[مرجان اسلامى فر]
وضعيت توليدات نساجى كشور به دليل واردات كالاهاى مشابه خارجى، به نظر كارشناسان و فعالان اين صنعت همواره با فراز و نشيب هاى متعددى روبه رو است كه بايد با احياى اين صنعت، فضا را براى كار كردن واحدهاى نساجى كه از مسئله قاچاق متضرر مى شوند، فراهم كرد.در اين باره با گلناز نصراللهى مديركل دفتر صنايع نساجى و پوشاك وزارت صنايع و معادن گفت وگويى انجام داده ايم.
چه تعداد واحد نساجى در كشور فعال هستند
در حال حاضر ۹ هزار و ۲۵۵ واحد نساجى، پوشاك، چرم و كفش در كشور فعاليت مى كنند. در كليه استان هاى كشور واحدهاى نساجى وجود دارند ليكن تمركز در استان هاى تهران، تبريز، اصفهان، يزد، مشهد، گيلان و مازندران است. در اين راستا ۹۰ درصد توليدات صنايع نساجى مربوط به بخش خصوصى است و ۱۰ درصد مربوط به نهادهاى عمومى مى باشد.۲ واحد تحت پوشش سازمان صنايع ملى، ۲ واحد سرمايه گذارى بانك ملى، ۱۰ واحد تحت پوشش بنياد جانبازان و امور ايثارگران و يك واحد تحت پوشش آتيه دماوند است. واحدهاى نساجى كشور در مهرماه سال ،۸۷ توانسته اند ۵/۲ درصد نسبت به سال ،۸۶ صادرات خود را افزايش دهند.
وزارت صنايع و معادن براى احياى صنعت نساجى كشور، برنامه اى تعريف كرده است
طرح بازسازى و نوسازى صنايع نساجى از سال ۸۰ پيرو مصوبات قبلى در مجلس تصويب شد. اين قانون مربوط به برنامه سوم توسعه بود. همزمان با اين امر، قانون تسهيل و نوسازى كل صنايع كشور وجود دارد كه ما از مباحث مربوط به آن براى اصلاح ساختار صنايع نساجى كشور استفاده مى كنيم.
از اين رو تسهيلات ارزى تا پايان برنامه سوم توسعه بود كه تا برنامه چهارم نيز تمديد شده است. بنابراين اصلاحات ساختارى در صنعت نساجى با ادامه روند مصوبات قبلى است.
ارزش افزوده واحدهاى نساجى چه ميزان است
ارزش افزوده صنعت نساجى در داخل كشور نسبت به كل صنعت ۴ درصد است.
فرسودگى ماشين آلات صنعت نساجى را تأييد مى كنيد براى نوسازى آنها چه اقداماتى صورت گرفته است
بله. فرسودگى ماشين آلات در هر صنعتى در مجموعه آن صنعت ديده مى شود. صنعت نساجى بعد از اجراى قانون بازسازى و نوسازى مقادير عمده اى از ماشين آلات كارخانجات فرسوده اش بازسازى و نوسازى شد. همچنين برخى از كارخانه هايى كه داراى ماشين آلات خيلى قديمى بودند، كوچك سازى يا ادغام شدند.بنابراين در مجموعه صنعت با بحث قدمت و فرسودگى ماشين آلات مشابه آن چيزى كه در سال هاى ۷۶ و ۷۷ بود، روبه رو نيستيم ولى بازسازى، نوسازى، توسعه و اصلاح ساختار در صنعت مقوله هايى هستند كه بايد دائماً پيگيرى شود. اگر مستمر نباشد و شرايط اقتصادى به نحوى باشد كه كارخانجات را به بازسازى و نوسازى ترغيب نكند باز هم ما با بحران هاى گذشته مواجه خواهيم شد. با بازسازى و نوسازى انجام شده ما اكنون با آن بحران فرسودگى ماشين آلات روبه رو نيستيم. ولى اصولاً صنعت نساجى در نوع توليدات خود به دليل آن كه بايد توليداتى انجام دهد كه مورد خواسته عموم باشد و اين خواسته به دليل مد و طراحى دائماً در حال تغيير است، كارخانجات بايد از ماشين آلات جديد استفاده كنند. اين امر هر دو سال يك بار در كارخانجات بايد تكرار شود.
