مبحث تفسيرى قرآن كريم با عنوان «آيات ولايت در قرآن» تأليف آيت الله العظمى مكارم شيرازى با تهيه و تنظيم ابوالقاسم عليان نژاد از سوى انتشارات نسل جوان براى سومين بار تجديد چاپ شد.
اين كتاب كه مقارن با ماه مبارك رمضان به رشته تحرير در آمده به نوعى تفسير قرآن كريم به شمار مى رود و مباحث ولايت اميرالمؤمنين على(ع) را در بر دارد.
كتاب حاضر در سه فصل و ۱۵ بخش طراحى شده كه از عناوين فصول آن مى توان «آيات خلافت و زعامت مسلمين»، «آيات فضايل اهل بيت(ع)» و « آيات فضايل مخصوص حضرت على(ع)» را نام برد.
آيه تطهير، آيه مودت، آيات سوره دهر، آيه مباهله، آيه انذار و هدايت، آيه محبت، آيه حكمت، آيه خيرالبريه، آيه تبليغ و آيه اولى الامر از عناوين بخش هاى اين كتابند.
نوشتار حاضر با استناد به منابع معتبر شيعى و با هدف اثبات ولايت برحق امام على(ع) تنظيم شده است.
از موضوعات ذكر شده در اين اثر مى توان از اهميت حديث ثقلين، ولايت، اساسى ترين مسئله اسلام، منظور از زكات چيست ، مقايسه پاداش هاى دنيا و آخرت، اعترافى ناخواسته و دعوت به مباهله ياد كرد.
اين كتاب را انتشارات نسل جوان در ۴۶۴ صفحه، شمارگان ۲۰۰۰ نسخه و بهاى ۳۸۰۰۰ ريال روانه بازار كتاب كرده است.

[آيت الله جوادى آملى‎/ بخش اول ]
جريان قدر و اِحياء و گرامى داشت قرآن و بهره بردارى از فضل لِيلة القدر جزء دولت قرآن است. كه اين دولت همواره مورد درخواست ماست و از ذات أقدس إله مسئلت مى كنيم، نَسئَلُكَ دُولَهً كَرِيمَهً تُعِزُّ بِهَا الإسلامَ وَ أهلَه وَ تُذِلُّ بِهَا النِّفاقَ وَ أهلَه. و هنگام ظهور بقيّه الله (أرواحُ مَن سِواهُ فِداه) اين دولت تجلّى مى كند. بحث شب قدر بررسى عناصر محورى دولت قرآن است ؛كه اين چه دولت جهان شمولى است چه دولت فراگيرى است كه همه دُوَل و مِلل را زير پوشش خود مى گيرد لِيُظهِرَهُ عَلَى الدِينِ كُلِّهِ وَ لُو كَرِهَ الكافِرُون(۱)‎/ وَ لُو كَرِهَ المُشرِكُون وَ كَفى بِاللهِ شَهِيداً و مانند آن.
نمودارى از دولت قرآن را ذات أقدس إله در دولت سليمان و مُلك سليمان ذكر كرد. فرمود: گوشه اى از دولت الهى را ما به سليمان داده ايم، ولى به شما صدها برابر خواهيم داد. دولت سليمان غُدُوُّها شَهر وَ رَواحُها شَهر(۲) بود. مُلك سليمان بر اين محور بود كه آن حضرت بامداد راه يك ماهه مى رفت. شامگاه راه يك ماهه مى رفت. دولتى كه بر باد مستقر باشد اينقدر قدرت دارد كه مسافر خود را در يك و نيم روز به اندازه يك ماه راه ببرد. سالكِ خود را در پگاه يا شامگاه به اندازه يك ماه راه ببرد. اما دولت قرآن يك شبه ره صد ساله مى رود. اين هزار ماه كه در طى يك قرن در حدود هشتاد سال خلاصه مى شود، دولت قرآن است.
دارايى لِيلة القدر
ادراك لِيلة القدر كار آسانى نيست؛ فهمش آسان نيست چه رسد به حضور و ظهور و نيل اش. وَ مَا أدريكَ مَا لِيلَةُ القَدر(۳)‎/ خاصيّت اين دولت آن است كه لَيلَةُ القَدرِ خِير مِنْ ألفِ شَهر(۴)‎/ اين كه در اين كريمه فرمود: إنّا أنزَلناهُ فِى لَيلَهِ القَدرْ (۵)‎/ وَ مَا أدريكَ مَا لَيلَةُ القَدر، اين تحليلش را تشبيه كرده است. تحليلش را تَثقيل كرده است. فرمود: درك اين معنا مشكل است، چه رسد به نيل اين معنا. تو چه مى دانى كه دولت قرآن يك شبه ره هشتاد ساله مى رود!
