گروه بين الملل ـ محمد زمانى : كناره گيرى ايهود اولمرت از رياست حزب كاديما و نخست وزيرى رژيم صهيونيستى كه از نتايج شكست رژيم صهيونيستى در جنگ ۳۳ روزه و اتهامات مربوط به فساد مالى اوست، فضاى حزب حاكم كاديما را به سمت انتقال قدرت سوق داد و نتيجه اين استراتژى نقل و انتقال قدرت انتخاب تزيپى ليونى وزير امور خارجه كابينه به رهبرى حزب حاكم بود.
ليونى اكنون با دو چالش ناشى از فشار منتقدين كه كم تجربگى هاى وى در عرصه سياسى - نظامى را زير سؤال مى برند و نيز ترميم جايگاه تضعيف شده و پريشان حزب حاكم دست وپنجه نرم مى كند. در گفت وگو با غضنفر ركن آبادى، كارشناس امور خاورميانه به بررسى روند انتخاب ليونى و آينده رژيم صهيونيستى در صورت نخست وزيرى او پرداخته ايم.
***
* چرا ليونى انتخاب شد چه عللى در اين پروسه انتقال قدرت در تل آويو نقش داشت
پس از جنگ ۳۳ روزه و شكست رژيم صهيونيستى در برابر مقاومت اسلامى لبنان، بحث شديدى در اسرائيل پيرامون علل اين شكست درگرفت كه طى آن سياسيون اين رژيم، نظامى ها و نظامى ها، سياسيون را عامل اصلى شكست دانستند كه بالاخره كميته وينوگراد براى تعيين علل شكست در جنگ تشكيل شد. البته در اين فاصله شاهد بركنارى وزير جنگ اسرائيل، رئيس ستاد ارتش آن و فرماندهان مناطق مختلف از جمله فرمانده منطقه شمال بوديم و سرانجام خود اولمرت كسى كه نقش اصلى در تصميم گيرى مربوط به جنگ داشت به عنوان مقصر اصلى شناخته شد، اما از آنجا كه قطعاً بركنارى او مى توانست تبعات زيادى براى رژيم صهيونيستى و سياست هاى منطقه اى امريكا داشته باشد، ترجيح داده شد كه به صورت تدريجى و تحت عناوين و قالب هاى ديگرى اين انتقال قدرت انجام گيرد، لذا براى پوشاندن علت اصلى اين بحران، يعنى مقصر بودن اولمرت در جنگ ۳۳ روزه، پرونده هاى ديگرى براى او گشودند و در همين راستا فساد مالى وى مطرح شد، البته اولمرت هم بيكار ننشست و بدون هماهنگى با امريكايى ها و براى نشان دادن نارضايتى خود از نحوه تعامل امريكايى ها على رغم نظر دولت بوش پرونده طرح مذاكره اسرائيلى - سورى را گشود.
* پشتوانه حمايت ليونى چه بود و او با حمايت چه منابعى توانست بر موفاز، ژنرال كهنه كار اسرائيل غلبه كند
پس از كنار گذاشتن تدريجى اولمرت گزينه هاى رقيب در كابينه يعنى احزاب ليكود، حزب كار و با فاصله بيشترى حزب شاس به عنوان احزاب مدعى جهت تشكيل دولت مطرح بودند، اما با توجه به تحولات حساس منطقه ترجيح امريكايى ها اين است كه سكاندار فعلى رژيم اسرائيل، حزب كاديما باشد، لذا پروژه تغيير رئيس اين حزب يعنى اولمرت و جانشينى فرد ديگرى از خود حزب كليد خورد. ليونى كه از ابتدا حمايت رايس وزير امور خارجه امريكا را پشت سر داشت، به رياست اين حزب برگزيده شد كه قدم بعدى هم تصدى پست نخست وزيرى توسط وى خواهد بود.
