Iran Newspaper - ديپلماتيك

[ترجمه: هرمز برادران‎/ منبع: لس آنجلس تايمز ]
در تلويزيون بسيار كم ظاهر مى شود، اگر هم مسئله اى پيش آيد زياد سخن نمى گويد، سپس به خفا و ديپلماسى آرامى كه براى هر مرد ديگرى چون او ارجح است، بازمى گردد. يك روز در بيت المقدس است و روز بعد در غزه. پس از آن به مصر بازمى گردد تا در گوش رئيس اش حسنى مبارك چيزهايى نجوا كند.
سليمان رئيس سرويس اطلاعات خارجى مصر در شكست و پيروزى همواره در كنار مبارك بوده است، از جمله در شبيخون ۱۹۹۵ به خودروى حامل رئيس جمهور كه در آن دو مأمور امنيتى كشته شدند. اين گونه وفادارى خود به رئيس جمهورى را نشان داده است كه وضعيت فوق العاده امنيتى حاكم بر مصر كه براساس آن بسيارى از آزادى منتقدان حكومت سلب شده حاصل انديشه او پس از ۲۶سال حكمرانى بر امور اطلاعاتى قاهره است و اين وضعيت فوق العاده مى تواند مقام سليمان را بالاتر هم ببرد: اغلب او را جانشين احتمالى مبارك ۸۰ ساله قلمداد مى كنند.
سليمان اگرچه كت و شلوار سفارشى و كروات هاى شيك را ترجيح مى دهد اما سابقه اى نظامى دارد كه شاخصه اصلى رهبران مصرى پس از قدرت گيرى جمال عبدالناصر در كودتاى ۱۹۵۲ است ‎/ اين استراتژيست نظامى سابقه سال ها رابطه ديپلماتيك با امريكا، اسرائيل و جهان عرب را دارد و به عنوان پراگماتيستى كه احياناً مجرى اصلاحات اقتصادى و خصوصى سازى در مصر خواهد بود، تلقى مى شود. اين توازن براى غرب بسيار مهم است، بويژه براى واشنگتن كه سالانه حدود ۲ ميليارددلار كمك اقتصادى و نظامى به مصر ارائه مى دهد. رابرت اسپرينگ بورگ كارشناس مسائل مصر و مدير انستيتوى خاورميانه در لندن مى گويد: «سليمان پلى ميان سرويس هاى نظامى و امنيتى مصر است. او در موقعيت حساسى قرار دارد. وى به كنترل سياست مصر مى پردازد بدون آن كه ردپايى برجا گذارد. در آن كشور هيچ كس نقش او را ندارد. وى تكيه گاه سياست خارجى مبارك نيز هست.» با اين حال، آنان كه سليمان را رئيس جمهور احتمالى مى دانند بلافاصله بزرگترين موانع پيش روى او را خاطرنشان مى سازند: پسر مبارك، جمال، كارفرمايى ۴۴ ساله كه او هم مدعى اين پست محسوب مى شود. اما وجهه جمال مبارك مسئله دار است. او پشتوانه و پيشينه نظامى ندارد، فاقد تجربه سياست خارجى است و همچنين در مسند رهبرى حزب حاكم «دموكراتيك ملى»(PDN) هم نشسته است كه به باور برخى، عموماً تحت تأثير منافع خاص است. جمال ايده اى براى ريشه كنى غده تورم و بهبود وضعيت معيشتى ۴۵ درصد از مصريان با درآمد روزانه كمتر از ۲ دلار ندارد. سياست هاى حزب حاكم NDP پيش از اين موجب رشد نسبى اقتصاد مصر و افزايش سرمايه گذارى هاى خارجى شد، اما احتمال تداوم سلسله مبارك با نشستن پسر ناآزموده رئيس جمهور بر جاى وى بسيارى كسان را خشمگين و هراسان كرده است.
خواندن پيچ و خم هاى سياست مصر دشوار است، NDP منزوى و كوته نظر است و صداهاى ديگر مانند اخوان المسلمين نفوذ پيچيده اى دارند. اگرچه مصر يك دموكراسى ناميده مى شود اما ارتش نقش تمام كننده دارد. ارتش مى تواند بر سر يك كانديدا با حمايت از سليمان يا يكى از ژنرال هاى خود به عنوان كانديداى مستقل در انتخابات رياست جمهورى ۲۰۱۱ با NDP مذاكره كند و قرار ببندد.