اگر بزرگانى گفتند: هرچه دارند همه از دولت قرآن دارند و اگر همين بزرگان گفته اند: يك بيت از اين قصيده به از صد رساله بود و اگر همين ها سروده اند، اين طفل يك شبه ره صدساله مى رود، نشأت گرفته از همين دولت قرآن است. فرمود: درك اين معنا مشكل است، چه رسد به داشتن اين معنا!
از مناجات هاى لطيف و ظريف خواجه هَروى اين است كه دارا شدن مهم است، نه دانا شدن! آن مناجات هاى لطيف خواجه انصارى را كه مى خوانيد، مى بينيد به خدا عرض مى كند كه دانا شدن مهم نيست. اگركسى زحمت بكشد، دانا بشود؛ فقيه بشود، حكيم بشود، اديب بشود، متكلم بشود، محدث بشود، اين داناى علم است و اين مهم نيست. به دليل اين كه صدها نفر در طول سال ها به حوزه ها و دانشگاه ها راه يافتند و دانا شدند. عمده دارا شدن است نه دانا شدن.
دانايى لِيلَهُ القَدرِ خِير مِنْ ألفِ شَهر دشوار است، چه رسد به دارايى اش. سخن از لَيلَهُ القَدرِ خِير مِنْ ألفِ شَهر است. اين راه دشوار نيست. اگر دشوار بود ما را امر نمى كردند، دعوت نمى كردند. دشوارى مال كسى است كه كوله بار خود را بر دوش دارد. اگر بار خودبينى را به زمين بگذارد، سبك مى شود. وقتى سبك شد، تَخَفَّفُوا تَلْحَقُوا (۶)‎/ وجود مبارك رسول گرامى (عليه و على آله آلاف التحيّه والثناء) فرمود: نَجَى المُخَفَّفُون. آنها كه سبك بالند نجات پيدا كرده اند.
همين معناى بلند نبوى را وجود مبارك عليّ بن أبيطالب (عليه أفضلُ صلوات المُصلّين) كه اين ايام متعلق به آن حضرت است، فرمود: تَخَفَّفُوا، تَلْحَقُوا. سبك بار بشويد، پروازش آسان است! اين پركشيدن با سنگين بال و سنگين بار بودن ممكن نيست. كار جعفر طَرار نيست كه يك شبه ره صد ساله را طى كند. اين كار جعفر طيّار است. طرارى را كنار گذاشتن و طيّار شدن با مراسم احياء هماهنگ است، و اين شدنى است.
فرصت را قدر بدان.‎/‎/
اگر قرآن به سر مى گذاريم، هدف تنها اين نباشد كه خدا گناهان ما را بيامرزد، ما را به جهنم نبرد، ما را به بهشت ببرد. اينها ريخت و پاش سفره شب قدر است. وقتى يك دوستى سفره اى پهن مى كند، مائده الهى و مَأدبة الهى مى چيند، مهمان هاى خود را به بهترين وجه پذيرايى مى كند. وقتى مهمان ها برخاستند، سفره برچيده مى شود، آن ريزه هاى سفره را مى ريزند؛ مرغ ها آن ريزه هاى سفره را مى چينند.
ريزه سفره شب قدر اين است كه كسى نسوزد، به جهنم نرود. اينها شب قدر نيست. شب قدر آن است كه انسان طيّار گونه دست هزارها نفر را بگيرد و به بهشت ببرد. در دنيا رفتار او، گفتار او، سيرت او، سريرت او، سنّت او آموزنده باشد. هزارها نفر را زنده كند و در آخرت هم هزارها نفر را به همراه خود به بهشت ببرد. اگر ما بتوانيم در كنار سفره الهى و دولت قرآن بنشينيم، چرا در ته صفوف و صَفُّ النِعال قرار بگيريم به دنبال آن ريزه هاى سفره تكان ها باشيم كه از سفره تكانده شده چيزى به ما برسد.
