[تنظيم: لطف الله لطفى ]

فرانچسكو فيچيكيا متولد سال ،۱۹۴۶ در سال ۱۹۷۱به عضويت محفل بهائى سوئيس درآمد ‎/ از نوامبر سال ۱۹۷۳ در زوريخ به عنوان مددكار اجتماعى استخدام شد. بعد از مطالعه كتاب «هرمان زيمر» فيچيكيا در آگوست سال ۱۹۷۴ نظرات تشكيلات بهائيت را مورد انتقاد قرار داد و به پيروى از نظريه زيمر الواح وصاياى عبدالبهاء را كه همراه كتاب اقدس بهاءالله نزد بهائيان منشور نظم ادارى تشكيلات بهائيت محسوب مى شود، جعلى دانست و مؤسسه ولايت امرالله را كه در الواح وصايا تعيين شده غاصب خوانده و معتقد است كه آن توسط شوقى افندى غصب شده است. فيچيكيا پس از مكاتبه با مركز جهانى بهائيت در حيفا و بحث و گفت وگوهاى بسيار با نمايندگان انتصابى تشكيلات بهائى سرانجام در اواخر نوامبر سال ۱۹۷۴ انصراف خود را از عضويت در تشكيلات بهائيت اعلام كرد .بعد از مدت كوتاهى تشكيلات بهائيت طرد روحانى او را اعلام كرد.
در اوايل سال ۱۹۷۵ ،فيچيكيا مطلبى تحت عنوان نامه يك خواننده به يك روزنامه روزانه زوريخ يازدهم فوريه سال ۱۹۷۵ در سطحى گسترده انتقادات خود را به تشكيلات بهائيت مطرح كرد.پس از مدت كوتاهى در ماه اوت سال ۱۹۷۵ مقاله خود را تحت عنوان : بهائى گرى - يك آينده نامعلوم براى «دين آينده» را در نشريه ادوارى دفتر مركزى كليساى پروتستان موسوم به ۱۶\15 شماره ۳۸ (۱۹۷۵)منتشر كرد. اين مقاله مقدمه اى شد براى انتشار كتابش در سال ۱۹۸۱ تحت عنوان : «آيا بهائيت دين جهانى در آينده است پژوهشى نقادانه درتعاليم، تاريخ و تشكيلات آن».
اين كتاب توسط دفتر مركزى كليساى پروتستان آلمان مختص مسائل عقيدتى منتشر شد.
كتاب فيچيكيا داراى ساختار سيستماتيك، ارجاعات، يادداشت هاى متعدد، نقل قول هايى ازآثار علمى، منابع مطالعاتى و منابع اصلى بهائى برخوردار است. اين كتاب از اصطلاحات عربى و يونان باستان و نيز اصطلاحات اصلى فارسى و عربى استفاده كرده است و همچنين يك جدول نمايش تلفظ كلمات عربى و فهرستى از مراجع را عرضه كرده است.
اين كتاب مورد اقبال محققانى همچون «ميشل ميلدن برگر»، «جوزف هنينگر»، «هانس يوآخيم كليمكات»، «اولاف شومان» ، «هانس والد نفلس» ، «گونتر لانتسكووسكى» و «كريستين كانوير» قرار گرفت.
تشكيلات بهائيت پس از ۱۵ سال از تاريخ انتشار كتاب فيچيكيا، ردّيه ايى تحت عنوان Derinformationals توسط سه تن از محققان بهائى به نام هاى اودوشفر ، اولريخ گولمر و نيكولا توفيق به زبان آلمانى در سال ۱۹۹۵ منتشر كرد. اين ردّيه در سال ۲۰۰۰ به انگليسى توسط ژرالدين شاكلت با عنوان Making the crooked straight ترجمه و منتشر شد و از ترجمه انگليسى آن به پيشنهاد تشكيلات بهائيت ايران در سال ۱۳۷۹ تحت عنوان «راست را ك ژ انگاشته اند» به فارسى ترجمه شد.