* با توجه به اين كه ليونى بر خلاف سران قبلى دولت اسرائيل شخصى غير نظامى و مدعى ميانه روى است، آيا مى توان انتظار داشت او مواضع متعادلى در برابر اعراب و بخصوص فلسطين اتخاذ كند
اساساً حزب كاديما كه از درون حزب ليكود برخاست، از ابتدا مدعى سياست عملگرايانه و ميانه روى شد، در واقع اين حزب بر پايه واقعيت هاى موجود منطقه اى ايجاد شد. شارون كه بنيانگذار اين حزب بود، على رغم اين كه در قضيه كشتار فلسطينيان در صبرا و شتيلا به قصاب صبرا و شتيلا معروف بود و هميشه مجرى سياست مشت آهنين به شمار مى آمد، اما هنگامى كه نخست وزيرى را به دست گرفت دريافت كه اين سياست پاسخگوى نيازهاى فعلى رژيم صهيونيستى نيست، به اين سبب سرانجام انشقاق از ليكود را در پيش گرفت و كاديما را تشكيل داد، البته علاوه بر چهره هايى از ليكود، افرادى از حزب كار هم به كاديما پيوستند. با اين اوصاف از آنجا كه هيچ يك از جريان هاى داخل رژيم صهيونيستى در پى اعطاى حقوق مردم فلسطين نيستند، بديهى است كه هرگونه تغييرى در سطح كادر حكومتى تل آويو نتيجه اى عملى در بر نخواهد داشت و در واقع تنها راه حل مسئله فلسطين توجه اساسى به ريشه هاى بحران و در رأس آن اشغالگرى است و تا زمانى كه اشغالگرى به صورت كامل برطرف نشود، هيچ گونه مصالحه اى انجام نخواهد شد.
* نگاه اعراب به انتخاب ليونى چيست اين انتخاب در روابط اسرائيل و طرف هاى عربى چه انعكاسى داشته است
طبيعى است كه خانم ليونى همان سياست هاى حزب كاديما را همچنان كه اولمرت پيگيرى مى كرد، دنبال خواهد كرد و تنها دليل جايگزينى ليونى پايان تاريخ مصرف اولمرت بود كه از زمان شكست اسرائيل در حمله به جنوب لبنان در سال ۲۰۰۶ مشخص شد. بنابراين از نظر مبارزان فلسطينى - چنان كه سخنگوى حماس پس از انتخاب ليونى گفته است - اين انتخاب به معناى استمرار سياست هاى سركوبگرانه عليه فلسطينيان مى باشد و ساير كشورهاى عربى هم با ديده مثبت به اين انتخاب نگاه نمى كنند.
* فكر مى كنيد مهمترين چالش ها و موانع اصلى ليونى در پيشبرد سياست هاى رژيم صهيونيستى چه خواهد بود
اين يك واقعيت است كه اولمرت به عنوان رئيس حزب كاديما در عملكرد خويش نه تنها موجب تضعيف رژيم صهيونيستى در منطقه شد، بلكه موجب تضعيف شديد پيكره حزب كاديما گرديد بنابراين ليونى هم اكنون حزبى را تحويل گرفته كه جايگاه خود را در رقابت با ساير احزاب از جمله ليكود و حزب كار از دست داده و از اين رو در ۴۲ روز فرصت باقى مانده تا تشكيل كابينه ائتلافى او با چالش هايى براى ترميم اعتبار حزب حاكم دست به گريبان خواهد شد. اكنون كاديما از محوريت خارج شده و ممكن است حزب ديگرى به محور اصلى كابينه ائتلافى مطرح هستند. براين اساس يكى از كارهاى خروج از وضعيت بحرانى براى كاديما اين است كه ليونى همين تركيب فعلى ائتلافى را حفظ كند تا بتواند اكثريت پارلمانى را در كنست به دست آورد كه البته با توجه به اين چالش ها بعيد است كه حزب كار و شاس بخواهند همچنان در ائتلاف با كاديما باقى بمانند. از طرفى حزب ليكود به رهبرى نتانياهو براساس نقاط ضعف كاديما در رهبرى دولت پيشنهاد انتخابات زودهنگام داده است چراكه با توجه به نتايج آخرين نظرسنجى هايى كه انجام گرفته، اقبال ساكنان فلسطين اشغالى به ليكود بيشتر از كاديماست و از اين منظر نتانياهو اميدوار است در يك انتخابات زودهنگام ليكود كابينه را در دست بگيرد.