به ما گفتند: هر كسى به اندازه قدر خود شب قدر را درك مى كند و قدر هر كسى هم به اندازه قدر همت اوست. اگر ما به اندازه همت مان دولت قرآن را و دولت قدر را مى توانيم ادراك كنيم، چرا همت نطلبيم ما قبل از اينكه از خدا مظروف بخواهيم، ظرف و ظرفيت هم طلب بكنيم. هرگز نمى توان گفت: چون ما ظرفيت مان اينقدر بود، خدا به ما اينقدر داد. اين سخن نيمى از ثواب است، نه هر ثوابى و همه ثواب.
سخن صائب، ثواب، منزه از خطا، مبرّاى از اشتباه آن است كه هم ظرف بخواهيم ، هم مظروف. آن يكى فيض اش گدا آرد پديد، اين مال مصرع قبل است. وآن دگر بخشد گدايان را مزيد، اين طليعه بيت ديگر است. اين دو مصرع يك بيت نيست كه شهرت يافته است. آن يكى فيض اش گدا آرد پديد، مربوط به بيت قبل است. وآن دگر بخشد گدايان را مزيد طليعه بيت بعد.
يعنى خدا دوتا فيض دارد: با يك فيض ظرفيت مى دهد با فيض ديگر اين ظرف را پُرِ از مظروف مى كند و به تعبير اهل معرفت اگر هر فيضى به اندازه ظرفيت باشد كه ما اِبداع نخواهيم داشت. ما لِيسة تامّه را به كانة تامّ نمى توانيم تبديل بكنيم. اين كه خدا لِيسِ تامّ را كانِة تامّ مى كند، يعنى از كَتم عدم به وجود مى آورد، نشانه آن است كه داد او را قابليت شرط نيست، بلكه شرط قابليت، داد اوست. ما هم از خدا قابليت طلب بكنيم، هم مقبول را بخواهيم. هم ظرف طلب بكنيم، هم مظروف طلب بكنيم. اين همت اگر در ما زنده شد؛ هرگز نمى گوييم لياقت ما همين مقدار بود. از ما خواستن و از ذات أقدس إله اِجابت كردن!
بنابراين دولت قرآن دولتى است كه لِيلهُ القَدرِ خِير مِنْ ألفِ شَهر است. ريزه هاى اين سفره، ريخت و پاش اين مائده همان است كه كسى نسوزد، حوائج اش برطرف بشود، بيماران شِفا پيدا كنند، دُيون تَاديه بشود، مشكلات معيشت و تورّم و مسكن و ازدواج حلّ بشود.‎/‎/ شب قدر يعنى شبى كه خِير مِنْ ألفِ شَهر. اگر وَ مَا أدراكَ مَا لِيلَهُ القَدر، اگر فهميدن او مشكل است، پيدا كردن اش هم مشكل تر. منتها اگر كسى با مفهوم اُنس گرفت، درك اين معانى براى او مشكل است. اگر كوله بار خودبينى و خودخواهى و دنيا طلبى بر دوش او بسته است، طى اين راه براى او مشكل است. اينها را كه بگذارد كنار، هم فهميدنش آسان است، هم پركشيدنش.
منابع در روزنامه موجود است

دبيركل بنياد بين المللى غدير در سومين هم انديشى جامعه قرآنى، توجه به ترتيب نزول قرآن را در فهم آيات آن امرى لازم و ضرورى دانست.
آيت الله «ابوالقاسم خزعلى» دبيركل بنياد بين المللى غدير در سومين نشست هم انديشى جامعه قرآنى كه در شانزدهمين نمايشگاه بين المللى قرآن برگزار شد، با اشاره به آيه دوم سوره مباركه «بقره» كه مى فرمايد: «ذَلِكَ الْكِتَابُ لاَ رَيْبَ فِيهِ هُدًى لِّلْمُتَّقِينَ؛ اين است كتابى كه در [حقانيت] آن هيچ ترديدى نيست [و] مايه هدايت تقواپيشگان است» گفت: استفاده از «لا» نفى جنس در اين آيه مؤكد اين مطلب است كه بينات قرآن براى هيچ كس اعم از افراد منصف و متعصب شك برانگيز نيست.
