[سيد على امامى]

ماليات بر ارزش افزوده با ناكامى آغاز كرد. 21 سال پيش، هنگامى كه حسين نمازى دستور داد تا لايحه ماليات بر ارزش افزوده را بنويسند، فكر نمى كرد كه فرآيند تصويب آن دو دهه طول بكشد. با اين حال پس از طى مسيرى طولانى و عبور از گردنه هاى سخت تصويب، گويا در اجرا نيز به همان ميزان دشوارى وجود دارد.
مهم ترين ويژگى ماليات بر ارزش افزوده روشن شدن فرآيند كسب و كار و تبيين رد و بدل شدن كالا و خدمات است؛ موضوعى كه طالبان اقتصاد زيرزمينى هرگز خواهان اجراى آن نيستند و با هر ترفندى در طول اين ۳۰ سال، به نوعى با شفافيت اقتصادى مبارزه كرده اند.
وجود بيش از ۱۴۰ كشور اجرا كننده اين نظام مالياتى در كشورهايى با خصوصيات اقتصادى گوناگون از كشورهاى توسعه يافته گرفته تا كشورهاى جهان سوم و كمتر توسعه يافته و حتى در مناطق مختلف جهان مؤيد اين نكته است نه تنها اين قانون با هر ساختار اقتصادى قابل اجماع است بلكه به دليل اثرات مثبت و نويدبخش آن، مورد اقبال تمام كشورها قرار گرفته است.
اتيوپى، اوگاندا، بنين، بوركينافاسو، تانزانيا و.‎/‎/ كشورهايى كه با وجود اقتصادى بسيار بدتر از ما و نواقص اقتصادى فراوان تر از اقتصاد ما، اجراى ماليات بر ارزش افزوده را با موفقيت به پايان رساندند و هم اكنون نرخ هاى بالاى مالياتى، مبناى درآمدى اقتصادشان است.
اصلى ترين ويژگى ماليات بر ارزش افزوده كه مورد توجه اكثر كشورها قرار گرفته و همگى در تلاش هستند كه آن را به درستى اجرا كنند، پايه گذارى آن برمبناى عدالت است؛ بدين مفهوم كه ماليات بر ارزش افزوده در مقايسه با ماليات بر فروش، تقريباً در تمام شرايط، بهترين انتخاب است چرا كه به گونه اى طراحى شده كه بار آن بر دوش مصرف كننده نهايى است نه توليدكننده. درست است كه ظاهراً توليدكننده، عرضه كننده يا بازرگان اين ماليات را به حساب دولت واريز مى نمايد، اما بايد توجه داشت كه در نهايت اين ماليات از طريق زنجيره هاى اقتصادى واردات‎/ توليد‎/ توزيع‎/ مصرف به مصرف كننده نهايى منتقل مى شود و اين مصرف كننده نهايى است كه به ميزان مصرفش بايد ماليات پرداخت كند. مضافاً اين كه پرداخت ماليات مضاعف به واسطه مكانيزم طراحى شده در قانون ماليات بر ارزش افزوده حذف مى شود.
روشن است كه طبق تجربيات ۱۴۰ كشور شرايط مختلف اقتصادى و اجتماعى نمى تواند دشوارى بزرگى بر سر راه اجراى ماليات بر ارزش افزوده ايجاد كند بلكه آنچه براى اجراى موفقيت آميز ماليات بر ارزش افزوده اهميت دارد، بيشتر طراحى و برنامه ريزى درست در اجراى آن است كه متأسفانه به دليل تنگى وقت از زمان تصويب تا اجرا، مقامات سازمان امور مالياتى نتوانستند اين قانون را تمام و كمال اجرا نمايند. در واقع اگر برنامه ريزى براى اجراى ماليات بر ارزش افزوده و نيز طراحى ساختارى آن به گونه اى بود كه هماهنگى لازم بين اركان اقتصادى برقرار مى گرديد، ترديد نبود كه چنين ناكامى زودهنگامى گريبانگير نمى شد.
اما با تدابيرى كه انديشيده شد و اصلاحاتى كه قرار است انجام شود، اميد است پس از تعويق يك ساله، اجراى ماليات بر ارزش افزوده صحيح و بدون هيچ اصطكاكى انجام شود.

وزير كار و امور اجتماعى گفت: به منظور استفاده
از اطلاعات، آمارها بايد بهنگام باشد.