گروه بين الملل ـ دولت بوش در شديدترين موضعگيرى عليه مسكو پس از جنگ گرجستان، ضمن متهم ساختن روسيه به اقتدارگرايى و سعى در براندازى دولت ميخائيل ساكاشويلى، تهديد كرد كه امريكا به رويارويى با سياست كرملين خواهد پرداخت.
كاندوليزا رايس وزير خارجه امريكا در اظهارات ضد روسى خويش، روسيه را به داشتن «انگيزه هاى متجاوزانه و روان پريشى» متهم كرد و از جهان خواست در جبهه واحدى با امريكا با «تجاوزات روسيه» مقابله كند. رايس كه در بنياد مارشال «آلمان- امريكا» (German Marshall Fund) در واشنگتن سخنرانى مى كرد، مدعى شد كه ديميترى مدودف و ولاديمير پوتين رئيس جمهور و نخست وزير روسيه، مسكو را در آستانه انزواى بين المللى قرار داده و تا سطح اتحاد جماهير شوروى پس از دوران جنگ سرد تنزل داده اند. وى گفته: ايالات متحده در امور داخلى روسيه دخالت كرده، مى كند و خواهد كرد. ولى در عين حال به همكارى با روسيه به منظور حل و فصل مشكلات كليدى بين المللى ادامه خواهد داد. رايس افزود: انتخاب هاى اين كشور تعيين خواهد كرد كه امريكا و متحدانش چه مسيرى را در پيش خواهند گرفت. رايس گفت: روسيه از قدرت نظامى بازيافته خود براى مجازات همسايه كوچك خود يعنى گرجستان استفاده كرد و باعث حمايت امريكا و اروپا از تفليس شد. در پى فراخوان وزير خارجه امريكا به مقاومت در برابر روسيه، ميخائيل گورباچف آخرين رئيس جمهورى اتحاد جماهير شوروى سابق از كاندوليزا رايس خواست كه محتاط تر باشد. رابرت گيتس وزير جنگ امريكا نيز كه به همراه رايس سفرهاى متعددى به مسكو داشته، به رايس توصيه كرد در شرايطى كه لحن روسيه آرامتر شده و طرح هاى مختلف براى برقرارى صلح در قفقاز را پذيرفته، بهتر است امريكا و نهادهاى غربى مانند ناتو در قبال مسكو محتاطانه عمل كنند.

موج مبارزه انتخاباتى امريكا از كنوانسيون هاى جمهوريخواهان و دموكرات ها و حواشى آن خارج و وارد حيطه اقتصادى شده است. ورشكستگى هاى پى درپى بانك ها و شركت هاى امريكا و سقوط شاخص هاى بورس اين كشور راهبرد انتخاباتى جان مك كين و باراك اوباما را به شكل ديگرى درآورده و هر دو مى كوشند تا در اين آزمون جديد راهى بيابند كه خود را به عنوان رئيس جمهور آينده امريكا معرفى كنند. اوباما از چند هفته پيش به بحث اقتصادى روى آورده اما نتوانسته ايده مطلوبى براى برون رفت از بحران جارى بيابد. مك كين هم اگر چه مانند اوباما گزينه هاى بسيار محدودى دارد اما از شكست سياست هاى اقتصادى بوش به نفع خود بهره بردارى كرده و گفته در چنين شرايطى افزايش ماليات ها درست نيست و او اگر رئيس جمهور شود ماليات ها را افزايش نخواهد داد. نسخه امريكايى وال استريت ژورنال مى نويسد البته كه او (مك كين) چاره ديگرى ندارد و با اين اقدام كار شاخصى نمى كند. مك كين گفته كه آژانس جديدى به نام «تراست نهادهاى مالى و رهنى» ايجاد مى كند تا نهادهاى ضعيف را شناسايى و تقويت كند. به نوشته اين روزنامه امنيت اجتماعى در امريكا در معرض تهديدهاى بزرگى قرار دارد و در چنين اوضاعى دولت مجبور است روند خصوصى سازى را كند كرده و مانند آنچه كه درباره شركت هاى فردى، فنى و «AIG» رخ داد برخى كمپانى ها را درخود جذب كند يعنى به دولتى كردن آنها بپردازد.