وى توجه به ترتيب نزول قرآن را در فهم آيات آن امرى ضرورى دانست و افزود: سوره مباركه بقره هشتاد و هفتمين سور ه اى است كه به قلب پيامبر(ص) نازل شد و اين صراحت در طرح اين مسئله كه در قرآن ترديدى وجود ندارد با استفاده از مضامين سوره هاى ديگرى همچون «اسراء»، «يونس» و«هود» ـ كه قبل از سوره بقره نازل شده بودند ـ است. آيت الله خزعلى در ادامه با اشاره به آيه ۸۸ سوره «اسراء» كه مى فرمايد: «قُل لَّئِنِ اجْتَمَعَتِ الإِنسُ وَالْجِنُّ عَلَى أَن يَأْتُواْ بِمِثْلِ هَذَا الْقُرْآنِ لاَ يَأْتُونَ بِمِثْلِهِ وَلَوْ كَانَ بَعْضُهُمْ لِبَعْضٍ ظَهِيرًا؛ بگو اگر انس و جن گرد آيند تا نظير اين قرآن را بياورند مانند آن را نخواهند آورد هر چند برخى از آنها پشتيبان برخى [ديگر] باشند، تصريح كرد: خداوند در آيه ديگرى خطاب به پيامبر خود فرمود اگر مشركان منكر رسالت تو هستند از آنان بخواه تنها ۱۰ آيه نظير آيات قرآن را بياورند(آيه ۱۳ سوره مباركه هود) و در مقابل ناتوانى آنان در آيه ۳۸ سوره مباركه «يونس» فرمود: أَمْ يَقُولُونَ افْتَرَاهُ قُلْ فَأْتُواْ بِسُورَةٍ مِّثْلِهِ وَادْعُواْ مَنِ اسْتَطَعْتُم مِّن دُونِ اللّهِ إِن كُنتُمْ صَادِقِينَ؛ يا ميگويند آن را به دروغ ساخته است بگو اگر راست ميگوييد سورهاى مانند آن بياوريد و هر كه را جز خدا ميتوانيد فرا خوانيد.»
عضو مجلس خبرگان رهبرى در ادامه از سخنان خود اين نتيجه را گرفت كه خداوند در آيات ابتدايى مدعى نشده است كه در قرآن شكى نيست بلكه در آيات متعدد به معجزه بودن آن پرداخته است و سپس فرموده كه در قرآن نمى توان ترديد كرد.
دبيركل بنياد بين المللى غدير خواستار پايبندى فعالان قرآنى به روش قرآن در نهادينه كردن ارزش ها شد و اظهار كرد: خداوند از ابتدا شراب را حرام اعلام نكرد بلكه در يكى از آيات سوره «نحل» آن را گناه دانست و در سوره مباركه «نساء» از افراد خواست در حالت مستى به مسجد نيايند و آنگاه در آيه ۹۰ سوره مباركه مائده خطاب به مؤمنان فرمود: «يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُواْ إِنَّمَا الْخَمْرُ وَالْمَيْسِرُ وَالأَنصَابُ وَالأَزْلاَمُ رِجْس مِنْ عَمَلِ الشَّيْطَانِ فَاجْتَنِبُوهُ لَعَلَّكُمْ تُفْلِحُونَ؛ اى كسانى كه ايمان آوردهايد شراب و قمار و بت ها و تيرهاى قرعه پليدند [و] از عمل شيطانند پس از آنها دورى گزينيد، باشد كه رستگار شويد». آيت الله خزعلى در ادامه گفت: لذا ما نيز بايد آرام آرام و در عين تداوم به گسترش ارزش ها در جامعه اهتمام داشته باشيم و در اين عرصه شتابزده عمل نكنيم. اين حافظ كل قرآن با اظهار خشنودى از تداوم فعاليت هاى قرآنى در كشور گفت: ترويج روح ايمان در جامعه شرايطى را فراهم آورده است كه ما به راحتى به مقابله با استكبار جهانى اسرائيل و امريكا مى پردازيم و همه اينها از بركت گسترش فرهنگ قرآن در جامعه است.
آيت الله خزعلى در پايان با يادآورى يكى از سخنان آيت الله مدرس كه «ديانت ما عين سياست ماست و سياست ما عين ديانت ما» افزود: با تمام ارادتى كه به مدرس دارم بايد اين گفته را اينگونه تكميل كنم كه «سياست ما قوام ديانت ماست»؛ زيرا ما با اتخاذ سياست هاى صحيح مى توانيم شرايط تقويت ديندارى را در جامعه فراهم كنيم.