ازنظر اولريخ گولمر نظرات فيچيكيا تأثير بسيارى بر افكار عمومى در كشورهاى آلمانى زبان گذاشته و به حيثيت تشكيلات بهائيت لطمه وارد كرده است. وى اعتراف مى كند كه كتاب فيچيكيا در بى آبرو كردن بهائيت موفق بوده است. وى همچنين بيان مى كند كه كتاب فيچيكيا بى شك مدت ها در اين زمينه تأثيرگذار خواهد بود.
اودو شفر نيزاظهار مى كند بلا ترديد اين كتاب رايج ترين و وسيع الانتشارترين كتاب درخصوص بهائيت در ممالك آلمانى زبان است.
نظرى اجمالى بر محتواى كتاب
فيچيكيا در تبيين ساختار تشكيلات جهانى بهائيت بيان مى كند كه اين تشكيلات كاملاً سخت گير و پيچيده است. از نظر او تعاليم و اعتقادات بهائى صرفاً در خدمت پذيرفتن و اجراى فرامين تشكيلات است. ساختار اين تشكيلات در اطاعت بى چون چرا و تأكيد اكيد بر اطاعت و تبعيت كوركورانه بنا شده است و در اين تشكيلات هركس كه از اين قاعده اصلى تخطى كند طرد مى شود. فيچيكيا در اثر خود به طور مكرر به ماهيت استبدادى و مقاصد و افكار افراطى تشكيلات بهائيت تأكيد مى ورزد. او اهداف سياسى تشكيلات جهانى بهائيت را ديكتاتور مآبانه، ضد مردمى و شديداً معارض با آزادى مى داند. وى معتقد است كه عقايد سياسى افراطى رهبريت تشكيلات جهانى بهائيت متأثر از گرايشات فاشيستى است. (۱)
فيچيكيا در تبيين اهداف تبليغاتى تعاليم بهائى اشاره مى كند كه تشكيلات بهائيت در پى آن است كه بهائيت را به عنوان نوعى «ابر ديانت» اجتماعى و اخلاقى معرفى كند و اين در حالى است كه از ارائه اطلاعات مربوط به احكام و تعاليم بهائى امتناع مى شود. وى حتى حضور جامعه بين المللى بهائى را در سازمان ملل به منزله يك مؤسسه غيردولتى و ايجاد ارتباط با سازمان هاى جهانى را از اهداف تبليغاتى تشكيلات جهانى بهائيت مى داند. از نظر فيچيكيا فعاليت هاى ميسيونرى و سرمايه گذارى هاى گسترده تشكيلات جهانى بهائيت در مقام مقايسه با فعاليت اسلام كه بدون سرمايه گذارى مالى عمده صورت مى گيرد موفقيت آميز نبوده است. او معتقد است كه امروزه تعاليم بهائى توسط تشكيلات بهائيت به شكل يك كالا در آمده كه در همه قاره ها توزيع و عرضه مى شود.(۲)
از نظر فيچيكيا با انتقال مرجعيت عقيدتى به بيت العدل اعظم در سال ۱۹۶۳ از آن زمان به بعد تشكيلات بهائيت مانند كليساى كاتوليك به عنصرى از قدرت حقوقى و تنها سازمان عقيدتى در جامعه بهائى تبديل شده و فيچيكيا از آن به عنوان «كليسايى كردن جامعه بهائى »ياد مى كند و به اعتقاد فيچيكيا در تشكيلات بهائيت اعضا آن در برابر هرگونه تفكر انتقادى، نوآورى هاى فردى، آزادى بيان، انتقاد از مقررات سخت، سانسور و منعِ مطالعه آثار مخالفان با طرد