گروه بين الملل ـ نخست وزير عراق با تأكيد بر اينكه موانعى خطرناك در برابر امضاى توافقنامه امنيتى با واشنگتن وجود دارد مهلت امريكا براى بررسى پيشنهادات عراق درباره اين توافقنامه را به پايان رسيده دانست.
به گزارش روزنامه الصباح، نورى المالكى گفت: عراق درباره آخرين پيش نويس مشترك توافقنامه امنيتى بغداد و واشنگتن رايزنى و پيشنهاداتى به آنان (امريكايى ها) ارائه كرد و در مقابل، آنان ۱۰ روز مهلت خواستند تا به واشنگتن بروند و با پاسخ امريكا به عراق بازگردند اما اين مهلت تمام شده و تاكنون پاسخى از سوى امريكا دريافت نشده است.
نخست وزير عراق تأكيد كرد: در صورتى كه پاسخى موافق با درخواست دولت عراق دريافت كنيم، ساختار نهايى اين توافقنامه وضع مى شود و بعد از آن به پارلمان عراق ارائه مى شود، اما درصورتى كه پاسخ طرف امريكايى مخالف نظر ما باشد، اين ساختار از جمله پيشنهادات ما به طرف امريكايى به پارلمان ارائه مى شود و پارلمان حق دارد كه اين توافقنامه را رد كند يا بپذيرد. نخست وزير عراق دو مانع توافقنامه را تعيين موعد زمانى براى عقب نشينى نيروهاى امريكايى و موضوع مصونيت نظاميان امريكايى دانست. در همين حال معاون رئيس جمهورى عراق نيز تأكيد كرد: بغداد زمانى توافقنامه امنيتى با واشنگتن را امضا خواهد كرد كه پارلمان هم با آن موافق باشد. وى نيز علت تعليق مذاكرات مربوط به توافقنامه امنيتى را موضوع مصونيت حقوقى نظاميان امريكايى اعلام كرد كه همچنان واشنگتن بر آن پافشارى مى كند.
پيش از اين محمود المشهدانى رئيس پارلمان عراق تصريح كرده بود تصويب توافقنامه امنيتى در پارلمان عراق نياز به تدوين قانونى داردكه چگونگى بررسى و تصويب تمام توافقنامه هاى بين المللى از جمله توافقنامه امنيتى را تنظيم و ساماندهى كند. مراجع تقليد و اكثريت نمايندگان پارلمان عراق و گروه هاى سياسى با متن پيش نويس ارائه شده از سوى امريكا درباره توافقنامه امنيتى به سبب نقض حاكميت و استقلال عراق مخالفت كرده اند.
قتل ۸ غير نظامى در حمله هوايى امريكا
در حمله هوايى امريكا در عراق هشت غير نظامى از جمله سه زن كشته شدند.
اين حمله در شرايطى انجام شده است كه پاكستان و افغانستان همچنان به حملات امريكايى ها عليه غير نظاميان كشور هاى خود معترض هستند.
اين حملات ديروز در روستاى «الدورى»، جايى كه «صدام»، ديكتاتور معدوم عراق توسط نيروهاى امريكايى در دسامبر سال ۲۰۰۳ دستگير شد، اتفاق افتاد. علاوه بر اين ژنرال خالد عبدالستار، سخنگوى مركز فرماندهى عمليات استان نينوا در شمال بغداد نيز از كشته شدن دوتن از اعضاى يك خانواده و زخمى شدن چهار تن ديگر درغرب شهر موصل براثر حمله افراد مسلح خبر داد.
