبدهاى ارزى اشاره كرد خصوصاً در حالى كه اميدى به توانايى امريكا در درمان كمبود بودجه وجود ندارد و تورم و كاهش ارزش دلار در برابر ساير ارزها خصوصاً يورو و ليره استرلينگ و ين ژاپن استمرار پيدا خواهد كرد. اتحاديه اروپا كه يكى از بزرگترين شركاى امريكا به شمار مى رود از معامله با دلار رويگردان شده و به رقيب استراتژيك امريكا مبدل شده است و در پى آنها كشورهاى آسيايى و خصوصاً كشورهاى نفت خيز حوزه خليج مى توانند جزو كشورهايى باشند كه تصميم به رويگردانى از دلار مى گيرند تا از خطراتى كه ممكن است در آينده آنها را تهديد كند جلوگيرى نمايند.
برخى از تحليلگران بر اين باورند كه تعدادى از ارزهاى جهانى را مى توان جايگزين دلار كرد كه از جمله آنها يورو است و ارتباط ارزهاى كشورهاى عربى با يورو باعث مى شود تا سرمايه گذاران خارجى و خصوصاً اروپايى براساس واقعيت ها تصميم گيرى كنند و سرمايه هاى اروپايى به سمت كشورهاى عربى سرازير شوند و ارتباط با يورو به منزله حفظ امنيت ارزهاى عربى در برابر خطرات قاچاق خروج ارز و غيره است. به اعتقاد تحليلگران در صورتى كه سبد ارزى واحد خليج فارس ايجاد شود تا سال ۲۰۲۰ به سومين قدرت ارزى جهان تبديل و به رقيب قدرتمند دلار، يورو و ين تبديل مى شود. آنها تأكيد مى كنند دلار عامل اصلى ۵۰ درصد تورم بالا در كشورهاى حوزه خليج و كشورهاى عربى است. آنها از مسئولان مالى كشورهاى عربى تقاضا مى كنند كه در برقرارى ارتباط با دلار ضعيف تجديدنظر كنند.


|   شناسنامه   |   آرشيو   |