فورى از سوى تشكيلات بهائيت روبرو مى شوند. به طورى كه او معتقد است كه تعاليم بهائى در جهت اهداف تشكيلات جهانى بهائيت به تعاليم ايدئولوژيك بدل شده است كه جانشين فكر مستقل است و او با استناد به بندهاى ۱۲۲ و ۱۲۵ كتاب اقدس كه در آنها آزادى هاى اجتماعى ناديده گرفته شده، بهائيت را در تقابل با دموكراسى مى داند. همچنين فيچيكيا معتقد است از آنجايى كه در ساختار تشكيلات جهانى بهائيت اصل تفكيك قوا لحاظ نگرديده، آن تشكيلات تمركزگرا و ضد دمكراتيك مى باشد.(۳)
فيچيكيا به نقد و بررسى اسنادى دو جايگاه مهم بهائيت مى پردازد: مؤسسه ولايت امر و بيت العدل اعظم. او معتقد است كه از مؤسسه ولايت امر در كتاب اقدس بهاءالله، نامى برده نشده و آنچه كه در الواح وصاياى عبدالبهاء آورده شده جعلى است و اين مقام را شوقى افندى غصب كرده است. و اما در خصوص بيت العدل اعظم مرجع مركزى جامعه بهائى، فيچيكيا اعتقاد دارد كه چنين مرجعى در كتاب اقدس يافت نمى شود و بهاءالله تنها به تأسيس بيوت عدل محلى امر كرده است و در واقع اين مرجع عالى تنها توسط عبدالبهاء در الواح وصايا مطرح شده و به همين خاطر است كه سند قانونى تشكيلات جهانى بهائيت الواح وصايا عبدالبهاء است نه كتاب اقدس بهاءالله. (۴)
از نظر فيچيكيا كتاب اقدس مجموعه اى از قواعد سخت، پيچيده، عجيب و غريب، متعلق به شرق باستان، نامفهوم و به طوركلى مجموعه اى از قوانين طاقت فرسا است. به نظر او كتاب اقدس به دليل وجود قوانين ضد اخلاق در بخش احكام و حدود، احكام ارث، ناديده گرفتن آزادى هاى اجتماعى، در راستاى اهداف تبليغاتى تشكيلات بهائيت در غرب به طور كامل چاپ نشده است. وى معتقد است حتى عبدالبهاء در فعاليت هاى تبليغى خود در اروپا و امريكا ناچار شد كه تعاليم بهاءالله در كتاب اقدس را مكتوم نگه دارد. فيچيكيا بيان مى كند به خاطر همين دلايل است كه كتاب اقدس ازبهائيان جديد پنهان نگه داشته مى شود. وى در تحليل نهايى خود بيان مى كند كه كتاب اقدس همچون خارى در چشم تشكيلات جهانى بهائيت است.(۵)
فيچيكيا تشكيلات بهائيت را به دليل تمايلات افراطى تهديدى براى دولت ها مى داند. او معتقد است كه تشكيلات جهانى بهائيت به پيروى از شوقى افندى دولت ها را به دليل اينكه مانع تحقق حكومت جهانى بهائى هستند صرفاً به عنوان يك «بت»تلقى كرده و در راستاى تشكيل حكومت جهانى، سرنگونى نظم اجتماعى موجود در كشورها اجتناب ناپذير است. بنا به نظريه فيچيكيا بنابراين نبايد تعجب كرد كه فعاليت تشكيلات بهائيت در بسيارى از كشورها ممنوع اعلام شده است زيرا فعاليت آن ها در جهت تهديد دولت و همراه با فعاليت هاى براندازنده است.