آموزش جاسوسى به زنان عراقى
ارتش امريكا روز گذشته اعلام كرد، كار آموزش جاسوسى به زنان عراقى براى همكارى با نيروهاى ائتلاف را با هدف خنثى كردن حملاتى كه نظاميان امريكايى و عراقى را هدف قرار مى دهد، آغاز كرده است. آموزش دهندگان امريكايى اين هفته، كار آموزش اولين گروه از زنان عراقى را در چارچوب برنامه آموزش، پايه ها و مبانى سازمان اطلاعات نظامى آغاز كردند. ژنرال مارى ليدجر مدير اطلاعاتى نيروهاى ائتلاف در عراق خطاب به زنان عراقى كه در حال آموزش هستند، گفت: شما در كنار ما كار خواهيد كرد، در كنار زنان و مردان نيروهاى امنيتى عراق، تا صحنه نبرد را به سرزمين دشمن منتقل كنيم.

تزيپى ليونى، وزير خارجه اسرائيل پس از يك جنگ قدرت چند ماهه درون حزب حاكم كاديما توانست با شكست دادن شائول موفاز رئيس سابق ستاد ارتش اين رژيم بر كرسى جانشينى ايهود اولمرت تكيه كند.
انتخاب ليونى ۵۰ ساله كه در سوابق خويش تصدى چند وزارتخانه، عضويت در موساد و اداره دو سال مذاكره سازش با طرف هاى عربى را دارد، بازتاب هاى گوناگونى در داخل فلسطين اشغالى و محافل خارجى در پى داشت. در محافل داخلى اسرائيل، برخى جناح ها صلاحيت او را به دليل تجربه اندك در زمينه هاى امنيتى و نظامى زير سؤال برده اند اما برخى ديگر با اشاره به فراگيرى فساد مالى دولتمردان تل آويو از جمله اولمرت و دور بودن ليونى از اين اتهام، از صدارت او استقبال كرده اند.
نگاه محافل بين المللى به قدرت گرفتن ليونى نيز مختلف بوده است.
نگاه بدبينانه و محتاطانه فلسطينى ها و اعراب
حماس انتخاب وى به نخست وزيرى را به معناى تداوم سياست سركوب ملت فلسطين و تجاوز به حقوق آن دانست.
«فوزى برهوم» در بيانيه اى گفت: اين امر (انتخاب ليونى) بايد عاملى باشد براى تمسك به راهكار مقاومت به عنوان راهكارى راهبردى براى دفاع از حقوق و اصول اوليه مان.
سخنگوى جهاد اسلامى فلسطين نيز با بيان اين كه ميراث دار اولمرت شكست خورده، هيچ تأثيرى در پيشبرد مذاكرات سازش نخواهد داشت، گفت: ملت ما از چشم دوختن به اين و آن خسته شده است و نتيجه سياست هاى رهبران آن رژيم غاصب جز نافرجامى نخواهد بود.
از سوى ديگر بيانيه سازمان آزادى بخش فلسطين (ساف) درباره انتخاب ليونى حاوى چند توجيه بود. اين سازمان از تزيپى ليونى كه مذاكره كننده ارشد اين رژيم با طرف فلسطينى است خواست حقوق مردم فلسطين را به رسميت بشناسد و از ملت فلسطين عذرخواهى كند.
ساف با اشاره به برخى عقايد ليونى افزود: هرگونه راه حلى براى آينده موضوع فلسطين كه مشكل آوارگان فلسطينى را ناديده بگيرد با مخالفت مردم فلسطين روبه رو خواهد شد.
اين در حالى است كه تشكيلات خودگردان تحت رياست محمود عباس از انتخاب وزير امور خارجه رژيم صهيونيستى به عنوان رئيس جديد حزب حاكم استقبال كرد.
صائب عريقات، دستيار ارشد محمود عباس تصريح كرد: تزيپى ليونى در روند صلح به طور جدى مشاركت داشت و ما فكر مى كنيم وى به عنوان رهبر جديد حزب حاكم بر تل آويو مى تواند باعث تداوم روند مذاكرات شود. دولت هاى عربى با احتياط درباره خط مشى جانشين اولمرت سخن گفتند، احمد ابوالغيظ وزير امور خارجه مصر اظهار اميدوارى كرد تزيپى ليونى بتواند اين رژيم را در مسير صلح قرار دهد.