دئا رشوان تحليلگر سياسى مركز مطالعات سياسى و راهبردى الاهرام مى گويد: «به نظر من ارتش از هم اكنون درباره اين كه رئيس جمهور بعدى چه كسى باشد تصميم گرفته است.» او مى افزايد: «سليمان يكى از محتمل ترين كانديداهاست و اين به خاطر كارنامه سياست خارجى وى و قابليت هايش در كم اهميت دادن مدارج و سوابق نظامى اش است. او مى تواند غيرنظامى تر نشان دهد و اين امر چنين القا مى كند كه ارتش مستقيماً در گرداندن و اداره كشور دخالت ندارد.»
ابراهيم عيسى سردبير روزنامه الدستور و يكى از منتقدان دولت اخيراً در ستونى نوشت كه كانديداتورى سليمان براى رياست جمهورى همچنان خوشايند بسيارى از بخش هاست. تيتر آن ستون چنين بود: «او كى به حرف مى آيد » كه از سليمان مى خواست تا سكوتش را بشكند و ديدگاه هايش را بيان كند. عيسى كه به دليل اخبارى كه سال ۲۰۰۷ درباره زوال سلامت حسنى مبارك نوشت با پيگرد قانونى روبروست، افزود: «ما نياز مبرمى به شنيدن سخنان آن مرد داريم. مصرى ها نيازمند دركى عميق تر از او هستند. اين احتياط و ملاحظه كارى توجيهى ندارد.» شناسنامه سليمان كم كم شناخته مى شود. او مذاكره كننده ارشد در گفت وگوهايى است كه به آتش بس حماس و اسرائيل در غزه در ماه ژوئن منجر شد. آن موفقيت اعتبار مصر را به عنوان يك بازيگر راهبردى در منطقه مطرح كرد. اين وجهه مصر در يك دهه گذشته به دليل مشكلات سياسى و اقتصادى كشور و نفوذ فزاينده عربستان سعودى در منطقه تضعيف شد. اين توافق همچنين احتمال تكرار بحران امنيتى ژانويه را كه طى آن صدها هزار فلسطينى از مرز غزه وارد مصر شدند از قاهره دفع كرد. احتمال كانديداتورى سليمان براى رياست جمهورى چند سال پيش وارد شايعات و مانورهاى طبقه سياسى مصر شد. اما برخى تحليلگران بر اين باورند كه اين مرد ۷۳ ساله سابقاً پياده نظام كه بعدها رئيس اطلاعات شد شايد بسيار مسن محسوب شود و روابط نزديكش با مبارك و واشنگتن، كه مصرى ها از هر دو خشمگين و رويگردان هستند، به زيان كانديداتورى اش باشد. سليمان در «قنا» شهر كوچكى در منطقه اى فقيرنشين در مصر عليا به دنيا آمد. در آكادمى ارتش ثبت نام كرد، در جنگ هاى اعراب و اسرائيل در سال هاى ۱۹۶۷ و ۱۹۷۳ توانايى هاى خود را نشان داد. مدارج ترقى در اطلاعات دولتى را طى كرد و در سال ۱۹۹۵ با تأكيد بر اين كه مبارك در سفرش به اتيوپى بايد با يك ليموزين ضدگلوله مسافرت كندـ كه به نجات جان مبارك منجر شد ـ اعتبارى به دست آورد. در حالى كه مبارك و سليمان سوار بر آن خودرو فرودگاه آديس آبابا را ترك مى كردند شبه نظاميانى كه از مصر به اتيوپى نفوذ كرده بودند به روى اتومبيل آنها آتش گشودند، اما گلوله ها در خودروى آنها نفوذ نكرد. سليمان كه پيشاپيش از آن حمله باخبر بود، تهديدات تروريستى را مى شناسد.
اما خطر بزرگ تر از هم اكنون تا انتخابات آينده رياست جمهورى شايد تورم مداوم و دستمزدهاى اندكى باشد كه اعتراضات كارگرى را دامن زده و به اعتبار حزب حاكم لطمه سنگينى زده است. نمونه گوياى اين خطر ناكامى هاى دولت در شرايطى است كه تورم منجر به كمبود نان و طويل شدن صف هاى مواد غذايى در ماه مارس گذشته شد.مبارك به ارتش كه ستون فقرات كشور به حساب مى آيد، دستور داد كه براى جبران كمبود موادغذايى نان بپزد و بدين ترتيب ظاهراً بحران فروكش كرد.