[دكتر سعيد اسلامى بيدگلى]

اين روزها بخش بزرگى از اخبار اقتصادى جهان پيرامون بحران اقتصادى است كه از امريكا آغاز شده و دامنه آن به اروپا و خاورميانه و شرق دور نيز كشيده شده است.
ابعاد بزرگ اقتصاد امريكا و پيوستگى بازارهاى مالى جهان باعث شده كه تنشى كه زمزمه هاى آن از ماه ها پيش در اقتصاد ايالات متحده شنيده مى شد، سرتاسر دنيا را بپيمايد و همه بازارهاى مالى جهان را تحت تأثير خود قرار دهد.
اين تأثير اگرچه در ابتدا در بازارهاى مالى بوده است و مسائل روانى نيز در بزرگتر شدن بحران بورس هاى جهانى اثرگذار بوده است؛ اما خيلى زود به كالاهاى اساسى هم رسيده و بازار فلزات و حتى نفت را هم به دنبال خود كشيده است و از اين جا به بعد است كه روى اقتصادهاى جزيره اى مثل ايران نيز اثر خواهد گذاشت. هرچند شايد ابعاد اين تأثير به بزرگى نوسانات اتفاق افتاده در كشورهايى كه اقتصاد بين المللى ترى دارند نباشد.
اين اتفاق كه حتى برخى از آن به فروپاشى تعبير كرده اند، جنبه هاى مثبتى هم دارد كه در كمتر نوشته اى به آن اشاره شده است.
ابعاد اقتصاد امريكا به قدرى بزرگ است كه بى شك تمام اقتصاد جهان تحت تاثير تغييرات آن است. وقتى از سقوط ۲۴۰۰ ميليارد دلارى بازار مالى ايالات متحده صحبت مى كنيم، بايد حواسمان باشد كه بازار سرمايه كشور ما تنها ۷۰ ميليارد دلار مى ارزد. هنگامى كه از كمك ۷۰۰ ميليارد دلارى دولت امريكا به بازارها و نهادهاى مالى اين كشور و يا تضمين هفت هزار ميليارد دلارى سپرده هاى بانكى سخن به ميان مى آيد. با چنين ابعادى بديهى است كه هر تغيير كوچكى در بازارهاى مالى امريكا معادل بودجه چندين كشور جهان است.
اين اقتصاد بزرگ براى اين كه به اينجا برسد سرد و گرم ها چشيده است و اتفاقات اخير بى شك اولين بحران نيست و آخرين آن ها هم نخواهد بود. از دوشنبه سياه ۱۹۲۹ (البته در ادبيات سه شنبه و پنجشنبه سياه هم وجود دارد) گرفته تا بحران هاى سال ۱۹۷۸ و سپس سقوط شركت هاى اينترنتى اواخر قرن بيستم و اوايل قرن بيست و يكم. در دوران همه اين ركودها صحبت هاى زيادى از فروپاشى نظام اقتصادى غرب شده بود و مطالب زيادى نوشته مى شد.
حالا مى توان به روند رشد اقتصاد جهان و به خصوص اقتصاد امريكا پس از بحران هاى فوق الذكر نگاه كرد. آيا اقتصاد امريكا در سال ۱۹۷۰ بزرگتر بود يا ۱۹۲۹ همين سؤال در مورد قبل و بعد از همه بحران هاى اقتصادى مطرح است.
واقعيت اين است كه تئورى ها و راهكارها ارائه مى شدند و اجرا مى شدند تا به مشكل برخورد كنند. سپس مشكلات حل مى شدند كه حل اين مشكلات ممكن است سال ها هم به طول انجاميده باشد.
حل اين مشكلات از طريق طراحى ابزارهاى مالى جديد، قانون گذارى جديد و رفع موانع قانونى سابق، تجديد ساختار سازمانى و ‎/‎/‎/ صورت پذيرفته است. پس از حل مشكلات حالا بستر براى بزرگتر شدن سازمان ها و بازارهاى مالى جهان فراهم شده است و مى توان به بزرگتر شدن ادامه داد تا ظرف هاى قانونى و تئوريك باز هم به اندازه حجم بازارها نباشد.
دوباره بايد قوانين را تغيير داد و ابزارها و نهادهاى جديد خلق كرد تا بتوان باز هم بزرگتر شد. اين اتفاقى است كه در مقاطع مختلف افتاده است: اقتصاد آن ها به خاطر بزرگ شدن به مشكل افتاده است و اين مشكلات همچون ،۱۹۲۹ ،۱۹۷۸ ۲۰۰۰ و ۲۰۰۸‎/ اقتصادهاى بزرگ، گريبان اقتصادهاى كوچك را نمى گيرد. تاريخ اين گونه بوده است كه آن ها از اين بحران هاى بزرگ درس گرفته اند و ايرادات قانونى و تئوريك خود را برطرف كرده اند و دوباره رشدى جديد را آغاز كرده اند.
در اين مقطع نيز ممكن است برخى از پايه ها و نظام ها به هم بريزد و برخى ديگر از تئورى ها به راه بسته برخورد كنند، اما دوباره نظام ها و نهادهاى جديد سر بر خواهند آورد و ‎/‎/‎/ اين مسئله چنان دانش انباشته اى ايجاد كرده است كه حتى در صورت فروپاشى كامل بازسازى امكان پذير خواهد بود.
اتفاقى كه هم اكنون در جهان افتاده است حاوى فرصت هاى بسيارى براى اقتصادهاى نوپا و رو به رشد است. حضور در بازارهاى اعتبارى جهان و برقرارى ارتباط مؤثر با نهادهاى مالى جهان تنها يكى از ده ها فرصتى است كه اكنون پيش روى سياستگزاران ما قرار دارد.
يادگيرى و علم آموزى هم فرصت بى انتهايى كه در اختيار جامعه دانشگاهى ايران قرار دارد. فراموش نكنيم كه براى اين كه به قدرت هاى جهان برسيم بايد رشد كنيم.

رئيس كل سازمان امور مالياتى با تشريح زواياى پيدا و پنهان قانون ماليات بر ارزش افزوده، به استقبال مشمولان مرحله اول شامل توليدكنندگان، واردكنندگان و ساير فعالان اقتصادى از اجراى اين قانون اشاره و تأكيد كرد.‎/‎/