آيا تغيير ماشين آلات هر دو سال يك بار انجام مى شود
كارخانجات فعال و خوب كشورمان براساس برنامه بلندمدت و حضور پايدار در بازار هر دو سال يك بار ماشين آلات خود را تغيير مى دهند. اما كارخانجاتى كه تمايل به اينگونه تغييرات را نداشته باشند، معمولاً هر ۷ سال يك بار يك نوع محصول را متوقف و براى طرح ديگر آماده مى شوند. البته وام هاى بازسازى و نوسازى صنايع نساجى جهت سرمايه ثابت (خريد ماشين آلات) و كمك هاى فنى و اعتبارات داده مى شود.
عمر مفيد ماشين آلات صنعت نساجى چقدر است
عمر مفيد ماشين آلات نساجى در حسابدارى هاى رسمى بين ۷ تا ۱۰ سال است. توليدات صنعت نساجى از نظر كيفى نسبت به سال هاى گذشته خيلى تغيير يافته است. روى مد و طراحى بسيار كار شده است. اما جاى كار كردن بيش از اينها است. بحث كيفيت در صنعت نساجى حد و مرز ندارد از اين رو همواره بايد به اين مؤلفه بها داد تا سليقه تمام اقشار جامعه تأمين شود.
لطفاً در مورد پارچه هاى نانوتكنولوژى توضيحاتى را ارائه فرماييد.
در نانو تكنولوژى بدون تغيير حالت فيزيكى مى توان خصوصيات جديد را از پارچه استخراج كرد. مثلاً با اضافه كردن ذرات نانونقره، پارچه بدون تغيير در ظاهر فيزيكى خاصيت آنتى باكترى دارد. ولى در روش هايى كه مواد شيميايى اضافه مى شود، پارچه خاصيت اول خود را از دست مى دهد. صنعت نساجى كشور روى نانوتكنولوژى بسيار كار كرده است. منتهى مردم هنوز ديد مثبتى نسبت به اين موضوع ندارند، چراكه هنوز محصولات نساجى در بخش نانوتكنولوژى وارد بازار نشده است.
عامه مردم فكر مى كنند نانوتكنولوژى در پارچه يعنى ضدميكروب، ضد بو، ضد لكه و ضد آب. در ايران بخش تحقيقاتى پارچه هاى نانوتكنولوژى آغاز شده است. شايد محصولات آن به بار نشسته اما هنوز وارد بازار مصرف نشده است.
آيا درآمد واحدهاى نساجى مطلوب است
واحدهاى نساجى كه توانسته باشند در مد و كيفيت كار كنند ارزش افزوده خود را ارتقا داده اند و ميزان سوددهى آنها مناسب شده است. اما در مجموع صنعت نساجى سودش نسبت به ساير صنايع كمتر است. در صنعت نساجى به همت كالاهاى همراه مسافر، قاچاق، واردات كالاهاى مشابه خارجى و توجه نكردن به مد و طراحى باعث شده كه بازار صنايع نساجى ايران از رونق كافى برخوردار نباشد. لذا حاشيه سودش كمتر است.
توليدات واحدهاى نساجى به كدام كشورها صادر مى شود
توليدات به كشورهاى همسايه، آسياى ميانه و اروپا صادر مى شود. كشورهاى اروپايى، هدف بازار صادراتى ما است. چراكه قدرت خريد بالايى دارند. در اين راستا برنامه ريزى هايى در خصوص اعطاى تعرفه ترجيحى با برخى از كشورها و همكارى تحت موافقتنامه هاى دوجانبه صورت گرفته است.
واحدهاى نساجى در طرح آمايش شركت داشته اند
بله. براى ۲۳محصول توليدكنندگان اعلام آمادگى كرده اند. برآورد تقريبى ميزان سرمايه گذارى ۴۷۹۸ ميليارد ريال است كه سبب اشتغال حداقل ۲۸۹۸ نفر مى شود. محل استقرار واحدهاى صنعتى طرح آمايش در استان هاى اصفهان، خراسان رضوى، كرمانشاه، فارس، زنجان، مازندران، گيلان، آذربايجان غربى، بوشهر، قزوين، سمنان، خوزستان، اردبيل، لرستان و سيستان و بلوچستان است.