از نظر فيچيكيا وفادارى ظاهرى تشكيلات بهائيت به دولت، پرهيز از دخالت در سياست، لزوم اطاعت از قانون و پرهيز از احزاب سياسى ناشى از فرصت طلبى محض است و صرفاً يك سرى اقدامات عملى است كه تا زمانى كه جامعه بهائى در مرحله طفوليت است مراعات مى شود تا بتواند در موقعيتى قرار گيرد كه قادر به تحقق اهداف اعلان شده اش باشد و فيچيكيا آن را چيزى جز پنهان كارى نظام اعتقادى و اختفاى اهداف سياسى تشكيلات بهائيت نمى داند و در اين ارتباط است كه به كتمان عقيده نخست وزير سابق ايران يعنى امير عباس هويدا اشاره مى كند و وفادارى و اطاعت از حكومت را كه به كرات در آثار بهاءالله و عبدالبهاء تأكيد شده، شيوه اى مصلحتى مى داند. فيچيكيا همچنين اشاره دارد به دولت هاى ملى جديد جهان سوم كه در مرحله اثبات هويت خود هستند و در مواجهه با تشكيلات بهائيت و تمايل آن تشكيلات به ايجاد يك دولت جهانى متمركز باعث شده است كه آن دولت ها مواضع سياسى تشكيلات بهائيت را به نوعى استقرار استعمار جديد تلقى كنند. (۶)
از نظر فيچيكيا تشكيلات جهانى بهائيت، يك قدرت خودكامه است كه قصد دارد در نهايت خود را تا سطح يك دولت جهانى ارتقا دهد. تشكيلات جهانى بهائيت از نظر او در مسير سلطه مطلقه جهانى است. تشكيلات بهائى براى استقرار يك دولت متحد متمركزگرا و دولتى جهانى همراه با يك گرايش تئوكراسى در حال تلاش است. تشكيلات بهائيت اين هدف را در پس پرده مدارا ، صلح طلبى و تمكين به حكومت و قانون مكتوم نگاه داشته اند. از نظر فيچيكيا اگر چه بهائيان در تبليغات خود تلاش مى كنند كه به جهانيان القا كنند كه جامعه مشترك المنافع فدرال با اهداف تشكيلات جهانى بهائيت منطبق و سازگار است ولى در حقيقت هدف تشكيلات بهائيت تأسيس نظام فدرال مشترك المنافع از دولت ها نيست بلكه هدف تشكيل دولت واحد تمركزگراست.(۷)
فيچيكيا در خصوص بررسى تشكيلات بهائيت در ايران بيان مى كند كه بهائيان در طى انقلاب مشروطه ايران نشان دادند كه مخالف حكومت جمهورى، آزادى هاى مدنى و هرگونه نهاد انتخابى از سوى مردم بوده اند. آنها حامى سلطنت مطلقه بودند تا جايى كه عبدالبهاء از سلطنت طلبان حمايت كرد و با آنان از درِ معامله درآمد.
وى بيان مى كند كه تشكيلات بهائيت در ايران به عنوان حاميان صريح دربار در حكومت پهلوى بسيار منتفع شدند و شاه نيز به منظور سركوب و جلوگيرى از نفوذ روحانيون شيعه به حمايت از تشكيلات بهائيت روى آورد. وى از نقش اساسى تشكيلات بهائيت در سرنگونى دكتر مصدق در سال ۱۹۵۳ ياد مى كند و همينطور نقشى را كه اين تشكيلات در روى كار آمدن اميرعباس هويدا به نخست وزيرى ايفا كرد. فيچيكيا معتقد است كه تشكيلات بهائيت نه فقط در برابر سياست هاى فاسد حكومت پهلوى سكوت كردند بلكه به طور مخفيانه از اين سياست ها حمايت كردند و در خفا با دربار به توطئه نيز پرداختند. فيچيكيا در تحليل خود از وضعيت تشكيلات بهائيت ايران در نظام جمهورى اسلامى ايران، تضاد ميان مقامات دولتى و بهائيان را ناشى از جوهر و ماهيت تشكيلات بهائيت مى داند. او از آنجايى كه تشكيلات بهائيت ايران را مروج و حامى حكومت سلطنتى ايران مى داند معتقد است كه نبايد تعجب كنيم كه ما در ايران شاهد خشم ايرانيان با چنين تشكيلاتى باشيم و از نظر او از آنجايى كه تشكيلات بهائيت مخالف با مردمى شدن و اصلاح ساختار دولتى ايران بودند و به طور مخفيانه با دربار عليه مردم توطئه مى كردند لذا طبيعى است كه اين تشكيلات با خشم فزاينده مردم ايران روبرو شود. (۸) گفتنى است ترجمه فارسى اين كتاب در دست اقدام است.
پانويس ها دردفتر روزنامه موجود است.
منبع: خبرگزارى فارس