عضو تجمع دموكراتيك عربى در سرزمين هاى اشغالى انتخاب تزيپى ليونى را به سمت رئيس حزب كاديما و نخست وزير آينده، نشان دهنده يأس و نااميدى صهيونيست ها از سردمداران نظامى برشمرد. واصل طه با اشاره به اين كه ليونى در قبال فلسطينى ها و مسئله شهرك سازى و بيت المقدس رويكرد سرسخت ترى اتخاذ خواهد كرد و سبب ايجاد بحران هايى در منطقه خواهد شد، گفت: چيز جديدى درباره انتخاب وى وجود ندارد جز اين كه وى پس از گولداماير دومين زن در اسرائيل است كه به عنوان نخست وزير انتخاب مى شود و شخصى غيرنظامى است كه به اين سمت انتخاب مى شود.
شبكه خبرى الجزيره نيز در پايان نظرخواهى از اعراب و يهوديان گفت: تجربه اندك نخست وزير جديد در امور امنيتى و نحوه برخورد با جنبش مقاومت و مسئله هسته اى ايران سبب افزايش نگرانى تل آويو است.
اين شبكه در عين حال گفت: ليونى مى تواند در امور سياست داخلى و همچنين در عرصه بين الملل، سياست هاى جديد خود را دنبال كند.
استقبال محافل غرب
برخلاف محافل اسلامى و عربى اغلب دولت هاى غربى از انتقال قدرت در تل آويو استقبال كردند و سعى نمودند مذاكره را رويدادى جهت پيشبرد پروژه در بن بست مانده سازش در خاورميانه معرفى كنند. كاندوليزا رايس وزير خارجه امريكا كه به داشتن دوستى عميق با ليونى شهرت دارد اولين پيام تبريك را به او مخابره كرد. فرانكو فراتينى وزير امور خارجه ايتاليا كه در مصر به سر مى برد گفت: من معتقد هستم ليونى، همكار فعلى من داراى موارد مثبتى از اعتدال و ميانه روى بوده و شخصى است كه واقعاً خواستار سازش است. فرانك والتر اشتاين ماير، وزير امور خارجه آلمان نيز با ارسال پيامى به تزيپى ليونى ضمن تبريك به وى بر وجود فرصت هايى براى برقرارى سازش بلندمدت تأكيد كرد.

مذاكره كننده ارشد كره شمالى با كره جنوبى گفت: كره شمالى كاملاً خود را براى از سرگيرى فعاليت تأسيسات هسته اى آماده مى كند.
اين مقام كره اى با اشاره به توقف عمليات برچيدن رآكتور هسته اى يونگ بيون و پيگيرى براى بازگرداندن اين تأسيسات به وضعيت اوليه ، به واشنگتن هشدار داد از اعمال فشار بر سر مسئله رژيم تأييد اطلاعات هسته اى دست بردارد.
وى گفت: امريكا پافشارى مى كند تا ما خواسته هاى يكجانبه اى را كه هرگز بر سر آن توافق نكرده بوديم بپذيريم آنها مى خواهند هر زمان كه دلشان خواست به هر جا كه دلشان خواست بروند و نمونه بردارى كنند و با تجهيزات اندازه گيرى آزمايش انجام دهند تا بدين ترتيب پيونگ يانگ را وادار كنند به نظام بازرسى آنان تن در دهد.
وى هشدار داد اين اقدامات تنها به تنش، دامن مى زند و مسئله تأييد اطلاعات هسته اى حل نخواهد شد مگر آنكه امريكا از استانداردهاى بين المللى پيروى كند. گفتنى است دولت امريكا قرار بود روز دهم ماه اوت نام كره شمالى را از فهرست كشورهاى حامى تروريسم حذف كند ولى اين كار را به تعويق انداخت و اعلام كرد پيونگ يانگ ابتدا بايد با تبيين رژيمى براى تأييد اطلاعات درباره برنامه هسته اى اين كشور موافقت كند.